<?xml 
version="1.0" encoding="utf-8"?>
<rss version="2.0" 
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
>

<channel xml:lang="en">
	<title>Kigali Today</title>
	<link>https://www.kigalitoday.com/</link>
	<description>Kigali Today ibagezaho amakuru nyayo ku Rwanda</description>
	<language>en</language>
	<generator>SPIP - www.spip.net</generator>
	<atom:link href="https://www.kigalitoday.com/spip.php?page=backend" rel="self" type="application/rss+xml" />

	<image>
		<title>Kigali Today</title>
		<url>https://kigalitoday.com/local/cache-vignettes/L144xH34/siteon0-628cb.gif?1780676253</url>
		<link>https://www.kigalitoday.com/</link>
		<height>34</height>
		<width>144</width>
	</image>



<item xml:lang="en">

		<title>Abaganga bo mu Bwongereza bavumbuye urukingo rwa Coronavirus y'ejo hazaza</title>

		<link>https://kigalitoday.com/agaseke-ka-weekend/ni-impamo-da/article/abaganga-bo-mu-bwongereza-bavumbuye-urukingo-rwa-coronavirus-y-ejo-hazaza</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/agaseke-ka-weekend/ni-impamo-da/article/abaganga-bo-mu-bwongereza-bavumbuye-urukingo-rwa-coronavirus-y-ejo-hazaza</guid>

		<dc:date>2026-06-05T15:07:15Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ni Impamo da!
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		
			<category domain="tag">
				AKW-017
			</category>
		
			<category domain="tag">
				AKW-017-MAIN
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Abashakashatsi bo muri Kaminuza ya Cambridge mu Bwongereza batangaje ko bakoze urukingo rushya rwifashishije ubwenge buhangano (AI), bavuga ko rushobora kurinda abantu ubwoko bwinshi bwa virusi zo&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Abaganga bo mu Bwongereza bavumbuye urukingo rwa Coronavirus y&#8217;ejo hazaza</h1>

			https://kigalitoday.com/IMG/logo/whatsapp_image_2026-06-05_at_12.34_56.jpg?1780663171

			

			<div class='spip_document_283611 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-06-05_at_12.34_56.jpg' width="1080" height="607" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu cyegeranyo basohoye kuri uyu wa Kane, aba bashakashatsi bavuga ko iri koranabuhanga rifatwa nk’intambwe nshya mu bushakashatsi bw’inkingo, kuko ari bwo bwa mbere AI yakoreshejwe mu gukora igice cy’ingenzi cy’urukingo mbere yo kugeragerezwa ku bantu.</p>
<p>Aba bahanga bavuga ko icyo uru rukingo rwateguriwe kurinda abantu atari Covid-19 gusa n’ubwoko bwayo bwahindaguritse, ahubwo n’izindi coronavirus ziboneka mu nyamaswa zishobora kuzahaza abantu.</p>
<p>Prof. Jonathan Heeney uyoboye ubu bushakashatsi yavuze ko intego ari “ukubanziriza ibyorezo aho kubisubiza inyuma.”</p>
<p> Yavuze ko AI yashoboye gusesengura amakuru y’uturandaryi twa coronavirus zitandukanye, nyuma igakora icyo bise “super-antigen”, gifasha umubiri kwiga uburyo bwo guhangana n’iyo muryango wa virusi yose n’iyo yaba yarahindutse.</p>
<p>Mu busanzwe, inkingo zikorerwa ku bwoko bwa virusi buriho icyo gihe, ariko coronavirus n’izindi virusi nk&#8217;iy&#8217;ibicurane zihindagurika vuba, bigatuma inkingo zihora zivugururwa.</p>
<p> Aba bashakashatsi rero, bavuga ko ubu buryo bushya bushobora gutuma hakorwa inkingo ziramba kandi zifite ubushobozi bwo kurinda indwara zitaranagaragara.</p>
<p>Igerageza rya mbere ryakorewe ku bantu 39 rigamije kureba niba uru rukingo rufite umutekano.</p>
<p>Nubwo ubushakashatsi bugaragaza ko ubwirinzi bw’umubiri bwiyongereye ku rugero ruciriritse, abahanga bavuga ko ibisubizo bitanga icyizere gikomeye.</p>
<p>Uretse coronavirus, iri tsinda ririmo no gukora ubushakashatsi ku nkingo z’igihe kirekire z&#8217;ibicurane ndetse n’iza Ebola.</p>
<p>Kugeza ubu bakaba bemeza ko AI ishobora guhindura cyane uburyo inkingo zikorwamo no gufasha isi kwitegura ibyorezo bishya mu buryo bwihuse.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-06-05_at_12.34_56.jpg"
				length="41983"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>M23 irashaka guhindura imicungire y'ibidukikije muri Congo</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/muri-afurika/article/m23-irashaka-guhindura-imicungire-y-ibidukikije-muri-congo</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/muri-afurika/article/m23-irashaka-guhindura-imicungire-y-ibidukikije-muri-congo</guid>

		<dc:date>2026-06-05T11:58:28Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Muri Afurika
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Umutwe wa AFC/M23 watangaje ko kurengera ibidukikije n’umutungo kamere wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (DRC) bikwiye gushyirwa imbere mu rugendo rwo kubaka igihugu no guteza imbere&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>M23 irashaka guhindura imicungire y&#8217;ibidukikije muri Congo</h1>

			

			

			<div class='spip_document_283603 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-06-05_at_13.00_26.jpg' width="1080" height="720" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu butumwa wasohoye ku munsi mpuzamahanga wahariwe ibidukikije wizihizwa buri tariki ya 5 Kamena, AFC/M23 yavuze ko "Congo ifite umutungo kamere udasanzwe ugizwe n’amashyamba manini, inzuzi, pariki n’ibinyabuzima byinshi bifite uruhare runini ku isi yose."</p>
<p>Muri iryo tangazo wasohoye ku rubuga rwa X, uyu mutwe wagize uti "Ishyamba ry&#8217;icyogogo cya Congo ni kimwe mu bice bikomeye bifasha isi mu kurwanya ihindagurika ry’ikirere no kubungabunga ubuzima bw’ibinyabuzima."</p>
<p> AFC/M23 yavuze kandi ko uwo mutungo ukwiye gucungwa neza kugira ngo ube isoko y’iterambere rirambye aho kuba intandaro y’amakimbirane n’ubusumbane.</p>
<p>Mu bindi wagarutseho kuri uyu Munsi Mpuzamahanga w&#8217;Ibidukikije, harimo kurwanya itemwa ry’amashyamba rikabije, guhangana n’ikorwa ry’ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro bukorwa mu kajagari, kurinda inzuzi n’ibindi bidukikije byangizwa n’ibikorwa bya muntu.</p>
<p>AFC/M23 ivuga kandi ko ifite icyerekezo cyo guteza imbere imiyoborere ishingiye ku kubazwa inshingano, gukoresha neza umutungo kamere no guteza imbere ishoramari ryubahiriza ibidukikije.</p>
<p>Igira iti "Umutungo kamere wa Congo ukwiye kugirira akamaro abaturage bose aho guteza imbere inyungu z’agatsiko gato."</p>
<p>Uyu mutwe wanahamagariye urubyiruko rwa Congo kugira uruhare mu bikorwa byo kurengera ibidukikije birimo gutera ibiti, kurinda inzuzi, guhangana n’umwanda no guteza imbere umuco wo kubungabunga kamere.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-06-05_at_13.00_26.jpg"
				length="134341"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title> Ambasade y'Ubuholandi mu Rwanda yunamiye abazize Jenoside yakorewe Abatutsi</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ambasade-y-ubuholandi-mu-rwanda-yunamiye-abazize-jenoside-yakorewe-abatutsi</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ambasade-y-ubuholandi-mu-rwanda-yunamiye-abazize-jenoside-yakorewe-abatutsi</guid>

		<dc:date>2026-06-04T16:05:44Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Ambasade y’Ubwami bw’u Buholandi mu Rwanda, iyobowe na Ambasaderi Joan J. Wiegman, yifatanyije n’Abanyarwanda mu bikorwa byo Kwibuka ku nshuro ya 32 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1> Ambasade y&#8217;Ubuholandi mu Rwanda yunamiye abazize Jenoside yakorewe Abatutsi</h1>

			

			

			<div class='spip_document_283582 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-06-04_at_16.33_40.jpg' width="1024" height="742" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ni igikorwa cyabereye ku Rwibutso rwa Jenoside rwa Kigali, aho Ambasaderi Wiegman n’abakozi ba Ambasade y’u Buholandi bashyize indabo aharuhukiye imibiri y’abazize Jenoside, babunamira ndetse banazirikana inzirakarengane zirenga miliyoni bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi.</p>
<p>Nk&#8217;uko byatangajwe n&#8217;ubuyobizi bw&#8217;Urwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rwa Kigali ruherereye ku Gisozi, nyuma y’iki gikorwa, Ambasaderi Wiegman yavuze ko kwibuka ari inshingano ikomeye igamije gusigasira amateka no guha icyubahiro abazize Jenoside.</p>
<p>Yagize ati “Ntidushobora kwibagirwa ku bw’abatakaje ubuzima ndetse n’ababuze ababo. Kandi turi kumwe n’iki gihe ndetse n’ibisekuru bizaza. Tubikora tubyubashye cyane.”</p>
<div class='spip_document_283581 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-06-04_at_16.33_01.jpg' width="773" height="1024" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ambasaderi Wiegman, yakomeje agaragaza ko kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi bidafasha gusa guha icyubahiro abayizize, ahubwo binatanga isomo rikomeye ku isi yose ryo kurwanya urwango, ivangura n’ingengabitekerezo ya Jenoside.</p>
<p>Ibikorwa bya Kwibuka32 bikomeje hirya no hino mu Rwanda no mu mahanga, aho inshuti z’u Rwanda n’abafatanyabikorwa barimo ibihugu n’imiryango mpuzamahanga bakomeje kwifatanya n’Abanyarwanda mu kuzirikana amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi no gushyigikira urugendo rwo kwiyubaka no kubaka ubumwe bw’Abanyarwanda.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-06-04_at_16.33_01.jpg"
				length="62164"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title> Paris: Dr Eugene Rwamucyo wahamwe n'ibyaha bya Jenoside agiye kuburana mu bujurire</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/paris-dr-eugene-rwamucyo-wahamwe-n-ibyaha-bya-jenoside-agiye-kuburana-mu-bujurire</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/paris-dr-eugene-rwamucyo-wahamwe-n-ibyaha-bya-jenoside-agiye-kuburana-mu-bujurire</guid>

		<dc:date>2026-06-04T15:45:14Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Mu mahanga
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Guhera ku wa kabari w’icyumweru gitaha, Urukiko rwa Rubanda rw’Ubujurire rwa Paris mu Bufaransa ruzatangira kuburanisha urubanza rwa Dr Eugène Rwamucyo wajuririye icyemezo cyamukatiye gufungwa&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1> Paris: Dr Eugene Rwamucyo wahamwe n&#8217;ibyaha bya Jenoside agiye kuburana mu bujurire</h1>

			

			

			<div class='spip_document_283578 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-06-04_at_17.08_47.jpg' width="554" height="554" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Iri buranisha riteganyijwe kugeza ku wa 17 Nyakanga 2026, rikaba rihanzwe amaso n’Abanyarwanda, ndetse n’imiryango iharanira ubutabera ku byaha bya Jenoside.</p>
<p>Dr Eugène Rwamucyo wahoze ari umuganga mu bitaro bya Kaminuza y’u Rwanda i Butare (CHUB), yakatiwe n’Urukiko rwa Rubanda rwa Paris nyuma yo guhamwa ibyaha birimo ubufatanyacyaha muri Jenoside, kubiba urwango rushingiye ku bwoko no kugira uruhare mu byaha byibasiye inyoko muntu.</p>
<p>Icyakora, urukiko rwamuhanaguyeho icyaha cyo gukora Jenoside ku giti cye ndetse n’ibindi byaha byibasiye inyoko muntu byasabaga ibimenyetso bifatika byerekana uruhare rwe rutaziguye mu bwicanyi.</p>
<p>Mu rubanza rwa mbere rwamaze iminsi 30 ruburanishwa, ubushinjacyaha bwagaragaje ko Rwamucyo yagize uruhare mu iyicwa ry’abarwayi n’abakomeretse bari bazanywe kwa muganga, ndetse no mu bikorwa byo gushyingura imibiri mu byobo rusange hagamijwe gusibanganya ibimenyetso bya Jenoside.</p>
<p>Abatangabuhamya benshi bamushinje gukorana n’abateguye  Jenoside yakorewe Abatutsi mu cyahoze ari Perefegitura ya Butare, mu gihe we yakomeje guhakana ibyo aregwa, avuga ko arengana ndetse ko nta tegeko na rimwe yigeze atanga ryo kwica abatutsi.</p>
<p>Ubushinjacyaha bwari bwasabiye Rwamucyo igifungo cy’imyaka 30, mu gihe abunganira abarokotse Jenoside bo basabaga igifungo cya burundu.</p>
<p>Nyuma y’icyemezo cy’urukiko, abunganira Rwamucyo bahise batangaza ko bajuriye, bavuga ko urubanza rutabaye urw’amateka nk’uko byari byitezwe.</p>
<p>Ku rundi ruhande, abunganira abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi bagaragaje ko icyemezo cyafashwe ari intambwe ikomeye mu rugendo rwo guharanira ubutabera no kurwanya abapfobya Jenoside yakorewe Abatutsi.</p>
<p>Urubanza rwa Rwamucyo ni rumwe mu manza zikomeye Ubufaransa bumaze kuburanisha ku bakekwaho uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi baba ku butaka bwabwo.</p>
<p>Ni urubanza rwakurikiye urwa Dr Sosthène Munyemana, na we wahoze ari umuganga muri CHUB, wakatiwe imyaka 24 y’igifungo mu 2023.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-06-04_at_17.08_47.jpg"
				length="18532"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Abanyamuryango b'Umwarimu SACCO bazajya bemererwa inguzanyo mbere yo gutanga ingwate</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/Abanyamuryango-b-Umwarimu-SACCO-bazajya-bemererwa-inguzanyo-mbere-yo-gutanga-ingwate</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/Abanyamuryango-b-Umwarimu-SACCO-bazajya-bemererwa-inguzanyo-mbere-yo-gutanga-ingwate</guid>

		<dc:date>2026-06-04T09:25:56Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Koperative Umwalimu Sacco yashyizeho uburyo bushya bwo gukoresha igenagaciro ku basaba inguzanyo mu rwego rwo kurinda abanyamuryango igihombo.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Abanyamuryango b&#8217;Umwarimu SACCO bazajya bemererwa inguzanyo mbere yo gutanga ingwate</h1>

			

			

			<div class='spip_document_283556 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-06-04_11_21_34-umwalimu-sacco-1_jpg_603_398_.png' width="606" height="404" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Iyi koperative ifatwa nka banki, ikaba n&#8217;Ikigo cy&#8217;imari, mu mpera z&#8217;icyumweru gishize, yatangaje ko yagiranye amasezerano n’abagenagaciro b’umwuga bazajya bakorera abanyamuryango bayo igenagaciro hashingiwe ku karere batuyemo, mu rwego rwo kurushaho kunoza serivisi zijyanye no gutanga inguzanyo.</p>
<p>Nk’uko iryo tangazo ribivuga, umunyamuryango uzajya ahabwa umugenagaciro n’ishami rya Umwalimu SACCO amaze kwemererwa inguzanyo, hanyuma akishyura ikiguzi mbere y’uko akorerwa igenagaciro.</p>
<p>Umwalimu SACCO yavuze kandi ko guhera ubu nta muntu wemerewe gukoresha umugenagaciro atahawe n&#8217;ishami yasabiyemo inguzanyo.</p>
<p>Ubuyobozi bw’iyi SACCO bwongeye kwibutsa abanyamuryango ko igenagaciro rikorerwa gusa umuntu wamaze kwemererwa inguzanyo, hagamijwe kwirinda igihombo gishobora guterwa n’uko hari abasaba inguzanyo zishobora kutemerwa kandi hakaba hakoreshejwe amafaranga mu igenagaciro.</p>
<p>Ubusanzwe, mbere yo kwaka inguzanyo, umunyamuryango wa banki yakoreshaga igenagaciro ry&#8217;umutungo ashaka kugwatiriza ngo ahabwe inguzanyo.</p>
<p>Iryo genagaciro ni ryo ryashingirwagaho mu kumenya niba yemererwa inguzanyo cyangwa atayihabwa, cyangwa se ahabwa amafaranga make ku yo yasabye.</p>
<p>Ibi bikaba byatumaga uwatse inguzanyo ashobora guhomba amafaranga yishyuye umugenagaciro, mu gihe Umwalimu Sacco yanze ubusabe bwe bw&#8217;inguzanyo.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-06-04_11_21_34-umwalimu-sacco-1_jpg_603_398_.png"
				length="658813"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Abadepite ba Amerika batoye umwanzuro uhagarika intambara ya Iran </title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/abadepite-ba-amerika-batoye-umwanzuro-uhagarika-intambara-ya-iran</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/abadepite-ba-amerika-batoye-umwanzuro-uhagarika-intambara-ya-iran</guid>

		<dc:date>2026-06-04T07:41:25Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Mu mahanga
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Inteko Ishinga Amategeko y’Amerika, Umutwe w’Abadepite (House of Representatives), igenzurwa n’Abarepubulikani, yatoye umwanzuro usaba Perezida Donald Trump guhagarika ibikorwa bya gisirikare muri&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Abadepite ba Amerika batoye umwanzuro uhagarika intambara ya Iran </h1>

			

			

			<div class='spip_document_283555 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-06-04_at_06_41.07.jpg' width="1600" height="1066" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Uwo mwanzuro watowe n&#8217;amajwi 215 kuri 208, aho Abarepubulikani bane bifatanyije n&#8217;Abademokarate.</p>
<p>Iyi ni inshuro ya mbere umwanzuro nk&#8217;uyu wo kugabanya ububasha bwa Perezida mu ntambara ya Iran utambutse muri iyi nteko nyuma y&#8217;uko indi myanzuro itatu yari yaratsinzwe mbere.</p>
<p>Umudepite umwe mu bashyigikiye uwo mwanzuro yavuze ko Kongere igomba kongera gukoresha ububasha ihabwa n&#8217;Itegeko Nshinga mu bijyanye no gutangaza intambara. Mu gihe abawushyigikiye bavuga ko intambara itigeze ihabwa uburenganzira bwa Kongere, ubutegetsi bwa Trump bwo buvuga ko Perezida afite uburenganzira bwo gutegeka ibikorwa bya gisirikare mu rwego rwo kurinda umutekano w&#8217;igihugu.</p>
<p>Nk&#8217;uko ibitangazamakuru bitandukanye birimo Washington Post na The New York Time byabitangaje, bamwe mu Badepite b&#8217;Abarepubulikani batangiye kugaragaza impungenge ku gihe intambara imaze, ku izamuka ry&#8217;ibiciro by&#8217;ibikomoka kuri peteroli, ndetse no ku ngaruka za politiki mbere y&#8217;amatora ateganyijwe mu mezi ari imbere.</p>
<p>Uyu mwanzuro utowe mu gihe Perezida Trump, na we yari yaciye amarenga ko arambiwe iyi ntambara agaragaza ko hari icyizere ko igiye kurangira, binyuze mu masezerano Amerika irimo kugirana na Iran.</p>
<p>Yari yagize ati “Bizarangira bigenze neza,” arongera mbere gato y’uko uyu mwanzuro utorerwa ati “Iyi ntambara ishobora kuzarangira muri weekend itaha.”</p>
<p>Ni mu gihe Depite Gregory Meeks, watangije uwo mwanzuro, yavuze ko intambara ya Iran “itubahirije amategeko kandi ihenze.”</p>
<p><strong>Ni iki gikurikiraho?<br class='autobr' />
</strong></p>
<p>Nubwo Inteko Ishinga Amategeko/Umutwe w’Abadepite yemeje uwo mwanzuro, ntibisobanuye ko intambara ihise ihagarara. Ubu ugomba kujyanwa muri Sena, na yo ikawutora.</p>
<p>N&#8217;iyo Sena yawemeza, Perezida Trump ashobora kuwanga kubera uburenganzira bita ubwa “veto” Perezida aba yemererwa n’Itegeko Nshinga, bityo Kongere ikaba yasabwa kugira ubwiganze bwa bibiri bya gatatu by&#8217;amajwi kugira ngo irushe imbaraga iyo veto.</p>
<p>Mu buryo bwa politiki, iri tora rifatwa nk&#8217;ikimenyetso gikomeye cy&#8217;uko bamwe mu bagize ishyaka rya Trump batangiye kutemeranya na we ku buryo intambara ya Iran ikomeje kuyoborwa.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-06-04_at_06_41.07.jpg"
				length="531126"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Umuyaga wa El Ni&#241;o uri hafi kugaruka, ushobora gukora ibara</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/umuyaga-wa-el-nino-uri-hafi-kugaruka-ushobora-gukora-ibara</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/umuyaga-wa-el-nino-uri-hafi-kugaruka-ushobora-gukora-ibara</guid>

		<dc:date>2026-06-03T04:24:39Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Mu mahanga
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Umunyamabanga Mukuru w’Umuryango w’Abibumbye, Antonio Guterres, yaburiye abatuye isi ko mu mezi abiri ari imbere hitezwe inkubi  y’umuyanga karundura ya El Niño ishobora kuzasiga isibye byinshi ku&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Umuyaga wa El Niño uri hafi kugaruka, ushobora gukora ibara</h1>

			

			

			<div class='spip_document_283530 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-06-03_04_46_56-143db4e0-8cb0-41e1-81d5-3a3bff1889bc_w1023_r1_s_jpg_1023_575_.png' width="1022" height="571" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu butumwa bwatangajwe n’Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Bumenyi bw’Ikirere (WMO), kuri iki gicamunsi, Guterres yavuze ko El Niño izongera ibyago by’ibiza bikomoka ku mihandagurikire y’ikirere birimo amapfa, imyuzure, ubushyuhe bukabije n’inkubi z’umuyaga mu bihugu byinshi.</p>
<p>Guterres yasabye ibihugu n’inzego zitandukanye kwitegura hakiri kare, cyane cyane mu kurinda abaturage no gushimangira gahunda zo guhangana n’imihindagurikire y’ikirere.</p>
<p>Yavuze kandi ko isi ikwiye gukomeza gufata ingamba zigabanya imyuka ihumanya ikirere, kuko imihindagurikire y’ikirere irimo kugenda yongera ubukana bw’ibiza byibasira abaturage.</p>
<div class='spip_document_283531 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/chatgpt_image_jun_3_2026_04_49_38_am.png' width="1538" height="1023" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Inkubi y&#8217;umutaga wa El Niño ni ikiza kamere kiba mu Nyanja ya Pasifika kigira ingaruka ku kirere ku isi hose, aho gishobora gutuma hari ahagwa imvura nyinshi idasanzwe mu gihe ahandi habaho amapfa akomeye.</p>
<p>Abahanga mu by’ikirere bavuga ko El Niño y’uyu mwaka ishobora kuzana ubushyuhe buri hejuru cyane ku isi, nyuma y’uko iy&#8217;imyaka ishize na yo yaranzwe n’izamuka rikabije ry’ubushyuhe.</p>
<p>El Niño iheruka yabaye hagati ya 2023 na 2024 igira uruhare rukomeye mu gutuma umwaka wa 2024 uba umwaka waranzwe n&#8217;ubushyuhe bwinshi kurusha indi yose mu mateka y’isi.</p>
<p>Ibihugu byinshi bikomeje gukurikiranira hafi uko  iyo miyaga irimo kwitwara mu nyanja, mu gihe inzego mpuzamahanga zisaba ko hashyirwa imbaraga mu bikorwa byo gukumira no kwitegura ibiza bishobora guterwa n’imihindagurikire y’ikirere.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-06-03_04_46_56-143db4e0-8cb0-41e1-81d5-3a3bff1889bc_w1023_r1_s_jpg_1023_575_.png"
				length="1406334"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Nta jambo na rimwe nshaka gukura ku byo navugiye i Kigali - Macron ku ruhare rw'u Bufaransa muri Jenoside yakorewe Abatutsi</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/nta-jambo-na-rimwe-nshaka-gukura-ku-byo-navugiye-i-kigali-macron-ku-ruhare-rw-u-bufaransa-muri-jenoside-yakorewe</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/nta-jambo-na-rimwe-nshaka-gukura-ku-byo-navugiye-i-kigali-macron-ku-ruhare-rw-u-bufaransa-muri-jenoside-yakorewe</guid>

		<dc:date>2026-06-02T19:33:38Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Mu mahanga
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Perezida w’u Bufaransa, Emmanuel Macron, yavuze ko igihugu cye cyagize uruhare mu mateka yagejeje kuri Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda mu 1994, asobanura ko ukuri ku byabaye gukwiye gukomeza&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Nta jambo na rimwe nshaka gukura ku byo navugiye i Kigali - Macron ku ruhare rw&#8217;u Bufaransa muri Jenoside yakorewe Abatutsi</h1>

			https://kigalitoday.com/local/cache-vignettes/L687xH624/2026-06-02_21_30_46-_kigali_today_nta_jambo_na_rimwe_nshaka_gukura_ku_byo_navugiye_i_kigali_-_macro-2fd98.png?1780677055

			

			<div class='spip_document_283524 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-06-02_at_19.52_37.jpg' width="960" height="1280" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yabitangaje kuri uyu wa Kabiri i Paris mu muhango wo gutaha urwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rwubatswe mu Murwa Mukuru w’u Bufaransa.</p>
<p>Macron yavuze ko uru rwibutso rugaragaza intambwe ikomeye yagezweho mu rugendo rwo kumenya ukuri no guha agaciro amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi.</p>
<p>Yibukije ko mu ruzinduko yagiriye i Kigali muri Gicurasi 2021 yemeye ku mugaragaro uruhare rw’u Bufaransa mu bikorwa n’imyitwarire byagize uruhare mu nzira yagejeje kuri Jenoside yakorewe Abatutsi.</p>
<p>Yaguze ati “Nta jambo na rimwe nshaka gukuraho mu byo navugiye i Kigali. Ni amabuye akomeza kubaka inzu y’ukuri twifuza gushinga.”</p>
<p>Macron yashimye Perezida Paul Kagame ku buryo yakiriye ayo magambo, avuga ko byafunguye inzira nshya mu mubano hagati y’ibihugu byombi.</p>
<p>Yavuze ko kuva icyo gihe, umubano hagati y’u Rwanda n’u Bufaransa wageze ku rwego rushya rushingiye ku kuri, kubahana no kureba hamwe ahazaza.</p>
<p>Perezida Macron yanashimangiye ko igihugu cye kizakomeza gushyigikira ubushakashatsi bw’amateka no gufungura inyandiko zifasha abashakashatsi gusobanukirwa neza ibyabaye.</p>
<p>Yavuze kandi ko ubutabera bw’u Bufaransa buzakomeza gukurikirana abantu bakekwaho kugira uruhare muri Jenoside bahungiye ku butaka bwabwo, ashimangira ko nta muntu uri hejuru y’amategeko kandi ko ibyaha byibasiye inyokomuntu bitazigera bisaza.</p>
<p>Yasoje avuga ko kuvuga ukuri ku mateka ari ngombwa kugira ngo amahoro arambye yubakwe hagati y’ibihugu n’abaturage.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-06-02_at_19.52_37.jpg"
				length="187611"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Urwibutso rwa Paris ruzarinda ukuri kwa Jenoside kwibagirana &#8211; Kagame</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/urwibutso-rwa-paris-ruzarinda-ukuri-kwa-jenoside-kwibagirana-kagame</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/urwibutso-rwa-paris-ruzarinda-ukuri-kwa-jenoside-kwibagirana-kagame</guid>

		<dc:date>2026-06-02T18:01:09Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Mu mahanga
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Perezida Paul Kagame yavuze ko urwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rwatashywe i Paris ruzagira uruhare rukomeye mu kubungabunga amateka no kurinda ukuri kutazimira uko imyaka izagenda ishira.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Urwibutso rwa Paris ruzarinda ukuri kwa Jenoside kwibagirana – Kagame</h1>

			

			

			<div class='spip_document_283520 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-06-02_19_52_53-_39_live___umuhango_wo_gutaha_urwibutso_rwa_jenoside_yakorewe_abatutsi_1994_.png' width="817" height="465" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu ijambo rye, Kagame yavuze ko abarokotse Jenoside ari bo nzibutso nyakuri kuko batwara ibimenyetso by&#8217;ibyababayeho ku mubiri no mu mutima, kandi bakabigeza ku bindi bisekuru binyuze mu buhamya bwabo.</p>
<p>Yavuze ko urwibutso rwubatswe i Paris rufite imbaraga zidasanzwe kuko "rushyira ukuri mu ibuye" rukarinda ko igihe n&#8217;abahakana Jenoside byarusibanganya.</p>
<div class='spip_document_283521 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-06-02_19_52_16-_39_live___umuhango_wo_gutaha_urwibutso_rwa_jenoside_yakorewe_abatutsi_1994_.png' width="816" height="464" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Perezida Kagame yashimiye Umujyi wa Paris n&#8217;abayobozi bawo bagize uruhare mu gushyiraho uru rwibutso, avuga ko gushyira ahagaragara inshingano z&#8217;amateka bisaba ubutwari bukomeye ndetse n&#8217;ubumuntu.</p>
<p>Yongeyeho ko kuba uru rwibutso rwubatse ahantu h&#8217;icyubahiro mu murwa mukuru w&#8217;u Bufaransa ari ikimenyetso gikomeye cy&#8217;icyubahiro gihabwa amateka y&#8217;Abanyarwanda n&#8217;abazize Jenoside yakorewe Abatutsi.</p>
<div class='spip_document_283522 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-06-02_19_53_25-_39_live___umuhango_wo_gutaha_urwibutso_rwa_jenoside_yakorewe_abatutsi_1994_.png' width="820" height="454" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-06-02_19_52_53-_39_live___umuhango_wo_gutaha_urwibutso_rwa_jenoside_yakorewe_abatutsi_1994_.png"
				length="654610"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Abanyarwanda bafite uruhare rwa mbere mu kubaka ejo hazaza hatarangwamo Jenoside - Perezida Kagame</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/abanyarwanda-bafite-uruhare-rwa-mbere-mu-kubaka-ejo-hazaza-hatarangwamo-jenoside-perezida-kagame</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/abanyarwanda-bafite-uruhare-rwa-mbere-mu-kubaka-ejo-hazaza-hatarangwamo-jenoside-perezida-kagame</guid>

		<dc:date>2026-06-02T17:47:53Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Mu mahanga
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Perezida Paul Kagame yavuze ko n’ubwo Jenoside yakorewe Abatutsi yagizwemo uruhare n’abari hanze y’u Rwanda, inshingano ya mbere yo kuyisobanukirwa no kubaka igihugu kitazongera kuyisubiramo iri&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Abanyarwanda bafite uruhare rwa mbere mu kubaka ejo hazaza hatarangwamo Jenoside - Perezida Kagame</h1>

			

			

			<div class='spip_document_283519 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-06-02_19_43_43-_39_live___umuhango_wo_gutaha_urwibutso_rwa_jenoside_yakorewe_abatutsi_1994_.png' width="819" height="458" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu muhango wo gutaha urwibutso rwa Jenoside rwubatswe i Paris, Kagame yavuze ko rimwe mu masomo akomeye u Rwanda rwakuye muri Jenoside ari uko uruhare nyamukuru rw&#8217;ibyabaye rwari mu muryango nyarwanda ubwawo.</p>
<p>Yagize ati  "Abandi bagize uruhare, ariko ntushobora kubaryozwa kurusha uko twe ubwacu twibiryozwa."</p>
<p>Yasobanuye ko "iyo myumvire yafashije Abanyarwanda kureba mu mateka yabo no mu ndangagaciro zabo kugira ngo babone ibisubizo byafasha kubaka igihugu cyiza kuri bose."</p>
<p>Kagame yavuze ko u Rwanda rukomeje kwigisha urubyiruko amateka ya Jenoside no kurutoza kubungabunga ibyagezweho kugira ngo Jenoside itazongera kubaho ukundi.</p>
<p>Yashimangiye kandi ko gutotezwa cyangwa "igitutu icyo ari cyo cyose gituruka aho ari ho hose bituma Abanyarwanda barushaho gukomera no kurinda ibyo igihugu cyagezeho."</p>
<p>Yasoje avuga ko ubutwari bwa politiki n&#8217;ubushake bw&#8217;impande zose ari byo bizatuma amahoro n&#8217;ubwumvikane biramba ku bisekuru bizaza.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-06-02_19_43_43-_39_live___umuhango_wo_gutaha_urwibutso_rwa_jenoside_yakorewe_abatutsi_1994_.png"
				length="753647"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Perezida Kagame yashimiye Macron umwete yagize mu kugaragaza uruhare rw'u Bufaransa muri Jenoside yakorewe Abatutsi</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/perezida-kagame-yashimiye-macron-umwete-yagize-mu-kugaragaza-uruhare-rw-u-bufaransa-muri-jenoside-yakorewe-abatutsi</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/perezida-kagame-yashimiye-macron-umwete-yagize-mu-kugaragaza-uruhare-rw-u-bufaransa-muri-jenoside-yakorewe-abatutsi</guid>

		<dc:date>2026-06-02T17:29:31Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Mu mahanga
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Perezida Paul Kagame yashimiye mugenzi we w’u Bufaransa Emmanuel Macron ku butwari n’ubumuntu yagaragaje mu kwemera ko igihugu cye cyagize uruhare mu makosa yabaye mu gihe cya Jenoside yakorewe&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Perezida Kagame yashimiye Macron umwete yagize mu kugaragaza uruhare rw&#8217;u Bufaransa muri Jenoside yakorewe Abatutsi</h1>

			

			

			<div class='spip_document_283515 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-06-02_19_23_44-_39_live___umuhango_wo_gutaha_urwibutso_rwa_jenoside_yakorewe_abatutsi_1994_.png' width="816" height="458" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yabivugiye mu muhango wo gutaha urwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rwubatswe i Paris mu Bufaransa.</p>
<p>Kagame yavuze ko imyaka itanu ishize Macron yafashe icyemezo gikomeye cyo gusura u Rwanda nyuma y&#8217;itangazwa rya raporo ebyiri zigenga zasesenguye uruhare rw&#8217;u Bufaransa muri Jenoside.</p>
<p>Yavuze ko izo raporo zagaragaje ko u Bufaransa bwari bufite ubushobozi bwo guhagarika Jenoside ariko ntibubikore.</p>
<div class='spip_document_283517 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-06-02_19_30_43-_39_live___umuhango_wo_gutaha_urwibutso_rwa_jenoside_yakorewe_abatutsi_1994_.png' width="825" height="465" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yibukije ko icyo gihe yavuze ko amagambo ya Macron yari afite agaciro karenze gusaba imbabazi kuko yari ashingiye ku kuri.</p>
<p>Perezida Kagame yanashimiye uwahoze ari Perezida w&#8217;u Bufaransa Nicolas Sarkozy watangiye uwo murongo mu ruzinduko yagiriye mu Rwanda mu 2010, aho yemeye ko igihugu cye cyakoze amakosa akomeye kandi ntikigire icyo gikora ngo gihagarike Jenoside.</p>
<div class='spip_document_283518 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-06-02_19_28_04-_39_live___umuhango_wo_gutaha_urwibutso_rwa_jenoside_yakorewe_abatutsi_1994_.png' width="823" height="467" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yashimangiye ko n&#8217;ubwo hakiri abatanyuzwe n&#8217;inyandiko zemewe ku ruhare rw&#8217;u Bufaransa, urugendo rwo kugera ku kuri rwatangiye kandi rudashobora gusubira inyuma.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-06-02_19_23_44-_39_live___umuhango_wo_gutaha_urwibutso_rwa_jenoside_yakorewe_abatutsi_1994_.png"
				length="705465"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ibihugu bizakira Igikombe cy'Isi byanenzwe kugira Ebola intwaro yo gukumira Abanyafurika</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/ibihugu-bizakira-igikombe-cy-isi-byanenzwe-kugira-ebola-intwaro-yo-gukumira-abanyafurika</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/ibihugu-bizakira-igikombe-cy-isi-byanenzwe-kugira-ebola-intwaro-yo-gukumira-abanyafurika</guid>

		<dc:date>2026-05-29T04:35:05Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Mu mahanga
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Abantu batandukanye b’imihanda yose banenze icyemezo cya Amerika, Canada na Mexico ku ngendo z’Abanyafurika bashaka kujya kureba igikombe cy’isi (World Cup 2026).
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ibihugu bizakira Igikombe cy&#8217;Isi byanenzwe kugira Ebola intwaro yo gukumira Abanyafurika</h1>

			

			

			<div class='spip_document_283215 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/gemini_generated_image_6wytyu6wytyu6wyt.png' width="1408" height="768" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Bifashishije urubuga rwa X bagaragaje impungenge n’uburakari nyuma y’itangazo Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Canada na Mexico basohoye kuri uyu wa 28 Gicurasi, rivuga ko ibyo ibihugu bitatu bizakira Igikombe cy&#8217;Isi byafashe “ingamba zihuriweho z’ubuzima” ku bantu baturuka mu bice bya Afurika bifite ibyago byinshi bya Ebola, mu gihe hitegurwa igikombe cy’Isi cya FIFA 2026.</p>
<p>Iri tangazo ryashyizwe hanze n’Umuvugizi wa Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga ya Amerika, rivuga ko izo ngamba zigamije kurinda abaturage n’abazitabira igikombe cy’Isi, harimo abafana, abakinnyi na ba mukerarugendo bashaka kujya kureba imikino y&#8217;Igikombe cy&#8217;Isi muri Amerika, Canada na Mexico.</p>
<p>Nyuma y’iri tangazo, bamwe mu Banyafurika n’abakoresha imbuga nkoranyambaga banenze uburyo ryatanzwemo, bavuga ko rishobora guteza ivangura cyangwa guha isura mbi Afurika yose.</p>
<p>Uwitwa Brian Kiza yavuze ko ibihugu bya Afurika bishobora no kwanga kwitabira iryo rushanwa niba abazaryitabira bazafatwa nk’abateye ikibazo.</p>
<p>Yagize ati “Ibihugu bya Afurika bishobora kuboyikota (guhagarika kwitabira) iri rushanwa. Si itegeko kwitabira igikorwa kizaba cyuzuyemo guha isura mbi Abanyafurika, cyane cyane abaturuka mu bihugu bitari mu bice byibasiwe.”</p>
<p>Mu gihe iryo tangazo ritasobanuraga neza izo ngamba, undi ukoresha X witwa Achilleus CFR yabajije ibisobanuro birambuye by’izo ngamba, ati “None se izo ‘ngamba zihuriweho z’ubuzima ku ngendo’ ni izihe?”</p>
<p>Hari kandi uwitwa Dha Ogol wanditse ubutumwa burebure bunenga uburyo iri tangazo ryatanzwe, avuga ko Ebola atari ikibazo gishya ku Isi ku buryo cyagakwiye gutangazwa nk’ikintu gitunguranye mbere y’igikombe cy’Isi.</p>
<p>Yagize ati “Ebola imaze kumenyekana kuva mu 1976, kandi amakipe ya Afurika amaze imyaka yitabira Igikombe cy’Isi, nta bihugu byakira amarushanwa byigeze bisohora amatangazo akomeye nk’aya.”</p>
<div class='spip_document_283216 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/gemini_generated_image_6wytyu6wytyu6wyt_1_.png' width="1408" height="768" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yakomeje avuga ko ibihugu bikomeye bisanzwe bifite uburyo bwo guhangana n’indwara z’ibyorezo, bityo gutangaza ibi mbere y’irushanwa bikaba bishobora gufatwa nk’ubutumwa bugamije gutera ubwoba no gushyira igitutu ku Banyafurika.</p>
<p>Hari n’abagaragaje ko amakipe menshi ya Afurika azitabira Igikombe cy’Isi cya 2026, bityo ko hakenewe ubwitonzi mu buryo ubutumwa nk’ubu butangazwa kugira ngo budateza impungenge cyangwa ivangura.</p>
<p>Nubwo bimeze bityo, Amerika, Canada na Mexico byavuze ko izi ngamba zigamije gusa kurinda ubuzima bw’abaturage no gukomeza ubucuruzi n’ingendo bikorwa mu buryo busanzwe mu gihe hitegurwa kimwe mu bikorwa bya siporo bizaba bikurikiwe cyane ku Isi.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/gemini_generated_image_6wytyu6wytyu6wyt.png"
				length="2555577"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>DRC yashinje OMS gutangaza amakuru ya Ebola mu buryo butera urujijo</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubuzima/indwara/article/drc-yashinje-oms-gutangaza-amakuru-ya-ebola-mu-buryo-butera-urujijo</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubuzima/indwara/article/drc-yashinje-oms-gutangaza-amakuru-ya-ebola-mu-buryo-butera-urujijo</guid>

		<dc:date>2026-05-28T05:58:07Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Indwara
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Guverinoma ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (DRC) yanenze Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Buzima (OMS/WHO), irishinja gutangaza amakuru ajyanye n’icyorezo cya Ebola mu buryo&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>DRC yashinje OMS gutangaza amakuru ya Ebola mu buryo butera urujijo</h1>

			

			

			<div class='spip_document_283132 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ebola-14.jpg' width="860" height="572" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu butumwa bwatangajwe na Patrick Muyaya, Umuvugizi wa Guverinoma ya DRC akaba na Minisitiri ushinzwe Itangazamakuru n’Itumanaho, yavuze ko amakuru yatangajwe na OMS ku bijyanye n’ubwandu bwa Ebola atajyanye n’ukuri ku rwego rwemewe n’inzego z’ubuzima za Congo.</p>
<p>Yavuze ko igihugu cye gisanzwe gifite ubushobozi n’ubunararibonye mu guhangana n’icyorezo cya Ebola, bityo ko amakuru nk’ayo akwiye kubanza guhuza n’inzego zibishinzwe mbere yo kujya hanze. Yongeyeho ko gutangaza amakuru adafite ibisobanuro bihagije bishobora kugira ingaruka ku bukungu, ku ngendo mpuzamahanga ndetse no ku isura y’igihugu.</p>
<p>Ibi bibaye nyuma y’aho OMS itangaje impungenge ku bwandu bushya bwa Ebola bwagaragaye mu bice bimwe bya DRC, ibintu byatumye ibihugu bimwe bitangira gukaza ingamba zo kugenzura abagenzi baturuka muri ako karere.</p>
<p>DRC ni kimwe mu bihugu byahuye kenshi n’icyorezo cya Ebola mu myaka yashize, ariko ubuyobozi bwaho buvuga ko bwashyizeho uburyo bukomeye bwo gukurikirana no gukumira ikwirakwira ryacyo.</p>
<p>Aya makimbirane hagati ya Guverinoma ya DRC na OMS agaragaza uko amakuru ajyanye n’indwara z’ibyorezo akomeje kuba ikibazo gikomeye mu itumanaho hagati y’inzego mpuzamahanga n’ibihugu birebwa n’izo ndwara.</p>
<p>Kugeza ubu, inzego z&#8217;ubuzima muri DRC zivuga ko abarenga 1,000 bakekwaho kwandura Ebola, barimo ababarirwa muri 220 bikekwa ko yaba yarahitanye.</p>
<p>Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Buzima (OMS/WHO) ryo ryatangaje ko muri iki gihugu (DRC) hamaze kubarurwa abantu 1,077 bakekwaho kwandura Ebola, harimo 238 bikekwa kwa yaba yarahitanye.</p>
<p>Gusa, OMS ivuga kandi ko abantu 121 ari bo bamaze kwemezwa ko banduye Ebola hashingiwe ku bizamini bya laboratwari, muri bo 17 bakaba bamaze kwitaba Imana.</p>
<p>Iyi Ebola irimo guterwa n’ubwoko bwa virusi buzwi nka Bundibugyo virus, kandi ikomeje gukwirakwira byihuse cyane cyane mu ntara za Ituri, Kivu y’Amajyaruguru na Kivu y’Amajyepfo.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ebola-14.jpg"
				length="259487"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Iran yihimuye ku gitero cya Amerika</title>

		<link>https://kigalitoday.com/umutekano/hanze-y-igihugu/article/iran-yihimuye-ku-gitero-cya-amerika</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/umutekano/hanze-y-igihugu/article/iran-yihimuye-ku-gitero-cya-amerika</guid>

		<dc:date>2026-05-28T05:51:54Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Hanze y'igihugu
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Ingabo zirinda ubutegetsi bwa Iran zizwi nka Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) zatangaje ko zagabye igitero ku birindiro bya gisirikare bya Leta Zunze Ubumwe za Amerika, zisobanura ko ari&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Iran yihimuye ku gitero cya Amerika</h1>

			

			

			<div class='spip_document_283130 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-28_at_6.10_38_am.jpg' width="1080" height="607" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ibiro ntaramakuru Tasnim byo muri Iran byabitangaje ko IRGC yavuze ko icyo gitero cyari ubutumwa bukomeye bwo kwerekana ko Iran itazemera ibikorwa yise “ubushotoranyi” bikorerwa ku butaka bwayo cyangwa ku nyungu zayo mu karere.</p>
<p>Izi ngabo zanaburiye ko igikorwa icyo ari cyo cyose cy’inyongera cyaturuka kuri Amerika cyangwa abafatanyabikorwa bayo kizahura n’igisubizo “gikomeye kandi kirenze icyo abantu biteze.”</p>
<p>Aya makuru aje mu gihe umwuka mubi hagati ya Tehran na Washington ukomeje kuzamuka, cyane cyane mu karere k’Uburasirazuba bwo Hagati aho impande zombi zimaze igihe zishinjanya ibikorwa byo guhungabanya umutekano.</p>
<p>Bandar Abbas ni umwe mu mijyi ikomeye ya Iran ku bijyanye n’ubwikorezi bwo mu nyanja no ku bikorwa bya gisirikare, bityo ibikorwa byabereye hafi yaho bikaba byafashwe nk’ikibazo gikomeye n’ubuyobozi bwa Iran.</p>
<p>Kugeza ubu, Leta Zunze Ubumwe za Amerika ntiziragira icyo zitangaza ku mugaragaro kuri ibi birego bya IRGC. Abasesenguzi mpuzamahanga bavuga ko gukomeza guterana amagambo no kugabana ibitero hagati y’impande zombi bishobora gukomeza guteza impungenge ku mutekano w’akarere ndetse no ku bukungu bw’isi, cyane cyane ku bijyanye n’ibikomoka kuri peteroli binyura mu nyanja ya Hormuz.</p>
<div class='spip_document_283131 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-28_at_6.11_31_am.jpg' width="1080" height="1042" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ni ibitero bigabwe mu gihe isi yose yari yiteze ko amahoro agiye kugaruka muri kari karere, kuko impande zombi zari zatangaje ko zamaze kumvikana ku masezerano y&#8217;amahoro hasigaye kuyasinya gusa.</p>
<p> Byavugwaga ko ayo masezerano yagombaga gusinywa muri iyi minsi ibiri ishize.</p>
<p>Ibihugu byinshi n’imiryango mpuzamahanga bikomeje guhamagarira Iran na Amerika kwirinda ibikorwa bishobora gukomeza kuzamura ubushyamirane no gushyira abaturage mu kaga.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-28_at_6.10_38_am.jpg"
				length="97286"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Canada yafashe ingamba zikomeye ku bagenzi bava muri RDC na Uganda kubera Ebola</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubuzima/indwara/article/canada-yafashe-ingamba-zikomeye-ku-bagenzi-bava-muri-rdc-na-uganda-kubera-ebola</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubuzima/indwara/article/canada-yafashe-ingamba-zikomeye-ku-bagenzi-bava-muri-rdc-na-uganda-kubera-ebola</guid>

		<dc:date>2026-05-27T04:32:34Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Indwara
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Guverinoma ya Canada yatangaje ko yashyizeho ingamba zidasanzwe ku bagenzi baturuka muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) no muri Uganda, mu rwego rwo kwirinda ikwirakwira&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Canada yafashe ingamba zikomeye ku bagenzi bava muri RDC na Uganda kubera Ebola</h1>

			

			

			<div class='spip_document_282995 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ebola-13.jpg' width="1180" height="664" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ibiro Ntaramakuru by&#8217;Abongereza ,Reuters, byatangaje ko abaturage baturuka muri ibyo bihugu batemerewe kwinjira muri Canada mu gihe cy&#8217;iminsi 90 uhereye kuri uyu wa gatatu.</p>
<p>Izi ngamba zije nyuma y’ impungenge ku bwandu bwa Ebola bwongeye kugaragara mu bice bimwe na bimwe bya DRC na Uganda.</p>
<p>Minisiteri y’Ubuzima ya Canada yavuze ko icyemezo cyafashwe hagamijwe kurinda abaturage bayo no gukomeza gukaza ubwirinzi ku mipaka, cyane cyane ku bibuga by’indege byakira abagenzi mpuzamahanga benshi.</p>
<p>Reuters yatangaje ko abantu bageze muri Canada baturutse mu bihugu byugarijwe na Ebola bashobora gukorerwa igenzura rikomeye, gusabwa amakuru y’ingendo bakoze no gukurikiranwa n’inzego z’ubuzima mu gihe runaka.</p>
<p>Ebola ni indwara yandura binyuze mu gukorana hafi n’amaraso cyangwa amatembabuzi y’umuntu wanduye. Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Buzima (OMS) rikomeje gukorana n’ibihugu bitandukanye mu guhangana n’iki cyorezo no gukumira ko cyakwirakwira mu buryo mpuzamahanga.</p>
<p>Uganda na RDC byombi byagiye bihura n’ibihe bitandukanye bya Ebola mu myaka yashize, aho iyi ndwara yahitanye abantu benshi ndetse ikanagira ingaruka ku buhahirane, ubukerarugendo n’ingendo mpuzamahanga.</p>
<p>Canada yavuze ko izakomeza gukurikirana uko ikibazo gihagaze no gufata izindi ngamba igihe bibaye ngombwa.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ebola-13.jpg"
				length="190896"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Leta igiye kongera amafaranga yo kubakira abarokotse Jenoside</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/leta-igiye-kongera-amafaranga-yo-kubakira-abarokotse-jenoside</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/leta-igiye-kongera-amafaranga-yo-kubakira-abarokotse-jenoside</guid>

		<dc:date>2026-05-26T03:51:29Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Nyuma y’ubuvugizi bw’Inteko Ishinga Amategeko, Minisiteri y’Imari n’Igenamigambi (MINECOFIN) yongeye kugenera ingengo y’imari ibikorwa byo kubakira abatishoboye barokotse Jenoside yakorewe Abatutsi.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Leta igiye kongera amafaranga yo kubakira abarokotse Jenoside</h1>

			

			

			<div class='spip_document_282946 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="105" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/genocide_survivors_houses.png' width="854" height="600" alt="Inzu zatujwemo abarokotse Jenoside batagiraga aho baba, Akarere ka Nyagatare, foto Anonciata Byukusenge" title="Inzu zatujwemo abarokotse Jenoside batagiraga aho baba, Akarere ka Nyagatare, foto Anonciata Byukusenge" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Inzu zatujwemo abarokotse Jenoside batagiraga aho baba, Akarere ka Nyagatare, foto Anonciata Byukusenge</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ibi byatangajwe ku wa 25 Gicurasi, ubwo Abadepite bemezaga ibitekerezo bya Sena ku mbanzirizamushinga y’ingengo y’imari ya 2026–2027 n’ingamba zo mu gihe giciriritse kugeza mu 2029.</p>
<p>Perezida wa Komisiyo y’Ingengo y’Imari n’Umutungo bya Leta, Odette Uwamariya, yavuze ko ibiganiro bagiranye na MINECOFIN byagaragaje ko ibikorwa byo kubakira abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi byongeye kwitabwaho mu ngengo y’imari y’umwaka utaha.</p>
<p>Yagize ati “Mu biganiro na MINECOFIN, byagaragaye ko ibijyanye no kubakira abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi byitaweho muri iyi ngengo y’imari. Uturere twose twagenewe ingengo y’imari irenga miliyari 5 Frw, usibye akarere kamwe kari kararangije kubaka izo nzu.”</p>
<p>Ibi bibaye nyuma y’uko Komisiyo y’Ingengo y’Imari n’Umutungo bya Leta igaragaje impungenge ko mu mbanzirizamushinga y’ingengo y’imari ya 2026–2027 nta mafaranga yari ateganyijwe yo kubakira abatishoboye barokotse Jenoside yakorewe Abatutsi no gusanira abafite inzu zangiritse.</p>
<p>Ubwo yitabaga iyi komisiyo ku wa 12 Gicurasi 2026, Minisitiri w’Ubumwe bw’Abanyarwanda n’Inshingano Mboneragihugu muri MINUBUMWE, Dr Jean Damascène Bizimana, yavuze ko iyo minisiteri, ifatanyije n’izindi nzego zirimo MINALOC na MINECOFIN, zafashe umwanzuro ko gahunda zo kubakira abarokotse Jenoside zizajya zijyanishwa na gahunda rusange zo kubakira abandi Banyarwanda batishoboye.</p>
<p>Ibi byakurikiye impungenge zagaragajwe n’Abadepite ku mibereho y’abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi bagituye mu nzu zishaje cyangwa badafite aho kuba, basaba ko hakongerwa imbaraga mu kububakira no gusana inzu zangiritse.</p>
<p>Depite Mukampunga Epiphanie yavuze ko imibare ihari igaragaza ikibazo gikomeye, aho inzu 29,232 z’abarokotse zikeneye gusanwa, mu gihe abandi 6,973 bagikeneye kubakirwa.</p>
<p>Nubwo iki kibazo cyakemutse, mu kwemeza ibitekerezo bya Sena ku ngengo y’imari y’umwaka utaha n’ingamba zo mu gihe giciriritse kugeza mu 2029, Abadepite basabye MINECOFIN kwita no ku bindi bibazo byagaragajwe n’inzego zitandukanye ko bikeneye kongererwa ingengo y’imari.</p>
<p>Mu byasabiwe kongererwa ingengo y’imari harimo ibikorwa by’ubwikorezi, by’umwihariko kubaka, gusana no kubungabunga imihanda yunganira ubuhinzi n’ubworozi (feeder roads).<br class='autobr' />
Harimo kandi imishinga ya Minisiteri y’Ubuhinzi n’Ubworozi, RAB, RICA, gahunda z’amazi za WASC, RDB, Minisiteri y’Ubucuruzi ndetse n’ikorwa ry’amashanyarazi.</p>
<p>Icyakora, MINECOFIN yabwiye Komisiyo y’Ingengo y’Imari n’Umutungo bya Leta ko imwe muri iyi mishinga yamaze kugenerwa amafaranga mu ngengo y’imari y’umwaka utaha, indi na yo ikazagenda yitabwaho mu gihe cy’ingamba z’igihe giciriritse.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/genocide_survivors_houses.png"
				length="588627"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ikigo Mpuzamahanga gisesengura inguzanyo cyasanze kuguriza u Rwanda ari ukwiteganyiriza</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ikigo-mpuzamahanga-gisesengura-inguzanyo-cyasanze-kuguriza-u-rwanda-ari-ukwiteganyiriza</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ikigo-mpuzamahanga-gisesengura-inguzanyo-cyasanze-kuguriza-u-rwanda-ari-ukwiteganyiriza</guid>

		<dc:date>2026-05-26T03:49:47Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Minisiteri y’Imari n’Igenamigambi (MINECOFIN) yatangaje ko ikigo mpuzamahanga gishinzwe gusesengura ubushobozi bw’ibihugu mu kwishyura imyenda, S&amp;P Global Ratings, cyemeje ko u Rwanda&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ikigo Mpuzamahanga gisesengura inguzanyo cyasanze kuguriza u Rwanda ari ukwiteganyiriza</h1>

			

			

			<div class='spip_document_282951 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="56" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/wetland-3.png' width="1024" height="683" alt="Umushinga wo kubungabunga ibishanga mu Mujyi wa Kigali" title="Umushinga wo kubungabunga ibishanga mu Mujyi wa Kigali" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Umushinga wo kubungabunga ibishanga mu Mujyi wa Kigali</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Mu itangazo ryashyizwe ahagaragara ku wa 25 Gicurasi 2026, S&amp;P yavuze ko iki gipimo gishingiye ku mikorere ihamye y’ubukungu bw’u Rwanda, uburyo igihugu gikomeje gucunga neza umutungo wa Leta ndetse n’ingamba zo gukomeza iterambere.</p>
<p>Raporo igaragaza ko ubukungu bw’u Rwanda bwazamutse ku kigero cya 9.3% mu mwaka wa 2025, buvuye kuri 7.2% bwariho mu 2024. Iri zamuka ryatewe ahanini n’iterambere ryagaragaye mu buhinzi, inganda na serivisi.</p>
<div class='spip_document_282950 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/wetland-2.png' width="1024" height="683" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Iki kigo giteganya ko mu 2026 izamuka ry’ubukungu rizagera hafi kuri 6.8%, bitewe n’ingaruka z’ibiciro by’ibikomoka kuri peteroli ku isoko mpuzamahanga ndetse n’ibibazo by’umutekano mu Burasirazuba bwo Hagati.</p>
<p>Gusa biteganyijwe ko hagati ya 2027 na 2029 ubukungu buzongera kuzamuka ku mpuzandengo ya 7.1%.6</p>
<div class='spip_document_282949 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/wetland.png' width="1024" height="683" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Iri tangazo kandi rinagaruka ku mishinga minini igihugu gikomeje gushoramo imari, cyane cyane Ikibuga Mpuzamahanga cy’Indege cya Kigali kirimo kubakwa mu Bugesera; gifatwa nk’umushinga uzafasha kongera ubuhahirane, guteza imbere ubukerarugendo no kwagura ibikorwa by’ubucuruzi mu karere.</p>
<p>S&amp;P yavuze kandi ko uburyo u Rwanda rwafashe imyenda y’amahanga butanga icyizere, kuko hafi 89% by’iyo myenda yatanzwe ku nyungu nto kandi ifite igihe kirekire cyo kwishyurwa.</p>
<p>Iki kigo kikavuga ko ibi byafashije igihugu gukomeza kugumana ubushobozi bwo kwishyura imyenda hadateje ikibazo ku bukungu.</p>
<div class='spip_document_282948 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="46" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/nyabarongo_hydropower_plant_as_of_february_2026.png' width="859" height="666" alt="Urugomero rw'amashanyarazi rwa Nyabarongo II" title="Urugomero rw'amashanyarazi rwa Nyabarongo II" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Urugomero rw&#8217;amashanyarazi rwa Nyabarongo II</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Nubwo raporo igaragaza ko ibibazo by’ubukungu ku rwego rw’isi ndetse n’amakimbirane ari mu Burasirazuba bwo Hagati bishobora kugira ingaruka ku biciro bya peteroli, ku ifaranga no ku bucuruzi, S&amp;P yemeza ko u Rwanda rufite ubushobozi bwo guhangana n’izo ngaruka bitewe n’ingamba rwashyizeho zirimo kongera ibigega bya peteroli no gushaka ahandi igihugu cyavana ibikomoka kuri peteroli.</p>
<p>MINECOFIN yavuze ko iki cyemezo cya S&amp;P gikomeza kugaragaza icyizere amahanga afitiye ubukungu bw’u Rwanda ndetse n’ubushobozi bwabwo bwo gukomeza gukurura ishoramari no guteza imbere ibikorwa by’ubucuruzi, serivisi no guhanga udushya.</p>
<div class='spip_document_282947 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="37" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/ruhengeri_referral_hospital.png' width="900" height="450" alt="Ibitaro bya Ruhengeri by'ejo hazaza" title="Ibitaro bya Ruhengeri by'ejo hazaza" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Ibitaro bya Ruhengeri by&#8217;ejo hazaza</strong></div></div>
</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/wetland-3.png"
				length="1231636"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Rulindo: Umurambo wa Twizerimana wagwiriwe n'ikirombe na wo wabonetse</title>

		<link>https://kigalitoday.com/umutekano/imbere-mu-gihugu/article/rulindo-umurambo-wa-twizerimana-wagwiriwe-n-ikirombe-na-wo-wabonetse</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/umutekano/imbere-mu-gihugu/article/rulindo-umurambo-wa-twizerimana-wagwiriwe-n-ikirombe-na-wo-wabonetse</guid>

		<dc:date>2026-05-25T18:26:31Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Imbere mu gihugu
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Rulindo
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Amakuru atangwa n’Ubuyobozi bw’Umurenge wa Ntarabana mu Karere ka Rulindo, aravuga ko umurambo wa Isaie Twizerimana wari ugishakishwa na wo wabonetse.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Rulindo: Umurambo wa Twizerimana wagwiriwe n&#8217;ikirombe na wo wabonetse</h1>

			

			

			<div class='spip_document_282945 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-25_at_14_32_02.jpg' width="960" height="540" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Umunyamabanga Nshingwabikorwa w&#8217;uyu Murenge wa Ntarabana, Theophile Nizeyimana, yatubwiye ko ahagana mu ma saa kumi n&#8217;imwe z&#8217;uyu mugoroba ari bwo bawubonye.</p>
<p>Yagize ati "Urwego rw&#8217;Igihugu rw&#8217;Ubugenzacyaha rwaje rukora inyandiko ko ruwubonye ruhita ruwutwara ku Bitaro bya Rutongo."</p>
<p>Twizerimana w&#8217;imyaka 28, wari waturutse mu Murenge wa Nduba mu Karere ka Gasabo, yaguye muri icyo kirombe cya gasegereti giherereye munsi ya Santere ya<br class='autobr' />
Rusine mu gace k’Akagari ka Kajevuba mu Murenge wa Ntarabana w’Akarere ka Rulindo.</p>
<p>Yari kumwe na Jacques Gasore w&#8217;imyaka 25 wo Mu Murenge wa Masoro mu Karere ka Rulindo, ariko uyu we, umurambo we wabonetse mu gitondo cy&#8217;uyu munsi ndetse uhitwa unashyingurwa mu Irimbi ryo mu Kanyatsi, mu Murenge wa Masoro mu Karere ka Rulindo.</p>
<p>Aba bombi, byamenyekanye, mu gitondo cyo kuri uyu wa 25 Gicurasi, ko baguye muri icyo kirombe giherereye ku Mugezi witwa Akagera ugabanya imirenge ya Masoro na Ntarabana y&#8217;Akarere ka Rulindo n&#8217;uwa Nduba na Rutunga yo mu Karere ka Gasabo. Bivugwa ko bari bagiye muri icyo kirombe ku mugoroba ku wa 24 Gicurasi.</p>
<p>Cyakora, ubu bucukuzi butemewe, bukorerwa ku duce tw&#8217;imirenge ya Ntarabana, Masaro na Nduba.</p>
<p>Ni ubucukuzi bumaze igihe buhangayikishije abaturage bahatuye, kuko bahora batakambira inzego z&#8217;ubuyobozi n&#8217;iz&#8217;umutekano, ko birenga gucukura amabuye y&#8217;agaciro bikagera no mu bikorwa by&#8217;urugomo bikorerwa abaturage.</p>
<p>Hari hashize amezi, Polisi y&#8217;u Rwanda ikora uburinzi muri ako gace, kinjiriwe n&#8217;insoresore abaturage bavuga ko zimwe muri zo batazi aho zituruka, zahavumbuye gasegereti.</p>
<p>Ubuyobozi bw&#8217;Umurenge wa Ntarabana bukaba buvuga ko bugiye gukora ubukangurambaga mu baturage bubiyama ibi bikorwa by&#8217;ubucukuzi butemewe, ndetse bugahamya ko bugiye gukaza uburinzi bw&#8217;iki gice bufatanyije n&#8217;inzego z&#8217;umutekano kugira ngo burengere ubuzima bw&#8217;abaturage, dore ko "aho hantu ari ku mugezi ufite ubutaka bworoshye cyane, ku buryo byoroshye ko bwatengukira hejuru y&#8217;abishoye muri ibyo bikorwa."</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-25_at_14_32_02.jpg"
				length="74705"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Rulindo: Ikirombe cyagwiriye babiri umwe ahasiga ubuzima, undi aracyashakishwa</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/rulindo-ikirombe-cyagwiriye-babiri-umwe-ahasiga-ubuzima-undi-aracyashakishwa</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/rulindo-ikirombe-cyagwiriye-babiri-umwe-ahasiga-ubuzima-undi-aracyashakishwa</guid>

		<dc:date>2026-05-25T12:55:54Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			I Rusine mu gace k’Akagari ka Kajevuba mu Murenge wa Ntarabana w’Akarere ka Rulindo, uyu munsi baramukiye mu kiriyo nyuma y’ikirombe cyagwiriye abasore babiri, umwe yitaba Imana, mu gihe usigaye&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Rulindo: Ikirombe cyagwiriye babiri umwe ahasiga ubuzima, undi aracyashakishwa</h1>

			

			

			<div class='spip_document_282937 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-25_at_14.32_49_1_.jpg' width="960" height="540" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ibi byabaye kuri iki cyumweru, iya 24 Gicurasi, aho abo basore bacukuraga amabuye y&#8217;agaciro mu kirombe ku buryo butemewe n&#8217;amategeko.</p>
<p>Santere ya Rusine ikora ku mirenge ya Natarabana na Masoro yo mu Karere ka Rulindo, ihana imbibi n&#8217;Umurenge wa Nduba mu Karere ka Gasabo. Ubu bucukuzi butemewe bukaba bukorerwa muri iyo mirenge uko ari itatu mu Mugezi bita Akagera no mu bice biwukikije.</p>
<p>Gasore Jacques, w&#8217;imyaka 25 witabye Imana, arashyingurwa kuri iki gicamunsi mu irimbi ryo mu Kanyatsi, mu gihe hagishakishwa Twubahimana Isaie, w&#8217;imyaka 28 waje gucukura aha aturuka mu Murenge wa Nduba mu Karere ka Gasabo.</p>
<div class='spip_document_282936 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-25_at_14.32_02.jpg' width="960" height="540" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Iyi mpanuka yabereye kuri uwo "Mugezi w&#8217;Akagera," ahamaze amezi arenga atatu abitwa Abapari (abakora ubucukuzi butemewe) bacukura bavuga ko bahavumbuye Gasegereti.</p>
<p>Ni ibintu byari bisanzwe bizwi n&#8217;abaturage bahaturiye bahora bataka ikibazo cy&#8217;umutekano muke giterwa n&#8217;abasore benshi banakigiriragamo urugomo.</p>
<p>Inzego z&#8217;umutekano (Polisi), mu gihe gishize zari zahashyize uburinzi, ariko muri iyi minsi, ubuciukuzi bwari bwarongeye kugaruka.</p>
<p>Theophole Nizeyimana, Umunyamabanga Nshingwabikorwa w&#8217;Umurenge wa Ntarabana yagize ati "twahawe amakuru y&#8217;uko babiri baguyemo, umwe dushobora kumukuramo yapfuye, turacyashakisha undi. Turabifashwamo na Rutongo Minining ari na yo isanzwe ifite uburenganzira bwo gucukura amabuye y&#8217;agaciro muri iki cyanya."</p>
<p>Yasabye abaturage kwirinda kwishora mu bucukuzi bw&#8217;amabuye y&#8217;Agaciro butemewe, icyakora avuga ko aha hantu hazashyirwa uburinzi, kugira ngo ibintu nk&#8217;ibi bitazasubira.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-25_at_14.32_02.jpg"
				length="74705"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ingendo hagati ya Goma na Butembo zahagaritswe kubera Ebola</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubuzima/indwara/article/ingendo-hagati-ya-goma-na-butembo-zahagaritswe-kubera-ebola</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubuzima/indwara/article/ingendo-hagati-ya-goma-na-butembo-zahagaritswe-kubera-ebola</guid>

		<dc:date>2026-05-22T15:25:30Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Indwara
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Ubuyobozi bw’Intara ya Nord-Kivu muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo bwatangaje ko guhera ku wa Gatandatu tariki ya 23 Gicurasi 2026, ingendo zitwara abantu hagati y’Umujyi wa Goma n’uwa&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ingendo hagati ya Goma na Butembo zahagaritswe kubera Ebola</h1>

			

			

			<div class='spip_document_282585 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/butembo_goma.jpg' width="1023" height="575" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ibi bikubiye mu itangazo ryashyizwe ahagaragara n’Ibiro bya Guverineri wa Nord-Kivu ku wa 22 Gicurasi 2026.</p>
<p>Iryo tangazo rivuga ko imodoka zitwara abagenzi zizwi nka “Leo-Leo” zitemerewe gukomeza gukora izi ngendo kugeza hafashwe ikindi cyemezo.</p>
<p>Nubwo bimeze bityo, ubuyobozi bwavuze ko gutwara ibicuruzwa n’ibindi bikoresho bikenewe bizakomeza, ariko imodoka zizajya zitwarwa n’umushoferi n’umwungiriza we gusa.</p>
<p>Ubuyobozi bw&#8217;Intara ya Nord-Kivu bwavuze ko izi ngamba zigamije kugabanya ibyago byo gukwirakwiza Ebola hagati y’imijyi no kurinda ubuzima bw’abaturage.</p>
<p>Meya w’Umujyi wa Goma hamwe n’abayobozi b’uturere bireba basabwe gukurikiranira hafi ishyirwa mu bikorwa ry’iki cyemezo.</p>
<p>Abaturage basabwe kubahiriza aya mabwiriza no gufatanya mu rwego rwo kurinda ubuzima rusange.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/butembo_goma.jpg"
				length="89370"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ubwoba ni bwose nyuma y'itwikwa ry'Ikigo cya Ebola muri Congo</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ubwoba-ni-bwose-nyuma-y-itwikwa-ry-ikigo-cya-ebola-muri-congo</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ubwoba-ni-bwose-nyuma-y-itwikwa-ry-ikigo-cya-ebola-muri-congo</guid>

		<dc:date>2026-05-22T11:56:10Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Kuva ku mugoroba wo kuri uyu wa 21 Gicurasi, impungenge z’uko icyorezo cya Ebola gishobora gukomeza gukwirakwira mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (DRC) no mu bihugu&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ubwoba ni bwose nyuma y’itwikwa ry’Ikigo cya Ebola muri Congo</h1>

			

			

			<div class='spip_document_282564 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-22_at_12.11_36.jpg' width="1200" height="800" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ibyo bikorwa by’urugomo byatumye abarwayi bari bari mu kato bahunga bakwirakwira mu bice bitandukanye, ibintu inzego z’ubuzima zigaragaza ko bishobora gutuma iki cyorezo gifata indi ntera mu minsi iri imbere.</p>
<p>Imibare iheruka yatanzwe n’Ishama rya Loni ryita ku Buzima (WHO) igaragaza ko mu Ntara ya Ituri hamaze kuboneka abantu barenga 575 bakekwaho Ebola, abarenga 51 bamaze kuyemezwa, mu gihe abantu benshi bamaze guhitanwa n’iki cyorezo.</p>
<p>Uduce twa Mongbwalu, Rwampara, Bunia na Nyakunde ni two twibasiwe cyane. Iki cyorezo kandi cyamaze kugera no mu ntara za Nord-Kivu na Sud-Kivu.</p>
<p>Ikindi gikomeje guteza impungenge ni ukutizerana hagati y’abaturage n’inzego z’ubuzima muri DRC. Bamwe mu batuye i Rwampara bavuga ko Ebola itabaho, bagashinja abaganga gukoresha icyo cyorezo kugira ngo babone amafaranga menshi.</p>
<p>Iyo myumvire ni yo yatumye abaturage batwika ikigo cy’ubuvuzi ndetse banatwara abarwayi bari barashyizwe mu kato, ibintu bishobora gutuma abantu benshi bahura n’abo barwayi batabizi.</p>
<p>Ingaruka z’ibi bikorwa zatangiye kugaragara ku rwego rw’ubuvuzi muri Congo. Amavuriro yo mu bice bya Mongbwalu na Bunia yamaze kwakira umubare munini w’abarwayi, bituma habaho impungenge ko n’abaza kwivuza izindi ndwara bashobora kwanduriramo Ebola.</p>
<p>Hari kandi impungenge zikomeye ku bihugu bihana imbibi na Congo birimo Rwanda, Uganda n’Burundi.</p>
<p>Nubwo ku ruhande rw’u Rwanda inzego z’ubuzima zatangaje ko hashyizweho ingamba zikomeye zo kugenzura abinjira mu gihugu, abaturage bavuga ko bafite ubwoba bwo kuba abarwayi bahunze ibigo by’akato bashobora kwinjira mu buryo butemewe.</p>
<p>Umwe mu baturage batuye mu Karere ka Rubavu yabwiye itangazamakuru ati “Nyuma yo gutwika ikigo cya Ebola abarwayi bagakwirakwira hirya no hino, ubu hari impungenge nyinshi ku mipaka, kandi bamwe mu Bakongomani bazaga gukora mu Rwanda ntibabashije kwambuka.”</p>
<p>Ni mu gihe mu gitondo cyo kuri uyu wa Kane, Urwego rw’Ubuvugizi bwa Guverinoma y’u Rwanda rwari rwatangaje ko imipaka ihuza u Rwanda na Congo ikomeje gukora, ariko ko hafashwe ingamba zikomeye zirimo gupima umuriro ku bagenzi no gukaza igenzura ku bantu baturuka mu duce twibasiwe cyane.<br class='autobr' />
Uwo muturage akaba yagize ati “Oya, ubu imipaka irafunze Abakongomani bakora mu Rwanda ntibaje, n’abacuruzi bambukaga bajyayo bababujije.”</p>
<p>Ku ruhande rwa Uganda, Guverinoma yatangaje ko yahagaritse ingendo z’indege hagati yayo na Congo ndetse inafunga urujya n’uruza rw’abagenzi ku mipaka ihuza ibi bihugu, mu rwego rwo gukumira ikwirakwira rya Ebola yo mu bwoko bwa “Bundibugyo strain”.</p>
<p>Ubu bwoko bwa Ebola buri kwibasira abaturage nta rukingo rwihariye burabonerwa kugeza ubu, ibintu bituma uburyo bwo kuyirinda bushingira cyane ku gukaza ingamba zo gukumira ikwirakwira ryayo no gukoresha ibikoresho by’ubwirinzi.</p>
<p>Imiryango mpuzamahanga irimo WHO na Project HOPE yatangiye kohereza ibikoresho byihutirwa birimo uturindantoki, udupfukamunwa, imyambaro yabugenewe n’ibindi bikoresho byo kurinda abakozi bo kwa muganga.</p>
<p>Mu masaha 72 gusa, OMS yohereje toni zisaga 11 z’ibikoresho by’ubuvuzi mu Ituri kugira ngo ifashe mu guhangana n’iki cyorezo.</p>
<p>Impuguke mu buzima zikomeje kuburira ko niba abaturage bakomeje guhunga ibigo by’akato no kutizera abaganga, Ebola ishobora gukwira mu buryo bwihuse mu karere k’Ibiyaga Bigari, bityo igashyira mu kaga ubuzima bw’abaturage bo muri Congo no mu bihugu biyikikije.</p>
<p>Ingendo hagati ya DRC n’ibindi bihugu zimo gusubikwa</p>
<p>Uganda, na yo yaraye itangaje ingamba nshya zikomeye zigamije gukumira ikwirakwira ry’icyorezo cya Ebola yo mu bwoko bwa “Bundibugyo strain”.</p>
<p>Muri izo ngamba harimo guhagarika ingendo zose z’indege hagati ya Uganda na DRC, ndetse no guhagarika ubwikorezi bw’abagenzi ku mipaka ihuza ibi bihugu byombi.</p>
<p>Ni mu gihe Ubuhinde n’Umuryanga w’Ubumwe bw’Ibihugu bya Africa (AU) kuri uyu wa Kane batangaje ko basubitse Inama y’Ihuriro ry’Ubuhinde na Afurika (India-Africa Forum Summit) yari iteganyijwe kuba mu cyumweru gitaha i New Delhi, kubera “imiterere y’ikibazo cy’ubuzima kiri kuvuka muri Afurika.”<br class='autobr' />
Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga y’Ubuhinde yavuze ko iki cyemezo gifitanye isano n’impungenge ziterwa n’ikwirakwira ry’icyorezo cya Ebola kiri kwibasira ibice bimwe bya Afurika.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-22_at_12.11_36.jpg"
				length="209289"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Afite inzozi zo gukora imashini ifasha abahinzi kuhira ku giciro gito</title>

		<link>https://kigalitoday.com/agaseke-ka-weekend/munyakazi/article/afite-inzozi-zo-gukora-imashini-ifasha-abahinzi-kuhira-ku-giciro-gito</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/agaseke-ka-weekend/munyakazi/article/afite-inzozi-zo-gukora-imashini-ifasha-abahinzi-kuhira-ku-giciro-gito</guid>

		<dc:date>2026-05-21T22:00:00Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Munyakazi
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		
			<category domain="tag">
				AKW-015
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Parfaite Anita Imena ni umukobwa wakuriye akunda ubuhinzi, aho yatangiye kubwitaho akiri muto akiga amashuri abanza, abikesha amatsinda y’ubuhinzi yo mu cyaro iwabo. Icyakora, yababazwaga no&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Afite inzozi zo gukora imashini ifasha abahinzi kuhira ku giciro gito</h1>

			https://kigalitoday.com/IMG/logo/img-20260520-wa0059.jpg?1779553243

			

			<div class='spip_document_282777 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/img-20260520-wa0059.jpg' width="2080" height="1387" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Inzozi za Imena zigaragara nk’iziri mu nzira yo kugerwaho kuko, guhera mu mpera z’umwaka ushize, ari umunyeshuri mu Ishuri ry’Icyitegererezo ry’Ubuhinzi n’Ubworozi rya RICA, ryibanda ku buhinzi bubungabunga ubutaka.</p>
<p>Iri shuri riherereye mu Murenge wa Gashora mu Karere ka Bugesera, rikaba ryarubatswe ku nkunga y’umunyemari w’Umunyamerika Howard Buffett, uzwi nk’umushoramari wiyeguriye ibikorwa by’ubuhinzi n’ubworozi ndetse akaba n’inshuti ya Perezida Paul Kagame.</p>
<p>Imena ati “Numvaga mbabazwa cyane no kubona abahinzi bashora imbaraga nyinshi mu kazi kabo, ariko bikarangira bagikennye. Hari igihe wasangaga ibyo bashoye mu buhinzi biruta ibyo bungutse.”</p>
<p>Avuga ko kuba ubuhinzi ari “umugongo w’ubukungu bw’u Rwanda”, ariko ababukora bagakomeza kubaho nabi, ari byo byamuteye kugira umuhate wo gushaka ibisubizo.</p>
<p>Ati “Narebaga imibereho y’abahinzi nkumva birababaje cyane. Kubona urubyiruko rwakwicara ntirugire icyo rukora kuri icyo kibazo numvaga bidakwiye.”</p>
<p>Yakomeje avuga ko yahisemo kwiga muri RICA kugira ngo azabe umwe mu batanga ibisubizo ku bibazo bitandukanye abahinzi bahura na byo.</p>
<div class='spip_document_282779 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/img-20260523-wa0088.jpg' width="1066" height="1600" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu bibazo ashaka gukemura harimo uburyo imbaraga n’amafaranga abahinzi bashora mu buhinzi byajyana n’umusaruro babona, ndetse no gushaka uburyo bworoshye bwo gukoresha amazi mu kuhira imyaka, cyane cyane mu bice bikikijwe n’ibiyaga cyangwa imigezi ariko bikabura uburyo bwo kuhira.</p>
<p>Ati “Usanga hari aho abantu batuye begereye amazi menshi, ariko imyaka yabo ikabura amazi yo kuhira. Twifuza gushaka uburyo bworoshye bwo gufasha abo bahinzi.”</p>
<p>Kuri ubu, Imena n’itsinda ry’abo bigana bari gukora ubushakashatsi bwo gukora imashini yuhira imyaka ku giciro gito ugereranyije n’izisanzwe zikoreshwa ubu. Avuga ko bafite icyizere cyo kuzaba barangije uwo mushinga barangiza amasomo yabo muri RICA.</p>
<p>Ati “Imashini zuhira zisanzwe zirahenze kandi zikoresha amazi menshi. Twatekereje gukora akamashini gato, gahendutse, umuhinzi wese yabasha kubona, kandi gakoresha ingufu z’imirasire y’izuba.”</p>
<p>Imena kandi yishimira ubumenyi amaze kungukira muri RICA, cyane cyane mu bijyanye n’ubuhinzi bubungabunga ubutaka. Avuga ko yamenye uburyo bwo guhinga hadakomeretswa ubutaka.</p>
<div class='spip_document_282778 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/img-20260520-wa0060.jpg' width="2080" height="1387" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ati “Mu bikorwa byacu bya buri munsi, dushyira mu bikorwa ibyo twigishwa. Dukoresha uburyo bwo guhinga budasenya ubutaka cyane, kandi tugahinduranya ibihingwa mu mirima.”</p>
<p>Asobanura ko niba bahinze ibigori muri iki gihembwe, mu gihembwe gikurikiraho batera ikindi gihingwa kugira ngo ubutaka bubashe kwisubiranya no kongera intungamubiri.</p>
<p>Ubu buryo bwo guhinga bubungabunga ubutaka bukubiyemo guhinga hadakomeretswa cyane ubutaka no kubusasira ibisigazwa by’ibihingwa cyangwa ibyatsi kugira ngo butuma.</p>
<p>Impuguke zo muri RICA zivuga ko abahinzi bakoresha ubu buryo bagaragaza ko umusaruro wabo wiyongera ku kigero cya 60% ugereranyije n’uwo babonaga mbere, ndetse bikagabanya n’ibiciro by’ikorwa ry’ubuhinzi, kuko imirimo iremereye iba ari iyo gutegura ubutaka.</p>
<p>Izi mpuguke zikomeza zivuga kandi  ko niba isambu yahingagwa hifashishijwe abahinzi hagati ya 30 na 40, uburyo bwo guhinga ubungabunga ubutaka, butuma bagabanuka hagati ya 60% na 70%, ku buryo usigara ushobora gukoresha abahinzi hagati ya batanu n’umunani, kandi noneho n’umusaruro ukazamuka cyane kuko buba bwarabitse amazi, ndetse n’ifumbire.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/img-20260520-wa0060.jpg"
				length="188376"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Inkuru y'u Rwanda ku buringanire ntishingira ku mibare gusa &#8211; Dr. Fatmata, uhagarariye UNDP mu Rwanda</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/inkuru-y-u-rwanda-ku-buringanire-ntishingira-ku-mibare-gusa-dr-fatmata-uhagarariye-undp-mu-rwanda</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/inkuru-y-u-rwanda-ku-buringanire-ntishingira-ku-mibare-gusa-dr-fatmata-uhagarariye-undp-mu-rwanda</guid>

		<dc:date>2026-05-21T11:31:44Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			U Rwanda rukomeje kwandikwa mu mateka ku Isi nk’icyitegererezo mu guteza imbere uburinganire n’ubwuzuzanye hagati y’abagore n’abagabo. Ibi bikunze kugarukwaho binyuze mu mibare igaragaza ko&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Inkuru y’u Rwanda ku buringanire ntishingira ku mibare gusa – Dr. Fatmata, uhagarariye UNDP mu Rwanda</h1>

			

			

			<p>Nyamara, Dr. Fatmata Lovetta Sesay, uhagarariye Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Iterambere (UNDP) mu Rwanda,  yavuze ko inkuru nyayo y’u Rwanda ku buringanire itagomba kugarukira ku mibare gusa, ahubwo ko igomba kureberwa mu mpinduka uburinganire bwazanye mu miyoborere n’imibereho y’abaturage.</p>
<div class='spip_document_282543 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="229" data-legende-lenx="xxx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-21_at_1.24_28_pm.jpg' width="1600" height="1347" alt="Perezida w'Umutwe w'Abadepite mu Nteko Ishinga Amategeko y'u Rwanda, Kazarwa Gertrude (wambaye indorerwamo), aganira na Dr. Fatmata Lovetta Sesay, uhagarariye Ishami ry'Umuryango w'Abibumbye ryita ku Iterambere (UNDP) mu Rwanda" title="Perezida w'Umutwe w'Abadepite mu Nteko Ishinga Amategeko y'u Rwanda, Kazarwa Gertrude (wambaye indorerwamo), aganira na Dr. Fatmata Lovetta Sesay, uhagarariye Ishami ry'Umuryango w'Abibumbye ryita ku Iterambere (UNDP) mu Rwanda" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Perezida w&#8217;Umutwe w&#8217;Abadepite mu Nteko Ishinga Amategeko y&#8217;u Rwanda, Kazarwa Gertrude (wambaye indorerwamo), aganira na Dr. Fatmata Lovetta Sesay, uhagarariye Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Iterambere (UNDP) mu Rwanda</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Yabigarutseho kuri uyu wa 21 Gicurasi 2026, mu kiganiro nyunguranabitekerezo ku ihame ry’uburinganire, inshingano nyabutatu z’umuyobozi, kwinjiza ihame ry’uburinganire mu igenamigambi no mu ngengo y’imari, ndetse no mu ishyirwa mu bikorwa rya Gahunda ya Kabiri y’Igihugu yo Kwihutisha Iterambere (NST2), cyateguwe n’Urugaga rw’Abagore bari mu Nteko Ishinga Amategeko (FFRP).</p>
<p>Iki kiganiro cyahuje abasenateri, abadepite, abayobozi mu nzego za Leta, abafatanyabikorwa mu iterambere ndetse na bamwe mu bahagarariye amashami ya Loni mu Rwanda.</p>
<p>Dr. Fatmata yavuze ko intambwe u Rwanda rwateye mu myaka isaga 30 ishize ari imwe mu nkuru zidasanzwe ku Isi mu bijyanye n’iterambere ry’uburinganire n’uruhare rw’umugore mu buyobozi.</p>
<p>Yibukije ko nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, abagore bari bafite 23% gusa by’intebe mu Nteko Ishinga Amategeko mu gihe cy’inzibacyuho, ariko ko uyu munsi u Rwanda rwabaye igihugu cya mbere ku Isi gifite abagore benshi mu Nteko Ishinga Amategeko.</p>
<p>Ku bwa Dr Fatmata, kuba Inteko Ishinga Amategeko y’u Rwanda ifite umubare munini w’abagore kurusha izindi ku isi “si ibintu ni ikintu gikomeye.”</p>
<p>Gusa, yashimangiye ko agaciro nyako k’iyo mibare kari mu buryo yahinduye imikorere y’inzego z’imiyoborere n’uburyo zisubiza ibibazo by’abaturage, kuko “Ibyagezweho n’u Rwanda ntabwo ari imibare gusa. Intsinzi nyakuri iri mu buryo byahinduye imiyoborere ubwayo.”</p>
<div class='spip_document_282545 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-21_at_1.33_30_pm.jpg' width="1600" height="1071" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yakomeje avuga ko uruhare rw’abagore mu buyobozi rwagutse kuko rufasha mu kwita ku mibereho myiza y’abaturage no ku bibazo bireba imiryango, ndetse rukanazamura imiyoborere ishingiye ku muturage.</p>
<p>Yagize ati “Ntabwo turi kuvuga imibare cyangwa kugira abagore mu Nteko gusa. Turavuga ibibazo biganirwaho uyu munsi mu Nteko n’ingaruka bifite ku buzima bw’abantu.”</p>
<p>Dr. Fatmata yanagarutse cyane ku kamaro k’ingengo y’imari ishingiye ku ihame ry’uburinganire, avuga ko atari ugushyiraho ingengo y’imari yihariye y’abagore, ahubwo ko ari uburyo bwo kureba niba umutungo wa Leta ugirira akamaro abaturage bose mu buryo bungana.</p>
<p>Yavyze ko ingengo y’imari ishingiye ku ihame ry’uburinganire atari ugushyiraho ingengo y’imari yihariye y’abagore, ahubwo ari ukubaza ibibazo by’ingenzi bituma buri wese ayisangamo</p>
<p>Kugira ngo abyumvikanishe neza, yabajije ibibazo bigira biti “Ni nde ugenerwa inyungu? Ni nde usigara inyuma? Ni ibihe bikenewe bihabwa agaciro kurusha ibindi?”</p>
<p>Yongeyeho ko ingengo y’imari idakwiye gufatwa nk’inyandiko ya tekiniki cyangwa imibare gusa, ahubwo ko iba igaragaza ibyo igihugu cyahisemo gushyira imbere n’uburyo abayobozi babazwa inshingano zabo.</p>
<p>Ati “Ingengo y’imari ni icyifuzo cya Leta ku byo yifuza gukora mu mwaka umwe. Igituma ishyirwa mu bikorwa rikora neza ni ugukurikirana no kureba niba ibyo byagenewe abaturage koko bibageraho.”</p>
<p>Dr Fatmata yashimye kandi uruhare rw’Inteko Ishinga Amategeko, cyane cyane komisiyo zitandukanye n’Urugaga rw’Abagore bari mu Nteko Ishinga Amategeko, mu kugenzura no gukurikirana imikoreshereze y’umutungo wa Leta.</p>
<div class='spip_document_282546 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-21_at_1.34_30_pm_1_.jpg' width="1600" height="1067" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yagize ati “Inteko Ishinga Amategeko ni yo igena niba umutungo wa Leta ukoreshwa mu buryo bungana kandi bugirira abaturage bose akamaro.”</p>
<p>Mu gusobanura akamaro ko kurebera ibintu mu ndorerwamo y’uburinganire, yakoresheje urugero rw’umwana uhabwa indorerwamo ziboneye nyuma yo kutabona neza mu ishuri.</p>
<p>Ati “Mbere yo guhabwa indorerwamo ziboneye, umwana abona ibintu bicuramye. Ariko iyo amaze kuzambara, ishuri ryose ritangira kugaragara neza, ndetse akabona ibintu byari bisanzwe bihari ariko atarashoboraga kubona.”</p>
<p>Yasobanuye ko ari na ko bigenda mu miyoborere, aho isesengura rishingiye ku ihame ry’uburinganire rifasha inzego kubona ibibazo n’ubusumbane byari bisanzwe bihari ariko bitarabonekaga neza.</p>
<p>Ati “Ibibazo byahoragaho. Ibikenewe byahoragaho. Ariko abantu ntibabibonaga neza ngo babikemure.”</p>
<p>Mu gusoza, Dr. Fatmata yavuze ko uburinganire nyabwo butagerwaho gusa igihe abagore bafite imyanya mu buyobozi, ahubwo ko bugerwaho igihe inzego ubwazo zitanga ibisubizo bingana kandi bifitiye akamaro buri wese.</p>
<p>Yagize ati “Uburinganire nyabwo ntibugerwaho gusa igihe abagore bicaye ku meza y’ifatwa ry’ibyemezo, ahubwo bugerwaho igihe inzego ubwazo zitanga ibisubizo bingana kuri bose.”</p>
<p>UNDP yongeye gushimangira ubushake bwayo bwo gukomeza gufasha u Rwanda kubaka imiyoborere idaheza no guteza imbere imicungire y’umutungo wa Leta ishingiye ku ihame ry’uburinganire.</p>
<p>Ati: “Uruhare rwacu ntabwo ari ugufasha gusa mu ivugurura rya tekiniki. Ni ugufasha kubaka uburyo bw’ubukungu bukorera abantu kandi bugabanya ubusumbane.”</p>
<div class='spip_document_282547 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-21_at_1.34_30_pm.jpg' width="1600" height="1067" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-21_at_1.34_30_pm.jpg"
				length="690123"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ingufu za Nikeleyeri ntizikangwa n'ibihe, cyangwa ibibazo biva mu baturanyi - Dr. Donald Kaberuka</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ingufu-za-nikeleyeri-ntizikangwa-n-ibihe-cyangwa-ibibazo-biva-mu-baturanyi-dr-donald-kaberuka</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ingufu-za-nikeleyeri-ntizikangwa-n-ibihe-cyangwa-ibibazo-biva-mu-baturanyi-dr-donald-kaberuka</guid>

		<dc:date>2026-05-19T18:47:20Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Impuguke mu bukungu, Dr. Donald Kaberuka yavuze ko imwe mu mbogamizi zikomeye Afurika ifite mu rwego rw’ingufu ari uko byinshi mu bikorwa byayo byo gutanga amashanyarazi bishingira ku miterere&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ingufu za Nikeleyeri ntizikangwa n&#8217;ibihe, cyangwa ibibazo biva mu baturanyi - Dr. Donald Kaberuka</h1>

			

			

			<div class='spip_document_282517 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-05-19_20_36_59-_20_kaberuka_-_search___x.png' width="888" height="591" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu nama mpuzamahanga yiga ku ngufu za Nikeleyeri iri kubera i Kigali, Dr Kaberuka yavuze ko amashanyarazi akomoka ku mazi, ku muyaga cyangwa ku mirasire y’izuba akenshi ashingira ku mutungo kamere uri ahantu runaka.</p>
<p>Yatanze urugero ko Afurika y’Iburengerazuba yishingikiriza cyane ku nzuzi zituruka muri Guinea, Afurika y’Iburasirazuba ikungukira cyane ku misozi ya Ethiopia, mu gihe Afurika yo hagati ifite amahirwe menshi mu kibaya cya Congo.</p>
<p>Ku bwe, ibi bituma ibihugu byinshi bishingira ku mutungo kamere uri hanze yabyo cyangwa bikibasirwa n’imihindagurikire y’ikirere ishobora kugabanya umusaruro w’ingufu.</p>
<p>Icyakora yavuze ko ingufu za Nikeleyeri zo zitandukanye n’andi masoko y’ingufu kuko zitagengwa cyane n’aho igihugu giherereye. Yasobanuye ko igihugu gishobora kubaka uruganda rwa Nikeleyeri hafi aho ari ho hose, bigatuma kigira ubwigenge mu bijyanye no kubona amashanyarazi.</p>
<p>Yagize ati “Iyo ni imwe mu mpamvu nyamukuru zituma izi ngufu zishobora kuba igisubizo gikomeye kuri Afurika.”</p>
<p>Dr. Kaberuka ariko yanihanangirije abantu batekereza ko ikoranabuhanga rya “Mmall Modular Reactors” cyangwa “micro-reactors” ryoroshye cyangwa rihendutse. Yavuze ko nubwo iri koranabuhanga rigira ibikorwa remezo byitwa bito, urebye ku ngano yabyo, rikeneye ishoramari rinini cyane, amategeko akomeye ndetse n’inzego zigenga zizewe.</p>
<p>Yibanze cyane ku kamaro ko kubaka inzego zifite ubwigenge n’ubushobozi bwo gukurikirana umutekano w’izo nganda, imicungire y’imyanda ya nucléaire ndetse no gushyiraho uburyo bwo kugena ibiciro by’amashanyarazi mu buryo bwizewe ku bashoramari no ku baturage.</p>
<p>Yanagaragaje ko icyizere cy’abaturage ari ingenzi cyane mu mishinga ya Nikeleyeri, kuko umutekano n’imicungire y’igihe kirekire ari byo bituma abashoramari n’ibihugu babyinjiramo bafite icyizere.</p>
<p>Ku bwe, Afurika ishobora gukoresha ingufu za Nikeleyeri nk’inkingi yo kwihutisha inganda no kongera ubushobozi bwo kwigira mu rwego rw’ingufu, ariko ashimangira ko ibyo bizagerwaho gusa niba ibihugu bibanje kubaka inzego zikomeye, amategeko ahamye n’imiyoborere itanga icyizere.</p>
<p> Dr. Kaberuka yavuze ko Afurika ikwiye kurushaho kwizera ubushobozi bwayo mu gushora imari no kubaka ibikorwa remezo, aho gukomeza gutegereza inkunga z’amahanga gusa.</p>
<p>Yashimangiye ko igihe Afurika yaba ifite inzego zikomeye n’ubushake bwa politiki, ishobora gukurura imari mpuzamahanga no kubaka urwego rw’ingufu rushobora guhindura ejo hazaza h’umugabane.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-05-19_20_36_59-_20_kaberuka_-_search___x.png"
				length="913435"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Urwego rw'ingufu muri Afurika rwadidinjwe n'imiyoborere - Dr Donald Kaberuka</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/urwego-rw-ingufu-muri-afurika-rwadidinjwe-n-imiyoborere-dr-donald-kaberuka</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/urwego-rw-ingufu-muri-afurika-rwadidinjwe-n-imiyoborere-dr-donald-kaberuka</guid>

		<dc:date>2026-05-19T18:07:54Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu gihe Afurika ikomeje gushaka ibisubizo birambye by’ikibazo cy’ingufu z’amashanyarazi, Dr. Donald Kaberuka yavuze ko ikibazo cy’uyu mugabane kitari ukubura imishinga cyangwa ikoranabuhanga,&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Urwego rw&#8217;ingufu muri Afurika rwadidinjwe n&#8217;imiyoborere - Dr Donald Kaberuka</h1>

			

			

			<div class='spip_document_282516 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-05-19_19_52_20-_20_kaberuka_-_search___x.png' width="840" height="559" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yabigarutseho mu kiganiro cyibanze ku hazaza h’ingufu za Nikeleyeri muri Afurika, kuri uyu wa 19 Gicurasi, aho yagaragaje ko umugabane wa Afurika ugifite ubushobozi buke cyane bwo gutanga amashanyarazi ugereranyije n’ibindi bice by’isi, nyamara ukaba ufite abaturage benshi n’umutungo kamere uhagije.</p>
<p>Dr. Kaberuka yatanze urugero rw’Ubuhinde, avuga ko ari igihugu gifite ubuso bungana hafi na 10% bya Afurika, ariko kikaba gifite ubushobozi bwo gutanga amashanyarazi burenze inshuro ebyiri ay’umugabane wa Afurika wose.</p>
<p>Yagize ati “Iyo mibare irerekana urugendo rurerure Afurika igifite mu rwego rw’ingufu.”</p>
<p>Dr Kaberuka wigeze kuba Minisitiri w’Imari n’Igenamigambi w’u Rwanda, akahava ajya kuba Umuyobozi wa Bank Nyafurika y’Iterambere, ubu akaba ahagarariye Umuryango w’Afurika Yunze Ubumwe mu Kigega cy’Isi cy’Amahoro, agaragaza iki cyuho mu by’ingufu, yavuze ko Ubuhinde buhifite Gigawatts 560 z’amashanyarazi mu gihe Afurika yose ifite Gigawatt 254 gusa.</p>
<p>Mu kugaragaza ko Afurika ishobora gukora imishinga minini igihe habayeho ubushake bwa politiki, yatanze urugero rw’urugomero rwa Grand  Renaissance  rwa Ethiopia, avuga ko rwubatswe ahanini hakoreshejwe ubushobozi bw’Abanyetiyopiya ubwabo n’inkunga z’imbere mu gihugu.</p>
<p>Icyakora, yavuze ko imishinga myinshi y’ingufu muri Afurika ikunze guhura n’ibibazo bikomeye bishingiye ku miyoborere n’ubukungu. Yagaragaje ko hari aho ibiciro by’amashanyarazi bishyirwaho hagamijwe inyungu za politiki no gushimisha abaturage, aho kureba niba ibigo bishinzwe amashanyarazi bifite ubushobozi bwo gukomeza gukora no kwagura ibikorwa remezo.</p>
<p>Ibyo ngo bituma ibigo byinshi bishinzwe amashanyarazi bibura ubushobozi bwo kwishyura amadeni no gukurura abashoramari bashya.</p>
<p>Yanavuze ko ibibazo by’imikoranire hagati y’ibihugu nabyo bikomeje kudindiza imishinga migari y’akarere. Aha yatanze urugero rw’umushinga wa Grand Inga Dam umaze imyaka myinshi uvugwa nk’umushinga ushobora guha amashanyarazi ibice byinshi bya Afurika, ariko kugeza ubu ukaba utaragerwaho kubera ibibazo by’imicungire n’inyungu z’ibihugu bitandukanye.</p>
<p>Dr. Kaberuka yavuze ko ikibazo Afurika ifite atari ukubura umutungo kamere cyangwa amahirwe yo gutanga amashanyarazi, ahubwo ko hakenewe kubakwa inzego zikomeye zitanga icyizere ku bashoramari ndetse n’uburyo buhamye bwo gushora imari.</p>
<p>Yashimangiye ko Afurika ikwiye no gutangira gukoresha ubushobozi bwayo bw’imari imbere mu gihugu mbere yo gutegereza inkunga z’amahanga, kuko ibyo bishobora gutuma n’abashoramari mpuzamahanga barushaho kuyigirira icyizere.</p>
<p>Ku bwe, iterambere ry’ingufu muri Afurika rizashingira cyane ku miyoborere myiza, ku nzego zigenga zikomeye no ku mikoranire ihamye hagati y’ibihugu, aho kuba ikibazo cyo kubura ikoranabuhanga gusa.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-05-19_19_52_20-_20_kaberuka_-_search___x.png"
				length="875225"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Abaganga ba RSSB n'aba MINISANTE ntibavuga rumwe ku bipimo by'ubumuga bukomoka ku mpanuka</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubuzima/ubuvuzi/article/abaganga-ba-rssb-n-aba-minisante-ntibavuga-rumwe-ku-bipimo-by-ubumuga-bukomoka-ku-mpanuka</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubuzima/ubuvuzi/article/abaganga-ba-rssb-n-aba-minisante-ntibavuga-rumwe-ku-bipimo-by-ubumuga-bukomoka-ku-mpanuka</guid>

		<dc:date>2026-05-19T09:56:17Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ubuvuzi
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Abadepite bagaragaje impungenge batewe n’imikoranire y’Urwego rw’Ubwiteganyirize mu Rwanda (RSSB) na Minisiteri y’Ubuzima (MINISANTE), bavuga ko hari abakozi bakora impanuka ariko ntibahabwe&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Abaganga ba RSSB  n’aba MINISANTE ntibavuga rumwe ku bipimo by’ubumuga bukomoka ku mpanuka</h1>

			

			

			<div class='spip_document_282503 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="76" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/impanuka_3-12.jpg' width="700" height="525" alt="Ubumuga bukomoka ku mpanuka ntibuvugwaho rumwe hagati ya RSSB na MINISANTE" title="Ubumuga bukomoka ku mpanuka ntibuvugwaho rumwe hagati ya RSSB na MINISANTE" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Ubumuga bukomoka ku mpanuka ntibuvugwaho rumwe hagati ya RSSB na MINISANTE</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Izi mpaka zavutse ku wa 18 Gicurasi 2026, ubwo Komisiyo y’Abadepite y’Imibereho y’Abaturage yagezaga ku Nteko Rusange y’Abadepite raporo ku isesengura rya raporo y’igenzura ricukumbuye ryakozwe n’Urwego rw’Ubugenzuzi Bukuru bw’Imari ya Leta ku micungire y’urwego rwa pansiyo, kuva muri Nyakanga 2015 kugeza muri Werurwe 2025.</p>
<p>Depite Germaine Mukabalisa yavuze ko hari aho abaganga bemewe na Leta bagaragaza ko umuntu afite ubumuga buri ku kigero runaka, ariko abaganga ba RSSB bakabugabanya cyane cyangwa bakabuhakana burundu.</p>
<p>Yagize ati “Hari urugero rw’umuntu abaganga bemewe bagaragaza ko afite ubumuga bwa 80%, ariko abaganga ba RSSB bakavuga ko afite 30%. Hari n’aho bavuga ko afite 60%, RSSB ikavuga ko afite 30% cyangwa se 0%.”</p>
<p>Yakomeje avuga ko Komisiyo yamenyeshejwe ko kimwe mu bitera icyo kibazo ari ukudakorana hagati y’abaganga ba RSSB na MINISANTE , ashimangira ko na byo ubwabyo ari ikibazo gikomeye.</p>
<p>Depite Mukabalisa yavuze kandi ko Komisiyo yagombye kuba yarahuye na MINISANTE kugira ngo isobanure impamvu idakorana na RSSB muri iki kibazo.</p>
<div class='spip_document_282504 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-18_at_11.58_30_pm.jpg' width="1600" height="1160" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yanasabye ko umwanzuro wa Komisiyo usaba gukurikirana ishyirwaho ry’Iteka rya Minisitiri rigena ibigenerwa abanyamuryango ba RSSB bagiriye ubumuga mu mpanuka z’akazi wahindurwa, ahubwo hagafatwa umwanzuro usaba Minisiteri kwihutisha ishyirwaho ry’iryo teka, kuko ari ryo rizatanga umurongo uhamye wo gukemura ikibazo.</p>
<p>Ibi kandi byashimangiwe na Depite Aimée Tumukunde, wavuze ko muri raporo hagaragaramo ko hakenewe Iteka rya Minisitiri kugira ngo ikibazo gikemuke, ariko hakaba hatasobanuwe aho rigeze ritegurwa.</p>
<p>Yagize ati: “Byanteye kwibaza uko abakenera izi serivisi babigenza muri iki gihe iri teka ritarajyaho. Ese koko nta cyuho gihari?”</p>
<p>Depite Tumukunde yanagaragaje ko bitumvikana ukuntu itegeko ryatowe mu Ukuboza 2025, ariko kugeza muri Gicurasi 2026 Iteka rya Minisitiri rigomba kurishyira mu bikorwa rikaba ritarashyirwaho.</p>
<p>Abadepite bagarutse kandi ku kibazo cy’abantu 5,849 batagaragara ko batangiwe ubwiteganyirize, bavuga ko biteye impungenge kuba aba bantu baramutse bagize impanuka z’akazi badafite ubwishingizi nta ndishyi bahabwa.</p>
<p>Depite Mukabalisa yagize ati  “Iki kibazo gikora ku muturage mu buryo buziguye, bityo hakwiye gufatwa umwanzuro wihuse. Komisiyo yasabye ko hagaragazwa inzira ikibazo kizakemukamo, ariko ibyo ntibihagije kuko aba bantu bashobora kugerwaho n’ibibazo batarateganyirijwe.”</p>
<div class='spip_document_282505 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-18_at_11.58_31_pm.jpg' width="1600" height="1046" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yakomeje avuga ko Komisiyo yagombaga gufata icyemezo gifasha abo bantu kumenyekanishirizwa imisanzu kugira ngo batangire kubona uburenganzira bwabo hakiri kare.</p>
<p>Ati “Iyo umuntu amaze kumenyekanishirizwa umusanzu, aba abonye uburenganzira bwe. Ni yo mpamvu iki kibazo gikwiye gukemurwa hakurikijwe amategeko.”</p>
<p>Ku ruhande rwe, Depite Veneranda Uwamariya, Perezida wa Komisiyo y’Abadepite y’Imibereho y’Abaturage, yavuze ko kuba Iteka rya Minisitiri ritarajyaho bidahita bisobanura ko ryatinze, kuko itegeko riteganya ko rishyirwaho mu gihe kitarenze amezi atandatu nyuma y’itorwa ry’itegeko.</p>
<p>Yagize ati “Ubu turi mu gihe cyo kugenzura niba iryo teka ryarashyizweho nk’uko biteganywa.”</p>
<p>Inteko Rusange y’Abadepite yasabye kandi Minisiteri y’Imari n’Igenamigambi kugaragaza gahunda y’uko ibirarane by’imisanzu y’ubwiteganyirize bwa pansiyo bizishyurwa mu gihe kitarenze amezi atatu.</p>
<p>Mu bindi bibazo byagarutsweho harimo kudatanga no kutamenyekanisha imisanzu ya pansiyo ku gihe, ibirarane byinshi by’imisanzu, ndetse no kudakurikirana abakoresha batubahiriza amategeko.</p>
<p>Komisiyo yasanze ishami rya pansiyo rifitiwe ibirarane birenga miliyari 4 Frw hagati ya 2020 na 2024. Yanagaragaje ko igipimo cyo kwishyura ibirarane by’imisanzu ya pansiyo cyari hagati ya 35% na 61% buri mwaka, nyamara RSSB ifite ububasha bwo kwishyuza ku ngufu abakoresha batubahiriza amategeko no kubahana hakurikijwe amategeko abigenga.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/impanuka_3-12.jpg"
				length="198713"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Abadepite bagaragarijwe icyuho mu iyubakwa ry'ibitaro byagenewe amamiliyari</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/abadepite-bagaragarijwe-icyuho-mu-iyubakwa-ry-ibitaro-byagenewe-amamiliyari</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/abadepite-bagaragarijwe-icyuho-mu-iyubakwa-ry-ibitaro-byagenewe-amamiliyari</guid>

		<dc:date>2026-05-18T07:14:51Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu gihe u Rwanda rukomeje gushora amafaranga menshi mu rwego rw’ubuzima no kongera umubare w’abaganga, hari imishinga minini yo kubaka no kuvugurura ibitaro ikomeje kudindira, nubwo yagenewe&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Abadepite bagaragarijwe icyuho mu iyubakwa ry’ibitaro byagenewe amamiliyari</h1>

			

			

			<div class='spip_document_282428 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ibitaro-16.jpg' width="1024" height="683" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Imibare ya Minisiteri y’Ubuzima (MINISANTE) yagaragarije abadepite bagize Komisiyo y’Ingengo y’Imari n’Umutungo bya Leta, igaragaza ko hari ibitaro bimwe na bimwe byari biteganyijwe kubakwa cyangwa kuvugururwa, ariko ishyirwa mu bikorwa ryabyo rikaba rikiri hasi cyane, ndetse hari n’aho ritaratangira.</p>
<p>Mu mishinga yagaragaje ubukererwe bukomeye harimo uwo kubaka Ibitaro bya Muhororo, wari waragenewe Miliyoni 463.7 Frw mu ngengo y’imari ya 2025/2026, ariko kugeza ubu ukaba utaratangira.</p>
<p>MINISANTE yavuze ko uyu mushinga watinze kubera kubanza kunoza inyigo, ibikorwa byo kubaka bikazatangira mu mwaka utaha w’ingengo y’imari.</p>
<p>Ni nako byagenze ku mushinga wo kuvugurura Ibitaro bya Kabgayi mu cyiciro cya kabiri (Phase II), aho Miliyoni 209.8 Frw zari zaragenewe imirimo yo kubivugurura, ariko ibikorwa bikaba bitaratangira, ishyirwa mu bikorwa rikaba riri ku gipimo cya 0%.</p>
<p>Ku rundi ruhande, umushinga wo kubaka Ibitaro bya Ruhengeri Referral Hospital, ufatwa nk’umwe mu mishinga minini igihugu gitezeho kongera ubushobozi bw’ubuvuzi, na wo uragenda gahoro ugereranyije n’ingengo y’imari yawugenewe.</p>
<p>Nubwo wari waragenewe Miliyari 10.4 Frw mu mwaka wa 2025/26, amafaranga amaze gukoreshwa ari ku kigero cya 13% gusa.</p>
<p>MINISANTE yasobanuye ko mbere yo gutangira ibikorwa nyirizina byo kubaka habanje kwimurwa serivisi z’ubuvuzi ndetse no gusenya inyubako zishaje, ibintu byatumye imirimo itinda gutangira neza. Gusa, ibikorwa byo kubaka biteganyijwe gutangira byuzuye muri Nyakanga 2026.</p>
<p>Mu mishinga yagaragaje intambwe ishimishije kurusha indi harimo uwo kubaka inyubako y’ababyeyi ya Kibagabaga (Kibagabaga Maternity Ward), aho ibikorwa byari bimaze kugera ku gipimo cya 68% nyuma yo kongera gusubukurwa.</p>
<p>Uku kudindira kw’imishinga kuje mu gihe u Rwanda rwitegura kwakira abaganga benshi bazarangiza amasomo guhera mu 2026, binyuze muri gahunda ya 4x4, yashyizweho mu rwego rwo gukuba inshuro enye umubare w’abaganga n’abakozi bo mu rwego rw’ubuzima mu gihe cy’imyaka ine.</p>
<p>Ni mu gihe Minisitiri w’Ubuzima, Dr Sabin Nsanzimana, yabwiye abadepite bagize Komisiyo y’Ingengo y’Imari n’Umutungo bya Leta ko aherutse kugaragariza Guverinoma ko igomba gutangira gutegura amafaranga y’imishahara y’abo baganga bazinjira mu kazi, kuko umubare wabo uziyongera cyane.</p>
<p>Ibi bivuze ko nubwo Igihugu kirimo kongera abaganga, ikibazo gishobora kuvuka ari ukumenya niba ibitaro n’ibindi bikorwa remezo by’ubuzima bizaba byiteguye kubakira no gukoresha neza abo baganga.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ibitaro-16.jpg"
				length="180497"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>U Rwanda ruri hafi kwihaza ku ngengo y'imari: Inkunga z'amahanga zigiye munsi y'icumi ku ijana</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/u-rwanda-ruri-hafi-kwihaza-ku-ngengo-y-imari-inkunga-z-amahanga-zigiye-munsi-y-icumi-ku-ijana</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/u-rwanda-ruri-hafi-kwihaza-ku-ngengo-y-imari-inkunga-z-amahanga-zigiye-munsi-y-icumi-ku-ijana</guid>

		<dc:date>2026-05-15T22:51:53Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Abasenateri bashimye intambwe u Rwanda rukomeje gutera mu kwigira no kugabanya ubushobozi rushingira ku nkunga z’amahanga, nyuma y’uko imibare y’imbanzirizamushinga w’ingengo y’imari ya 2026/2027&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>U Rwanda ruri hafi kwihaza ku ngengo y’imari: Inkunga z’amahanga zigiye munsi y&#8217;icumi ku ijana</h1>

			

			

			<div class='spip_document_282256 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-05-15_10_29_29-.png' width="593" height="572" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu Nteko Rusange ya Sena yateranye ku wa 14 Gicurasi 2026, hagaragajwe ko amafaranga yose azinjira mu gihugu mu mwaka wa 2026/2027 azagera kuri miliyari 7,796.3 Frw, akaba aziyongeraho 12.1% ugereranyije n’ingengo y’imari ivuguruye ya 2025/2026.</p>
<p>Muri ayo mafaranga, 65.8% azaturuka ku misoro n’ibitari imisoro by’imbere mu gihugu, avuye kuri 59% mu mwaka ushize.</p>
<p>Komisiyo ya Sena y’Ubukungu n’Imari yavuze ko ibi bigaragaza ubushobozi igihugu kigenda cyiyubakamo bwo kwishakamo ibisubizo no gushyira mu bikorwa gahunda zacyo kidategereje cyane inkunga z’amahanga.</p>
<p>Senateri Amandin Rugira yavuze ko hakwiye gushimangirwa uburyo igihugu kigenda kigabanya inkunga z’amahanga kuko bigaragaza intambwe mu kwigira.</p>
<p>Ati “Iyo urebye imibare ubona ko amafaranga igihugu kishakamo ageze kuri 90.6%, mu gihe inkunga z’amahanga ziri kuri 9.7%. Mu myaka iri imbere biranagabanuka kurushaho.”</p>
<p>Yavuze ko mu mwaka wa 2026/2027 inkunga z’amahanga zizaba zigeze kuri 7% gusa, mu gihe amafaranga igihugu kizishakamo azaba ageze kuri 93%.</p>
<p>Yibukije ko hari igihe inkunga z’amahanga zageraga hafi kuri 50% by’ingengo y’imari, ariko ubu igihugu kikaba kigenda kigabanya icyo cyuho.</p>
<p>Senateri Pelagie Uwera yashimye uruhare rw’abasora mu kongera ubushobozi bw’igihugu, ashimangira ko gutanga umusoro ari imwe mu nzira yo kwiyubakira igihugu.</p>
<p>Yagize ati: “Nubwo hari aho bigaragara ko inkunga zagabanutse, Abanyarwanda bari kwishakamo ibisubizo. Gutanga umusoro ni ukwiyubakira igihugu.”</p>
<p>Sena kandi yashimye ko ubukungu bw’u Rwanda bwakomeje kuzamuka, aho umusaruro mbumbe w’Igihugu wiyongereye ukava kuri 8.9% mu 2024 ugera kuri 9.4% mu 2025, urenga igipimo cya 7% cyari giteganyijwe.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-05-15_10_29_29-.png"
				length="661689"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Abaganga bagiye kwiyongera, ndetse n'imishahara yabo</title>

		<link>https://kigalitoday.com/agaseke-ka-weekend/ni-impamo-da/article/abaganga-bagiye-kwiyongera-ndetse-n-imishahara-yabo</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/agaseke-ka-weekend/ni-impamo-da/article/abaganga-bagiye-kwiyongera-ndetse-n-imishahara-yabo</guid>

		<dc:date>2026-05-15T22:00:37Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ni Impamo da!
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		
			<category domain="tag">
				AKW-014
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Umwaka utaha w’ingengo y’imari, abaganga bize muri gahunda  yo gukuba abaganga inshuro enye mu gihe cy’imyaka ine bise 4x4 bazatangira kurangiza amasomo yabo, Minisiteri y’Ubuzima ikaba yateguje&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Abaganga bagiye kwiyongera, ndetse n&#8217;imishahara yabo</h1>

			https://kigalitoday.com/local/cache-vignettes/L602xH401/2026-05-15_23_58_41-cdnx.premiumread_com_600_400_-07c44.png?1780681455

			

			<div class='spip_document_282295 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-05-15_23_58_41-cdnx.premiumread_com_600_400_.png' width="602" height="401" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Minisitiri w’Ubuzima, Dr Sabin Nsanzimana yatanze urugero aho abaganga b’indwara z’abagore gusa (Obstetrics and Gynecology) buri mwaka hasohokaga  abari munsi ya 25 mbere y’uko iyi gahunda itangira, none ubu umwaka utaha gusa hakaba hazasohoka 161. Ni ukuvuga ko nko muri urwego gusa, umubare wikubye inshuro umunani.</p>
<p>Ageza kuri Komisiyo y’Abadepite bagize Komisiyo y’Ingengo y’Imari n’Umutungo bya Leta imbanzirizamushinga y’ingengo y’imari ya Minisante n’uko bakoresheje iyo bari bagenewe uyu mwaka,kuri uyu mugoroba, Dr Nsanzimana yagize ati “Akazi karahari ni kenshi mu mavuriro, abarwayi barahari, ariko abaganga ni bake.”</p>
<p>Yagaragaje ko abaganga bazarangiza muri gahunda ya 4x4 ari igisubizo cy’ikibazo cy’imirongo itarangira ku mavuriro, ateguza Guverinoma ko guhera umwaka imishahara y’abaganga izatangira kwiyongera.</p>
<p>Ati “Kuri twe ni igisubizo ku bitaro byose bibakeneye, ariko dutangire tubitegure tutazabura uko tubahemba.”</p>
<p>Gahunda ya 4x4 yatangijwe ku mugaragaro muri Nyakanga 2023, ubwo Inama y&#8217;Abaminisitiri yayemezaga nk&#8217;ingamba zigamije gukuba inshuro enye (quadruple) umubare w’abakozi n&#8217;abanyamwuga mu rwego rw’ubuzima mu gihe cy&#8217;imyaka ine, kugira ngo bazibe ikibura cy&#8217;abaganga kandi bazamure ireme ry&#8217;ubuvuzi mu gihugu.</p>
<p>Nubwo Minisante iteguza ko imishahara y’abaganga izatangira kwiyongera cyane umwaka utaha ariko, ihuriza n’abadepite ba Komisiyo y’Ingengo y’Imari n’Umutungo bya Leta ko hari n’ikibazo cy’agahimbazamusyi gituma abaganga badashyira akarenge hamwe.</p>
<p>Depite Gloriose Mukamwiza, yaguze ati “Harimo itandukaniro cyane mu mitangire y’agahimbazamusyi no kuba gahindagurika mu bitaro bitandukanye ugasanga abakozi bahora bagenda ‘Bajya gushaka ahari umugati.”</p>
<p>Uyu mudepite akaba yasabye ko iki kibazo Inteko Ishinga Amategeko yafatanya na Minisante kugikorera ubuvugizi kugira ngo ibitaro bishobore guhamana abaganga kuko Minisante yari yagaragaje kiri mu bituma bahindura imirimo cyane, bigahungabanya ireme na serivisi by’ubuvuzi.</p>
<p>Agaragaza ko bagisanze mu mavuriro menshi ubwo bakoraga ingendo z’abaturage, akagira ati “Sinzi niba ari mwebwe iki kibazo nakibaza kandi namwe mwakigaragaje nk’ikibazo, ubwo turagifatanya dushake umuti.”</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-05-15_23_58_41-cdnx.premiumread_com_600_400_.png"
				length="582784"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Sena ntiyakiriye neza igabanuka ry'ingengo y'imari yagenewe ubwikorezi</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/sena-ntiyakiriye-neza-igabanuka-ry-ingengo-y-imari-yagenewe-ubwikorezi</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/sena-ntiyakiriye-neza-igabanuka-ry-ingengo-y-imari-yagenewe-ubwikorezi</guid>

		<dc:date>2026-05-15T09:38:13Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Abasenateri bagaragaje impungenge ku igabanuka ry’ingengo y’imari yagenewe urwego rw’ubwikorezi mu mwaka wa 2026/2027, bavuga ko bishobora kudindiza ubucuruzi bw’umusaruro ukomoka ku buhinzi&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Sena ntiyakiriye neza igabanuka ry’ingengo y’imari yagenewe ubwikorezi</h1>

			

			

			<div class='spip_document_282259 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-05-15_11_35_31-.png' width="914" height="607" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ni ibitekerezo byagaragajwe kuri uyu wa 14 Gicurasi 2026, mu Nteko Rusange ya Sena yateranye kugira ngo yemeze ibitekerezo bya Sena ku mbanzirizamushinga w’ingengo y’imari ya Leta ya 2026/2027 hamwe n’ingamba zo mu gihe giciriritse cya 2026/2027–2028/2029.</p>
<p>Komisiyo ya Sena y’Ubukungu n’Imari yagaragaje ko ingengo y’imari y’ubwikorezi yagabanutseho miliyari 18.4 Frw ugereranyije n’ingengo y’imari ivuguruye ya 2025/2026, ibintu bavuga ko bishobora kugira ingaruka ku mihanda y’imigenderano (feeder roads) ndetse n’ibiraro bikenewe mu korohereza ubuhahirane.</p>
<p>Perezida wa Komisiyo Fulgence NSEGIYUMVA  yavuze ko mu ngendo abagize Inteko Ishinga Amategeko bakora basura abaturage, basanga hari ibice byinshi by’icyaro bikiri mu bwigunge kubera imihanda mibi n’ibiraro bitari nyabagendwa.</p>
<p>Ati “Hari aho usanga nta modoka zihagera kubera ikibazo cy’imihanda y’imigenderano. Ibyo bikabangamira urujya n’uruza rw’abantu n’ibintu, harimo no korohereza abahinzi kugeza umusaruro ku isoko.”</p>
<p>Sena ivuga ko nubwo Leta yashoye imbaraga mu kongera umusaruro w’ubuhinzi n’ubworozi, hakiri ikibazo cy’umusaruro wangirika kubera kubura uko ugezwa ku masoko.</p>
<p>Abasenateri kandi bagaragaje impungenge ku igabanuka ry’ingengo y’imari yo kugeza ibikorwaremezo mu byanya by’inganda, yagabanutse iva kuri miliyari 8.9 Frw igera kuri miliyari 7.1 Frw.</p>
<p>Bagaragaza ko ibura ry’amashanyarazi, amazi, imihanda n’uburyo bwo gutunganya imyanda mu byanya by’inganda bishobora gutuma abashoramari bacika intege.</p>
<p>Komisiyo yavuze ko kutihutisha ibikorwaremezo mu byanya by’inganda bishobora kubangamira intego ya NST2 yo kuzamura umusaruro w’inganda ku mpuzandengo ya 10.6% buri mwaka.</p>
<p>Gusa, Senateri Murangwa Ndangiza Hadija yasabye ko ikibazo cy’imihanda y’imigenderano cyarebwa n’ubushishozi, kuko hari aho ibikorwa bishobora kuba byaramaze gukorwa ku buryo kugabanya ingengo y’imari byaba bifite impamvu.</p>
<p>Yagize ati “Njyewe ntekereza ko ikizadufasha mu ngengo y’imari, ni ukuba abantu bafite ishusho y’uko ikibazo giteye, noneho mu gusaba ko hakwiriye kugira icyo twabikoraho mukoneramo ingengo y’imari.”</p>
<p>Yakomeje agira ati  “Tube dufite umubare ufatika kuko iyo urebye izi miliyari 300 bavuga ko zikwiye gufasha ibikorwaremezo bijyanye n’imihanda yorohereza abaturage, wenda ushobora gusanga ziriya miliyari zirenga 18 bagabanyijeho ari uko ibikorwaremezo byamaze gukorwa none ibikenewe gukorwa bikaba ari bikeya.”</p>
<p>Gusa, Umuyobozi wa Komisiyo, Senateri Nsengiyumva, mu kumusubiza yavuze ko ibyo bashyize mu bitekerezo bishingiye ku bikorwa bagenzuye neza mu ngendo z’abagize Inteko Ishinga Amategeko, bityo bikaba nta mpungenge zindi bakwiye kugira ko ahubwo bakwiye gushyikira ko Guverinoma ibishyira mu bikorwa.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-05-15_11_35_31-.png"
				length="939901"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Sena ntiyanyuzwe n'ingengo y'imari yagenewe kubaka amacumbi y'abarokotse Jenoside </title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/sena-ntiyanyuzwe-n-ingengo-y-imari-yagenewe-kubaka-amacumbi-y-abarokotse-jenoside</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/sena-ntiyanyuzwe-n-ingengo-y-imari-yagenewe-kubaka-amacumbi-y-abarokotse-jenoside</guid>

		<dc:date>2026-05-15T09:11:05Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Sena yagaragaje ko idashimishijwe n’uko mu mbanzirizamushinga w’ingengo y’imari ya Leta ya 2026/2027 hari ibikorwa byo kubungabunga inzibutso za Jenoside yakorewe Abatutsi no kubakira abarokotse&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Sena ntiyanyuzwe n’ingengo y’imari yagenewe kubaka amacumbi y’abarokotse Jenoside </h1>

			

			

			<div class='spip_document_282258 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-05-15_11_07_15-abatuzwa_mu_midugudu_y_icyitegererezo_n_iyo_ku_rwego_rw_akarere_bagize_uruhare_m.png' width="753" height="501" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Byagarutsweho kuri uyu wa 14 Gicurasi 2026, ubwo Sena yemezaga ibitekerezo ku mbanzirizamushinga w’ingengo y’imari ya Leta ya 2026/2027.</p>
<p>Komisiyo ya Sena y’Ubukungu n’Imari yagaragaje ko mu mwaka wa 2026/2027, uturere tune gusa ari two twagenewe ingengo y’imari y’ibikorwa by’inzibutso za Jenoside yakorewe Abatutsi, ari two Kayonza, Rwamagana, Nyamasheke na Huye.</p>
<p>Sena yavuze ko ibi bitajyanye n’umwanzuro yari yafashe mu 2023 nyuma yo kugenzura gahunda yo guhuriza hamwe inzibutso za Jenoside, aho yasabye Guverinoma guteganya amafaranga yunganira uturere mu kubaka, kwagura no kubungabunga inzibutso.</p>
<p>Perezida wa Komisiyo, Senateri Fulgence Nsengiyumva, yavuze ko hakwiye kurebwa uburyo utundi turere tutabonye ayo mafaranga na two twafashwa kugira ngo amateka ya Jenoside akomeze kubungwabungwa neza.</p>
<p>Ikindi cyagarutsweho ni igabanuka ry’ingengo y’imari yo kubakira no gusana amacumbi y’abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi batishoboye.</p>
<p>Mu ngengo y’imari ya 2025/2026, uturere 17 n’Umujyi wa Kigali byari byaragenewe amafaranga yo kubakira abarokotse Jenoside, ariko mu mwaka wa 2026/2027 ayo mafaranga yagabanutseho miliyoni zirenga 230 Frw.</p>
<p>Sena yavuze ko iki kibazo gikomeza kugaragara cyane cyane mu gihe cyo Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi, aho abarokotse benshi bagaragaza ko bagituye mu macumbi ashaje cyangwa adakwiye.</p>
<p>Senateri Murangwa Ndangiza Hadija yavuze ko bidakwiye ko nyuma y’imyaka irenga 30 Jenoside yakorewe Abatutsi ibaye hakiri abaturage badafite amacumbi akwiye.</p>
<p>Ati “Birakwiye ko dushyira imbaraga mu kurangiza ikibazo cy’abarokotse Jenoside bashobora kuba badafite amacumbi cyangwa abafite amacumbi ashaje.”</p>
<p>Yanashimangiye ko kubungabunga inzibutso ari ingenzi kugira ngo amateka igihugu cyanyuzemo azakomeze kubikwa neza ku bazadukomokaho.</p>
<p>Ku bijyanye n’amacumbi y’abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi, ubwo Minisitiri w&#8217;Ubumwe bw&#8217;Abanyarwanda n&#8217;Inshingano Mboneragihugu, Dr. Jean Damascene Bizimana, yagezaga imbanzirizamushinga y’ingengo y’imari ya 2026/2027 ku badepite bagize Komisiyo y’Ingengo y’Imari n’Umutungo bya Leta,&nbsp;yavuze ko hafashwe ingamba ko kubakira abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi bizajya bijyanishwa no kubakira abandi Banyarwanda batishoboye muri rusange.</p>
<p>&nbsp;Bizimana, yavuze ko Leta yamaze kumvikana n’izindi nzego zirimo Minisiteri y’Ubutegetsi bw’Igihugu (MINALOC) na Minisiteri y’Imari n’Igenamigambi (MINECOFIN) kugira ngo gahunda zo kubakira abatishoboye zijye zijyana no gufasha abarokotse Jenoside batarubakirwa.</p>
<p>Ati “Twamaze kubyumvikanaho na MINALOC na MINECOFIN ko muri gahunda zose zo kubakira Abanyarwanda batishoboye, abarokotse Jenoside batagomba gusigara inyuma, ahubwo bikajyana.”</p>
<p>Dr Bizimana yavuze ko ubu buryo buzanafasha gukomeza kubaka ubumwe bw’Abanyarwanda, aho inkunga zigamije imibereho myiza zizatangwa hadashyizweho amatsinda yihariye mu buryo bushobora gutanya abaturage.</p>
<p>Ati “Ibi binakemura ikibazo cyo gukomeza kubaka Abanyarwanda no kubaka ubumwe bwabo, ntidukomeze gushyira icyiciro ukwacyo n’ikindi ukwacyo.”</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-05-15_11_07_15-abatuzwa_mu_midugudu_y_icyitegererezo_n_iyo_ku_rwego_rw_akarere_bagize_uruhare_m.png"
				length="562209"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Igabanuka ry'ingengo y'imari y'ibyanya by'inganda rizateza ikibazo cy'amadevize - Sena</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/Igabanuka-ry-ingengo-y-imari-y-ibyanya-by-inganda-rizateza-ikibazo-cy-amadevize-Sena</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/Igabanuka-ry-ingengo-y-imari-y-ibyanya-by-inganda-rizateza-ikibazo-cy-amadevize-Sena</guid>

		<dc:date>2026-05-15T08:41:59Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Sena yagaragaje impungenge ku igabanuka ry’ingengo y’imari yagenewe kugeza ibikorwaremezo mu byanya by’inganda, ivuga ko bishobora kudindiza iterambere ry’inganda, guca intege abashoramari no&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Igabanuka ry’ingengo y’imari y’ibyanya by’inganda rizateza ikibazo cy’amadevize - Sena</h1>

			

			

			<div class='spip_document_282257 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-05-15_10_40_04-sm_1763392791.559553_jpg_1000_509_.png' width="1001" height="506" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Byagarutsweho kuri uyu wa 14 Gicurasi 2026, mu Nteko Rusange ya Sena yateranye kugira ngo yemeze ibitekerezo bya Sena ku mbanzirizamushinga w’ingengo y’imari ya Leta y’umwaka wa 2026/2027 hamwe n’ingamba zo mu gihe giciriritse cya 2026/2027–2028/2029.</p>
<p>Komisiyo ya Sena y’Ubukungu n’Imari yagaragaje ko ingengo y’imari yo kugeza ibikorwaremezo mu byanya by’inganda yagabanutseho arenga miliyari 1.7 Frw, iva kuri miliyari 8.9 Frw mu ngengo y’imari ivuguruye ya 2025/2026 igera kuri miliyari 7.178 Frw mu mwaka wa 2026/2027.</p>
<p>Abasenateri bagaragaza ko iri gabanuka rishobora kudindiza intego igihugu cyihaye yo guteza imbere urwego rw’inganda nk’imwe mu nkingi z’iterambere ry’ubukungu, ndetse no kongera ibicuruzwa byoherezwa ku masoko mpuzamahanga.</p>
<p>Perezida wa Komisiyo ya Sena y’Ubukungu n’Imari yavuze ko mu igenzura ryakozwe n’abagize Inteko Ishinga Amategeko, hagaragaye ko hari ibyanya by’inganda bikigaragaramo ibibazo by’ibikorwaremezo bidahagije.</p>
<p>Ati “Usanga hari ibyanya by’inganda bitaragezwamo ibikorwaremezo nk’imihanda, amashanyarazi, amazi, uburyo bwo gutunganya imyanda n’ibindi, ndetse n’aho byagejejwe ugasanga bitarahagije.”</p>
<p>Yongeyeho ko hari inganda zamaze kuhagera ariko zigakomeza guhura n’imbogamizi zirimo ibura ry’amashanyarazi cyangwa gucika kwayo kenshi, ibintu bishobora kwangiza ibikoresho no kudindiza umusaruro.</p>
<p>Ati “Hari aho bavuga bati ‘imashini zacu zishobora kwangirika’ kubera amashanyarazi agenda acika, cyangwa ugasanga babuze umuriro burundu ntibabashe gukora.”</p>
<p>Sena ivuga ko kutihutisha ishyirwa ry’ibikorwaremezo mu byanya by’inganda bishobora gutuma abashoramari badashishikarira kubaka inganda nshya, bikabangamira intego ya gahunda ya kabiri yo kwihutisha iterambere (NST2) yo kuzamura umusaruro w’inganda ku mpuzandengo ya 10.6% buri mwaka.</p>
<p>Komisiyo ya Sena y’Ubukungu n’Imari isanga hakwiye kongerwa ingengo y’imari igenerwa ibyanya by’inganda kugira ngo bifashe kongera umusaruro w’inganda, cyane cyane uwoherezwa hanze y’igihugu.</p>
<p>Abasenateri bagaragaza ko guteza imbere inganda bifite uruhare rukomeye mu kugabanya ibitumizwa mu mahanga no kongera ibyoherezwa hanze, bityo igihugu kikabona amadovize menshi.</p>
<p>Bavuga ko kudindira kw’iterambere ry’inganda bishobora kugira ingaruka ku gaciro k’ifaranga ry’u Rwanda, kuko igihugu cyakomeza gukenera amadovize menshi yo gutumiza ibicuruzwa hanze, kurusha ayo kibona mu byoherezwa ku masoko mpuzamahanga.</p>
<p>Ibi byagarutsweho mu gihe Leta ikomeje gushimangira gahunda yo kongera uruhare rw’inganda mu musaruro mbumbe w’igihugu no guteza imbere ubucuruzi bushingiye ku kongerera agaciro umusaruro ukomoka ku buhinzi n’ubworozi.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-05-15_10_40_04-sm_1763392791.559553_jpg_1000_509_.png"
				length="1230893"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Perezida Kagame asanga Afurika ikoreye hamwe yagira ijambo rikomeye ku isi</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/perezida-kagame-asanga-afurika-ikoreye-hamwe-yagira-ijambo-rikomeye-ku-isi</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/perezida-kagame-asanga-afurika-ikoreye-hamwe-yagira-ijambo-rikomeye-ku-isi</guid>

		<dc:date>2026-05-14T08:17:40Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Perezida Paul Kagame yavuze ko mu gihe isi iri kunyura mu mpinduka zikomeye zirimo gutuma gahunda mpuzamahanga yari isanzweho (world order) igaragara nk’iri gusenyuka, Afurika ikwiye kubifata&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Perezida Kagame asanga Afurika ikoreye hamwe yagira ijambo rikomeye ku isi</h1>

			

			

			<div class='spip_document_282222 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-14_at_09.39_27.jpg' width="2560" height="2560" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yabigarutseho ku wa 14 Gicurasi 2026, mu kiganiro yagiranye n’umunyamakuru wa CNBC, Hadley Gamble, mu nama ya Africa CEO Forum irimo kubera i Kigali, aho yabajijwe uko abona isi iri guhinduka n’uruhare Afurika ikwiye kugira muri iyo gahunda nshya y’isi.</p>
<p>Kagame yavuze ko ibibazo bya geopolitiki, ibihano n’igitutu Afurika ihura na byo bitari bikwiye gufatwa gusa nk’ikibazo, ahubwo nk’“ubukangurambaga” bushobora gutuma umugabane witekerezaho ukareba ubushobozi bwawo.</p>
<p>Yagize ati “Iyi mibereho y’igitutu ituruka ahandi ku isi, Afurika ikwiye kuyifata nk’icyo kuyibutsa kubyuka. Igitutu si kibi buri gihe, kuko gituma tureba imbere muri twe tukamenya icyo dukwiye gukora.”</p>
<p>Perezida Kagame yavuze ko Afurika ifite umutungo kamere, abantu n’ubushobozi bihagije byo kwihaza no kugira ijambo rikomeye ku rwego mpuzamahanga, ariko ikibazo kikaba ari uko ibyo ifite bitabyazwa umusaruro uko bikwiye.</p>
<p>Yatanze urugero rw’uko Afurika ifite hafi 60% by’ubushobozi bw’izuba (solar energy potential) ku isi, ikagira kandi amabuye y’agaciro akenerwa mu gukora batiri n’ikoranabuhanga rigezweho, ariko ikaguma inyuma mu nyungu zituruka kuri uwo mutungo.</p>
<p>Ati “Afurika ifite byinshi hafi ya byose, ariko ugasanga ikomeje kuba inyuma cyangwa ibihombo byinshi bikayivamo kubera kudakoresha neza ibyo ifite.”</p>
<p>Mu kiganiro cyagarutse no ku bibazo by’ibihano n’umwuka wa politiki mpuzamahanga, Kagame yavuze ko hari aho amategeko mpuzamahanga n’inzego mpuzamahanga bikoreshwa mu buryo bubogamye, aho ibihugu bikomeye bikurikiza inyungu zabyo kurusha ubutabera cyangwa ukuri.</p>
<p>Kagame yavuze ko Afurika idakwiye gukomeza guhangayikishwa cyane n’ibihugu bikomeye byumva ko “byigize ba nyiri isi”, ahubwo ikwiye gushyira imbere gukorera hamwe no gukoresha neza umutungo wayo.</p>
<p>Yagize ati “Hari byinshi Afurika yakora kugira ngo yizahure, ariko bisaba gukorera hamwe no kuva mu magambo menshi tujya mu bikorwa.”</p>
<p>Perezida Kagame yavuze ko Afurika ifite uruhare rukomeye ishobora kugira mu isi iri guhinduka, ariko ko bisaba ko ibihugu biyigize bihindura imyumvire, bikareka gutegereza ibisubizo biva hanze, ahubwo bikubakira ku byo bifite kugira ngo bigire ijambo rikomeye mu miterere mishya y’isi.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-14_at_09.39_27.jpg"
				length="2007723"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>NAEB igiye gushora Miliyari 1.3 Frw mu kubaka no gusana ibyumba bikonjesha umusaruro w'ubuhinzi</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubuhinzi/ubuhinzi/NAEB-igiye-gushora-Miliyari-1-3-Frw-mu-kubaka-no-gusana-ibyumba-bikonjesha-umusaruro-w-ubuhinzi</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubuhinzi/ubuhinzi/NAEB-igiye-gushora-Miliyari-1-3-Frw-mu-kubaka-no-gusana-ibyumba-bikonjesha-umusaruro-w-ubuhinzi</guid>

		<dc:date>2026-05-13T08:54:10Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ubuhinzi
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu rwego rwo gukemura ikibazo cy’igihombo gikomoka ku kwangirika k’umusaruro w’ubuhinzi n’ubworozi mbere yo koherezwa ku masoko mpuzamahanga, Ikigo cy’Igihugu gishinzwe guteza imbere ibyoherezwa&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>NAEB igiye gushora Miliyari 1.3 Frw mu kubaka no gusana ibyumba bikonjesha umusaruro w’ubuhinzi</h1>

			

			

			<div class='spip_document_282135 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/naeb-5.jpg' width="700" height="525" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ibi biri mu mushinga “Export Logistics Development” ugamije kongera ubushobozi bw’igihugu mu kubika neza umusaruro, kuwutunganya no kuwutwara ku isoko mpuzamahanga utangiritse cyangwa ngo hagire ubuziranenge bwawo buhungabana. Uyu mushinga ukaba waragenewe miliyari 1.31 Frw mu ngengo y’imari ya 2026/2027.</p>
<p>Ibikorwa bizibandwaho birimo kubaka no gusana ibyumba bikonjesha umusaruro (cold rooms) n’ahantu ho gutunganyiriza imyaka mbere yo koherezwa hanze, hagamijwe kubahiriza ibisabwa ku rwego mpuzamahanga.</p>
<p>Nubwo hari iyi gahunda nshya, imibare ya Minisiteri y’Ubuhinzi n’Ubworozi MINAGRI igaragaza ko mu mwaka wa 2025/2026 uyu mushinga wari waragenewe miliyari 1.92 Frw, ariko hamaze gukoreshwa miliyoni 835 Frw, bingana na 43% gusa, bikagaragaza ko ishyirwa mu bikorwa ritagenda nk’uko byari biteganyijwe.</p>
<p>Mu Nteko Ishinga Amategeko, kuri uyu wa 12 Gicurasi 2026, ubwo haterwaga imbanzirizamushinga y’ingengo y’imari y’umwaka utaha, bamwe mu badepite bagize Komisiyo y’Ingengo y’Imari n’Umutungo bya Leta bagaragaje impungenge ku mikorere y’ibi byumba bikonjesha, bavuga ko hari ibyubatswe ariko bidakora neza cyangwa bidakoreshwa uko bikwiye.</p>
<p>Depite Sarah Kayitesi yavuze ko nko mu turere twa Musanze, Rulindo (mu Muyanza), ndetse n’ibiri mu cyanya cy’ubuhinzi cya Ngoma, hari cold rooms zidakora uko bikwiye, asaba ibisobanuro ku mikorere yabyo n’ingamba zo kubikosora.</p>
<p>Yagaragaje kandi ikibazo cy’inyubako zimwe zashyizwe mu maboko y’abikorera ntizikoreshejwe uko byari biteganyijwe, nk’iyo mu Karere ka Gatsibo, aho hari kampani ikodesha inyubako ariko icyumba gikonjesha umusaruro ntigikoreshwe.</p>
<p>Umunyamabanga Uhoraho muri MINAGRI, Dr. Olivier Kamana, yavuze ko hari ikibazo cy’uko zimwe muri cold rooms zashyizwe ahadakwiye cyangwa zifite ikoranabuhanga ritarahuye n’igihe, bigatuma zidatanga umusaruro uko bikwiye.</p>
<p>Yavuze ko hatangiye igenzura rigamije kureba imiterere y’ibi bibazo no gushaka ibisubizo birambye, birimo kwimura zimwe muri cold rooms cyangwa kuvugurura ikoranabuhanga ryazo kugira ngo zirusheho gukora neza no kubungabunga umusaruro w’ubuhinzi.</p>
<p>MINAGRI ivuga ko imyanzuro yafatiwe mu biganiro biherutse gukorwa izafasha kunoza imikorere y’ibi bikorwaremezo, hagamijwe kugabanya igihombo cy’abahinzi no kongera umusaruro ugera ku masoko mpuzamahanga.</p>
<div class='spip_document_282139 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="41" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/naeb_3-2.jpg' width="700" height="525" alt="Ibyumba bikonjesha umusaruro w'ubuhinzi" title="Ibyumba bikonjesha umusaruro w'ubuhinzi" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Ibyumba bikonjesha umusaruro w’ubuhinzi</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ni mu gihe Minisitiri w’Ubuhinzi n’Ubworozi, Dr. Telesphore Ndabamenye, yavuze ko hari ubufatanye buri gukorwa n’ikigo Africa Cooling Center mu kugeza ikoranabuhanga rishya muri ibyo byumba bikonjesha.</p>
<p>Yagize ati “Twumvikanye ko bashyiramo ikoranabuhanga rishya muri cold rooms, ndetse bagatangira kubikoresha kugira ngo n’abikorera batange umusaruro urushijeho.”</p>
<p>Yakomeje agira ati “Ibyo twarabitanze, ubu turimo kubikurikirana. Twamaze no kubarura izi cold rooms zose, tureba izishobora kwimurwa n’izishobora kuvugururwa mu ikoranabuhanga, ku buryo tubona ari igikorwa kihutirwa kandi gikomeje.”</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/naeb-5.jpg"
				length="230455"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>MINAGRI yagaragaje icyuho cya miliyari 17 Frw muri nkunganire y'ifumbire</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubuhinzi/ubuhinzi/article/minagri-yagaragaje-icyuho-cya-miliyari-17-frw-muri-nkunganire-y-ifumbire</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubuhinzi/ubuhinzi/article/minagri-yagaragaje-icyuho-cya-miliyari-17-frw-muri-nkunganire-y-ifumbire</guid>

		<dc:date>2026-05-13T08:13:26Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ubuhinzi
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Minisiteri y’Ubuhinzi n’Ubworozi (MINAGRI) yatangaje ko hakiri icyuho cy’ingengo y’imari kingana na miliyari 17.2 Frw muri gahunda ya nkunganire y’imbuto, ifumbire n’ishwagara, ibintu bishobora&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>MINAGRI yagaragaje icyuho cya miliyari 17 Frw muri nkunganire y’ifumbire</h1>

			

			

			<div class='spip_document_282134 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/slow-release-fertilizer-01312017-3-adc64.jpg' width="1000" height="525" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ni kimwe mu bibazo MINAGRI yagaragaje imbere ya Komisiyo y’Ingengo y’Imari n’Umutungo bya Leta mu Nteko Ishinga Amategeko, mu kiganiro ku mbanzirizamushinga y’ingengo y’imari ya 2026/2027, aho yavuze ko nubwo ubuhinzi bukomeje gushyirwamo imbaraga, hari gahunda zikomeye zishobora kudindira kubera amikoro adahagije.</p>
<p>Imibare ya minisiteri igaragaza ko umwenda uteganyijwe muri gahunda ya nkunganire y’imbuto, ifumbire n’ishwagara mu 2026 uzagera kuri miliyari 29.4 Frw, harimo miliyari 25.4 Frw zizakenerwa mu nkunganire y’ifumbire na miliyari 3.97 Frw z’imbuto.</p>
<p>Iki cyuho kigaragajwe mu gihe Leta ikomeje gushora imari mu kongera umusaruro w’ubuhinzi binyuze mu gukoresha inyongeramusaruro, hagamijwe kongera umusaruro no guhangana n’ikibazo cy’umutekano muke w’ibiribwa.</p>
<p>Mu mwaka wa 2026/2027, gahunda ya Leta yo kongera umusaruro w’ibihingwa (Crop Intensification Program - CIP), igamije gufasha no gukangurira abahinzi gukoresha inyongeramusaruro zirimo ifumbire n’imbuto, yateganyirijwe ingengo y’imari ya miliyari 83.9 Frw, ivuye kuri miliyari 54.2 Frw zari zateganyijwe mu mwaka wa 2025/2026.</p>
<p>Nubwo iyi ngengo y’imari yiyongereye, MINAGRI igaragaza ko icyuho kigihari gishobora kudindiza gahunda yo kugeza ifumbire ku bahinzi, cyane cyane mu gihe ubuhinzi bw’u Rwanda bugikomeje gushingira ku nkunganire ya Leta kugira ngo abahinzi babashe kubona inyongeramusaruro ku giciro kiboroheye.</p>
<p>Perezida wa Komisiyo y’Ingengo y’Imari n’Umutungo bya Leta, Odette Uwamariya, yavuze ko iyo komisiyo izakorana na Minisiteri y’Imari n’Igenamigambi (MINECOFIN) kugira ngo harebwe uko ibyifuzo bya MINAGRI byabona ubushobozi bwo gushyirwa mu bikorwa.</p>
<p>Yagize ati “Ibyo mwatweretse nk’imishinga mwumvaga mwakora ariko ntibonerwe ingengo y’imari, natwe tuzakomeza kuganira na MINECOFIN. Mwe mwagize umwanya wo kuganira, ariko natwe tuzagira uwacu wo kuganira.”</p>
<p>Yakomeje avuga ko hakenewe gukomeza gushyira imbaraga mu rwego rw’ubuhinzi n’ubworozi, cyane ko ari imwe mu nkingi zitezweho kugira uruhare runini mu kuzamura ubukungu bw’igihugu no kugera ku ntego za Gahunda ya Kabiri y’Igihugu yo Kwihutisha Iterambere (NST2).</p>
<p><strong>Indi mishinga ishobora kudindira</strong></p>
<p>Uretse ikibazo cya nkunganire y’inyongeramusaruro, MINAGRI yagaragaje indi mishinga ishobora kudindira kubera ikibazo cy’ingengo y’imari.</p>
<p>Harimo gahunda yo kongera ubushobozi bwo guhunika imyaka, aho hakigaragara icyuho cya miliyari 7.26 Frw, amafaranga akenewe mu kubaka no kongera ibigega bifasha kugabanya igihombo cy’umusaruro nyuma y’isarura.</p>
<p>Hari kandi ikibazo cy’amafaranga yo kwishyura abaturage bazimurwa n’umushinga w’Icyanya cy’Ubuhinzi cya Gabiro uzwi nka Gabiro Agri-Business Hub, aho hakenewe miliyari 4.9 Frw zo gutanga indishyi ku bazagirwaho ingaruka n’ibikorwa byo kuhira imyaka muri uwo mushinga.</p>
<p>MINAGRI yanagaragaje ko hari indi mishinga ishobora kugenda gahoro kubera ubushobozi buke bw’ingengo y’imari, irimo uwo kwagura ubuhinzi bw’icyayi, gusazura ibiti bya kawa bishaje, guteza imbere uburyo bwo kugeza umusaruro ku masoko yo hanze, ndetse n’umushinga wa PSAC/IFAD agro-export ujyanye no kohereza mu mahanga umusaruro w’ibikomoka ku buhinzi.</p>
<p>Kwamamaza ubuhinzi no kongera umusaruro biri mu ntego za Leta zitezweho gufasha igihugu kongera umutekano w’ibiribwa no kuzamura uruhare rw’ubuhinzi mu iterambere ry’ubukungu, ariko ikibazo cy’amikoro gikomeje kugaragara nk’imbogamizi ku ishyirwa mu bikorwa rya zimwe muri gahunda z’ingenzi za MINAGRI.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/slow-release-fertilizer-01312017-3-adc64.jpg"
				length="121866"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Abadepite banenga ko ibicuruzwa by'Abanyarwanda bibikwa muri Uganda kandi mu Rwanda hari ububiko budakoreshwa</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubukungu/ubucuruzi/article/abadepite-banenga-ko-ibicuruzwa-by-abanyarwanda-bibikwa-muri-uganda-kandi-mu-rwanda-hari-ububiko-budakoreshwa</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubukungu/ubucuruzi/article/abadepite-banenga-ko-ibicuruzwa-by-abanyarwanda-bibikwa-muri-uganda-kandi-mu-rwanda-hari-ububiko-budakoreshwa</guid>

		<dc:date>2026-05-12T20:50:18Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ubucuruzi
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Abadepite bagize Komisiyo y’Ingengo y’Imari n’Umutungo bya Leta mu Nteko Ishinga Amategeko banenze kuba ibicuruzwa by’abacuruzi b’Abanyarwanda bakorera ku mupaka wa Cyanika bibikwa muri Uganda, mu&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Abadepite banenga ko ibicuruzwa by’Abanyarwanda bibikwa muri Uganda kandi mu Rwanda hari ububiko budakoreshwa</h1>

			

			

			<div class='spip_document_282119 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-12_at_10.30_59_pm.jpg' width="1600" height="1279" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ibi byagarutsweho kuri uyu wa 12 Gicurasi 2026 ubwo Ikigo cy’Igihugu cy’Iterambere (RDB) cyagezaga kuri iyi Komisiyo imbanzirizamushinga y’ingengo y’imari ya 2026/2027, gahunda y’igihe giciriritse kugeza nibura mu 2030, ndetse n’ishyirwa mu bikorwa ry’ingengo y’imari ya 2025/2026.</p>
<p>Perezida wa Komisiyo y’Ingengo y’Imari n’Umutungo bya Leta, Depite Odette Uwamariya, yavuze ko bidakwiye kuba ibicuruzwa by’Abanyarwanda bijyanwa kubikwa muri Uganda kandi hari ibikorwa remezo byagakwiye kubafasha gukorera mu gihugu.</p>
<p>Yagize ati “Biragayitse kubona ibicuruzwa byo mu Rwanda bijya kubitswa muri Uganda, kandi byakabaye ari ikinyuranyo. Twakagombye kuba dufite ubushobozi bwo kwakira n’ibicuruzwa byo hanze aho kujya kubibika mu kindi gihugu.”</p>
<p>Abadepite bagaragaje ko ikibazo gifitanye isano n’inyubako y’umupaka ihuriweho n’u Rwanda na Uganda ku Cyanika, aho ku ruhande rw’u Rwanda hari inyubako yagombaga gufasha ubucuruzi bwambukiranya imipaka, ariko ikaba itaratangira gukora.</p>
<p>Nk’uko Komisiyo yabisobanuye, iyo nyubako yeguriwe rwiyemezamirimo wayishoyemo amafaranga arenga miliyari 7 Frw, ariko kugeza ubu akaba ataratangira gutanga serivisi kubera ibyo atarumvikanaho na RDB.</p>
<p>Depite Uwamariya yavuze ko uwo mushoramari, Mega Investment Company, yandikiye RDB abinyujije ku buyobozi bw’Akarere ka Burera, asaba koroherezwa gutangira ibikorwa, ariko kugeza ubu akaba atarabona igisubizo.</p>
<p>Yagize ati “Akarere ka Burera kadusabye ubuvugizi kugira ngo uwo mushoramari ahabwe igihe yifuza cyo gushora imari mu buryo burambye no gutangira gutanga serivisi.”</p>
<p>Komisiyo yasobanuye ko uwo mushoramari asaba amasezerano y’igihe kirekire, nibura imyaka 25, kugira ngo abashe kungukira ku ishoramari rye no gukomeza guteza imbere ibikorwa by’ubucuruzi kuri uwo mupaka.</p>
<p>Mu gusubiza ibi bibazo, Umuyobozi Mukuru wa RDB, Jean-Guy Africa, yavuze ko icyo kibazo batari bakakimenye mu buryo bwuzuye, ariko yizeza Abadepite ko RDB yiteguye kugikurikirana.</p>
<div class='spip_document_282120 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-12_at_10.32_24_pm.jpg' width="1600" height="1279" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yagize ati “Niba hari umushoramari ufite ikibazo nk’icyo, turiteguye kugikemura kuko dukeneye abashoramari byihuse kandi tugomba kubafasha gukora neza.”</p>
<p>Iki kibazo kije mu gihe ubucuruzi bwambukiranya umupaka wa Cyanika bukomeje kwaguka, ariko bamwe mu bacuruzi bagaragaza imbogamizi z’ibikorwa remezo n’imitangire ya serivisi bikiri hasi ku ruhande rw’u Rwanda, bigatuma bamwe bahitamo gukoresha serivisi zo muri Uganda.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/rwanda_uganda-15.jpg"
				length="58577"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Kubakira abarokotse Jenoside bigiye guhuzwa no kubakira Abanyarwanda batishoboye muri rusange</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/kubakira-abarokotse-jenoside-bigiye-guhuzwa-no-kubakira-abanyarwanda-batishoboye-muri-rusange</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/kubakira-abarokotse-jenoside-bigiye-guhuzwa-no-kubakira-abanyarwanda-batishoboye-muri-rusange</guid>

		<dc:date>2026-05-12T13:49:07Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Minisitiri w’Ubumwe bw’Abanyarwanda n’inshingabo Mboneragihugu yavuze ko hafashwe ingamba ko kubakira abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi bizajya bijyanishwa no kubakira abandi Banyarwanda&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Kubakira abarokotse Jenoside bigiye guhuzwa no kubakira Abanyarwanda batishoboye muri rusange</h1>

			

			

			<div class='spip_document_282105 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="53" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-05-12_15_45_55-umudugudu_w_ikitegererezo_wa_gishuro_jpg_700_466_.png' width="703" height="466" alt="Umudugudu w'ikitegererezo wa Gishuro muri Nyagatare" title="Umudugudu w'ikitegererezo wa Gishuro muri Nyagatare" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Umudugudu w&#8217;ikitegererezo wa Gishuro muri Nyagatare</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Yasubizaga impungenge Abadepite bagaragaje ku mibereho y’abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi bagituye mu nzu zishaje cyangwa badafite aho kuba, basaba ko hakongerwa imbaraga mu kububakira no gusana inzu zangiritse.</p>
<p>Byagarutsweho kuri uyu wa 12 Gicurasi, ubwo Minisiteri y’Ubumwe bw’Abanyarwanda n’Inshingano Mboneragihugu (MINUBUMWE) n’ibigo biyishamikiyeho byagezaga kuri Komisiyo y’Inteko Ishinga Amategeko ishinzwe ingengo y’imari raporo y’ishyirwa mu bikorwa ry’ingengo y’imari y’umwaka ushize n’iteganyabikorwa ry’umwaka utaha.</p>
<p>Depite Mukampunga Epiphanie yavuze ko imibare ihari igaragaza ko hakiri ikibazo gikomeye, aho inzu 29,232 z’Abarokotse zikeneye gusanwa, mu gihe abandi 6,973 bagikeneye kubakirwa.</p>
<p>Yagize ati “Hari uturere 16 n’Umujyi wa Kigali bigaragara ko byateganyirijwe ingengo y’imari yo kubakira abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi. Ariko hari utundi turere nka Kayonza, Nyanza, Rwamagana, Muhanga, Rusizi, Rubavu, Karongi, Nyamasheke, Rutsiro, Burera, Musanze na Gakenke tutagaragara muri iyi gahunda. Turibaza icyo muteganya kugira ngo na bo bagerweho.”</p>
<p>Depite Mukampunga yavuze ko ikibazo cyo kubakira Abarokotse gikwiye kureberwa mu buryo bwihariye, kuko hari aho usanga gahunda zo gutuza abatishoboye muri rusange zigeraho abandi ariko abarokotse Jenoside ntibabigiremo uruhare rungana.</p>
<p>Ati “Urasanga hari abatishoboye bavanwa mu manegeka bakubakirwa cyangwa bakimurirwa ahandi, ariko ugasanga hari abarokotse bo batabasha kugerwaho uko bikwiye. Ni ikibazo gikwiye kwitabwaho.”</p>
<p>Mu gusubiza iki kibazo, Minisitiri wa MINUBUMWE, Dr Jean Damascène Bizimana, yavuze ko Leta yamaze kumvikana n’izindi nzego zirimo Minisiteri y’Ubutegetsi bw’Igihugu (MINALOC) na Minisiteri y’Imari n’Igenamigambi (MINECOFIN) kugira ngo gahunda zo kubakira abatishoboye zijye zijyana no gufasha abarokotse Jenoside batarubakirwa.</p>
<p>Ati “Twamaze kubyumvikanaho na MINALOC na MINECOFIN ko muri gahunda zose zo kubakira Abanyarwanda batishoboye, abarokotse Jenoside batagomba gusigara inyuma, ahubwo bikajyana.”</p>
<p>Dr Bizimana yavuze ko ubu buryo buzanafasha gukomeza kubaka ubumwe bw’Abanyarwanda, aho inkunga zigamije imibereho myiza zizatangwa hadashyizweho amatsinda yihariye mu buryo bushobora gutanya abaturage.</p>
<p>Ati “Ibi binakemura ikibazo cyo gukomeza kubaka Abanyarwanda no kubaka ubumwe bwabo, ntidukomeze gushyira icyiciro ukwacyo n’ikindi ukwacyo.”</p>
<p>Yongeyeho ko hashyizweho ubufatanye hagati ya MINADEF, MININFRA na MINALOC kugira ngo uburyo bwo kubaka burusheho kugenda neza kandi amafaranga akoreshwe neza hashingiwe ku miterere y’akarere.</p>
<p>Yavuze ko ibiciro byo kubaka bitandukanye bitewe n’aho ibikorwa bikorerwa, atanga urugero rw’uko nk’umucanga ugurwa mu Karere ka Muhanga udashobora kugurwa ku giciro kimwe n’ugurwa muri Nyamasheke.</p>
<p>Ati “Agaciro k’inzu kazajya kagenwa hashingiwe ku miterere yayo, aho yubakwa ndetse n’abayituyemo. Hari n’uburyo bumwe bushobora kwifashishwa nko gukoresha umuganda cyangwa rwiyemezamirimo bo mu karere kugira ngo amafaranga agere kuri benshi.”</p>
<p>MINUBUMWE igaragaza ko ubu buryo bushya bwamaze kuganirwaho n’inzego z&#8217;abafatanyabikorwa, kandi ko biteze ko buzafasha kugabanya ikibazo cy’amacumbi ku barokotse Jenoside yakorewe Abatutsi bagikeneye ubufasha.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-05-12_15_45_55-umudugudu_w_ikitegererezo_wa_gishuro_jpg_700_466_.png"
				length="793062"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ubushinwa bugiye gutera inkunga imurika koranabuhanga ku Mulindi w'Intwari </title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ubushinwa-bugiye-gutera-inkunga-imurika-koranabuhanga-ku-mulindi-w-intwari</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ubushinwa-bugiye-gutera-inkunga-imurika-koranabuhanga-ku-mulindi-w-intwari</guid>

		<dc:date>2026-05-12T12:07:12Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Ingoro Ndangamateka y’Urugamba rwo Kubohora Igihugu yo ku Mulindi w’Intwari igiye gushyirwamo ikoranabuhanga nk’iryo mu ngoro nk’iyo yo mu Bushinwa, rizafasha mu kumurika amateka ari muri iyo ngoro.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ubushinwa bugiye gutera inkunga imurika koranabuhanga ku Mulindi w’Intwari </h1>

			

			

			<div class='spip_document_282104 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-05-12_14_05_20-img-20251004-wa0015_jpg_1024_682_.png' width="909" height="605" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ibi byavuzwe na Amb Richard Masozera, Umuyobozi w’Inteko y’Umuco, ubwo Minisiteri y’Ubumwe bw’Abanyarwanda n’Uburere Mboneragihugu ndetse n’ibigo biyishamikiyeho bagezaga kuri Komite y’Inteko Ishinga Amategeko Ishinzwe Ingengo y’Imari n’Umutungo bya Leta kuri uyu wa 12 Gicurasi 2026.</p>
<p>Amb Masozera yavuze ko kugeza ubu, bamaze gusinyana amasezerano n’Ingoro Ndangamurage y’Urugamba ryo Kubohora Igihugu (Revolutionary Meseum) yo mu Bushinwa, yo kubafsha gushyiramo imurikamateka bikozwe mu buryo bw’ikoranabuhanga.</p>
<p>Ati ‘Abashinwa kubera ubunararibonye, barimo kudufasha gushyiramo imurika koranabuhanga nk’uko bimeze muri ngoro ndangamurage yabo yo kubohora igihugu (revolutionary mesuem).”</p>
<p>Yavuze ko mu kwezi gutaha kwa Kamena 2026, hari impuguke zizaturuka mu Bushinwa zije gukora inyigo yose y’uburyo bizakomerwamo ndetse n’ingengo y’imari bizasaba.</p>
<p>Uyu mushinga uzakorwa mu gihe cy’imyaka ibiri, Amb Masozera yavuze ko, kwifashisha abatanyabikorwa b’Abashinwa biri mu buryo bwo gukemura ikibazo cy’ingengo y’imari bahuye na cyo. Aha akaba yavugaga ko abo Bashinwa bazabafasha gusa muri icyo gice kijyanye n’imicungire yayo, bashyiramo imurika rijyanye n’igihe hifashishijwe ikoranabuhanga.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-05-12_14_05_20-img-20251004-wa0015_jpg_1024_682_.png"
				length="1515177"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Amazi meza agiye kwiyongera i Kigali n'i Burasirazuba</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/amazi-meza-agiye-kwiyongera-i-kigali-n-i-burasirazuba</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/amazi-meza-agiye-kwiyongera-i-kigali-n-i-burasirazuba</guid>

		<dc:date>2026-05-11T15:12:41Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Guverinoma y’u Rwanda iteganya gushora Frw 138.3 miliyari mu mishinga y’amazi isuku n’isukura mu mwaka w’ingengo y’imari wa 2026/27, mu rwego rwo kongera amazi meza ku baturage no kunoza&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Amazi meza agiye kwiyongera i Kigali n&#8217;i Burasirazuba</h1>

			

			

			<div class='spip_document_282019 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="62" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-05-11_17_10_27-psx201a9b2_jpg_655_364_.png' width="658" height="364" alt="Uruganda rutunganya amazi rwa Kanzenze mu Karere ka Bugesera" title="Uruganda rutunganya amazi rwa Kanzenze mu Karere ka Bugesera" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Uruganda rutunganya amazi rwa Kanzenze mu Karere ka Bugesera</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ni imishinga ikubiye mu mbanzirizamushinga y’ingengo y’imari ya 2026/27 izambukiranya uyu mwaka w’ingengo y’imari ikagera no 2028/29 iteganya gukemura burundu ikibazo cy’ibura ry’amazi kikigaragara mu bice bitandukanye by’igihugu, cyane cyane mu bihe by’izuba.</p>
<p>Mu mishinga izitabwaho cyane harimo gukomeza no kurangiza kubaka Uruganda rw’Amazi rwa Kanzenze,  rugamije kongera ubushobozi bwo gutunganya amazi meza no kuyageza ku baturage benshi, by’umwihariko mu Mujyi wa Kigali n’inkengero zawo.</p>
<p>Uru ruganda rutunganya amazi angana na Metero Kibe ibihumbi 40 ku munsi.</p>
<p>Hari kandi gahunda yo kuvugurura Uruganda rw’Amazi rwa Karenge muri Rwamagana, mu rwego rwo kongera ingano y’amazi atunganywa no korohereza uturere two mu Burasirazuba kubona amazi meza ahagije.</p>
<p>Uru ruganda rutanga amazi angana na Metero Kibe ibihumbi 12 ku munsi, nirumara kuvugururwa rukazatanga Metero Kibe ibihumbi 48 ku munsi. Ubushobozi bwarwo buzikuba inshuro enye.</p>
<p>Muri iyi ngengo y’imari kandi, Leta inateganya kwagura imiyoboro y’amazi mu mijyi no mu byaro, hagamijwe kugeza amazi meza ku baturage atageraho uko bikwiye.</p>
<p>Minisitiri w’Imari n’Igenamigambi, Yusouf Murangwa, ubwo yagezaga badepite Imbanzirizamushinga w’Ingengo y’Imari ya 2026/2027, yavuze ko bazanasana imiyoboro y’amazi yangiritse cyane cyane mu byaro, kugira ngo ibashe kongera gukora neza no gufasha abaturage kubona amazi.</p>
<p>Umujyi wa Kigali ukoresha Metero kibe ibihumbi 140 by&#8217;amazi meza ku munsi, mu gihe ikeneye Mtero kibe ibihumbi 200 ku munsi. Mu yandi magambo, ku baturage bahari uyu munsi, Kigali ikeneye Metero Kibe ibihumbi 60 kugira ngo ibabonere amazi ahagije.</p>
<p>Mu rwego rw’isuku, Leta irateganya kubaka no kunoza ibikorwa remezo birimo Nduba Sanitary Landfill hamwe n’ibiyifasha, ndetse na Kigali Centralized Sewerage System, izafasha mu micungire myiza y’imyanda mu mujyi wa Kigali.</p>
<p>Muri rusange, Ingengo y’Imari ya Leta ya 2026/2027 ni ingana na miliyari ibihumbi 7 miliyoni 796 n’ibumbi 300 (miliyari7,796.3FRW).</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-05-11_17_10_27-psx201a9b2_jpg_655_364_.png"
				length="525776"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Umuryango w'Abibumbye watinze kwishyura u Rwanda </title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/article/umuryango-w-abibumbye-watinze-kwishyura-u-rwanda</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/article/umuryango-w-abibumbye-watinze-kwishyura-u-rwanda</guid>

		<dc:date>2026-05-11T14:50:34Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Amakuru
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Depite Christine Mukabunani yabajije Minisitiri w’Imari n’Igenamigambi icyo Leta iteganya mu gutuma amafaranga Leta y’u Rwanda iba igomba kwishyurwa mu bikorwa by’ubutumwa bwo kubungabunga amahoro&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Umuryango w&#8217;Abibumbye watinze kwishyura u Rwanda </h1>

			

			

			<div class='spip_document_282018 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/chatgpt_image_may_11_2026_04_47_38_pm.png' width="1402" height="1122" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ibi Depite Mukabunani yabibajije kuri uyu wa 11 Gucurasi 2026, ubwo Minisitiri w’Imari n’Igenamigambi, Murangwa Yusouf, yagezaga ku Nteko Ishingwa Amategeko imbanzirizamushinga w’ingengo y’imari ya 2026/2027.</p>
<p>Yagize ati “Mu byateje gutinda ku ishyirwa mu bikorwa ry’ingengo y’imari, harimo gutinda kwishyurwa kw’amafranga aturuka mu Muryango w’Abibumbye agenewe ibikorwa by’ubutumwa bwo kubungaga amahoro ku isi.”</p>
<p>Ni ibisobanuro Depite Mukabunani yatangaga, asasira kugira ngo abaze Minisitiri Murangwa, icyo bakora kugira ngo ayo mafaranga kuri iyi nshuro azabonekere igihe, bityo bitazabangamira ingengo y’imari ya 2026/2027, nk’uko byagiye bigenda mu myaka ishize.</p>
<p>Ibi avivugira ko mu gihe Leta  itegura ingengo y’imari, ishyiramo n’amafaranga iba yaremerewe n’abafaranyabikorwa binyuze mu bikorwa bitandukanye ikorana n’amahanga n’imiryango mpuzamahanga, nyamara ugasanga hari ubwo ataziye igihe bumvikanye, bikagira ingaruka ku ngengo y’imari.</p>
<p>Nubwo na we yemeza ko bigira ingaruka ku ngengo y’imari koko, mu gusubiza Minisitiri w’Imari n’Igenamigambi, Murangwa Yusouf, yabaye nk’ushaka kugaragaza ko atari ikibazo kiremereye, kuko ngo usanga batindaho amezi make, bityo igihe aziye Guverinoma ikaziba icyuho.</p>
<p>Yagize ati “Nta kibazo kibirimo, ni ibibazo duhora tubona mu bigo byinshi n’abo dufatanya benshi, hari igihe batinda bitewe n’imitangire y’amafaranga, bakaba barateganyije gutanga amafaranga hagati y’ukwezi kwa karindwi n’ukwa cumi n&#8217;abiri, bagatinda ho gato, akaza atinze, ibingibi ni ibisanzwe.”</p>
<p>Minisitiri Murangwa yavuze ko ibyo bidashobora kubuza Guverinoma gushyira gahunda zayo mu bikorwa, aho yagize ati “Iyo bayatanze dufite uko dukorana na bo tugashyira mu bikorwa ibyo tuba twarayateganyirije ku buryo nta kibazo biduteza.”</p>
<p>Aha icyakora, Minisitiri Murangwa yirinze gutangaza umubare w&#8217;Amafaranga ategerejwe muri iyi gahunda n&#8217;ubwo Depite Mukabunani yifuzaga kuyamenya.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/chatgpt_image_may_11_2026_04_47_38_pm.png"
				length="2110424"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ibiciro by'ibikomoka kuri peteroli byatumye ibindi bicuruzwa bizamukaho 11.5%</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubukungu/ubucuruzi/article/ibiciro-by-ibikomoka-kuri-peteroli-byatumye-ibindi-bicuruzwa-bizamukaho-11-5</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubukungu/ubucuruzi/article/ibiciro-by-ibikomoka-kuri-peteroli-byatumye-ibindi-bicuruzwa-bizamukaho-11-5</guid>

		<dc:date>2026-05-11T13:30:56Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ubucuruzi
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Urwego rw’Igihugu rw’Ibarurishamibare mu Rwanda (NISR) rwagaragaje ko ibiciro ku masoko byakomeje kuzamuka mu gihugu, aho imibare y’Igipimo cy’ihindagurika ry’ibiciro (Consumer Price Index-CPI) yo&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ibiciro by’ibikomoka kuri peteroli byatumye ibindi bicuruzwa bizamukaho 11.5%</h1>

			

			

			<div class='spip_document_282008 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ibicuruzwa-12.jpg' width="750" height="418" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Raporo ya NISR igaragaza ko hagati ya Mata 2025 na Mata 2026, ibiciro ku rwego rw’igihugu byiyongereyeho 11.5%, mu gihe mu mijyi byazamutseho 13%, naho mu cyaro byiyongera ho 10.6%. Ugereranyije na Werurwe 2026, ibiciro byo muri Mata byazamutseho 5.9% ku rwego rw’igihugu, aho mu mijyi byiyongereyeho 4.7%, mu gihe mu cyaro byageze kuri 6.8%.</p>
<p>NISR isobanura ko iki gipimo gikurikirana impinduka z’ibiciro ku bicuruzwa na serivisi abaturage bakoresha buri munsi, birimo ibiribwa, ubwikorezi, amazu, imyambaro n’izindi serivisi. Iyo ibiciro bizamutse, ubushobozi bwo kugura ku mafaranga abaturage bafite buragabanuka, cyane cyane ku bafite amikoro make.</p>
<p>Izamuka ry’ibiciro ry’uyu mwaka rishobora kuba rifitanye isano n’ihindagurika ry’ibiciro by’ibiribwa ndetse n’izamuka rikomeye ry’ibikomoka kuri peteroli, bikunze kugira ingaruka ku rwego rw’ibiciro muri rusange.</p>
<p>Muri Mata 2025, ibiciro by’ibiribwa n’ibinyobwa bidasembuye byari byazamutseho 8.2% ugereranyije na Mata 2024. Icyo gihe, ni byo byagize uruhare runini mu gutuma izamuka rusange ry’ibiciro rigera kuri 6.6% ku rwego rw’igihugu. Mu byiciro by’ibiribwa byazamutse cyane harimo inyama, imboga, amata n’amagi.</p>
<p>Ikindi cyagize uruhare ku izamuka ry’ibiciro ni igiciro cy’ibikomoka kuri peteroli, kigira ingaruka ku bwikorezi bw’abantu n’ibicuruzwa. Mu Mata 2025, litiro ya lisansi yaguraga amafaranga 1,633, mu gihe mazutu yari 1,647 Frw. Gusa, ibi biciro byagiye bizamuka uko amezi yagiye ashira.</p>
<p>Ku wa 3 Mata 2026, Ikigo gishinzwe kugenzura imirimo ifitiye igihugu akamaro (RURA) cyatangaje ibiciro bishya bya peteroli, aho lisansi yazamutse iva kuri 1,989 Frw igera kuri 2,303 Frw kuri litiro, naho mazutu iva kuri 1,948 Frw igera kuri 2,205 Frw. Ibi biciro byatangiye gukurikizwa ku wa 4 Mata 2026.</p>
<p>Iri zamuka ryakurikiye irindi ryabaye muri Werurwe 2026, ryatumye ibiciro by’ingendo byiyongera, bituma no gutwara ibicuruzwa mu gihugu birushaho guhenda. Iyo ubwikorezi buzamutse, akenshi ingaruka zabwo zigera ku bicuruzwa byinshi, cyane cyane ibiribwa biva mu byaro bijyanwa ku masoko yo mu mijyi.</p>
<p>Nubwo izamuka ry’ibiciro rishobora guterwa n’ubwiyongere bw’ibikenerwa ku isoko cyangwa impinduka ku rwego mpuzamahanga, inzobere mu bukungu zikunze  kugaragaza ko gukomeza gukurikirana ibiciro no gushyiraho ingamba zo kurengera ubushobozi bwo kugura bw’abaturage bikomeje kuba ingenzi, cyane cyane mu gihe ibiciro by’ibikomoka kuri peteroli n’ibiribwa bikomeje kuzamuka.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ibicuruzwa-12.jpg"
				length="82335"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Burya muri Karate ntibiga kurwana, biga guca bugufi</title>

		<link>https://kigalitoday.com/agaseke-ka-weekend/ati-iki/article/burya-muri-karate-ntibiga-kurwana-biga-guca-bugufi</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/agaseke-ka-weekend/ati-iki/article/burya-muri-karate-ntibiga-kurwana-biga-guca-bugufi</guid>

		<dc:date>2026-05-08T20:56:00Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ati iki?
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		
			<category domain="tag">
				AKW-013
			</category>
		
			<category domain="tag">
				AKW-013-MAIN
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Iyo abantu benshi bumvise ijambo Karate, bahita batekereza umukino wo kurwana, gukubita cyangwa gutsinda uwo muhanganye. Ariko kuri Théophile Bazimaziki, Karate ni ishuri ry’ubuzima ryamwigishije&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Burya muri Karate ntibiga kurwana, biga guca bugufi</h1>

			https://kigalitoday.com/IMG/logo/whatsapp_image_2026-05-08_at_16.20_26_1_.jpg?1778259587

			

			<div class='spip_document_281874 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-08_at_15.40_11.jpg' width="1365" height="2048" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Sensei Bazimaziki, umaze imyaka 25 mu mukino wa Karate, avuga ko mbere yo gutangira kwiga Karate, yayibonaga nk’umukino ushingiye ku mirwano gusa. Yatekerezaga ko abantu bayikina baba bafite uburakari cyangwa bakunda intambara.</p>
<p>Gusa uko yagiye ayimenya, ni ko yasanze ifite indi sura itandukanye n’iyo yari azi, kuko akomeza agira ati “Nkirimo kuyiga nasanze yigisha kubaha, kwicisha bugufi, ikinyabupfura, kwihangana no gufasha abandi.”</p>
<p>Ati “Nasanze umuntu ushobora kuba umukinnyi mwiza wa Karate atari urwana cyane, ahubwo ari ugenzura neza amarangamutima n’imyitwarire ye.”</p>
<p>Uyu mutoza wa Karate avuga ko rimwe mu masomo akomeye yayikuyemo ari ukwirinda amakimbirane mbere yo kugera ku mirwano. Yibuka igihe yigeze guhura n’umuntu wari ufite uburakari bwinshi ashaka kumurwanya, ariko we, kubera indangagaciro za Karate akahikura neza.</p>
<div class='spip_document_281873 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-08_at_15.40_10.jpg' width="1446" height="2048" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Agira ati “Hari igihe nigeze guhura n’umuntu washakaga guteza ikibazo kubera uburakari. Mbere yo kwiga Karate, birashoboka ko nanjye nari guhita nsubiza nabi cyangwa nkamurwanya.”</p>
<p>Icyo gihe ngo yashoboraga gusubiza nabi cyangwa ikibazo kigafata indi ntera, ariko amasomo yakuye muri Karate amufasha gufata icyemezo gitandukanye.</p>
<p>Avuga ko icyo Karate yamwigishije cya mbere ari ukwirinda ikibazo mbere yo kurwana.</p>
<p>Agira ati “Nagerageje gutuza, mvuga make kandi mu bwubahane. Uwo muntu yaje gutuza ikibazo kirangira nta mirwano ibaye.”</p>
<p>Kuri we, uwo munsi ni bwo yumvise neza ko imbaraga nyazo za Karate zitagarukira ku gukoresha ingufu z’umubiri.</p>
<p>Ati “Aho ni ho nahise menya ko imbaraga za Karate nyazo atari ugukubita, ahubwo ari ukumenya kugenzura amarangamutima no gufata icyemezo cyiza mu gihe gikomeye.”</p>
<p>Bazimaziki avuga ko Karate ifasha umuntu kwigirira icyizere bigatuma amenya kwirinda igihe bibaye ngombwa, ariko ikanigisha ko intsinzi nziza ari ukwirinda imirwano idakenewe.</p>
<div class='spip_document_281872 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-08_at_15.40_10_1_.jpg' width="1526" height="2048" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ahamwa ko n’iyo hari umuntu ushaka kukurwanya, Karate iguha ‘confidence’ (icyizere) cyo kumenya ko ushobora kwirinda, ariko ikanigisha ko intsinzi nziza ari ukwirinda imirwano idakenewe.</p>
<p>Ku bwe, ikibazo gikomeye abantu benshi bafite ni uko bashingira ku byo babona iyo abakarateka bitoza uyu mukino cyangwa bari mu marushanwa bagatekereza ko Karate ari urugomo, we akavuga ko ntaho bihuriye, aho agira ati “Uyu munsi mbona Karate nk’ishuri ry’ubuzima kurusha uko ari sport gusa.”</p>
<p>Asobanura ko umuntu ukomeye atari ushobora gukubita cyangwa gutsinda abandi, ahubwo ko ari ushobora kwigenzura no gufata ibyemezo byiza mu bihe bitoroshye.</p>
<div class='spip_document_281871 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-08_at_15.54_42_1_.jpg' width="900" height="600" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Uyu mutoza wa Rapid Attack Academy Karate-Do yitoreza i Rusine mu Murenge wa Masoro mu Karere ka Rulindo akagira ati “Karate yanyigishije ko umuntu ukomeye atari uteye abandi ubwoba. Ahubwo ni ushobora kugenzura amarangamutima ye, uburakari bwe n’imyitwarire ye.”</p>
<p>Usibye kuba umutoza wa Karate, ubu Theophile Bazimaziki ni n’Umuhuzabikorwa w’Abakinnyi ba Karate mu Ntara y’Amajyaruguru y’u Rwanda.</p>
<div class='spip_document_281870 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-08_at_16.20_26.jpg' width="2048" height="1365" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_281869 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-08_at_15.54_42_2_.jpg' width="900" height="629" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-08_at_15.40_10.jpg"
				length="127664"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Afurika yahawe ijwi mu Muryango Mpuzamahanga uharanira Ubukungu Butangiza Ibidukikije (GGGI)</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ibidukikije/ibungabunga/article/afurika-yahawe-ijwi-mu-muryango-mpuzamahanga-uharanira-ubukungu-butangiza-ibidukikije-gggi</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ibidukikije/ibungabunga/article/afurika-yahawe-ijwi-mu-muryango-mpuzamahanga-uharanira-ubukungu-butangiza-ibidukikije-gggi</guid>

		<dc:date>2026-05-07T10:07:40Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ibungabunga
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Dr. Malle Fofana yagizwe Umuyobozi Mukuru Wungirije w’Umuryango GGGI, hashimangirwa uruhare rwa Afurika mu bikorwa byo kurwanya imihindagurikire y’ibihe. 

Umuryango Mpuzamahanga ushinzwe guteza&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Afurika yahawe ijwi mu Muryango Mpuzamahanga uharanira Ubukungu Butangiza Ibidukikije (GGGI)</h1>

			

			

			<div class='spip_document_281785 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="17" data-legende-lenx=""
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/dr__malle_fofana.jpg' width="1650" height="1536" alt="Dr Malle Fofana" title="Dr Malle Fofana" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Dr Malle Fofana</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Gushyira umunyafurika wa mbere, Dr. Fofana, muri uyu mwanya bifatwa nk’intambwe ikomeye igaragaza uruhare Afurika igenda igira mu kuyobora ibikorwa byo guteza imbere iterambere rirambye no guhangana n’ingaruka z’imihindagurikire y’ibihe ku rwego mpuzamahanga.</p>
<p>Umuyobozi Mukuru wa GGGI, Mr.&nbsp;Kim, yavuze ko uyu muryango wageze ku izamuka riri hafi ya 20 ku ijana mu mwaka ushize, nubwo habayeho ibibazo bikomeye by’ubukungu n’imibanire mpuzamahanga.</p>
<p>Yagize ati “Mu mwaka ushize, GGGI yageze ku izamuka riri hafi ya 20 ku ijana nubwo isi yari iri mu bihe bikomeye bya politiki n’ubukungu. Afurika yagize uruhare rukomeye muri iri terambere, igaragaza ubuyobozi n’ubushake mu guteza imbere ubukungu burengera ibidukikije.”</p>
<p>Yakomeje avuga ko Dr. Fofana yagize uruhare rukomeye mu guteza imbere ibikorwa bya GGGI muri Afurika no mu bindi bice by’isi, ndetse ko kuzamurwa kwe bishimangira akamaro Afurika ifite mu cyerekezo cy’uyu muryango.</p>
<p>Dr. Fofana azwi cyane mu gushimangira ubufatanye hagati ya GGGI n’ibihugu bya Afurika, aho yafashije za guverinoma gushyira mu bikorwa gahunda zijyanye no guhangana n’imihindagurikire y’ibihe, cyane cyane izishobora gushorwamo imari kandi zigatanga umusaruro mu iterambere rirambye.</p>
<p>Uyu muyobozi yavuze ko kuba yagiriwe icyizere cyo kujya muri uyu mwanya bigaragaza uburyo Afurika igenda irushaho kugira ijambo mu bibazo bireba iterambere rirambye ku isi.</p>
<p>Ati “Iki ni ikimenyetso cy’uko Afurika igenda iba umuyobozi mu gutanga icyerekezo ku bikorwa byo guteza imbere ubukungu burengera ibidukikije. Imbaraga za GGGI zishingira ku bantu no ku bufatanye. Nishimiye guhagararira uyu muryango ndetse na Afurika mu gushaka ibisubizo byubakiye ku byo ibihugu bikeneye no guteza imbere imibereho y’abaturage.”</p>
<p>Kuba Dr. Fofana kandi ari muri uyu mwanya bitegerejweho gukomeza kongerera Afurika ijambo mu biganiro mpuzamahanga birebana n’iterambere rirambye n’ikorwa rya gahunda zo kurengera ibidukikije.</p>
<p><strong>Dr Fofana Malle ni muntu ki?</strong></p>
<p>Dr. Malle Fofana ni impuguke y’Umunya-Sénégal ifite ubunararibonye mu bijyanye n’iterambere rirambye, ubukungu burengera ibidukikije ndetse no guhangana n’imihindagurikire y’ibihe. Azwi cyane mu kazi yakoze mu Muryango Mpuzamahanga ushinzwe guteza imbere ubukungu butangiza ibidukikije (GGGI), aho yayoboye ibikorwa byinshi muri Afurika no mu bindi bice by’isi.</p>
<p>Mbere yo kugirwa Umuyobozi Wungirije Mukuru wa GGGI, Dr. Fofana yari asanzwe ari umwe mu bayobozi bakuru muri uwo muryango, ashinzwe cyane ibikorwa n’ubufatanye muri Afurika. Yagize uruhare mu gufasha ibihugu byinshi gushyiraho gahunda zijyanye n’iterambere rirambye, cyane cyane mu bijyanye no gushora imari mu mishinga irengera ibidukikije, ingufu zisubira ndetse n’ikorwa rya politiki zijyanye n’ihindagurika ry’ibihe.</p>
<p>Azwi kandi nk’umuntu ushyira imbere ubufatanye hagati ya za guverinoma, abaterankunga n’inzego mpuzamahanga kugira ngo Afurika ibashe kubona ibisubizo bihamye ku bibazo by’iterambere n’ibidukikije.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/dr__malle_fofana.jpg"
				length="507029"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ibitabo birundanyije mu bubiko, amashuri akabura ibyo kwigishirizamo</title>

		<link>https://kigalitoday.com/uburezi/article/ibitabo-birundanyije-mu-bubiko-amashuri-akabura-ibyo-kwigishirizamo</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/uburezi/article/ibitabo-birundanyije-mu-bubiko-amashuri-akabura-ibyo-kwigishirizamo</guid>

		<dc:date>2026-05-06T22:22:26Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Uburezi
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Raporo y’Urwego rw’Umugenzuzi Mukuru w’Imari ya Leta igaragaza ibibazo bikomeye mu micungire no gukoresha ibitabo mu mashuri y’inshuke, abanza n’ayisumbuye, bigira ingaruka ku ireme ry’uburezi mu&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ibitabo birundanyije mu bubiko, amashuri akabura ibyo kwigishirizamo</h1>

			

			

			<div class='spip_document_281771 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/studio_20180502_151919-2.jpg' width="1280" height="894" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu igenzura ryakozwe mu rwego rw’igihugu rushinzwe uburezi (REB), hagaragaye ko n’ubwo Leta yashoye imari igura ibitabo byinshi, bidakoreshwa uko bikwiye.</p>
<p>Mu myaka itatu ishize kuva 2022 kugeza 2025, hatanzwe ibitabo bisaga miliyoni 3 mu mashuri abanza n’ayisumbuye, ariko mu mashuri 43 yasuye, Umugenzuzi Mukuru w’Imari ya Leta yasanze ibyinshi biguma mu bubiko ntibikoreshwe.</p>
<p>Raporo igaragaza ko ibitabo by’amasomo nk’ikinyarwanda, imibare n’icyongereza byakoreshwaga ku gipimo kiri hagati ya 29% na 49% gusa mu mashuri abanza n’icyiciro cya mbere cy’ayisumbuye . Ibi bivuze ko ibikoresho bihari bidafasha mu kuzamura ireme ry’uburezi nk’uko byari biteganyijwe.</p>
<p>Ikindi kibazo gikomeye cyagaragaye ni ugutinda kugeza ibitabo ku mashuri. Urugero, ibitabo 396,000 byagenewe abarimu b’amashuri y’inshuke byari bimaze amezi menshi mu bubiko, ubukererwe bukagera ku minsi 397 nta gahunda igaragara yo kubigeza ku mashuri .</p>
<p>Na none, ibitabo 616,000 byagenewe amashuri abanza n’ayisumbuye byari bikiri mu bubiko nyuma y’amezi arenga umunani, ubukererwe bugera ku minsi 240 .</p>
<p>Umugenzuzi Mukuru w’Imari ya Leta ati “Ibi byatumye amashuri menshi akomeza kubura ibitabo byo gukoresha mu myigire n’imyigishirize.”</p>
<p>Mu mashuri y’imyuga n’ubumenyingiro na ho, ikibazo si ukubura ibitabo ahubwo ni ukudakoreshwa kwabyo. Raporo igaragaza ko abarimu badakoresha ibitabo byateguwe (training manuals), aho 197 mu bitabo 336 bitigeze bikoreshwa nubwo byashyizwe ku rubuga rw’ikoranabuhanga .</p>
<p>Umugenzuzi Mukuru w’Imari ya Leta, Alexis Kamuhire, ati “Ibi bibazo biterwa ahanini no kubura gahunda ihamye yo gukwirakwiza ibitabo no gukurikirana imikoreshereze yabyo mu mashuri.”</p>
<p>Mu myanzuro yatanzwe, REB yasabwe kwihutisha isaranganywa ry’ibitabo no gukurikirana ko bikoreshwa neza, mu gihe urwego rushinzwe imyuga n’ubumenyingiro (RTB) rwasabwe gushyiraho uburyo bwo kugenzura ikoreshwa ry’ibitabo mu mashuri.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/studio_20180502_151919-2.jpg"
				length="272157"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Hari ba rwiyemezamirimo bahabwa amafaranga badafite icyo bayakoresha</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/hari-ba-rwiyemezamirimo-bahabwa-amafaranga-badafite-icyo-bayakoresha</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/hari-ba-rwiyemezamirimo-bahabwa-amafaranga-badafite-icyo-bayakoresha</guid>

		<dc:date>2026-05-06T21:09:26Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Raporo y’Urwego rw’Ubugenzuzi Bukuru bw’Imari ya Leta igaragaza ko intege nke mu gutegura no gucunga amasezerano ari imwe mu mpamvu zituma imishinga myinshi ya Leta itinda cyangwa igahenda&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Hari ba rwiyemezamirimo bahabwa amafaranga badafite icyo bayakoresha</h1>

			

			

			<div class='spip_document_281751 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-05-06_23_04_29-_20_the_new_times_rwanda_on_x___happening__auditor_general_alexis_kamuhire_pr.png' width="842" height="556" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Amurikira Inteko Ishinga Amategeko raporo y’ubugenzuzi bw’imari ya Leta y’umwaka warangiye ku wa 30 Kamena 2025, Umugenzuzi Mukuru w’Imari ya Leta, Alexis Kamuhire yagaragaje ko habayeho gutinda gusinya amasezerano y’amasoko bikabangamira igenamigambi rya Guverinoma.</p>
<p>Muri iyi raporo, inzego 17 zatinze gusinya amasezerano 119 afite agaciro ka miliyari 684.56 Frw, ubukererwe bukagera hagati y’iminsi 50 na 514 .</p>
<p>Yagize ati “Ibi byatumye imirimo yari iteganyijwe gukorwa itangira itinze, bigira ingaruka ku igenamigambi n’ikorwa ry’imishinga.”</p>
<p>Si ibyo gusa, ahubwo hari n’ikibazo cyo gutinda gusesengura inyandiko z’ipiganwa. Raporo igaragaza ko amasoko 39 afite agaciro ka miliyari 61.56 Frw yatinze gusesengurwa, ubukererwe bukagera ku minsi 349 . Ibi byerekana intege nke mu igenamigambi ry’amasoko ya Leta.</p>
<p>Ikindi kibazo gikomeye ni uko hari aho ba rwiyemezamirimo bahabwa amafaranga y’imbanzirizamushinga (avansi) bataranahabwa aho bakorera imirimo. Urugero rugaragara ni avansi ya miliyari 15.07 Frw yahawe ba rwiyemezamirimo, ariko nyuma y’amezi 10 kugeza kuri 11 imirimo ikaba itaratangira . Ibi bivuze ko amafaranga ya Leta aba afunzwe nta nyungu atanga.</p>
<p>Raporo kandi igaragaza amasezerano 32 yarangije igihe cyayo ariko imirimo igikomeje, afite agaciro ka miliyari 177.14 Frw, ubukererwe bukagera ku myaka itandatu .</p>
<p>Umugenzuzi Mukuru w’Imari ya Leta, Alexis Kamuhire, akagira ati “Ibi bituma ibiciro by’imishinga byiyongera, cyane cyane mu gukurikirana imirimo, aho amasezerano yo kugenzura ibikorwa yongereweho miliyari 4.76 Frw kubera gutinda.”</p>
<p>Mu mpamvu z’ibi bibazo, Senateri Dr Frank Habineza avuga ko harimo gutegura nabi imishinga, kudateganya neza ingengo y’imari y’ibikorwa nko kwimura abaturage, no kudakurikiranira hafi ishyirwa mu bikorwa ry’amasezerano.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-05-06_23_04_29-_20_the_new_times_rwanda_on_x___happening__auditor_general_alexis_kamuhire_pr.png"
				length="1097766"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Urubanza Bucyibaruta aregwamo indishyi ruzasigira isomo ubutabera mpuzamahanga - Me Richard Gisagara</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubutabera/amakuru/Urubanza-Bucyibaruta-aregwamo-indishyi-ruzasigira-isomo-ubutabera-mpuzamahanga-Me-Richard-Gisagara</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubutabera/amakuru/Urubanza-Bucyibaruta-aregwamo-indishyi-ruzasigira-isomo-ubutabera-mpuzamahanga-Me-Richard-Gisagara</guid>

		<dc:date>2026-05-06T07:52:42Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Amakuru
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Urubanza ruregwamo Laurent Bucyibaruta wahoze ari Perefe wa Gikongoro mu gihe cya Jenoside yakorewe Abatutsi rukomeje gutera impaka mu mategeko, cyane cyane ku kibazo cy’uko indishyi z’abahohotewe&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Urubanza Bucyibaruta aregwamo indishyi ruzasigira isomo ubutabera mpuzamahanga - Me Richard Gisagara</h1>

			

			

			<div class='spip_document_281695 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="45" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bucyibaruta-2.jpg' width="640" height="480" alt="Laurent Bucyibaruta (wambaye agapfukamunwa)" title="Laurent Bucyibaruta (wambaye agapfukamunwa)" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Laurent Bucyibaruta (wambaye agapfukamunwa)</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Mu 2022, Urukiko rwa Paris rwakatiye Bucyibaruta igifungo cy’imyaka 20, rumuhamya icyaha cyo kugira uruhare muri Jenoside n’ibyaha byibasiye inyokomuntu.</p>
<p> Urukiko rwemeje ko yagize uruhare mu bwicanyi bwabereye ahantu hatandukanye muri perefegitura ya Gikongoro, harimo i Murambi, Cyanika na Kaduha.</p>
<p>Icyakora, nyuma yo kujurira, Bucyibaruta yaje kwitaba Imana mu 2023 mbere y’uko urukiko rusesengura ubujurire bwe rufata icyemezo cya nyuma.</p>
<p> Mu mategeko mpanabyaha, urupfu rw’uregwa rutuma urubanza ruhita ruhagarara, bityo ntihabeho kongera kumuburanisha cyangwa gufata icyemezo ku bujurire bwe.</p>
<p>Ariko ikibazo gikomeye kiri mu rwego rw’indishyi (civil). Abahohotewe bari barasabye ko bahabwa indishyi ku byaha bakorewe, ndetse urubanza kuri icyo gice rukaba rwari rwaratangiye kuburanishwa.</p>
<p>Urupfu rwa Bucyibaruta rwabaye mbere y’uko hafatwa umwanzuro kuri iki kibazo, bituma havuka impaka zikomeye mu mategeko: ese uburenganzira bw’abahohotewe ku ndishyi buzakomeza n’ubwo uregwa yapfuye?</p>
<p>Me Richard Gisagara, uburanira abaregera indishyi, avuga ko abacamanza bo mu Rukiko rwa Rubanda rwa Paris, batangaje ko badafite ububasha bwo gukomeza gusuzuma icyo kibazo cy’indishyi.</p>
<p>Yagize ati "Uyu munsi, Urukiko rw’Ubujurire rwa Paris rwasuzumye iyi ngingo, rukaba rugomba gufata icyemezo kizatangazwa ku wa 13 Ukwakira. Icyemezo kizafatwa gishobora kugira ingaruka zikomeye ku buryo ubutabera mpuzamahanga bufata ibirego by’indishyi mu gihe uregwa apfuye mbere y’uko imanza zose zirangira."</p>
<p>Ibi byateje impaka aho abunganira abaregera indishyi, bahise bajuririra icyo cyemezo, bavuga ko n’ubwo urubanza mpanabyaha rwahagaze, igice cy’indishyi kigomba gukomeza gusuzumwa kuko gifitanye isano n’ingaruka z’ibyaha byamaze kwemezwa n’urukiko rwa mbere.</p>
<p>Mu gihe amategeko mpanabyaha yibanda ku guhana uwakoze icyaha, ay’indishyi yo yibanda ku gusubiza icyubahiro n’uburenganzira abahohotewe. Iyo uregwa apfuye, igihano kirahagarara, ariko ingaruka z’ibyaha ku bahohotewe zo ntizisibangana.</p>
<p>Ikindi kiri kwibazwa ni niba urukiko rushobora gutegeka ko indishyi zitangwa n’umutungo wasizwe n’uregwa cyangwa n’abamuzungura. Ibi bisaba ko amategeko asobanura neza niba uburyozwe bw’indishyi bushobora gukomeza n’iyo uregwa atakiriho.</p>
<p>Ku baregera indishyi, iki si ikibazo cy’amategeko gusa, ahubwo ni n’ikibazo cy’ubutabera n’icyubahiro. Kuba urubanza rushobora kurangira nta mwanzuro ku ndishyi bishobora gufatwa nko kudahabwa ubutabera bwuzuye.</p>
<p>Icyemezo kizafatwa n’Urukiko rw’Ubujurire kizaba ari ikimenyetso gikomeye ku hazaza h’imanza zifitanye isano na Jenoside yakorewe Abatutsi ziri kuburanishwa hanze y’u Rwanda, cyane cyane mu Bufaransa, aho hari imanza nyinshi z’abakekwaho uruhare muri Jenoside.</p>
<p>Mu gusoza, uru rubanza rugaragaza ko nubwo ubutabera bushobora kugera ku guhamya ibyaha, inzira yo kugarurira abahohotewe uburenganzira bwabo ishobora kuba ndende kandi igoye, cyane cyane mu gihe uwaregwaga apfuye urubanza rutarangiye.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bucyibaruta-2.jpg"
				length="24872"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Abacuruza umutungo koranabuhanga batabyemerewe bazajya bacibwa agera kuri Miliyoni ijana Frw</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/Abacuruza-umutungo-koranabuhanga-batabyemerewe-bazajya-bacibwa-agera-kuri-Miliyoni-ijana-Frw</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/Abacuruza-umutungo-koranabuhanga-batabyemerewe-bazajya-bacibwa-agera-kuri-Miliyoni-ijana-Frw</guid>

		<dc:date>2026-05-05T12:12:21Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Abadepite bemeje umushinga w’itegeko rigenga ubucuruzi bw’umutungo koranabuhanga, ushyiraho ibihano bikomeye ku bantu ku giti cyabo cyangwa ibigo bikora ubu bucuruzi batabifitiye uruhushya.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Abacuruza umutungo koranabuhanga batabyemerewe bazajya bacibwa agera kuri Miliyoni ijana Frw</h1>

			

			

			<div class='spip_document_281664 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-05-05_14_09_08-_21_rwanda_parliament_rwandaparliamnt___x.png' width="844" height="561" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Iri tegeko ryemejwe kuri uyu wa 5 Gicurasi 2025, riteganya ko umuntu ku giti cye uzafatwa akora ubucuruzi bw’umutungo koranabuhanga nta ruhushya ahanishwa amande ari hagati ya miliyoni 30 na miliyoni 50 z’amafaranga y’u Rwanda. Ku bigo, amande ashobora kugera hagati ya miliyoni 50 na miliyoni 100.</p>
<p>Ingingo ya 29 y’iri tegeko igena ko Ikigo cy’Isoko ry’Imari n’Imigabane (CMA) ari cyo gifite ububasha bwo kugenzura no gufatira ibihano abarenze kuri aya mabwiriza.</p>
<p>Umutungo koranabuhanga usobanurwa muri iri tegeko ugizwe n’ibice bitatu by’ingenzi: ifaranga koranabuhanga ridahindagurika (stablecoin), umutungo ufatika uhagarariwe na token (tokenized assets), ndetse n’umutungo koranabuhanga utishingiwe n’undi mutungo, aho agaciro kawo gashingira ku isoko.</p>
<p>Uretse ibihano by’amafaranga, CMA ishobora no gufata ibindi byemezo birimo kwihanangiriza mu nyandiko, gutegeka gukosora amakosa mu gihe cyagenwe, guhagarika by’agateganyo cyangwa burundu uruhushya, ndetse no guhagarika ibikorwa bimwe cyangwa byose by’ikigo.</p>
<p>Itegeko rinateganya ko igenzura rishobora gukorwa igihe icyo ari cyo cyose, hashingiwe ku byo uru rwego rubona ko bikenewe mu kurinda isoko.</p>
<p>Mu gufata ibihano, hazajya harebwa uburemere bw’ikosa, ingaruka zaryo, imyitwarire y’uwarikosheje mbere na nyuma y’ikorwa ry’icyaha, ndetse n’amateka ye mu kubahiriza amategeko.</p>
<p>Byongeye kandi, abakora ubu bucuruzi bazajya basabwa gutanga raporo z’imikorere yabo buri mezi atatu, hagamijwe kongera umucyo no gukurikiranwa hafi.</p>
<p>Ingingo ya 28 igaragaza ko kutubahiriza iri tegeko cyangwa amabwiriza arishyira mu bikorwa bifatwa nk’amakosa yo mu rwego rw’ubutegetsi, bigahanirwa mu buryo bw’ubuyobozi aho kuba ibyaha byo mu rwego rw’inshinjabyaha.</p>
<p>Ni mu gihe ingingo ya 30 ibuza kwamamaza cyangwa gushishikariza abantu kwinjira muri ubu bucuruzi nta ruhushya, mu rwego rwo gukumira uburiganya bukorwa hifashishijwe amatangazo ayobya.</p>
<p>Komisiyo y’Abadepite ishinzwe ubukungu n’ubucuruzi yagaragaje ko uru rwego rukorerwamo cyane ku masoko arenga 900 ku isi, kandi ko hari imbuga nyinshi za murandasi zibamo uburiganya.</p>
<p>Perezida w’iyi komisiyo, Theogene Munyangeyo, yavuze ko hari abantu benshi bashukwa n’imbuga biyita iz’umwuga kandi zemewe, nyamara ari iza magendu.</p>
<p>Yagize ati “Biroroshye ko abagana izo mbuga bakorerwa uburiganya, bakeka ko ari ibikorwa byemewe kandi byizewe.”</p>
<p>Yongeyeho ko iri tegeko rije gukumira uburiganya n’ubwambuzi bukorwa hifashishijwe imbuga mpimbano zivuga ko zitanga amahirwe y’ishoramari.</p>
<p>Imibare igaragaza ko muri Afurika y’Iburasirazuba, Kenya ifite abarenga miliyoni enye bakora ubu bucuruzi, Uganda ifite abarenga miliyoni ebyiri, Tanzania ifite abarenga miliyoni imwe n’igice, mu gihe mu Rwanda habarurwa abarenga ibihumbi 350.</p>
<p>Ubwo uyu mushinga w’itegeko watangizwaga, Minisitiri w’Imari n’Igenamigambi, Yusuf Murangwa, yavuze ko ibihugu byinshi bishyiraho amategeko agenga umutungo koranabuhanga hagamijwe kurinda abawukoresha no gukumira ikoreshwa ryawo mu bikorwa binyuranyije n’amategeko.</p>
<p>Yagaragaje ko u Rwanda rufite intego yo kuba igicumbi cy’imari mu karere, rukaba rukeneye amategeko asobanutse ashobora gukurura abashoramari mpuzamahanga, nk’uko bikorwa mu bihugu nka Singapore, Dubai, Mauritius, Maroc, Afurika y’Epfo n’ahandi.</p>
<p>Raporo zagaragaje ko kuba nta tegeko ryihariye ryagengaga umutungo koranabuhanga byari byaratumye u Rwanda rudashyira mu bikorwa neza zimwe mu nama z’imiryango mpuzamahanga irwanya iyezandonke n’iterabwoba.</p>
<p>Mu gihe cyashize, Urwego rw’Igihugu rw’Ubugenzacyaha (RIB) rwakiriye ibirego 35 bifitanye isano n’uburiganya bwifashisha umutungo koranabuhanga, burimo ubwitwazo bwo gushora imari mu buryo bwa “pyramid scheme” n’ubundi buryo bwizeza inyungu z’ako kanya.</p>
<p>Ibi byateje igihombo gikomeye bamwe mu baturage, bishimangira akamaro ko gushyiraho amategeko arinda abaguzi, akazamura icyizere mu bucuruzi bw’imari ikoresha ikoranabuhanga.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-05-05_14_09_08-_21_rwanda_parliament_rwandaparliamnt___x.png"
				length="1240362"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>RDC yemeje amasezerano y'amahoro n'u Rwanda nta mpaka</title>

		<link>https://kigalitoday.com/politiki/amakuru/article/rdc-yemeje-amasezerano-y-amahoro-n-u-rwanda-nta-mpaka</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/politiki/amakuru/article/rdc-yemeje-amasezerano-y-amahoro-n-u-rwanda-nta-mpaka</guid>

		<dc:date>2026-04-28T14:51:18Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Amakuru
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Inteko Ishinga Amategeko ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) yemeje imishinga ibiri y’amategeko arebana n’amasezerano mpuzamahanga, irimo ay’ubufatanye na Leta Zunze Ubumwe za&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>RDC yemeje amasezerano y&#8217;amahoro n’u Rwanda nta mpaka</h1>

			

			

			<div class='spip_document_281184 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/assemblee_nationale.jpg' width="800" height="600" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Iyi mishinga yemejwe kuri uyu wa 27 Mata, nyuma yo gusuzumwa na komisiyo ihuriweho n’izishinzwe ububanyi n’amahanga, umutekano n’ingengo y’imari. Mu batoye 372, abagera kuri 371 bayishyigikiye, umwe arayirwanya, nta n’uwifashe, nk’uko imibare yatangajwe ibigaragaza.</p>
<p>Nubwo ari amasezerano akomeye ku rwego rw’akarere n’ubukungu, nta mpaka ndende zabayeho mbere yo kuyemeza.</p>
<p>Amasezerano hagati ya RDC na Amerika agamije guteza imbere ubufatanye mu nzego zirimo ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro y’ingenzi, ingufu, ibikorwa remezo n’umutekano. Ateganya kandi ishyirwaho ry’inzego zihuriweho zizakurikirana ishyirwa mu bikorwa ryayo, hubahirizwa ubusugire bwa RDC.</p>
<p>Ni mu gihe amasezerano y’amahoro hagati ya RDC n’u Rwanda, yo agamije guhagarika imirwano, kubahiriza ubusugire bw’ibihugu byombi no gushyiraho uburyo buhuriweho bwo gucunga umutekano mu rwego rwo kugarura amahoro arambye mu karere.</p>
<p>Mu biganiro byo kwakira iyi mishinga byabanje, bamwe mu badepite bagaragaje ko hakenewe gukaza ubugenzuzi no gusaba ko impande zombi zubahiriza ibikubiye mu masezerano, by’umwihariko ku ruhande rw’u Rwanda.</p>
<p>Iyi mishinga yombi yari yabanje kwakirwa n’Inteko ku wa 13 Mata, ihita yoherezwa muri komisiyo ngo iyisesengure.</p>
<p>Ni imishinga yari yagejejwe ku Nteko na Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa RDC, Thérèse Kayikwamba Wagner.</p>
<p>Nyuma yo kwemezwa n’Inteko Ishinga Amategeko, biteganyijwe ko iyi mishinga izasuzumwa na Sena mu cyiciro cya kabiri mbere yo kwemezwa burundu.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/assemblee_nationale.jpg"
				length="66338"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Amazi meza mu duce tumwe na tumwe twa Rulindo bayumva mu makuru gusa</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/Amazi-meza-mu-duce-tumwe-na-tumwe-twa-Rulindo-bayumva-mu-makuru-gusa</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/Amazi-meza-mu-duce-tumwe-na-tumwe-twa-Rulindo-bayumva-mu-makuru-gusa</guid>

		<dc:date>2026-04-25T14:03:08Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Ni mu gitondo kare, izuba rigitangira kurasa mu Kagari ka Shengampuli, mu Murenge wa Masoro, Akarere ka Rulindo. Abana, abagore n’abasore bake bake bitwaje amajerekani berekeza kuvoma ahitwa mu&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Amazi meza mu duce tumwe na tumwe twa Rulindo bayumva mu makuru gusa</h1>

			

			

			<div class='spip_document_281043 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/enhanced_image_1.jpg' width="2048" height="1152" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Aha ni ku ivomo (kano) riherereye mu gishanga, aho bagera banyuze mu ishyamba ry’intururusu. Abenshi bavuga ko nubwo bajya kuvoma muri icyo gishanga, basize bafite amavomo iwabo mu ngo. Icyakora, ayo mavomo ngo amaze igihe kirekire adakora.</p>
<p>Uwimana Dative (izina twahinduye ku bw’umutekano we) agaragaza akababaro aterwa no kubura amazi, nyamara kuyageza iwe byaramugoye kuko yabanje kwishyura umuturanyi ngo afatire ku muyoboro we.</p>
<p>Agira ati “Ikimbabaza kurushaho ni uko n’aho bamariye kungereza amatiyo n’ivomo mu rugo, amazi yabaye ikibazo ku buryo hari n’igihe mara ukwezi kose ntayabonye.”</p>
<p>Akomeza avuga ko ikibazo cy’amazi kigira ingaruka ku mibereho yabo ya buri munsi, cyane cyane ku isuku, ndetse n’ababyeyi bagatinda ku mavomo rusange bikaba byakurura amakimbirane mu ngo.</p>
<p>Epimaque Nzabandora, wo mu Mudugudu wa Rusine, na we avuga ko iby’amazi afatirwa ku muyoboro rusange yabishyize ku ruhande kuko nta nyungu byigeze bimugirira.</p>
<p>Ati “Iby’amazi y’umuyoboro nabivuyemo kuko nta na rimwe nigeze nyabona bihagije. Mu myaka ibiri mpamaze hano, nta minsi 10 uyiteranyije nayabonye.”</p>
<p>Akomeza asobanura ko kubona amazi babifata nk’impanuka, kuko hari n’igihe byibuze yagendaga aza rimwe mu cyumweru, ariko ubu bikaba byarahagaze burundu.</p>
<p>Ati “Kuva mu mpeshyi y’umwaka ushize kugeza ubu, nta mazi arongera kugera mu kigega nari nayateganyirije.”</p>
<p>Muri aka gace, utabashije kujya kuvoma mu bishanga, bimusaba kuvomesha akishyura amafaranga 250 ku ijerekani, mu gihe ku mavomo rusange amazi yagombye kugura 20 Frw, ariko na ho akaba aboneka gake.</p>
<p>Ni mu gihe Emmanuel Ntihemuka, umuturanyi wabo, avuga ko amaze kubona ingorane ziri mu kubona amazi y’umuyoboro rusange, yahisemo kwishakira igisubizo kirambye.</p>
<p>Yifashishije umuryango utari uwa Leta (NGO) witwa Water Access ukora mu by’amazi, isuku n’isukura, umufasha gufata no gutunganya amazi y’imvura, ku buryo ubu afite amazi meza kandi ahagije.</p>
<p>Avuga ko yashoye mu bigega bibiri bifite ubushobozi bwa metero kibe 10, bifite agaciro ka miliyoni 2 n’ibihumbi 160 Frw, aho yishyura 50% (miliyoni 1 n’ibihumbi 80 Frw) andi akishyurwa na Leta binyuze muri gahunda ya nkunganire.</p>
<p>Ati “Nabonye amazi yo ku muyoboro adahagije kandi uburyo bwo kuyasaranganya butanoze, bushobora guteza amakimbirane. Nahisemo gushaka igisubizo gituma nigenga.”</p>
<p>Icyakora, Ntihemuka avuga ko ubu buryo buhenze ku buryo budashoboka kuri buri muturage, kuko uretse igiciro cyo kubwubaka, bisaba no guhindura utuyunguruzo buri mezi atandatu ku bihumbi 45 Frw, ndetse no kwishyura amashanyarazi akoreshwa n’imashini iyungurura amazi.</p>
<p>Ati “Muri rusange, nishyura hafi ibihumbi 18 Frw ku kwezi, mu gihe uwifashisha amazi y’umuyoboro yakishyura ibihumbi 10 Frw cyangwa munsi yayo.”</p>
<div class='spip_document_281042 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/enhanced_image_2.jpg' width="2048" height="1152" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Nubwo ubuyobozi bw’Akarere ka Rulindo tutabashije kububona ngo bugire icyo bubivugaho, imibare buheruka gutanga mu mpera z’umwaka ushize igaragaza ko 86% by’abaturage bagerwaho n’amazi meza. Icyakora, mu Murenge wa Masoro, iki gipimo kiri kuri 75%.</p>
<p>Claver Kamali, umwe mu baturage ba Shengampuli, avuga ko umuyoboro w’amazi bafite wubatswe mu 2003, “ubwo aka gace kari gatuwe n’ingo zibarirwa muri 50.”<br class='autobr' />
Ati “Icyo gihe abaturage bari bake kandi amazi yari ahagije. Ubu, abaturage barenze 250, ariko turacyakoresha umuyoboro umwe.”</p>
<p>Kugeza ubu, aka kagari gatuwe n’ingo zirenga 250 zigizwe n’abaturage barenga 2,700, bivuze ko umubare w’abaturage wikubye inshuro zirenga eshanu, mu gihe ibikorwa remezo by’amazi bitajyanye n’iyo mpinduka.</p>
<p>Umwe mu bakozi ba kompanyi yishyuza amazi mu Karere ka Rulindo, COWBE, avuga ko ikibazo cy’amazi muri Masoro gishingiye ku bwiyongere bw’abaturage butajyanye n’ubushobozi bw’umuyoboro uhari.</p>
<p>Gusa, yizeza ko hari gahunda iri gutegurwa yo kwagura umuyoboro w’amazi, ku buryo mu gihe kiri imbere amazi azagera ku baturage bose kandi akabageraho uko bikwiye.</p>
<div class='spip_document_281029 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-04-24_at_20.06_29_1_.jpg' width="1600" height="1066" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-04-24_at_20.06_29_1_.jpg"
				length="689197"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>U Rwanda na Uganda byiyemeje kongera imbaraga mu bucuruzi n'ishoramari </title>

		<link>https://kigalitoday.com/eac/article/u-rwanda-na-uganda-byiyemeje-kongera-imbaraga-mu-bucuruzi-n-ishoramari</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/eac/article/u-rwanda-na-uganda-byiyemeje-kongera-imbaraga-mu-bucuruzi-n-ishoramari</guid>

		<dc:date>2026-04-20T09:43:09Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				EAC
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Abayobozi bakuru bo mu nzego za Leta z’u Rwanda na Uganda bongeye gushimangira ubushake bwo guteza imbere ubucuruzi n’ishoramari hagati y’ibihugu byombi, mu nama y’abayobozi bakuru b’ibihugu&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>U Rwanda na Uganda byiyemeje kongera imbaraga mu bucuruzi n’ishoramari </h1>

			

			

			<div class='spip_document_280676 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-04-20_at_11.18_58.jpg' width="1024" height="683" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Afungura iyi nama, Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa Uganda yavuze ko kugira ngo bigerweho, ibihugu byombi bigomba koroshya ubuhahirane, guteza imbere ubuhinzi, inganda, ubwubatsi ndetse n’ubukerarugendo. Ibi bihugu kandi, byemeranyije gukemura imbogamizi zikigaragara mu bucuruzi no kongera ubuhahirane mu rwego rw’akarere.</p>
<div class='spip_document_280673 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-04-20_at_11.19_01.jpg' width="1024" height="537" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Abitabiriye inama banasuzumye imyanzuro yafatiwe mu nama ya 11 ya JPC yabereye i Kigali mu 2023, banaganira ku mishinga mishya ishobora gukorwa ku bufatanye hagamijwe iterambere rirambye.</p>
<p>Iyi nama ya #UgandaRwandaJPC2026 igaragaza umubano wa kivandimwe hagati y’ibihugu byombi ndetse n’ubushake bwa politiki bwo gukomeza kuwuteza imbere. Yateguwe ku bufatanye bwa Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga ya Uganda, Uganda High Commission in Kigali n’inzego z’u Rwanda.</p>
<div class='spip_document_280675 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-04-20_at_11.18_59.jpg' width="1024" height="683" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Impande zombi zongeye gushimangira ubufatanye mu nzego zirimo umutekano n’ingabo, ibikorwa remezo byambukiranya imipaka, abinjira n’abasohoka, imikoranire ya polisi ndetse n’uburezi, byose bigamije guteza imbere ukwishyira hamwe kw’akarere.</p>
<p>Ibi bikorwa bijyana n’intego z’Umuryango wa Afurika y’Iburasirazuba East African Community ndetse n’icyerekezo cya Afurika cya African Union Agenda 2063, kigamije iterambere rirambye n’ubufatanye bwimbitse hagati y’ibihugu bya Afurika.</p>
<div class='spip_document_280674 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-04-20_at_11.19_02.jpg' width="1280" height="853" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Iyi nama itegerejweho gutanga umusaruro mu kongerera imbaraga ubufatanye bw’u Rwanda na Uganda, no guteza imbere imibereho y’abaturage b’ibihugu byombi binyuze mu mishinga ihuriweho n’iterambere.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-04-20_at_11.19_01.jpg"
				length="71650"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Urugo rwubatswe n'abataziranye rumeze nk'igorofa yubatswe n'Umuveterineri - Antoine Rutayisire</title>

		<link>https://kigalitoday.com/agaseke-ka-weekend/ati-iki/article/urugo-rwubatswe-n-abataziranye-rumeze-nk-igorofa-yubatswe-n-umuveterineri-antoine-rutayisire</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/agaseke-ka-weekend/ati-iki/article/urugo-rwubatswe-n-abataziranye-rumeze-nk-igorofa-yubatswe-n-umuveterineri-antoine-rutayisire</guid>

		<dc:date>2026-04-17T22:34:14Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ati iki?
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		
			<category domain="tag">
				AKW-010
			</category>
		
			<category domain="tag">
				AKW-010-MAIN
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			U Rwanda rumaze igihe ruhangayikishijwe n’imyitwarire ihungabanya ingo, ku buryo usanga hirya no hino mu biganiro hari n’abadashidikanya kuvuga ko inyinshi ari iz’ihungabana, Ikigo cy’Igihugu&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Urugo rwubatswe n&#8217;abataziranye rumeze nk&#8217;igorofa yubatswe n&#8217;Umuveterineri - Antoine Rutayisire</h1>

			

			

			<div class='spip_document_280598 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/chatgpt_image_apr_18_2026_12_28_58_am.png' width="1536" height="1024" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Raporo ya NISR ya 2025 igaragaza ko iyi mibare yagiye yiyongera kuva muri 2023 kuko muri uwo mwaka ingo zagize gatanya binyuze mu nkiko zari 782, mu 2024 zikazamuka zikagera ku 1,068 naho muri 2025 zirazamuka zigera ku 2,629. Bivuze ko muri iki gihe cy’imyaka 6 gatanya zikubye inshuro hafi esheshatu.</p>
<p>Pasiteri Antoine Rutayisire, umwe mu nararibonye mu kugira ingo inama, avuga ko izi gatanya zituruka ku mpamvu zigera muri eshanu:</p>
<p><strong>1.Ukutamenya</strong></p>
<p>Impamvu ya mbere Pasiteri Rutayisire agaragaza ni ukutamenya. Avuga ko hari abasore n’inkumi bajya gushakana bibwira ko kugira ubugabo cyangwa ubugore bihagije ngo bubake.</p>
<p>Mu buryo bumeze nko gushyenga, kubaka urugo utabanje kubyitegura, Pasiteri Rutayisire yabigereranyije no kubaka inzu zigeretse kandi utarize ubwubatsi, agaragaza ko iryo gorofa wakubaka ritarama.</p>
<p>Yagize ati “Wowe munyamakuru, uwaguha umwiko wagenda ugatangira kubaka igorofa? Izo ngo zubakwa n’abasore n’inkumi batabanje gutegurwa ngo bamenye ibyo bagiyemo zimeze nk’igorofa ryubatswe n’umuveterineri.”</p>
<p>Yakomeje agira ati “Bamwe bajya kubaka kuko babonye ba se na ba nyine bubakanye, ariko se iyo bajyaga kujya mu buriri baraguhamagaraga bati ‘Ngino urebe!”</p>
<p><strong>2.Kujya mu rugo witeze ibidahari</strong></p>
<p>Pasiteri Rutayisire asanga indi mpamvu yihishe inyuma y’isenyuka ry’ingo zo mu Rwanda ari ukujya kubaka ukuruwe n’ibintu aho gukururwa n’urukundo.  Avuga ko iyo ugiye ukuruwe n’imitungo, iyo utayisanze uko wabitekerezaga biha icyuho ibigeragezo byaguhigaga.</p>
<p>Ati “Izi ngero mpura na zo cyane mu ngo ziza kungisha inama. Hari abagore benshi bagiye bageragezwa n’abagabo bubatse babashukisha ibintu, ugasanga akuruwe n’ibyo bamushukisha urugo rwe rugasenyuka.”<br class='autobr' />
<strong><br class='autobr' />
3.Ibigare</strong></p>
<p>Indi mpamvu yavuze ko iri mu zirindimuye ingo z’iki gihe, harimo kwishinga amatsinda y’abo mugendana cyangwa wita inshuti zawe mu buzima bwa buri munsi.</p>
<p>Pasiteri Rutayisire akavuga ko hari abashakanye usanga bakomeza gukururuka mu bigare kandi akenshi bahurira mu ngeso mbi, ati “Kandi akenshi usanga ibyo bigare ari iby’abagabo n’abagore basenye.” Ku bwe, agasanga ikigare nk’iki nta handi cyakugeza uretse ku gushora mu ngeso zituma na we urwawe rusenyuka.</p>
<p><strong>4.Smartphone<br class='autobr' />
</strong></p>
<p>Izi terefone zigezwe bamwe bita smarphones abandi bakazita “Touch”, na zo ngo ziri mu biri kurangiza ingo.</p>
<p> Pasiteri Rutayisire avuga ko ziri mu byamaze kwangiza ibiganiro hagati y’abagize umuryango kuko “Usanga umugabo n’umugore bahurira mu rugo, umwe akicara hariya agafata smartphone ye agatangira kuganira n’uri muri Australia undi na we agafata iye akaganira n’abari muri Amerika.”</p>
<p><strong>5.Aho dukorera n’abo dukorana</strong></p>
<p>Pasiteri Rutayisire avuga ko imiterere y’isi n’imirimo byo muri iyi minsi na byo bikururira ingo kwangirika. Yatanze urugero aho usanga umuntu atuye i Kigali ariko agakorera za Kirehe cyangwa Rusizi.</p>
<p>Ati “Iyo ugezeyo abandi bagore cyangwa abagabo baba bakureba, bityo bakaba bagufatiranira muri uko kutaba hafi y’umuryango.”</p>
<p>Kuri izo mpamvu ariko, Pasiteri Rutayisire avuga ko ikindi gikomeye gituma ingo zisenyuka ari “ingo zitubatswe na Yesu.”</p>
<p>Agira ati “Iyo Uwiteka atubatse urugo abubaka baba bubakira ubusa. Usanga hari abajya gusenga, ariko Imana yabo ikaba mu nsengero gusa ntibe mu ngo zabo.”</p>
<p><strong>Igisubizo cy’izi gatanya cyaba ikihe?</strong></p>
<p>Pasiteri Antoine Rutayisire avuga ko hari akazi gakomeye ko gukomeza gutegura no guherekeza ingo. Ku bwe, gutegura urugo byagombye kwigishwa guhera mu mashuri abanza kugeza muri kaminuza, umuntu agatangira gusobanurirwa icyo urugo ari cyo kuva akiri umwana muto.</p>
<p>Agira ati “Kandi inyigisho ntizihagararire mu kwigisha abantu batarashaka gusa, ahubwo na nyuma yo gushakana ingo zigakomeza gukurikiranwa zikagirwa inama.”</p>
<p>Ibi avuga ko byakorwa na Leta, ishyiraho abashinzwe gukurikirana no kugira inama imiryango cyane cyane ingo zikiri nto, ikabifatanyamo n’abanyamadini.</p>
<p>Nubwo imibare ya NISR igaragaza ko ku myaka itatu ishize gatanya zakomeje kuzamuka ku buryo kuba muri 2023 kugera mu mpera za 2025 zikubye hafi inshuri eshashatu ariko, ntitwabura kuvuga ko iyi mibare isa n’aho yagabanutse ugereranyije no muri 2019, aho hari hagaragaye gatanya 8,941.</p>
<p>Mu Nama y’Igihugu y’Umushyikirano ya 18, amakimbirane mu muryango, ari na yo akurura izi gatanya, ari mu byagarutsweho cyane, maze mu myanzuro bafashe uwa gatatu uba “Kubaka umuryango ushoboye kandi utekanye.”</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/chatgpt_image_apr_18_2026_12_28_58_am.png"
				length="2404716"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>'Mba ndoga Rudahigwa' indahiro yafatwaga nk'ukuri kudakuka mu butabera bw'u Rwanda</title>

		<link>https://kigalitoday.com/agaseke-ka-weekend/ni-impamo-da/article/mba-ndoga-rudahigwa-indahiro-yafatwaga-nk-ukuri-kudakuka-mu-butabera-bw-u-rwanda</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/agaseke-ka-weekend/ni-impamo-da/article/mba-ndoga-rudahigwa-indahiro-yafatwaga-nk-ukuri-kudakuka-mu-butabera-bw-u-rwanda</guid>

		<dc:date>2026-04-17T22:20:00Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ni Impamo da!
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		
			<category domain="tag">
				AKW-010
			</category>
		
			<category domain="tag">
				AKW-010-MAIN
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Nyuma y’Imana itarahirwa mu busa no mu binyoma nk’uko amategeko ya Kiliziya Gatolika abatoza abemera bayo, Umwami w’u Rwanda rudahigwa na we ntiyarahirwaga mu busa no mu binyoma ku buryo&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>&#8217;Mba ndoga Rudahigwa&#8217; indahiro yafatwaga nk’ukuri kudakuka mu butabera bw’u Rwanda</h1>

			

			

			<div class='spip_document_280611 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/gemini_generated_image_rgri7mrgri7mrgri.png' width="928" height="1143" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Senateri Emmanuel Havugimana avuga ko Umwami Rudahigwa, yari umwami ukunzwe cyane, ariko bikaza kuba agahebuzo akuyeho ubuhake, kuko ari bwo bwari busigaye ari iturufu abazungu bakoresha mu gutanya Abanyarwanda.</p>
<p>Senateri Havugimana agira ati “Nyuma y’Intambara ya Kabiri y’Isi, abantu bari bamaze kubona ko abazungu na bo ubwabo batari hamwe noneho ibihugu byari bikoronijwe bitangira gusaba ubwigenge.”</p>
<p>Iyi nkundura yo gusaba ubwigenge yaje ikurikira ishingwa rya Loni, yagiyeho mu 1945 yashinzwe hagamijwe kugarura hamwe isi yari imaze igihe icagagurana mu Ntambara ya Kabiri y’Isi.</p>
<p>Mu gihe ibindi bihugu, harimo n’iby’Afurika byari bitangiye inzira zo gusaba ubwigenge, Ababiligi bari bararagijwe u Rwanda (ni ukuvuga bari basigaye bakoronijwe n’Ububiligi nyuma yo gutsindwa k’Ubudage mu Ntambara ya Kabiri y’Isi kandi ari bwo bwakoronizaga u Rwanda) bari basigaye bagendera ku iturufu yo gucamo ibice Abanyarwanda kugira ngo babone uko bakomeza kubakoroniza.</p>
<p>Senateri Havugimana avuga ko Umwami Rudahigwa “wari umuhanga cyane yabibonye atyo agahitamo kurangiza ubuhake kuko bwari mu ntwaro abakoroni bifashishaga.”</p>
<p>Agira ati “Yaravuze ati ‘umuhaka nafate 40% by’inka ze azihe umuhakwa amureke ajye kwiyubaka nawe,’ maze ubucakara abuca atyo.”</p>
<p>Akomeza avuga ko rwari urugendo rutari rworoshye kuko hari bamwe mu batutsi bari bafite abagaragu, barimo na Karemera wari umutware mu Bufundu (ni ukuvuga mu bice bya za Nyamagabe na Nyaruguru), ariko nyine bikarangira bibaye kuko byari iteka ry’umwami.</p>
<p>Ngo byatumye Abanyarwanda  mu bice bitandukanye by’igihugu kuva mu Bufundu kugeza mu mu Mutara w’Indorwa, no kuva mu Kanage (Rutsiro) no mu Murera kugeza mu Gisaka (icyahoze ari Kibungo) bakunda cyane Umwami Rudahigwa kuko yari azanye ubumwe n’ubutabera mu Banyarwanda.</p>
<p>Agira ati “Ni bwo hatangiye indahiro ‘Mba ndoga Rudahigwa’ ku buryo iyi ndahiro yari indahiro yemewe mu rukiko kugeza ahagana mu 1963.”</p>
<div class='spip_document_280612 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/gemini_generated_image_m8lxrmm8lxrmm8lx.png' width="896" height="1199" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Senateri Havugimana avuga ko urwo rukundo Abanyarwanda bakundaga Umwami Rudahigwa n’uburyo yagiye avumbura amayeri y’Abakoloni babaga bashaka kuryanisha Abanyarwanda kugira ngo bakomeze kubakoroniza, ari byo byatumye atangira i Shyanga (mu mahanga) i Bujumbura mu Burundi yishwe n’Ababiligi kuko bivugwa ko yatewe urw’ingusho n’umuganga we w’Umubiligi.</p>
<p>Kugeza ubu Umwami Mutara III Rudahigwa washyizwe mu Ntwari z’u Rwanda mu cyiciro cy’Imena yibukirwa cyane ku mpinduka nyinshi yazanye mu mibereho y’Abanyarwanda agaca ubusumbane, akaba umwami wicisha bugufi kandi agaharanira ubwigenge bw’u Rwanda.</p>
<p>Kubera urukundo yakundaga u Rwanda n’Abanyarwanda mu bihe bikomeye ni we wafataga iya mbere agaha abandi urugero. Nko mu gihe cy’inzara ya Ruzagayura  yagabye inka ze kugira ngo Abanyarwanda bashobore kwigobotora iyo nzara.</p>
<p>Yaranzwe kandi no kwanga akarengane akarwanya yivuye inyuma ndetse aba Umucamanza Mukuru mu Rukiko rw’Umwami kubera ukuri, ubutabera n’ubunyangamugayo byamurangaga.</p>
<p>Bivugwa ko yakuyeho inka z’inkuku zakamirwaga Umwami, aca ubuhake, ubucakara n’indi myitwarire idakwiye yarangaga bamwe mu batware bo ku ngoma ye, byose bigamije kubona u Rwanda rufite abaturage bareshya.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/gemini_generated_image_rgri7mrgri7mrgri.png"
				length="2187277"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ambasaderi w'Ubushinwa mu Rwanda yaganiriye n'Umugaba Mukuru wa RDF ku bufatanye mu bya Gisirikare</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ambasaderi-w-ubushinwa-mu-rwanda-yaganiriye-n-umugaba-mukuru-wa-rdf-ku-bufatanye-mu-bya-gisirikare</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ambasaderi-w-ubushinwa-mu-rwanda-yaganiriye-n-umugaba-mukuru-wa-rdf-ku-bufatanye-mu-bya-gisirikare</guid>

		<dc:date>2026-04-16T10:48:09Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Ambasaderi w’u Bushinwa mu Rwanda, Gao Wenqi, kuri uyu gatatu yagiranye ibiganiro na Gen. MK Mubarakh, Umugaba Mukuru w’Ingabo z’u Rwanda (Rwanda Defence Force), mu ruzinduko rugamije gukomeza&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ambasaderi w&#8217;Ubushinwa mu Rwanda yaganiriye n&#8217;Umugaba Mukuru wa RDF ku bufatanye mu bya Gisirikare</h1>

			

			

			<div class='spip_document_280501 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-04-16_at_12_38.03.jpg' width="680" height="533" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ibi biganiro byabereye ku cyicaro gikuru cy’Ingabo z’u Rwanda, aho impande zombi zagaragaje ubushake bwo kurushaho kunoza no gushimangira ubufatanye busanzwe hagati y’u Rwanda n’u Bushinwa, by’umwihariko mu rwego rw’umutekano n’igisirikare.</p>
<p>Mu byo baganiriyeho, hibanzwe ku kongera icyizere hagati y’ibihugu byombi, guteza imbere guhanahana ubumenyi n’ubunararibonye hagati y’ingabo zabyo, ndetse no kurushaho kwimakaza ubufatanye mu bikorwa mpuzamahanga byo kubungabunga amahoro n’umutekano.</p>
<p>Ambasaderi Gao Wenqi yashimangiye ko u Bushinwa bushyigikiye ubufatanye burambye n’u Rwanda, agaragaza kandi ko igihugu cye cyiteguye gukomeza gukorana bya hafi n’Ingabo z’u Rwanda mu nzego zitandukanye z’umutekano n’iterambere ry’ubushobozi.</p>
<p>Ku ruhande rwe, Gen. MK Mubarakh yagaragaje ko u Rwanda ruha agaciro kanini ubufatanye rufitanye n’u Bushinwa, cyane cyane mu bijyanye no kongerera ubushobozi ingabo, amahugurwa ya gisirikare ndetse n’ubufatanye mu bikorwa byo kubungabunga amahoro.</p>
<p>Impande zombi zemeranyije ko gukomeza kwimakaza ubu bufatanye mu bya gisirikare ari imwe mu nkingi z’ingenzi zubakirwaho umubano mugari w’ibihugu byombi, ndetse no kurushaho guteza imbere ubufatanye bwimbitse mu rwego rw’icyerekezo cy’ubufatanye bw’igihe kirekire (comprehensive strategic partnership).</p>
<p>Hashize igihe, Ingabo z’u Rwanda n’iza People&#8217;s Liberation Army zifitanye umubano ushingiye ku gusurana hagati y’abasirikare bo ku mpande zombi ndetse no kungurana ubumenyi n’inkunga mu bya tekiniki.</p>
<p>Uruhare rw’u Bushinwa mu mugabane wa Afurika rugenda rwiyongera, cyane cyane binyuze mu bikorwa byo kubungabunga amahoro by’Umuryango w’Abibumbye, aho u Rwanda na rwo ari kimwe mu bihugu bitanga ingabo nyinshi. Ibi byatumye habaho imikoranire ishingiye ku ntego zihuriweho mu bijyanye n’umutekano mpuzamahanga.</p>
<p>Ubufatanye hagati ya Rwanda Defence Force n’ingabo z’u Bushinwa bushingiye ku mubano w’ububanyi n’amahanga watangiye mu 1971, ariko bwaje gufata indi ntera nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, ubwo u Rwanda rwatangiraga kongera kubaka inzego zarwo za Leta, zirimo n’igisirikare.</p>
<p>Mu rwego rwo kwiyubaka no kwagura abafatanyabikorwa mpuzamahanga, u Rwanda rwifashishije u Bushinwa mu bijyanye n’amahugurwa ya gisirikare, uburezi mu bya gisirikare, ndetse no kongerera ubushobozi inzego z’umutekano.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-04-16_at_12_38.03.jpg"
				length="71569"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>France: Urwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rwangijwe n'abatahise bamenyekana</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/France-Urwibutso-rwa-Jenoside-yakorewe-Abatutsi-rwangijwe-n-abataramenyekana</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/France-Urwibutso-rwa-Jenoside-yakorewe-Abatutsi-rwangijwe-n-abataramenyekana</guid>

		<dc:date>2026-04-16T10:19:38Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu gihe u Rwanda n’isi yose bibuka ku nshuro ya 32 Jenoside yakorewe Abatutsi, Urwibutso ruri mu mujyi wa Rouen mu Bufaransa rwangijwe n’abataramenyekana.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>France: Urwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rwangijwe n&#8217;abatahise bamenyekana</h1>

			

			

			<div class='spip_document_280500 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-04-16_at_12.07_44_1_.jpg' width="510" height="680" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Umuryango Ibuka France ukaba usaba inzego z’ubuyobozi bw’Ubufaransa gukora iperereza ryimbitse kugira ngo hamenyekane ababigizemo uruhare, kandi bagezwe imbere y’ubutabera.</p>
<p>Ibuka France ivuga ko iki gikorwa gifite uburemere budasanzwe, kuko kwangiza ahantu ho kwibukira Jenoside ari ugusuzugura icyubahiro cy’abazize Jenoside yakorewe Abatutsi n’abarokotse, ndetse no gutesha agaciro urwibutso rusange n’indangagaciro z’ubumuntu.</p>
<p>Uyu muryango ukomeza uvuga ko inzibutso ari ingenzi mu kubungabunga amateka, ukuri no guhererekanya amateka ku bisekuru bizaza. Bityo, kuzonona ni nko kugerageza gusibanganya amateka akwiye kurindwa.</p>
<p>Nubwo bimeze bityo ariko, Ibuka France ishimangira ko nta gikorwa na kimwe cyo kwangiza inzibutso gishobora gusibanganya amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi, kuko akomeje kubikwa no kurindwa n’abayazirikana bose ku rwego mpuzamahanga.</p>
<p>Uru rwibutso rumaze imyaka ibiri gusa mu Mujyi wa Rouen mu Bufaransa, kuko rwahashyizwe ku itariki 13 Mata 2024.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-04-16_at_12.07_44_1_.jpg"
				length="128389"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>U Rwanda rwabonye inguzanyo ya miliyari 300FRW yo guteza imbere ibikorwa remezo</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/u-rwanda-rwabonye-inguzanyo-ya-miliyari-300frw-yo-guteza-imbere-ibikorwa-remezo</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/u-rwanda-rwabonye-inguzanyo-ya-miliyari-300frw-yo-guteza-imbere-ibikorwa-remezo</guid>

		<dc:date>2026-04-15T12:46:28Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			U Rwanda rwagiranye amasezerano y’inguzanyo ingana na miliyoni 213 z’Amayero (arenga miliyari 300 Frw), mu buryo bw’imari ikomatanyije (blended finance), igamije gushyigikira gahunda z’iterambere&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>U Rwanda rwabonye inguzanyo ya miliyari 300FRW yo guteza imbere ibikorwa remezo</h1>

			

			

			<div class='spip_document_280415 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-04-15_14_32_49-.png' width="872" height="609" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu bijyanye n’urwego rw’imari, imari ikomatanyije bivuze ko iba ihuriweho na Leta ndetse n’ibigo by’abikorera.</p>
<p>Ni inguzanyo izishyirwa mu gihe cy’imyaka 15, harimo imyaka 6 yo gutangira kwishyura (grace period), bivuze ko u Rwanda ruzatangira kwishyura igishoro nyuma y’iyo myaka, bigamije koroshya uburyo bwo kwishyura imyenda.</p>
<p>Ubu buryo bwo kubona inguzanyo ni ni bumwe mu buryo u Rwanda rwifashisha mu gucunga neza imyenda, aho rukoresha ubufasha bw’ibigo mpuzamahanga mu kugabanya inyungu n’ibiciro by’inguzanyo, ndetse no kubona amafaranga ku buryo burambye.</p>
<p>Iyi nguzanyo ije ikurikira indi ya miliyoni 200 z’Amayero (abarirwa muri miliyari 260,000 RWF) u Rwanda rwabonye mu 2024, na yo yari ishingiye ku mahame y’imari irambye (ESG), yishingiwe n’Ikigega Nyafurika cy’Iterambere (African Development Fund).</p>
<p>Iyi nguzanyo rubonye ubu, yishingiwe n’Ikigo Mpuzamahanga gishinzwe Iterambere (IDA), kiri mu itsinda rya Banki y’Isi (Word Bank Group), ndetse n’Ikigo Mpuzamahanga gitanga ingwate ku ishoramari (MIGA); ibigo bisanzwe bitanga ubwishingizi ku bashoramari (guarantees), bigatuma u Rwanda rubona inguzanyo ku nyungu nto.</p>
<p>U Rwanda ni cyo gihugu cya mbere cyungukiye kuri ubu buryo bushya bwo guhuza ubwirinzi butangwa n’ibi bigo byombi, aho IDA itanga ubwishingizi bw’ibanze, MIGA igatanga ubwa kabiri, bikarushaho gutuma abatanga inguzanyo bagira icyizere.</p>
<p>Iyi nguzanyo yabonetse mu gihe isoko ry’imari ku rwego mpuzamahanga riri mu bihe bitoroshye bitewe n’ibibazo bya politiki n’umutekano ku isi, ariko u Rwanda rukaba rwarashoboye kuyibona ku nyungu nto, bigaragaza icyizere abashoramari mpuzamahanga barugirira.</p>
<p>Mu rwego rwo kwirinda ikibazo cyo kwishyura imyenda myinshi icyarimwe, Leta y’u Rwanda yumvikanye n’abayitanze ko izatangira kwishyura nyuma y’uko indi nguzanyo nini (Eurobond) irangiye, bityo ntizizahurirane mu kwishyura.</p>
<p>Amafaranga azava muri iyi nguzanyo azashyirwa mu ngengo y’imari ya Leta, akoreshwe mu bikorwa bitandukanye birimo guteza imbere ibikorwa remezo, ubuzima, uburezi, ubuhinzi, kurengera abatishoboye no guteza imbere inganda.</p>
<p>Ibi bibaye mu gihe u Rwanda rukomeje kugaragaza imbaraga mu micungire y’ubukungu, aho muri Werurwe 2026 ikigo Fitch Ratings cyahinduye icyerekezo cy’imyenda yarwo kikayigira “stable”, bikurikirwa na Moody&#8217;s nayo yemeje ko gihamye muri Mata 2026. Ibi bivuze ko u Rwanda rwavuye mu bihugu bifite ubukungu buhindagurika ku buryo bigoye kubwizera ngo bibe byahabwa inguzanyo.</p>
<p>Minisitiri w’Imari n’Igenamigambi, Yusuf Murangwa, yavuze ko iyi nguzanyo ari ikimenyetso cy’uko u Rwanda rukomeje gushyira imbere uburyo bushya kandi bunoze bwo kubona amafaranga.</p>
<p>Ati “Ubu buryo bw’imari ikomatanyije budufasha kubona inguzanyo z’igihe kirekire ku giciro gito, mu gihe tunakomeza kubungabunga ubushobozi bwo kwishyura imyenda no gushyigikira gahunda z’iterambere ry’igihugu.”</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-04-15_14_32_49-.png"
				length="1266898"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Amerika yasabye Papa Leo XIV kwitondera imvugo ze</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/amerika-yasabye-papa-leo-xiv-kwitondera-imvugo-ze</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/amerika-yasabye-papa-leo-xiv-kwitondera-imvugo-ze</guid>

		<dc:date>2026-04-15T10:00:25Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Mu mahanga
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Visi Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, JD Vance, yihanangirije Papa Leo XIV amusaba “kwitonda cyane” igihe atanga ibitekerezo ku bijyanye na tewolojiya, nyuma y’uko uyu mupapa anenze&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Amerika yasabye Papa Leo XIV kwitondera imvugo ze</h1>

			

			

			<div class='spip_document_280414 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="49" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/chatgpt_image_apr_15_2026_11_58_43_am.png' width="1536" height="1024" alt="Visi Perezida JD Vance na Papa Leo XIV-photo AI" title="Visi Perezida JD Vance na Papa Leo XIV-photo AI" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Visi Perezida JD Vance na Papa Leo XIV-photo AI</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Vance, usanzwe ari Umugatolika, yavuze ko Papa Leo XIV yibeshya mu kuvuga ko Yezu “ataba ku ruhande rw’abakoresha inkota cyangwa abatera ibisasu,” agaragaza ko hari ibihe amateka yagaragaje ko ibikorwa bya gisirikare bishobora kuba bifite ishingiro.</p>
<p>Mu ijambo yagejeje ku bitabiriye inama bise “Turning Point USA” (Guhindura icyerekezo) yabereye i Athens muri Georgia, Vance yagize ati “Ese Imana ntiyari ku ruhande rw’Abanyamerika babohoye u Bufaransa mu maboko y’Abanazi? Ese ntiyari ku ruhande rw’abarokoye imfungwa zo mu nkambi za Holocaust (Jenoside yakorewe Abayahudi)?” Akomeza avuga ko kuri we igisubizo ari “yego.”</p>
<p>Uyu muyobozi yavuze ko n’ubwo yubaha uruhare rwa Papa mu gutanga ibitekerezo ku bibazo nk’inda zitateganyijwe, abimukira ndetse n’intambara, hari aho batandukaniye mu bitekerezo.</p>
<p>Ati “Nk’uko ari ingenzi ko Visi Perezida wa Amerika yitonda mu magambo atanga ku politiki rusange, ni na ko bikwiye ko umupapa yitonda mu byo avuga ku bijyanye na tewolojiya.”</p>
<p>Ibi byatangajwe mu gihe umwuka ukomeje kuba mubi hagati ya Papa Leo XIV na Perezida wa Amerika, Donald Trump, aho bombi bamaze iminsi baterana amagambo ku mbuga nkoranyambaga no mu itangazamakuru.</p>
<p>Papa Leo XIV aherutse kunenga intambara iri kubera muri Iran, asaba amahoro ashingiye ku nyigisho z’Ivanjili. Mu gusubiza, Trump yamwise “umunyantege nke ku by’umutekano” ndetse avuga ko adafite ubushobozi mu bya politiki mpuzamahanga.</p>
<p>Mu kiganiro yagiranye n’itangazamakuru, Papa Leo XIV yavuze ko adatewe ubwoba n’ubuyobozi bwa Trump, anemeza ko azakomeza gusaba amahoro ku isi.</p>
<p>Aya makimbirane yakuruye impaka mu Bakirisitu Gatolika muri Amerika, aho bamwe mu bayobozi b’Itorero bashyigikiye Papa Leo XIV, bagaragaza ko amagambo ya Trump atari akwiye.</p>
<p>Byongeye kandi, aya makimbirane aje mu gihe Trump yari aherutse gushyira ku mbuga nkoranyambaga ifoto yakozwe hifashishijwe ikoranabuhanga rya AI imugaragaza nka Yezu Kristu, ibintu byateje impaka zikomeye. Nyuma y’igitutu cy’abamunenga, yaje kuyisiba, avuga ko yari igamije kumugaragaza nk’umuganga uri kuvura umurwayi.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/chatgpt_image_apr_15_2026_11_58_43_am.png"
				length="2232472"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ingo zibarirwa mu bihumbi 100 zigiye guhabwa ibikoresho byo guteka bitangiza ibidukikije</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/article/ingo-zibarirwa-mu-bihumbi-100-zigiye-guhabwa-ibikoresho-byo-guteka-bitangiza-ibidukikije</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/article/ingo-zibarirwa-mu-bihumbi-100-zigiye-guhabwa-ibikoresho-byo-guteka-bitangiza-ibidukikije</guid>

		<dc:date>2026-04-13T16:27:49Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Amakuru
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Guverinoma y’u Rwanda igiye kugeza ku ngo zibarirwa mu bihumbi 100 ibikoresho byo guteka bitangiza ibidukikije, mu gihe izindi zibarirwa mu bihumbi 200 zizagezwaho amashanyarazi, mu rwego rwo&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ingo zibarirwa mu bihumbi 100 zigiye guhabwa ibikoresho byo guteka bitangiza ibidukikije</h1>

			

			

			<div class='spip_document_280349 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/img-20260413-wa0076.jpg' width="700" height="492" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y’Imari n’Igenamigambi, Godefrey Kabera, kuri wa 13 Mata, yabwiye Abadepite ko ibi bizagerwaho hifashishijwe inguzanyo u Rwanda rwahawe na Banki ya Aziya ishinzwe gutera inkunga ishoramari rigamije ibikorwaremezo (AIIB), ingana na miliyari 14.8 z’Amayeni y’Ubuyapani, ni ukuvuga asaga miliyari 135 z’amafaranga y’u Rwanda.</p>
<p>Kabera yasobanuye ko iyi nguzanyo igamije kongera uburyo bwo kubona ingufu, by’umwihariko mu bice by’icyaro, ndetse no guteza imbere uburyo bwo guteka butangiza ibidukikije.</p>
<p>Yagize ati  “Ibi bizibanda cyane ku ngo no ku bikorwa by’iterambere, by’umwihariko mu bice by’icyaro, ahakigaragara cyane icyuho cy’amashanyarazi.”</p>
<p>Yongeyeho ko nubwo mu myaka 10 ishize igipimo cy’abagerwaho n’amashanyarazi cyazamutse, hakiri imbogamizi zirimo ubushobozi buke bw’imari, intera iri hagati y’imiyoboro n’abayikeneye, ndetse no kutabona uburyo bwo guteka butangiza ibidukikije.</p>
<p>Uyu mushinga uzashyirwa mu bikorwa mu byiciro bitatu by’ingenzi birimo kongera no kunoza imiyoboro y’amashanyarazi, kongera umubare w’abafatabuguzi haba abafatirwa ku muyoboro rusange n’abifashisha uburyo budafatiye ku muyoboro (off-grid), ndetse no guteza imbere uburyo bwo guteka butangiza ibidukikije.</p>
<p>Biteganyijwe ko uzafasha kugeza amashanyarazi ku ngo ibihumbi 200, ugafasha abacuruzi n’inganda 850 kubona umuriro, ndetse ukanaha amashanyarazi abagera ku bihumbi 50 bifashisha uburyo budafatiye ku muyoboro. Hari kandi gahunda yo gufasha ingo ibihumbi 100 kubona ibikoresho byo guteka bitangiza ibidukikije.\</p>
<p>Uyu mushinga uzanageza amashanyarazi ku mashuri n’amavuriro 310, ndetse unashyire amatara ku mihanda ireshya na kilometero 200 mu mijyi yunganira Umujyi wa Kigali.</p>
<p>Mu biganiro byabaye, Abadepite bagaragaje inyota yo kumenya uko iyi nguzanyo izafasha igihugu kugera ku ntego kihaye mu ikwirakwizwa ry’amashanyarazi.</p>
<p>Depite Murora yagaragaje ko mu ngendo bagiye bakora mu turere, babwiwe ko igihugu giteganya kugera nibura ku kigero cya 90% by’abagerwaho n’amashanyarazi muri uyu mwaka w’ingengo y’imari, abaza niba iyi nguzanyo izafasha kurenga icyo gipimo cyangwa kugera ku 100%.</p>
<p>Ati “Uturere twatubwiye ko tuzagera kuri 90% uyu mwaka. Ese iyi nguzanyo izadufasha kugera kuri 100%, cyangwa izadufasha gukomeza uwo mujyo?”</p>
<p>Minisitiri Kabera yavuze ko iyi nguzanyo iri mu zari zarateganyijwe mu bikorwa by’ingengo y’imari y’uyu mwaka, bityo ikaba ijyanye n’imihigo igihugu cyihaye, by’umwihariko mu kongera amashanyarazi mu baturage.</p>
<p>Mu gihe Depite Kanyange yabajije igihe Abanyarwanda bazashobora gutekera kuri gaz batanyuze ku miyoboro isanzwe, Minisitiri Kabera yasubije ko hari umushinga wa gaz metane uri gutunganywa uzifashishwa mu guteka no mu nganda, ukaba uteganyijwe kuzarangira mu 2028.</p>
<p>Imibare itangwa n’Ikigo cy’Igihugu gishinzwe iby’Ingufu (REG) igaragaza ko u Rwanda rwasoje umwaka wa 2025 abaturage bagerwaho n’amashanyarazi babarirwa ku gipimo cya 85.4%, aho 60.1% bari ari bo bari bari ku muyoboro mu gari naho 25.3% bakifashisha uburyo bw’amashanyarazi adafitiye ku muyoboro (off grid, cyane cyane akomoka ku mirasire y’izuba).</p>
<p>Biteganyijwe ko iyi nguzanyo izishyurwa mu gihe cy’imyaka 29, ikazatangira kubarwa nyuma y’imyaka itanu.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/img-20260413-wa0076.jpg"
				length="74725"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Dore amazina y'abantu bahekuye Akarere bavukamo ka Ngororero</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/dore-amazina-y-abantu-bahekuye-akarere-bavukamo-ka-ngororero</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/dore-amazina-y-abantu-bahekuye-akarere-bavukamo-ka-ngororero</guid>

		<dc:date>2026-04-10T13:16:18Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Akarere ka Ngororero kagaragazwa nk’ahantu hafite amateka yihariye mu bijyanye na Jenoside yakorewe Abatutsi, aho ubwicanyi bwatangiye kare, mbere ya 1994, bugaragaza ko Jenoside itatangiranye&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Dore amazina y&#8217;abantu bahekuye Akarere bavukamo ka Ngororero</h1>

			

			

			<div class='spip_document_280105 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/kt_kw32_21.jpg.jpg' width="5472" height="3648" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ibi byagarutsweho mu gikorwa cyo Kwibuka ku nshuro ya 32 Jenoside yakorewe Abatutsi, cyabereye mu rwibutso rushyinguwemo imibiri isaga ibihumbi 14,500, harimo iy&#8217;abatwikiwe mu cyahoze ari Ingoro ya Muvoma n’indi yakuwe hirya no hino aho yajugunywe.</p>
<p>Depite mu Nteko Ishinga Amategeko Manirarora Annoncee, akaba ari Komiseri muri Ibuka, yavuze ko Ngororero ifite umwihariko wo kuba yaravuyemo bamwe mu bagize uruhare rukomeye muri Jenoside n’abakomeje gukwirakwiza ingengabitekerezo yayo, barimo Dr Leon Mugesera, Ingabire Umuhoza Victoire n’abandi bagaragajwe mu mitwe irimo FDLR yashatse guhungabanya umutekano w’u Rwanda.</p>
<p>Muri abo harimo Mudacumura, Gen Pacifique Ntawunguka, ndetse na Col Marcel Bivugabagabo.</p>
<div class='spip_document_280103 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/kt_kw32_16.jpg.jpg' width="4560" height="3648" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Muri abo harimo kandi Maj Aloys Ntiwiragabo, wagaragajwe n’Urukiko Mpuzamahanga mpanabyaha rwashyiriweho u Rwanda nk’umwe mu bagize uruhare mu gutegura Jenoside, ndetse akaba yaragize uruhare mu ishingwa rya FDLR.</p>
<p>Uyu Maj Ntiwiragabo, ikinyamakuru Mediapart cyo mu Bufaransa, cyanditse ko <a href="https://www.kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/maj-gen-aloys-ntiwiragabo-ushakishwa-n-ubutabera-yarabutswe-mu-bufaransa" class="spip_out" rel="external">cyamubonye yidegembya</a>, ndetse kiranamufotora, mu gihe ashakishwa n’ubutabara</p>
<p>Mu ijambo rye, Manirarora yagaragaje ko amateka ya Jenoside muri Ngororero agaragaza neza ko ubwicanyi bwatangiye kera, cyane cyane guhera mu Ukwakira 1990, ubwo urugamba rwo kubohora igihugu rwatangiraga. Icyo gihe, mu bice byari bigize Superefegitura ya Ngororero na Kabaya, Abatutsi batangiye kwicwa mu buryo bugaragara.</p>
<div class='spip_document_280107 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="28" data-legende-lenx=""
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/55198735739_870f5ec5fa_c.jpg' width="800" height="640" alt="Depite Manirarora Annoncee" title="Depite Manirarora Annoncee" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Depite Manirarora Annoncee</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Yavuze ko ibi bihinyuza abavuga ko Jenoside yakorewe Abatutsi yatewe n’ihanurwa ry’indege ya Perezida Habyarimana, ashimangira ko yari umugambi wari waratangiye gushyirwa mu bikorwa mbere y’aho.</p>
<p>Ati “Iyicwa ry’abatutsi muri Ngororero, rihinyuza abirirwa bavuga ko Jenoside yakorewe Abatutsi yatewe n’ihanurwa ry’indege ya Habyarimana.”</p>
<p>Mu yahoze ari Komini Kibirira, hagati ya tariki 10 na 13 Ukwakira 1990 hishwe Abatutsi bagera kuri 400, ubwicanyi bukomeza no mu 1992.</p>
<p>Ababigizemo uruhare ni Bernard Niyitegeka wari Superefe wa Ngororero, Nteziryayo Jean Baptiste wari Burugumesitiri wa Kibirira, Musabeyezu Thomas wari Assistant Burugumesitiri, Teganya Innocent  wari Umuyobozi wa MRND muri Kibirira, Tegera Pierre wari Perezida wa PNAP Ruhengeri na Uwanyirinka Berchmas wari Umuyobozi w’ishuri ribanza rya Kirengo, hakaba n&#8217;abandi barimo abarimu, abakonseye n’abaserire.</p>
<div class='spip_document_280101 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/kt_kw32_13.jpg.jpg' width="3084" height="3084" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Muri Komini Satinsyi, Ramba na Gaseke, ubwicanyi bwagiye bukorwa mu bihe bitandukanye hagati ya 1990 na 1993, bugizwemo uruhare n’urutonde rurerure rw’abategetsi n’abayobozi batandukanye bo ku nzego z’ibanze.</p>
<p>Muri Satinsyi yavuzemo Joseph Habiyambere wari Perefe wa Gisenyi, Augustin Ndindiriyimana wari Umugaba Mukuru wa Jandarumori, Ildephonse Rukabukira wari Superefe wa Ngororero, Telesphore Kabarira wari Umugenzuzi w’amashuri, Mukaruziga Eugenie wari Visi Perezida wa CDR muri Satinsyi, ndetse na Ntungura Berchmas wari Umuyobozi wa MRND muri Kageyo.</p>
<div class='spip_document_280100 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/kt_kw32_12.jpg.jpg' width="5472" height="3648" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Muri Ramba, harimo Dr Léon Mugesera, Ildephonse Rukabukira, Leonard Karasira wari Burugumesitiri, Michel Barakomera waru Agronome, akaba n&#8217;umukuru w’Interahamwe i Kageyo, Berchmas Ntungura, Telesphore Kabarira, Claude Nyandwi wari Perezida w’Interahamwe muri Kibirira ndetse n&#8217;uwari Diregiteri wa ADRI Ramba-Gaseke.</p>
<p>Muri Gaseke yagarutse kuri Niyonsenga wari Burugumesitiri ndetse na Konseye Zibukira, na Konseye Ntirugiribamba Zacharie.</p>
<p>Harimo kandi na Burigadiye wa Komini Eid Michel n’abapolisi yari ayoboye hamwe n&#8217;Abasirikare barindaga Perezida.</p>
<p>By’umwihariko, Manirarora yagaragaje uruhare rw’imvugo z’urwango mu gutegura Jenoside, atanga urugero rwa Dr Leon Mugesera wayoboye inama mu 1993 ashishikariza Abahutu kwica Abatutsi, amagambo yakurikiwe no kwica abatutsi.</p>
<p>Manirarora ati “Nyuma y’iyo nama ako kanya hishwe abagabo babiri barimo uwita Mbendegezi na Badehe.”</p>
<p>Yagaragaje ko Jenoside yo mu 1994 yabaye nko gusoza umugambi wari waratangiye, aho Abatutsi bari barahungiye ahantu hatandukanye nka Paruwasi ya Muhororo n’umusozi wa Kesho bagabweho ibitero bikomeye, bagakoreshwaho imbunda, gerenade ndetse bagatwikwa.</p>
<div class='spip_document_280098 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/kt_kw32_10_jpg_1_.jpg' width="3137" height="3137" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ku Musozi wa Kesho bamwe mu barokotse bagerageje kwirwanaho bifashishije amabuye n’ibikoresho gakondo, baganzwa n’abasirikare n’Interahamwe bakoresheje intwaro ziremereye. Hari aho Abatutsi bishwe mu buryo bw’agashinyaguro, barimo abahigishijwe imbwa cyangwa bagashumurizwa inzuki.</p>
<p>Aha yagize ati “Hari umuturage wazanye isorori irimo inzuki abeshya abatutsi ko abagemuriye, bafunguye zirabarya.”</p>
<p>Yanagarutse  ku bana bari baravutse kuri ba se b’abatutsi ba nyina ari abahutu, bishwe urw’agashinyaguro, aho bashorewe na ba sekuru na ba nyirarume bagezwa ku byobo aho bashyunguwe babona, agira ati “abo bana bashorewe na ba sekuru na ba nyirarume aho ba nyina bari barabahungirishirije mu miryango yabo babacukurira urwobo babahamba babona.”</p>
<p>Ati “Murumva intimba y’abo babyeyi, murumva urupfu rubi abo bana bapfuye.”</p>
<div class='spip_document_280097 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/kt_kw32_9_jpg_1_.jpg' width="3493" height="3493" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yasoje asaba ababyeyi n’urubyiruko kureka no kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside, bakigisha ukuri amateka, bakimakaza indangagaciro z’Ubunyarwanda, ndetse bagashishikariza abafite ababo mu mitwe nka FDLR gutaha bagafatanya kubaka igihugu.</p>
<p>Yanaburiye abagaragaza imyitwarire irimo ingengabitekerezo ya Jenoside, nko kwiba inka z’abarokotse cyangwa kubabwira amagambo abakomeretsa, ko bakwiye kubireka, anasaba abazi aho imibiri y’abishwe yajugunywe kuhagaragaza kugira ngo ishyingurwe mu cyubahiro.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/kt_kw32_20.jpg.jpg"
				length="5255270"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Gusoma umwanzuro w'urukiko mu rubanza ruregwamo Agathe Habyarimana byasubitswe</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/gusoma-umwanzuro-w-urukiko-mu-rubanza-ruregwamo-agathe-habyarimana-byasubitswe</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/gusoma-umwanzuro-w-urukiko-mu-rubanza-ruregwamo-agathe-habyarimana-byasubitswe</guid>

		<dc:date>2026-04-09T13:50:18Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Mu mahanga
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Urukiko rwo mu Bufaransa rwasubitse icyemezo cyarwo ku kuba rwatera utwatsi cyangwa rukomeza gukurikirana dosiye ya Jenoside yakorewe Abatutsi iregwamo Agathe Kanziga, umugore wa nyakwigendera&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Gusoma umwanzuro w&#8217;urukiko mu rubanza ruregwamo Agathe Habyarimana byasubitswe</h1>

			

			

			<div class='spip_document_280057 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-04-09_15_47_16-.png' width="837" height="603" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Icyemezo cyari gitegerejwe kuri uyu wa 8 Mata cyasubitswe, kikazatangazwa ku wa 6 Gicurasi, nyuma y’imyaka 18 ishize bakora iperereza.</p>
<p>Inkiko z’u Bufaransa zirimo gusuzuma niba Kanziga yaragize uruhare mu itsinda ry’abari hafi y’ubutegetsi bwa Perezida Juvenal Habyarimana rizwi nka “Akazu” bashinjwa gutegura no gushyira mu bikorwa Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, yahitanye abantu basaga miliyoni.</p>
<p> Nyuma y’iminsi mike Jenoside yakorewe Abatutsi itangiye, Kanziga yahise ava mu Rwanda afashijwe n’ingabo z’u Bufaransa, aza gutura muri icyo gihugu kuva mu 1998, nubwo u Rwanda rwagiye rusaba kenshi ko ashyikirizwa ubutabera.</p>
<p>Dosiye imukurikirana yafunguwe mu 2008, nyuma y’uko umuryango uharanira uburenganzira bw’abahohotewe, ukorera mu Bufaransa, utanze ikirego. Iyi dosiye imaze gufungwa inshuro eshatu bivugwa ko “nta bimenyetso bihagije byabonetse,” ariko buri gihe ubushinjacyaha cyangwa abatanze ikirego bagasaba ko yongera gusuzumwa.</p>
<p>Mu cyemezo giheruka gufatwa muri Kanama 2025 cyo kuyifunga, ubushinjacyaha bushinzwe iby’iterabwoba hamwe n’abareze basabye ko isubirwamo. Kuri ubu, Urukiko rw’Ubujurire rwa Paris rurimo kureba niba ruzemera ubujurire cyangwa rugafunga burundu uru rubanza.</p>
<p>Urubanza rwari ruteganyijwe gusomwa kuri uyu wa Gatatu, bukeye bw’umunsi mpuzamahanga wo kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi, ariko urukiko rufata icyemezo cyo kurusubika.</p>
<p>Cyakora, ku munsi w’isubikwa ry’icyemezo ku rubanza rwa Kanziga, Urukiko rw’Ubujurire rwa Paris rwatesheje agaciro icyemezo cyari cyafashwe cyo guhagarika iperereza kuri Cyprien Kayumba wahoze ari umusirikare mu ngabo z’u Rwanda, ushinjwa gutanga intwaro zakoreshejwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi.</p>
<p>Ibi bivuze ko Kayumba azaburanishwa ku byaha by’ubufatanyacyaha muri Jenoside yakorewe Abatutsi n’ibyaha byibasiye inyokomuntu.</p>
<p>Nyuma ya Jenoside, benshi mu bayishinjwa bahungiye mu Bufaransa, igihugu cyari gisanzwe gifitanye umubano wa hafi n’ubutegetsi bwari buriho mbere ya 1994.</p>
<p>Bamwe muri bo bagejejwe imbere y’ubutabera hashingiwe ku ihame ry’ubutabera mpuzamahanga (universal jurisdiction), riha inkiko z’u Bufaransa ububasha bwo kuburanisha ibyaha byibasiye inyokomuntu byakorewe hanze y’imbibi zabwo.</p>
<p>Imanza za Agathe Kanziga na Cyprien Kayumba ziri mu zindi nyinshi zikurikiranwa n’umuryango w’abaregera inyungu rusange ku byaha bya Jenoside yakorewe Abatutsi, uzwi nka Collectif des Parties Civil  pour le Rwanda (CPCR), washinzwe mu 2001 ugamije gukurikirana abakekwaho uruhare muri Jenoside baba mu Bufaransa.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-04-09_15_47_16-.png"
				length="1110116"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Kwita Jenoside yakorewe Abatutsi izina ryayo nyaryo ni inshingano y'amateka-Ubufaransa</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/kwita-jenoside-yakorewe-abatutsi-izina-ryayo-nyaryo-ni-inshingano-y-amateka-ubufaransa</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/kwita-jenoside-yakorewe-abatutsi-izina-ryayo-nyaryo-ni-inshingano-y-amateka-ubufaransa</guid>

		<dc:date>2026-04-09T11:12:56Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Mu mahanga
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu gikorwa cyo kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi cyabereye i Paris ku wa 7 Mata, u Bufaransa bwongeye gushimangira ko bwiyemeje gukomeza kubungabunga amateka, guharanira ukuri no gutanga&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Kwita Jenoside yakorewe Abatutsi izina ryayo nyaryo ni inshingano y’amateka-Ubufaransa</h1>

			

			

			<div class='spip_document_280045 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-04-09_at_12.00_05.jpg' width="1024" height="768" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ibi byagarutsweho na Emmanuelle Blatmann, Umuyobozi ushinzwe Afurika n’Inyanja y’u Buhinde, wavuze mu izina rya Minisitiri w’u Bufaransa ushinzwe Uburayi n’Ububanyi n’Amahanga.</p>
<p>Blatmann yunamiye inzirakarengane zirenga miliyoni imwe zishwe mu 1994 bazira uko bavutse; ari Abatutsi, ndetse n’abishwe bazira ibitekerezo birwanya ubwo bwicanyi.</p>
<p>Yagize ati “Kwibuka si ukureba gusa ibyabaye kera, ni ukwanga ko amateka asibanganywa no kwanga ko yibagirana,” ashimangira ko kwita Jenoside yakorewe Abatutsi izina ryayo nyaryo ari inshingano y’amateka, iy’imyitwarire n’iya politiki.</p>
<p>Yihanangiriije abakomeza kugoreka amateka cyangwa kugabanya uburemere bwa Jenoside, avuga ko guceceka no gutanga inkuru zituzuye bishobora gutesha agaciro ukuri no kongera kubabaza abarokotse. Yashimangiye ko ari ngombwa gukomera ku kuri, ku nshingano n’ukwibuka.</p>
<p>Blatmann yanagarutse ku ntambwe u Bufaransa bumaze gutera mu kwireba mu ndorerwamo, harimo gufungura inyandiko z’ibanga (archives), gushyigikira ubushakashatsi no kwemera uruhare bwagize mu byagejeje kuri Jenoside, byatangajwe na Perezida w’u Bufaransa mu 2021.</p>
<p>Yavuze ko iyo nzira itasibanganya amateka, ahubwo ishyiraho inshingano yo kuyigisha, kuyisangiza abandi no gutanga ubutabera. Yifashishije amagambo ya Minisitiri Jean-Noël Barrot, ati “Nta bwiyunge bubaho hatari ubutabera, kandi nta butabera bubaho hatari ukuri.”</p>
<p>Yatangaje kandi ko uyu mwaka mu Bufaransa hazabera imanza z’abakekwaho uruhare muri Jenoside, ashimangira ko igihugu cyiyemeje kurwanya umuco wo kudahana. Yaburiye abakekwaho Jenoside bakekaga ko babonye ubuhungiro mu Bufaransa, avuga ko ubutabera buzatangwa nta kwihorera kurimo, ahubwo hubahirizwa amategeko.</p>
<p>Yanavuze ku mushinga wo kubaka urwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi i Paris, ruzaba ahantu ho kwibukira abishwe, gufasha imiryango yabo n’Abanyarwanda baba mu mahanga, ndetse no kwigisha rubanda.</p>
<div class='spip_document_280044 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-04-09_at_11.56_55_2_.jpg' width="1024" height="715" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yagaragaje ko uru rwibutso ruzibutsa abazavuka ejo hazaza ko Jenoside itangizwa n’urwango, gucishwa bugufi ikiremwamuntu n’ikorwa ry’icengezamatwara mbere yo kugera ku bwicanyi.</p>
<p>Mu gusoza, yasabye isi yose guhangana n’abahakana Jenoside, abayigoreka n’abakwirakwiza ingengabitekerezo y’urwango.</p>
<p>Yasoje agira ati: “Kwibuka, kurwanya ibinyoma no gutanga ubutabera ni isezerano rimwe,” ashimangira ko u Bufaransa buzakomeza kuba hafi y’abarokotse Jenoside n’imiryango yabo.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-04-09_at_11.56_55_2_.jpg"
				length="83580"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Nta gihugu gikwiye gutereranwa mu ntambara, igihe gihanganye n'urwango - Umuyahudi Dani Dayan</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/Nta-gihugu-gikwiye-gutereranwa-mu-ntambara-igihe-gihanganye-n-urwango-Umuyahudi-Dani-Dayan</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/Nta-gihugu-gikwiye-gutereranwa-mu-ntambara-igihe-gihanganye-n-urwango-Umuyahudi-Dani-Dayan</guid>

		<dc:date>2026-04-08T11:42:59Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Ambasaderi Dani Dayan, yaburiye abakomeje kurebera ibikorwa biganisha ku rwango ruhembera Jenoside, abibutsa ko Jenoside idatangirira mu bikorwa ahubwo ihera mu bitekerezo n’amagambo.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Nta gihugu gikwiye gutereranwa mu ntambara, igihe gihanganye n&#8217;urwango - Umuyahudi Dani Dayan</h1>

			

			

			<div class='spip_document_280007 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-04-08_at_13.21_56.jpg' width="2560" height="2560" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Dani, Umuyahudi, akaba na Perezida w’Umuryango Yad Vashem utegura ibikorwa byo kwibuka Holaucost (Jenoside yakorewe Abayahudi), yabigarutseho mu nama mpuzamahanga irimo kubera i Kigali ku gukumira Jenoside, kuri uyu wa 8 Mata.</p>
<p>Yagaragaje ko u Rwanda rutakiri gusa igihugu cyanyuze mu mateka akomeye, ahubwo ari n’urugero rw’uko igihugu cyiyubaka kigashyira imbere ubumwe n’inshingano zo kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside.</p>
<p>Yagize ati “Jenoside itangirana n’amagambo, amagambo yambura abantu ubumuntu.”</p>
<p>Ibi abihuza  n’icyo u Rwanda rwita ingengabitekerezo ya Jenoside, aho urwango n’ivangura bitangira buhoro buhoro bikagera aho bihinduka ibikorwa by’ubwicanyi.</p>
<p>Yagarutse ku kuba amahanga yarananiwe gutabara ku gihe, haba muri Jenoside yakorewe Abayahudi ndetse no mu gihe cya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.</p>
<p>Nubwo isi yakunze kuvuga ko Jenoside itazongera kubaho, Dayan yagaragaje ko ibyo bitaragera ku ntego.</p>
<p>Ati “Urwango, ivangura n’ivanguramoko bikomeje kugaragara mu bice bitandukanye by’isi.”</p>
<p>Yavuze ko nubwo hahimbwe ijambo “Jenoside”, mu buryo bwo gusobanura ibikorwa by’itsembabwoko biba bigamije kurandura igice cy’abantu,  isi ifite amagambo n’amategeko ayisobanura, ariko ikibazo kikiri mu kuyikumira hakiri kare, maze agira ati “Ibi byerekana icyuho kiri hagati yo kumenya Jenoside no kuyirinda.”<br class='autobr' />
<strong><br class='autobr' />
Ihuriro ry’ububabare bw’Abatutsi n’Abayahudi n’inshingano</strong></p>
<p>Mu ijambo rye, Dayan yagarutse ku isano iri hagati y’amateka y’Abayahudi n’Abatutsi, atari uko asa neza, ahubwo kubera ingaruka Jenoside isigira abantu.</p>
<p>Yagereranyije ibi n’ububabare bw’urugingo umuntu acibwa bugakomeza kumurya (phantom pain), agaragaza ko nubwo Jenoside irangira, ingaruka zayo zikomeza kubaho mu mateka, mu mitekerereze no mu buzima bw’abayirokotse n’ababakomokaho.</p>
<p>Ati “Ibi byatumye u Rwanda na Israel bigirana ubufatanye mu kwigira hamwe no gusangira ubunararibonye ku bijyanye no kwibuka no kwirinda Jenoside.”</p>
<p>Dayan yashimye uburyo u Rwanda rwahisemo kwiyubaka nyuma ya Jenoside, avuga ko atari ibintu byizana, ahubwo ari icyemezo gikomeye cyafashwe.</p>
<p>Yagize ati “U Rwanda rwahisemo gukoresha amateka yarwo mu kubaka ubumwe aho kwimakaza amacakubiri.”</p>
<p>Dayan yagaragaje kandi ko kwibuka bidahagije, ahubwo bigomba kuvamo inshingano, maze yifashishije amagambo yo mu Kinyarwanda “Kwibuka” no mu Giheburayo “Zachor”, asobanura ko kwibuka atari ukwicara gusa, ahubwo ari inshingano yo kurinda ubuzima no kurwanya urwango.</p>
<p>Ati “Kwibuka gusa ntibihagije. Gukumira Jenoside bisaba kuba maso, kwigisha no kugira ubutwari bwo kuyirwanya hakiri kare.”</p>
<p>Dayan yabajije ikibazo ati mbese Kwibuka byaba bimaze iki biramutse bitagira ibikorwa, ese amahanga azakomeza kwibuka gusa, cyangwa azagira icyo akora?”</p>
<p>Yavuze ko kuba u Rwanda rwakira inama mpuzamahanga nk’iyi mu gihe cya Kwibuka32 bishimangira uruhare rwarwo nk’igihugu gifite ijwi rikomeye mu guharanira ko Jenoside itazongera kubaho ukundi.</p>
<p>Ati “Nta muntu cyangwa igihugu bikwiye kongera gusigara byonyine mu gihe bihanganye n’urwango.”</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-04-08_at_13.21_56.jpg"
				length="1422804"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>U Rwanda ntirwapfa kabiri - Perezida Kagame</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/u-rwanda-ntirwapfa-kabiri-perezida-kagame</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/u-rwanda-ntirwapfa-kabiri-perezida-kagame</guid>

		<dc:date>2026-04-07T11:42:00Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Perezida Paul Kagame yijeje Abanyarwanda ko u Rwanda rutazongera gupfa ukundi kuko bidashoboka ko rushobora gupfa kabiri, bityo ko uwabigerageza bitamuhira.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>U Rwanda ntirwapfa kabiri - Perezida Kagame</h1>

			

			

			<div class='spip_document_279918 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-04-07_at_12.42_58.jpg' width="2560" height="2560" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ibi Perezida Kagame yabivugiye ku Rwibutso rwa Jenoside rwa Kigali mu muhango wo gutangiza Kwibuka ku nshuro ya 32 Jenoside yakorewe Abatutsi.</p>
<p>Perezida wa Repubulika yashingiye ku buhamya bwari bumaze gutangwa na Theoneste Ngiruwosanga wari umaze kugaragaza ubuzima bw’inzitane yanyuzemo mu 1994 ngo ashobore kurokoka.</p>
<p>Ngirowansanga yarondoye inshuro nyinshi, ibihe bikomeye birenga bitanu yisanganga ahanganye n’urupfu amaso ku yandi, ariko ku bw’amahirwe akarokoka, ati “Ubwo mundeba aha ndi umurame.”</p>
<p>Kuva kuri ADPR Shangi kugera ku Cyobo bari barise kuri “Croix-Rouge” batwaragamo imibiri y’Abatutsi ibihumbi n’ibihumbi bari bamaze kwicirwa i Shangi, ndetse n’inkomere bajyaga kuhicira, Ngirowonsanga yisanze yahawe umwana biganye wari Interahamwe ngo amutware nagera kuri icyo cyobo amutere icumu mu mutima amwice amunagemo, ariko ku bw’amahirwe aho na ho, aca mu rihumye iyo nterahamwe.</p>
<p>Amaze kuyicika yisanze yasubiye mu babyeyi aho iyo nterahamwe yari imukuye n’ubundi, ariko ahageze ababyeyi bikanga ko Interahamwe nizigaruka zikahamusanga ziribubicane, ariko umugore wa se wabo wari muri abo bagore arababwira ati “Uyu mwana uvuye kuri kiriya cyobo akagaruka aha nimumureke.”</p>
<p>Ni uko uwo mubyeyi yambuye umugore bari bamaze kwica ibitenge byitwa “amakanga” aramukenyeza neza ahinduka nk’umwana w’umukobwa, mbese asa n’abo bose bari aho. Nyuma ngo haje kuza itegeko ko muntu wongera kwicwa, ariko ku bw’amahirwe make, Interahamwe zigaruka aho bari bari “imwe iravuga iti ‘wowe ndagutwara uzajye underera abana.”</p>
<p>Ngirowonsanga ati “Nibutse ko ndi umuhungu nahise numva ibyanjye noneho birangiye, ariko ninginga uwo mugore wa data wacu ngo anyingingire mushiki wanjye wari aho, yemere abe ari we ujyana n’iyo nterahamwe mu mwanya wanjye.”</p>
<p>Mu Kiniga kinshi, Ngirowonsanga wavuze ko uwo mushiki we na we yarokotse bakaba bari bazanye Kwibuk, ati “Iyo abyibutse, arambwira ati ‘Warantanze’.”</p>
<p>Ngirowonsanga yageze aho avuga ko umuntu wese warokokeye mu cyari Cyangungu ari “Inkirirahato” kuko ntiyiyumvisha ukuntu barokotse kandi ibihe bya Jenoside banyuzemo, bitari byoroshye, byarabaye birebire kurenza ahandi kubera Abafaransa bari muri “Zone Turquoise” batumye Inkotanyi zitinda kubageraho.</p>
<p>Ni ubuhamya bwakoze Perezida Kagame ku mutima, ku buryo akurikije ibyo yumvise yavuse ati “Theoneste n’ubundi yarapfuye, ntabwo yapfa kabiri.”</p>
<p>Perezida Kagame yabwiye abahakana Jenoside yakorewe Abatutsi ko bafite akazi gakomeye kugire ngo babe bashobora guhindura amateka nk’ayo uko babishaka.</p>
<p>Ati ‘Rero bafite ibyo bazahangana na byo kugira ngo amateka nk’ayo bayagire ukundi.”</p>
<p>Perezida Kagame yavuze ko ibihe bihinduka bityo akaba ntawe uzongera gupfa nk’uko “Theoneste yapfuye.”</p>
<p>Ati “Buriya yarapfuye, kuba ari ho ni nko kuzuka. Ariko ntawakongera gupfa kuriya.”</p>
<p>Perezida Kagame yibukije  abifuza gukomeza umugambi wa Jenoside yakorewe Abatutsi ko bidashoboka, ariko abaha gasopo ati “Ntabwo wakwica umuntu kabiri, ubigerageje azakwica mbere y’uko umwica.”</p>
<p>Perezida Kagame wavugaga atuje ariko ubona asa n’urakaye yabwiye abirirwa bavugira hanze birata ibyo gutera u Rwanda, ko batabishobora kuko u Rwanda rutakwihanganira gupfa kabiri.</p>
<p>Ati “Ubwo turi aha mutureba, bamwe bajya bashinyagura bavugira hanze, igihugu cyose, igihugu cy’u Rwanda ureba ntabwo gishobora gupfa kabiri. Mbere y’uko wakwica  u Rwanda ruzakwica.”</p>
<p>Perezida Kagame yavuze ko Abanyarwanda kandi baba abakuru, baba abana bahuriye kuri iyo myumvire ku buryo bitakorehera kurumeneramo uko wiboneye, abishimangira cyane, agira ati “Ntabwo wakwica abantu kabiri, ntibibaho ubwo utureba aha ntabwo twapfa kabiri. Ari twe bakuru ari abana bacu, ntawe uzabica kabiri, ntibishoboka ntabwo byakunda.”</p>
<p>Yakomeje abwiza abari aho ukuri akoresheje ururimi rw&#8217;Icyongereza, ko Abanyarwanda bazabaho nk’uko abantu bakwiriye kubaho, kandi nk’uko n’abandi bose babaho, kandi “Byanze bikunze, ntawe twabisaba, ntawe ntawe.”</p>
<p>Ati “Uko mbivuzi uku, hari ababyumva ukundi, hari abazabisubiramo ukundi, ariko uko mbuzivuze ni uko nguko abe ari ko mubitwara.”</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-04-07_at_12.42_58.jpg"
				length="907702"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Umutungo wa Leta ntukwiye guharirwa abakire gusa &#8211; Abadepite</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/umutungo-wa-leta-ntukwiye-guharirwa-abakire-gusa-abadepite</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/umutungo-wa-leta-ntukwiye-guharirwa-abakire-gusa-abadepite</guid>

		<dc:date>2026-04-06T12:03:28Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Abadepite bagaragaje impungenge ku mitangire y’amasoko ya Leta, bavuga ko akomeje guharirwa abantu bake bifite, bigatuma ba rwiyemezamirimo bato n’urubyiruko badafashwa kugera ku mahirwe yo&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Umutungo wa Leta ntukwiye guharirwa abakire gusa – Abadepite</h1>

			

			

			<div class='spip_document_279898 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/abadepite_2_.jpg' width="1600" height="898" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ibi babigarutseho mu Nteko Rusange y’Umutwe w’Abadepite tariki 02 Mata 2026, ubwo hasuzumwaga raporo ya Komisiyo ishinzwe gukurikirana ikoreshwa ry’Imari n’Umutungo bya Leta (PAC) ku busesenguzi yakoze ku byagarutsweho na Rapaoro y’Ubugenzuzi Mukuru w’Imari ya Leta.</p>
<p>Raporo ya PAC ikaba igaragaza ibyuho mu Itegeko rigenga amasoko ya Leta, byatumye Inteko ifata umwanzuro ko rikwiye kuvugururwa, dore ko abadepite bagaragaje ko hari imikorere ituma amasoko menshi yiharirwa n’ibigo bimwe, ahanini bishingiye ku byuho biri mu mategeko n’imyitwarire ishobora gutiza umurindi ruswa.</p>
<p>Depite Theogene Munyangeyo yanenze imikorere iganisha ku guha amasoko umuntu umwe, ashingiye ku mpamvu zo kuvuga ko ari we watanze igiciro gito kurusha abandi.</p>
<p>Ati “Umuco waje wo gutanga amasoko ku muntu umwe mu gihugu hose ngo ni we uhendutse, nyamara ugasanga agurira ku ruganda. Ibi biba bimeze bite?”</p>
<p>Yanagaragaje ko bidasanzwe kubona Leta ari yo ihendwa mu masoko itanga, asaba ko hasobanurwa impamvu zibitera.</p>
<p>Ati “Ni gute usanga nk’isoko rya mudasobwa ritangwa ku muntu umwe gusa? Niba yaratsindiye isoko iki gihembwe, kuki mu kindi gihembwe hatajya habaho guha n’abandi amahirwe kugira ngo umutungo wa Leta usaranganywe?”</p>
<p>Ibitekerezo bye byashimangiwe na Depite Jean Paul Munyandamutse, wavuze ko ibisabwa mu gupiganira amasoko akenshi biremereye ku bigo bito n’urubyiruko, bigatuma badashobora gutsindira ayo masoko.</p>
<p>Ati “Izi mbogamizi zivuyeho, byaha urubyiruko amahirwe yo gupiganira amasoko, bikabafasha kwiteza imbere. Ibi bikwiye kwitabwaho cyane nk’uko n’izindi nzego zibigaragaza.”</p>
<p>Abadepite banagarutse ku kibazo cy’uko amasoko ya Leta akomeje kurangwa n’imyumvire ko Leta igomba guhendwa, bakavuga ko ari ikibazo gikomeye gikwiye guhagurukirwa.</p>
<p>Depite Munyandamutse yatanze urugero rw’ “amasoko yihutirwa”, agaragaza ko akenshi atangwa mu buryo butanoze, ndetse kwishyura abayatsindiye bikagorana, bigatuma bazamura ibiciro.</p>
<p>Ati “Iyo bazi ko bazishyurwa batinze, bazamura ibiciro ku buryo bo ubwabo batwibwiriye ko bakuba kabiri. Amasoko yihutirwa atangwa mu kajagari, na byo bikaba byatanga icyuho cya ruswa.”</p>
<p>Yanagaragaje ko hari aho ubuyobozi bwinjira mu mitangire y’amasoko, nyamara bugomba kujya mu bugenzuzi gusa, kuko kwinjira mu itangwa ry’amasoko bitera urwikekwe.</p>
<p>Ati “Abantu batangira gutekereza ko abo bayobozi babifitemo inyungu, bigatuma na ba rwiyemezamirimo bato bari muri ayo masoko bumva ko niba ubuyobozi bwarya ruswa, na bo bakwiye kuba barya iyo ku rwego rwabo ruciriritse.”</p>
<p>Perezida wa PAC, Depite Vakens Muhakwa, yemeje ko koko ba rwiyemezamirimo bato bagihura n’imbogamizi, nubwo Itegeko ry’Amasoko ya Leta rya 2022 ryari ryarashyizeho ingingo zigamije kubafasha.</p>
<p>Ati “Hari aho usanga ba rwiyemezamirimo bakiri bato basonerwa cyangwa badasabwa bimwe mu bipimo mu masoko mato, ariko hari inzego zitabyubahiriza.”<br class='autobr' />
Yasabye ko mu ivugururwa ry’iri tegeko, hazashyirwamo ingamba zisobanutse kandi zifatika, ku buryo zizajya zubahirizwa nta buryarya.</p>
<p>Mu bindi byagaragajwe nk’ibyihutirwa gukosorwa harimo kuba hari amasoko manini akomeje gutangwa mu buryo bumwe aho yagabanywamo ibice kugira ngo ahabwe benshi, ndetse no kuba hari amateka ya Minisitiri akenewe ngo itegeko rishyirwe mu bikorwa neza, ariko akaba atarashyirwa ahagaragara kugeza ubu.</p>
<p>Ayo mateka arimo agena imitangire y’amasoko mu ambasade no mu zindi nzego zihagarariye u Rwanda mu mahanga, agenga amasosiyete ya Leta n’ibigo bifite imiterere yihariye, ndetse n’arebana n’uburyo inyigo z’imishinga zikorwa.</p>
<p>Depite Muhakwa yagize ati “Ibi byose bigaragaza ko hari amateka yatinze gushyirwaho, nyamara itegeko ryaratangiye gushyirwa mu bikorwa kuva mu 2022.”</p>
<p>Abadepite bemeza ko kuvugurura iri tegeko no gukuraho ibyuho biririmo bizafasha mu gusaranganya umutungo wa Leta, gukumira ruswa no guteza imbere ba rwiyemezamirimo bato n’urubyiruko.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/abadepite_2_.jpg"
				length="429630"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Umuturage yareze Ejo Heza kuri Perezida wa Repubulika </title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/umuturage-yareze-ejo-heza-kuri-perezida-wa-repubulika</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/umuturage-yareze-ejo-heza-kuri-perezida-wa-repubulika</guid>

		<dc:date>2026-04-02T14:39:46Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Hari umuturage wabwiye Komisiyo y’Abadepite y’Imibereho Myiza y’Abaturage ko Ejo Heza yamwimye amafaranga yemererwa ku bwizigame bwe, ubu ngo akaba yaragejeje ikirego cye kuri Perezida wa Repubulika.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Umuturage yareze Ejo Heza kuri Perezida wa Repubulika </h1>

			

			

			<div class='spip_document_279614 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="10" data-legende-lenx=""
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/gemini_generated_image_76lk0f76lk0f76lk.png' width="1408" height="768" alt="Photo AI" title="Photo AI" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Photo AI</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ibi Komisiyo y’Abadepite y’Imibereho Myiza y’Abaturage yabigarutseho kuri uyu wa 2 Mata, mu gusobanura impamvu Itegeko rigenga Ejo Heza ari ngombwa ko rivugururwa, kugira ngo rijyanishwe n’ibyifuzo by’abaturage kuko “Bagaragaje ko nta kintu kinini ibamariye.”</p>
<p>Perezida w’iyi Komisiyo, Veneranda Uwamariye, yabwiye abadepite ko ubwo bari barimo gusuzuma uyu mushinga, hari terefone nyinshi z’abaturage zagiye zibahamagara zibabaza niba uriya mushinga warageze muri komisiyo.</p>
<p>Yagize ati "Hari n’uwatubwiye ko ageze mu biro bya Perezida wa Repubulika asaba ko yasubizwa amafaranga ye.”</p>
<p>Mu byo abaturage bavuga, ni uko ngo ushobore guhabwa ku bwizigame bwawe itegeko riteganya ari uko wujuje imyaka 55 yo gutangira guhabwa amafaranga y’ubwizigame bw’iza bukuru ya buri kwezi, igihe upfuye, igihe wagize ubumuga bwa burundu, igihe ushaka kubaka cyangwa kuvugurura inzu, igihe ushaka kwishyura amashuri cyangwa kuba uri umunyamahanga utagikorera mu Rwanda.</p>
<p>Abadepite bavuga ko izi mpamvu zituma bamwe  mu baturage batishimira iyi gahunda, ku buryo bamwe bashaka no gukuramo amafaranga yabo.</p>
<p>Kuva gahunda ya Ejo Heza yashirwaho muri 2017, imaze kugira abanyamuryango babarirwa muri miliyoni 4 n’ibihumbi 800, bakaba bamaze kwizigama angana na miliyari 63Frw, mu gihe umutungo mbumbe w’ikigega umaze kugera kuri miliyari 92FRW harimo inyungu n’inkunga ya Leta.</p>
<p>Abanyamuryango ngo bamaze guhabwa miliyari 8FRW.</p>
<p>Komisiyo yavuze ko, cyakora, imikorere y’iki kigega igifite imbogamizi zirimo: uruhare ruto rw’abanyamuryango mu gutanga umusanzu ku buryo buhoraho kuko ngo usanga benshi batanga inshuro imwe gusa bakarekera aho, hakaba n’abatanga ubwizigame mu buryo budahoraho.</p>
<p>Depite Veneranda Uwamariya, agira ati “Bituma abanyamuryango batayibonamo igisubizo ku bibazo by’ubukungu bahura na byo mu buzima bwabo bwa buri munsi.”</p>
<p>Kugeza ubu, abanyamuryango 76 gusa, ni bo bafite ubwizigame buri hejuru ya miliyoni 4FRW, mu gihe iyo ari yo ngano y’ubwizigame bubahesha uburenganzira ku mushahara w’ubwizigame bw’izabukuru (pension) bwa buri kwezi.</p>
<p>Ibi bituma kuva Ejo Heza yatangira kugeza uyu munsi, abahabwa umushahara w’ukwezi ku bwizigame bwabo ni abantu batanu gusa, cyakora ngo abandi bahisemo kutayahabwa mu gihe bagitegereje ko itangwa ryayo ryavugururwa.</p>
<p>Kubera imbogamizi ziri muri Ejo Heza, bigaragara ko abaturage bifashe mu gusaba uruhare bemererwa ku bwizagame bwabo ngo bagire ibibazo bikemurira.</p>
<p>Kugeza ubu, abamaze gusaba ubwizigama bwabo mu kubaka cyangwa kuvugurura icumbi ni batandatu gusa, mu gihe umwe gusa ari we wayasabye ngo yishyure amashuri.</p>
<p>Ishingiye kuri izi mbogamizi, Guverinoma yateguye umushinga w’Itegeko rivugurura iryo muri 2017 kugira ngo bashobore guhuza imikorere y’iki kigega n’imibereho y’abanyamuryango no gukomeza guteza imibere ubwizigame bw’igihe kirere bw&#8217;iza bukuru. <br class='autobr' />
<strong><br class='autobr' />
Impinduka ziteganyijwe muri Ejo Heza</strong></p>
<p>Mu mpinduka z’ingenzi ziteganyijwe muri uyu mushinga w’itegeko wemejwe n’Intego harimo: guhindura ingingo ya 9 hakongerwamo igika cyemerera umunyamuryango gusaba igice cy’ubwizigame bwe kugira ngo agikoreshe mu bikorwa bimuteza imbere.</p>
<p>Uyu mushinga w’itegeko ukaba uteganya ko amabwiriza yihariye ku buryo bwo gutanga ibigenerwa umunyamuryango bizagenwa n’Iteka rya Minisitiri ufite imari mu nshingano  aho kuba urwego rugenzura imikorere ari rwoBanki Nkuru y’u Rwanda kugira ngo horoshywe ishyirwa mu bikorwa ry’iri tegeko.</p>
<p>Binyuze muri iryo teka rya Minisitiri, uyu mushinga uteganya ko ingano y’ubwizigame bwo guhabwa amafaranga y’ubwizigame bw’iza bukuru ya buri kwezi azava kuri miliyoni 4FRW akagirwa miliyoni 2FRW.</p>
<p>Umushinga kandi uzafungura uburyo bwari busanzwe bwo gufata ku bwizigame nyuma ko kuzuza imyaka 55 y’amavuko, busimburwe n’uburyo rusange bwemerera umunyamuryango gukoresha igice cy’ubwizigame bwe kitaranze 30% y’ayo afitemo akoreshwa nk’ingoboka ku mpamvu iyo ari yo yose.</p>
<p>Depite Icyitegetse yagize impungenge ko uku gufungura uburyo bwo guhabwa 30% gushobora kuzatuma abaturage bakuramo amafaranga yabo yose, ariko ajya inama ko hakorwa ubukangurambaga kugira ngo uyafashe atazajya amupfira ubusa.</p>
<p>Depite uyoboye Komisiyo y’Imibereho Myiza y’Abaturage yamusobanuriye ko nta mpungenge zagombye kubaho kuko umuturage ashobora gukoresha 30% mu buryo bw’ingoboka ariko 70% azajya aguma kuba ubwizigame bwe bw’iza bukuru mu buryo budakorwaho.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/gemini_generated_image_76lk0f76lk0f76lk.png"
				length="2174717"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Kayonza: Abaturage batangije mituweli y'ubuvuzi bw'amatungo</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubuhinzi/ubworozi/article/kayonza-abaturage-batangije-mituweli-y-ubuvuzi-bw-amatungo</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubuhinzi/ubworozi/article/kayonza-abaturage-batangije-mituweli-y-ubuvuzi-bw-amatungo</guid>

		<dc:date>2026-04-02T14:16:03Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ubworozi
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu rwego rwo guhangana n’ikibazo cy’ubuvuzi bw’amatungo buhenze, abaturage bo mu Karere ka Kayonza batangije ubwisungane mu kuvuza amatungo yabo, kuko sosiyete z’ubwishingizi zishingira impfu&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Kayonza: Abaturage batangije mituweli y’ubuvuzi bw’amatungo</h1>

			

			

			<div class='spip_document_279613 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/inka_1-21-3.jpg' width="700" height="525" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ibi Minisitiri w’Ubuhinzi n’Ubworozi, Dr Telesphore Ndabamenye, yabibwiye abasenateri bamubazaga, ku wa 1 Mata 2026, icyo Guverinoma irimo gukora kugira ngo ibiciro by’imiti y’amatungo “bigaragara ko bihanitse kandi birimo akajagari, ku buryo buri muganga w’amatungo usanga agurisha imiti y’amatungo ku giciro yishakiye,” bihabwe amabwiriza abigenga.</p>
<p>Minisitiri Dr Ndabamenye, wasubizaga mu mwanya wa Minisitiri w’Intebe utari uhari, yagize ati “Minisiteri y’Ubutegetsi bw’Igihugu irimo gukorana n’inzego z’ibanze ngo bishakemo ibisubizo aho dufite ingero, nko mu Karere ka Kayonza, abaturage bishyize hamwe bagatangira mituweli y’ubuvuzi bw’amatungo.”</p>
<p>Visi Perezida wa Sena ushinzwe Amategeko no kugenzura Ibikorwa bya Guverinoma, Solina Nyirahabimana, yavuze ko Sena yasanze nta mabwiriza ariho ashyiraho ibiciro by’imiti y’amatungo “bikaba bitanga icyuho ko hari bamwe mu bacuruza imiti y’amatungo bahenda aborozi.”</p>
<p>Ati “Sena irifuza kumenya impamvu hadashyirwaho amabwiriza agena ibiciro by’imiti y’amatungo nk’uko byakozwe ku miti yagenewe kuvura abantu.”</p>
<p>Yakomeje agaragaza ikibazo cyo kuba ubwishingizi bw’amatungo butaragera ku matungo yose kandi bukaba bwishingira impfu z’amatungo, hakaba hatishingirwa ubuvuzi bwayo.</p>
<p>Abenshi mu basenateri bafashe ijambo, batanze impuruza kuri iki kibazo cy’ubuvuzi bw’amatungo buhenze, no kuba nta mabwiriza bugenderaho bigatuma abacuruza imiti y’amatungo bunama ku baturage, basaba Guverinoma kureba uko mu bwingizi bw’amatungo hakongerwamo n’ubuvuzi bwayo.</p>
<p>Nka Senateri Fulgence Nsengiyumva yagize ati “Nasaba ko hatakwishingirwa gusa urupfu rw’itungo,  hakarebwa n’indwara zaryo kuko iyo ryishingiwe riba ritakiri umutungo wa nyiraryo wenyine, ahubwo aba arifatanyije n’ikigo cy’ubwishingizi.”</p>
<p>Minisitiri Ndabamenye yavuze ko, mu gukemura ikibazo cy’ubuvuzi bw’amatungo buhenze, Leta igeza ku borozi inkingo z’ibyorezo byibasira amatungo ku buntu, ikanatanga nkunganire ku nkingo zimwe na zimwe zigoye nk’ikibagarira, gasheshe n’izindi.</p>
<p>Yavuze kandi ko binyuze mu biganiro hagati ya MINAGRI na MINISANTE, barimo gutegura uburyo imiti y’amatungo yazajya itumizwa ku buryo bwihariye na Rwanda Medical Supply (DMS) isanzwe itumiza imiti y’abantu ikayishyikiriza amavuriro na za farumasi z’amatungo, ibi na byo ngo bakaba bizera ko byazagabanya igiciro cy’imiti y’amatungo.</p>
<p>Iki cyifuzo ariko, Abasenateri barimo Senateri Uwera na Senateri Evode Uwizeyimana, babaye nk’abagishidikanyaho babwira Minisitiri Ndabamenye ko iyi kompanyi ya DMS “isanzwe ikora nabi mu kugeza ku mavuriro n’amafarumasi imiti y’abantu,” bityo ko kuyongereraho inshingano zo gutumizaho imiti y’amatungo byateza ikibazo kurushaho bigatuma n’iby’imiti y’abantu yatumizagaho bizamba kurushaho.</p>
<p>Ni ibibazo Minisitiri Ndabemenye wabonaga asa n’udafitiye ibisubizo bihamye, ariko yizeza abasenateri, ko bizafasha mu kunoza igenamigambi ry’ibikorwa by’ubworozi, maze Perezida wa Sena, Dr François Xavier Kalinda, avuga ko Sena izakomeza kugenzura ko ibyo bemeranyijwe muri Sena ku muti w’ibibazo byugarije ubworozi, Sena izakomeza kugenzura ko bishyirwa mu bikorwa.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/inka_1-21-3.jpg"
				length="174690"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Aborozi b'ingurube muri Rusizi bahumurijwe: Drones zigiye gutangira kubagezaho intanga</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubuhinzi/ubworozi/article/aborozi-b-ingurube-muri-rusizi-bahumurijwe-drones-zigiye-gutangira-kubagezaho-intanga</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubuhinzi/ubworozi/article/aborozi-b-ingurube-muri-rusizi-bahumurijwe-drones-zigiye-gutangira-kubagezaho-intanga</guid>

		<dc:date>2026-04-02T12:49:33Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ubworozi
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Guverinoma y’u Rwanda yijeje aborozi b’ingurube bo mu turere twa Rusizi na Nyamasheke bari bameze nk’abibagiranye mu kugezwaho intanga z’ingurube hifashishijwe utudege tutagira abapilote tuzwi nka&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Aborozi b’ingurube muri Rusizi bahumurijwe: Drones zigiye gutangira kubagezaho intanga</h1>

			

			

			<div class='spip_document_279612 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/image_750x_68b9c3d7a8a08.jpg' width="750" height="499" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ni mu gihe hashize imyaka hafi itatu, aborozi bo mu Rwanda batangiye kugezwaho inkingo z’amatungo n’intanga hakoreshejwe drones kuko iyi gahunda yatangiye muri 2023, ariko aborozi batuye muri iki gice cy’Uburengerazuba bw’u Rwanda, akenshi kigerwamo ubanje kwambuka ishyamba rigari rya Pariki y’Igihugu ya Nyungwe, bo bari barategereje, amaso agahera mu kirere.</p>
<p>Muri Werurwe 2026, bari bongeye gutakambira abasenateri ubwo bari babasuye, babasaba ko babakorera ubuvugizi, na bo bakabona intanga z’ingurube.</p>
<p>Byatumye iki kibazo gishyirwa mu myanzuro y’ibibazo Guverinoma y’u Rwanda igomba gusobanura mu bibazo Abasenateri basanze bikibangamira iterambere ry’ubworozi.</p>
<p>Ubu noneho bashobora kwiruhutsa kuko ubwo yagezaga ku Nteko Rusange ya Sena gahunda Guverinoma ifite yo gukemura ibibazo bikidindiza iterambere ry’ubworozi, mu izina rya Minisitiri w’Intebe, Minisitiri w’Ubuhinzi n’Ubworozi, ku wa 1 Mata 2026, Dr Telesphore Ndabamenye yavuze ko guhera mu kwezi gutaha, ku bufatanye na Zipline isanzwe itanga izi serivisi za Drones, izatangira kubaka ikibuga cyazo i Karongi.</p>
<p>Yagize ati “Hari uturere tutajyana n’ikoranabuhanga rya drones bitewe n’imisozi, ariko Leta yegereye umufatanyabikorwa witwa Zipline, akaba agiye kubaka ikibuga gitwara drones mu Ntara y’Iburengerazuba, akaba yarafashijwe kubona ubutaka mu Karere ka Karongi.”</p>
<p>Yakomeje agira ati “Imirimo yo kubaka ikibuga izatangira muri Mata uyu mwaka, muri Kamena uyu mwaka wa 2026 zizatangira guhagurikira kuri icyo kibuga i Karongi zitwara intanga mu Karere ka Rusizi no mu mirenge imwe n’imwe ya Nyamasheke itashoboraga kuzibona.”</p>
<p>Minisitiri Ndabamenye yibukije ko gahunda yo gutera intanga amatungo ikeneye inzobere nyinshi, ariko ko mu buryo bwo gukemura iki kibazo, guhera muri 2025 batangije gahunda bise “Veterinary Sanitary Mandate” ijyanye no kwigisha aborozi ndetse no kubafasha gukora ibirebana no kwita ku matungo.</p>
<p>Avuga ko ari gahunda y’abikorera, bazahabwa amahugurwa yo kongera ubumenyi bw’inzobere ibihumbi 2700 mu myaka itatu iri imbere, ariko mu mwaka w’ingengo y’imari utaha (2026-2027) hakazahugurwa abagera ku 1500 biyongera ku bari bahari bagera ku 1200.</p>
<p>Avuga ko iyi gahunda yatangiye kwiyubaka kuko hari abikorera bagera ku 1815 bari mu makoperative agera kuri 91 hirya no hino mu gihugu.</p>
<p>Ati “Tugomba kubaka iyi gahunda ya ‘Veterinary Sanitary Mandate nk’uburyo bw’umuyoboro wo kwegereza aborozi intanga no gukurikirana amatungo muri rusange.”</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/image_750x_68b9c3d7a8a08.jpg"
				length="59068"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Umusenateri yabwiye Minisitiri ufite amatungo mu nshingano ko hari ibintu bisa no kubaragira</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/Umusenateri-babwiye-Minisitiri-ufite-amatungo-mu-nshingano-ko-hari-ibintu-bisa-no-kubaragira</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/Umusenateri-babwiye-Minisitiri-ufite-amatungo-mu-nshingano-ko-hari-ibintu-bisa-no-kubaragira</guid>

		<dc:date>2026-04-01T21:18:33Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Senateri Dr Charles Muligande yibuka ko ubwo yari akiri muri Guverinoma, uwari Minisitiri w’Ubuhinzi n’Ubworozi yavuze ko  bagiye kubaka ubuhunikiro bw’imyaka bwa toni ibihumbi 20.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Umusenateri yabwiye Minisitiri ufite amatungo mu nshingano ko hari ibintu bisa no kubaragira</h1>

			

			

			<div class='spip_document_279593 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-04-01_23_11_40-_110881928_evodeuwizeyimana.jpg_webp_800_450_.png' width="798" height="451" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Icyo gihe ariko, Perezida Paul Kagame yamushubije ko atarebye kure, avuga ko hakenewe kubakwa ubuhunikiro bwa toni ibihumbi 300.</p>
<p>Kuva icyo gihe kugera uyu munsi hashize imyaka cumi n&#8217;itanu, ariko u Rwanda ruhunika ibibarirwa munsi gato ya toni ibihumbi 50.</p>
<p>Uyu munsi, Minisitiri w’Ubuhinzi n’Ubworozi, Dr Telesphore Ndabamenye na we yari muri Sena, mu izina rya Minisitiri w’Intebe, kugira ngo atange ingamba Guverinoma ifite zo gukemura ibibazo byagaragaye mu buhinzi n’ubworozi, kandi ikijyanye no guhunika cyongeye kugaruka.</p>
<p>Senateri Dr Muligande yavuze ko ibihunikwa ari bikeya, aho yagize ati “Ubundi tubishyize mu mibare ni bwo wakumva ukuntu ari bike. Turamutse tugize ibyago ntitugire icyo tweza hano mu Rwanda , iyi ‘stock’ yadutunga iminsi irindwi.”</p>
<p>Ati “Urumva rero ko dufite ibyo duhunitse bike cyane,”  akibaza niba uretse kubona ibyo guhunika hari n’aho kubihunika.</p>
<p>Gahunda  Minagri ifite ni ukubaka ubuhunikiro bwa toni ibihumbi 100 mu gihe cy’imyaka itatu iri imbere.</p>
<p>Aha ni ho Senateri Dr Muligande yahereye abaza Minisitiri Ndabamenye, ati “Ndashaka kumenya ingamba mufite zizafasha kubaka mu myaka itatu ubuhunikiro bwananiranye kubaka muri iki gihe cyose gishize.”</p>
<p>Yakomeje avuga ko kugira ngo intego yo guhunika byinshi igerweho “byasaba kuba twakweza byinshi tukagira ibyo duhunika, ariko hakaba n’ibitumizwa mu mahanga.”</p>
<p>Iki kibazo cyaje gisanga icya Senateri Evode Uwizeyimana wagarutse ku birebana no kuba Guverinoma iteganya kwifashisha Kompanyi ya RMS (Rwanda Medical Supply)  itumiza mu mahanga imiti yifashishwa mu kuvura abantu, ikazaba ari na yo izajya itumizaho imiti y’amatungo.</p>
<p>Senateri Uwizeyimana ati “Ndagira ngo muze kuduha igihe bizakorwamo. Hari inzego ziza zikatubwira ibintu hano, nka nyuma y’imyaka itanu wabaza aho bigeze bakakubwira ngo batanze isoko, indi myaka itanu yashira bati ‘tugiye gusesa amasezerano na rwiyemezamirimo ntabwo ibintu byagenze neza.”</p>
<p>Ati “Ibintu bimeze nko kuturagira mbyumva kenshi, tuganira n’inzego nyinshi, ndagira ngo rero muduhe igihe bizakorerwa mutumare impungenge kuko RMS isanzwe ikora nabi.”</p>
<p>Ibi Senateri Evode yabishingiye ku kuba hari n’izindi ngendo Sena yigeze gukora isura amavuriro y’ibanze (Posts de Sante) mu gihugu hose, bakababwira ko imikorere y’iyi kompanyi mu gutumiza imiti y’abantu ikorwa nabi.</p>
<p>Asanga rero kubivanga no gutumiza imiti y’amatungo byatuma imikorere yayo noneho iba mibi kurushaho.</p>
<p>Ku kijyanye n’ubuhunikiro, Minisitiri w’Ubuhinzi n’Ubworozi yemeranyije na Senateri Muligande ko guhunika imyaka yarengera Abanyarwanda bikiri hasi.</p>
<p>Ubundi ngo ku rwego mpuzamahanga, byitwa ko nta kibazo gihari iyo Igihugu gishobora kugaburira abaturage bacyo mu gihe nibura cy’amezi atatu haramutse habaye ikibazo.</p>
<p>Yavuze ko Minagri yamaze kugena aho ibyo bigega bizubakwa kugira ngo babashe kongera ubushobozi bw’ubuhunikiro, kandi ko batanze amasoko y&#8217;abazabwubaka.</p>
<p>Ubusanzwe ngo Igihugu cyagombye kuba gifite ubushobozi bwo guhunika 15% by’umusaruro, byatunga nibura 15% by’abaturage b’igihugu mu gihe cy’amezi atatu.</p>
<p>Naho ku bijyanye n’imiti y’amatungo bateganya ko yajya itumizwa na kompanyi itumiza imiti ivura abantu, Minisitiri Dr Ndabamenye yavuze ko bizasuzumanwa ubushishozi.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-04-01_23_11_40-_110881928_evodeuwizeyimana.jpg_webp_800_450_.png"
				length="514236"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Amande acibwa abatitabira umuganda akwiye gukoreshwa mu gusoza ibikorwa bitarangiye - Abasenateri</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/Amande-acibwa-abatitabira-umuganda-akwiye-gukoreshwa-mu-gusoza-ibikorwa-bitarangiye</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/Amande-acibwa-abatitabira-umuganda-akwiye-gukoreshwa-mu-gusoza-ibikorwa-bitarangiye</guid>

		<dc:date>2026-03-31T19:43:55Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu gihe hirya no hino mu Gihugu hakomeje kugaragara abaturage batitabira umuganda nk’uko biteganywa n’amategeko, Senateri Charles Murigande yasabye ko amande ateganywa ku batubahiriza uyu muhigo&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Amande acibwa abatitabira umuganda akwiye gukoreshwa mu gusoza ibikorwa bitarangiye - Abasenateri</h1>

			

			

			<div class='spip_document_279516 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/umuganda-35.jpg' width="800" height="534" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yabitangaje mu biganiro nyunguranabitekerezo byabereye mu Nteko Ishinga Amategeko kuri uyu wa 31 Werurwe, aho hagarutswe ku bibazo bikibangamiye ishyirwa mu bikorwa rya politiki y’umuganda, birimo n’icyo kuba hari ibikorwa byinshi umuganda usozwa bitarangiye, hakaba harimo ibyangirika burundu bigatuma amaboko y’abaturage aba impfabusa.</p>
<p>Senateri Murigande yagaragaje ko nubwo itegeko rigena ko umuganda ugomba gukorwa n’abantu bose bafite hagati y’imyaka 18 na 65, hakigaragara ubwitabire buke cyane, cyane cyane mu mijyi.</p>
<p>Ati “Hano mu mujyi, iyo urebye abitabira umuganda, ntibarenze 20%. Urugero, mu mudugudu ntuyemo ufite ingo 227, ushobora kubara abantu barenga 450 bafite imyaka yo gukora umuganda, ariko abawitabira ntibagera kuri 50.”</p>
<div class='spip_document_279518 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/senate-4.jpg' width="1600" height="1000" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yavuze ko ibi bigaragaza ko hari benshi badakurikiza amategeko, nyamara ingingo ya 13 y’itegeko rigenga umuganda iteganya ko utitabiriye acibwa amande atari munsi y’amafaranga y’u Rwanda ibihumbi bitanu.</p>
<p>Mu rwego rwo gukemura iki kibazo, yasabye ko ayo mande yakongerwa gushyirwa mu bikorwa, ndetse amafaranga avuyemo akajya afasha mu gusoza imirimo isigara itarangiye.</p>
<p>Ati “Ayo mafaranga akwiye kujya acibwa koko, hanyuma ibikorwa bitarangijwe bikifashisha ayo mafaranga bigasoza neza.”</p>
<p>Si we wenyine wagaragaje impungenge kuri iki kibazo. Abandi basenateri n’abitabiriye ibi biganiro, barimo n’abahagarariye inzego zitandukanye z’imiyoborere n’urubyiruko, bagarutse ku kibazo cy’uko hari abaturage bagisuzugura umuganda, mu gihe abandi baba bawukora.</p>
<p>Senateri Mureshyankwano na we yagaragaje ko hakenewe izindi ngamba ziherekeza amande, zirimo no gushyira ahagaragara urutonde rw’abagomba gukora umuganda mu midugudu, abawusiba bakajya babazwa mu ruhame.</p>
<div class='spip_document_279519 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/senat-3.jpg' width="1600" height="1000" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ati “Njyewe aho ntuye, iyo hari impamvu ituma ntabasha kwitabira umuganda, mbimenyesha umukuru w’umudugudu nkamusobanurira impamvu.”</p>
<p>Ku ruhande rwa Guverinoma, Minisitiri w’Ubutegetsi bw’Igihugu, Dominique Habimana, yemeye ko hari ibibazo bikigaragara mu ishyirwa mu bikorwa ry’umuganda, birimo n’ibikorwa umuganda usozwa bitarangiye bigasaba gutegereza uw’ukwezi gukuriyeho, bityo bikaba bishobora kwangirika bigateza igihombo.</p>
<p>Yasobanuye ko hari igihe biterwa n’ubuke bw’amikoro, aho ibikorwa bimwe bisaba ubushobozi burenze ububoneka mu muganda, bigatuma bisozwa nyuma n’inkunga z’uturere cyangwa gutegurwa undi muganda wo kubisoza.</p>
<p>Ati “Hari ibikorwa bimwe bisozwa bitarangiye kubera ikibazo cy’ubushobozi, ariko hari n’ibisigara hagati aho bikaba byakwangirika koko.”</p>
<div class='spip_document_279517 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/habimana-5.jpg' width="1600" height="952" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Minisitiri Habimana yijeje ko Minisiteri ayoboye (MINALOC) igiye kongera imbaraga mu gukurikirana ishyirwa mu bikorwa ry’amategeko agenga umuganda, by’umwihariko harebwa uko amande ateganywa acibwa, ndetse amafaranga avuyemo agafasha mu kurangiza ibikorwa by’umuganda.</p>
<p>Ibi bikaba byitezweho kongera ubwitabire bw’abaturage, no gutuma ibikorwa by’umuganda bikorwa neza kandi bikarangira ku gihe, bityo bikagira uruhare rufatika mu iterambere ry’imibereho y’abaturage.</p>
<p>Minisitiri Habimana akaba yijeje ko uretse iki kibazo cy’abasiba umuganda, MINALOC igiye kwita no ku mitegurire y’umuganda, na yo yakemanzwe cyane noneho hakajyaho igenamigambi ry’ibikorwa by’umuganda ku buryo nibura buri mezi atatu abaturage bazajya baba bafite gahunda y’umuganda y’icyo gihe.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/umuganda-35.jpg"
				length="171268"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title> Umuganda waciwe intege n'abayobozi bakomeye batawitabira - Umuvugizi wa RDF Gen Rwivanga</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/Umuganda-waciwe-intege-n-abayobozi-bakomeye-batawitabira-Umuvugizi-wa-RDF-Gen-Rwivanga</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/Umuganda-waciwe-intege-n-abayobozi-bakomeye-batawitabira-Umuvugizi-wa-RDF-Gen-Rwivanga</guid>

		<dc:date>2026-03-31T13:53:30Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Umuvugizi w’Ingabo z’u Rwanda (RDF), Gen Ronald Rwivanga, yabwiye Abasenateri ko umuganda waciwe intege n’abayobozi mu nzego zo hejuru batawukora kandi bakagombye kubera urugero abaturage.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1> Umuganda waciwe intege n’abayobozi bakomeye batawitabira - Umuvugizi wa RDF Gen Rwivanga</h1>

			

			

			<div class='spip_document_279510 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-03-31_15_51_03-image-2120_png_700_486_.png' width="699" height="478" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yabivugiye mu biganiro nyunguranabitekerezo mu Nteko Ishinga Amategeko, umutwe wa Sena kuri Politiki y’Igihugu y’Umuganda kuri uyu wa 31 Werurwe.</p>
<p>Gen Rwivanga yagize ati “Ingabo aho ziri mu kazi mu bice bitandukanye zikora umuganda, tuba twambaye sivili ku buryo uwareba yagira ngo ntiduhari, ariko muri rusange ntabwo navuga ko bigenda neza.”</p>
<p>Gen Rwivanga, mu minota itagera kuri ibiri, ati “Natwe ntabwo tubyubahiriza 100% nk’abayobozi. Abaminisitiri, Abajenerali ntabwo twese turi muri ibi bikorwa.”</p>
<p>Gen Rwivanga yavuze ko abayobozi mu nzego nkuru z’ubuyobozi bwite bwa Leta n’ubw’inzego z’umutekano baramutse bitabiriye umuganda mu buryo bukwiye, n’abaturage bawitabira ukarushaho kugenda neza no gutanga umusaruro.</p>
<p>Ni ijambo ryakoze ku mutima Senateri Nkubana, wimyoje agihabwa ijambo ngo ashimangire ibyari bimaze kuvugwa na Gen Rwivanga, ati “Mu by&#8217;ukuri Gen Rwivanga akimara gutanga igitekerezo numvaga nahita ndekera aho simvuge kuko avuze ibintu bikomeye.”</p>
<p>Ati “Mu by’ukuri ntabwo umuturage yabona Generali cyangwa Komiseri wa Polisi mu muganda ngo we areke kuwukora.”</p>
<p>Mu mvugo yumvikanamo kuba yakozwe ku mutima, yakomeje agira ati “Umuganda usa n’uwaciwe imbaraga n’abayobozi cyangwa n’abitwa ko bajijutse kuko nk’uko Jenerali yari abivuze, ntabwo yajya mu muganda ari Jenerali cyangwa Komiseri wa Polisi ngo hagire umuntu arusha ipeti uguma mu rugo aryamye."</p>
<p>Yavuze ko abantu bize kimwe n’abandi “bitwa ko bajijutse” umuganda bawufashe nk’igikorwa cy’abaturage basanzwe gusa kandi ngo atari ko bikwiye kuba bimeze.</p>
<p>Ati “Umuganda ni igikorwa cyiza kuko umuganda uva ku muco, umuganda ni ubusabane kandi ni ho hanyuzwa na politiki z’Igihugu.”</p>
<p>Yashimangiye ko umuganda ari ikintu gikomeye kandi kiri mu itegeko, asaba ko abayobozi bakwiye kwisuzuma uhereye ku basenateri, abaminisitiri, abadepite, abaganga n’abandi bize kugira ngo abaturage babarebereho.</p>
<p>Ati “Ngira ngo wenda unatekereje aho utuye, ni abantu bangahe bakora mu nzego za Leta nk’abadepite, abasenateri cyangwa abaminisitiri baza mu muganda buri munsi? Ni twe rero dukwiye guherwaho kugira ngo iki gikorwa cyongere gihabwe agaciro.”</p>
<p>Yubakiye ku bikorwa bya gisirikare bizwi nka “Army Week” yibukije ko inzego z’umutekano zikwiye kureberwaho, zikigirwaho uburyo bwo gukora umuganda ushingiye ku byiciro by’ubumenyi nk’uko mu bihe bya Army Week abasirikare usanga bajya kuvura abaturage amaso, amenyo n’izindi ndwara, bakubakira abaturage, n&#8217;ibindi.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-03-31_15_51_03-image-2120_png_700_486_.png"
				length="405524"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Umuganda w'u Rwanda ushobora gusabirwa kwandikwa mu Murage w'Isi</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/umuganda-w-u-rwanda-ushobora-gusabirwa-kwandikwa-mu-murage-w-isi</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/umuganda-w-u-rwanda-ushobora-gusabirwa-kwandikwa-mu-murage-w-isi</guid>

		<dc:date>2026-03-31T12:40:49Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Abagize Inteko Ishinga Amategeko y’u Rwanda basabye Minisiteri y’Ubutegetsi bw’Igihugu (MINALOC) kwandikisha Umuganda w’u Rwanda mu Murage w’Isi.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Umuganda w’u Rwanda ushobora gusabirwa kwandikwa mu Murage w’Isi</h1>

			

			

			<div class='spip_document_279506 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/55120703999_f699e51114_c.jpg' width="800" height="550" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p> Bavuze ko bakurikije uburyo ukorwa haba mu Rwanda no mu mahanga binyuze mu nzego z’umutekano ziba zagiye mu butumwa bw’amahoro, uramutse utinzwe kwandikisha ari igitekerezo abandi bashobora kuzatwara u Rwanda.</p>
<p>Byasabwe na Senateri Emmanuel Havugimana, mu nama nyunguranabitekerezo Inteko Ishinga Amategeko yagiranye na Minaloc n’abafatanyabikorwa bayo ku ishirwa mu bikorwa rya Politiki y’Igihugu y’Umuganda kuri uyu wa 31 Werurwe 2026.</p>
<div class='spip_document_279505 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/52929790023_e3507df735_c.jpg' width="800" height="543" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Asima uruhare umuganda ugira mu iterambere ry’igihugu, aho yagize ati “Umuganda uri mu mateka yacu kandi wagize ikintu kinini ugeza ku gihugu cyacu.”</p>
<p>Ibi Senateri Havugimana yabivuze ashingiye ku mibare yatanzwe na Minisitiri wa Minaloc, Dominique Habimana, y’ibikorwa byakozwe n’umuganda mu gihe cy’amezi atandatu ashize n’uburyo wagiye ugira uruhare mu guhuza abantu haba mu Rwanda no mu maganga.</p>
<div class='spip_document_279504 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/55120449661_ea0f7aae6d_c.jpg' width="800" height="720" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yakomeje agira ati “Kubera ko umuganda ari ikintu gifite inkomoko mu Rwanda, nifuzaga ko wakwandikishwa mu Murage w’Isi muri Unesco.”</p>
<p>Ati “Ngirango urabona ingabo zacu muri Centrafrica zirawukora, ejo bundi numvise muri Jamaica baririmba bati ‘umuganda’, narishimye cyane kumva ko abantu bo muri Jamaica ijambo umuganda barimenye bijyana n’ukuntu rifite akamaro kandi rihuza abantu, ugize ibyago bakamugeraho. Umuganda ni ikintu cyiza cyane gikwiye kubungwabungwa.”</p>
<div class='spip_document_279502 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/55120839390_b4b16a0985_c.jpg' width="800" height="656" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Minisitiri Habimana yijeje Inteko ko koko bigiye gusuzumwa hakarebwa ni umuganda wakwandikishwa mu Murage w’Isi.</p>
<p>Mu mezi atandatu ashize, binyuze mu muganda, hasanwe hakanahangwa imihanda ifite uburebure bureshya n’ibirometero 25,188, gusana inzu zibarirwa mu 125,965, kubaka ubwiherero 46,654, kubaka inzira z’amazi zireshya n’ibirometero 63,971, gutera ibiti birenga ibihumbi 40 n’ibindi.</p>
<div class='spip_document_279494 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/55070305473_b1b64ee83d_c.jpg' width="800" height="534" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Nubwo umuganda ushimwa gutyo kandi urugare rwawo mu iterambere ry’igihugu rukaba rudashidikanywaho ariko, abagize Inteko Ishinga Amategeko bagaragaje ko Politiki yawo igifite ibibazo birimo kuba udafite imitegurire ihamye ituma witabirwa na buri we, kuba hari ibikorwa ukora igice ntibikomeze bityo imbaraga z’abaturage zigapfa ubusa no kuba hakiri abanyamujyi n’urubyiruko bawupinga ntibawukore bibwira ko ari uw’abanyacyaro gusa.</p>
<div class='spip_document_279501 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/53127181275_3c793573e3_c.jpg' width="799" height="533" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_279500 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/53126776751_1bfd5a3183_c.jpg' width="800" height="557" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_279498 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/53127258773_e2c15f0196_c.jpg' width="799" height="597" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/55120449661_ea0f7aae6d_c.jpg"
				length="330347"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Uwatura yatura i Gicumbi: Hari umwuka mwiza kurusha ahandi mu Rwanda</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ibidukikije/ibungabunga/Uwatura-yatura-i-Gicumbi-Hari-umwuka-mwiza-kurusha-ahandi-mu-Rwanda</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ibidukikije/ibungabunga/Uwatura-yatura-i-Gicumbi-Hari-umwuka-mwiza-kurusha-ahandi-mu-Rwanda</guid>

		<dc:date>2026-03-30T17:13:15Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ibungabunga
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Kuri Phoibe Mukandayisenga, umunyamakuru wabaye kandi agakorera mu Karere ka Gicumbi imyaka ikabakaba icumi, ikirere cya Gicumbi ni ikirere gihora gihehereye haba mu mpeshyi cyangwa mu gihe&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Uwatura yatura i Gicumbi: Hari umwuka mwiza kurusha ahandi mu Rwanda</h1>

			

			

			<div class='spip_document_279423 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/green-6.jpg' width="1200" height="700" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ati “Iyo uhageze wumva uhumetse, ufite umwuka utandukanye n’uw’iyi Kigali twirirwamo. Mbese wahatuye ku bijyanye n’ikirere cyiza, uba wumva nta handi waba ngo hakunyure.”</p>
<p>Muri aka Karere k’imisozi miremire yambaye amashyamba, n’imirima iryoheye ijisho y’icyayi, ibirayi n’ibindi, Mukandayisenga ati “Haba ikirere kitagora umuntu uwo ari we wese usibye uwaba afite uburwayi budasanzwe bw’umwihariko.”</p>
<p>Claudine Nyirabakire, ucuruza imboga muri aka Karere, avuga ko itandukaniro aryibonera cyane iyo agiye mu Mujyi wa Kigali.</p>
<p>Ati “Iyo ngeze i Kigali amaso arandya, abana bagakorora nijoro. Ariko hano iwacu umwuka uroroha, umuyaga uva ku misozi ugatuma uhorana isuku.”</p>
<p>Ibyo aba bombi bavuga, bishimangirwa na Raporo y’ubushakashatsi bwakozwe n’ikigo mpuzamahanga cyo mu Busuwisi, IOAir, gifatanyije na ONU,  yashyize Akarere ka Gicumbi ku mwanya wa mbere mu Rwanda mu duce dufite umwuka mwiza, usukuye.</p>
<p>Iyi raporo yasohotse mu mpera z’icyumweru gishize igaragaza ko umwuka wo my Karere ka Gicumbi ari wo wanduye ku kigero cyo hasi kuko ifite ingano ntoya y’uduce tw’umukungugu duhumanya ikirere (fine particles) ipimwa mu ngero bita mikorogarama 38 kuri metero kibe (µg/m³).</p>
<p>Nubwo iki gipimo kikiri hejuru y’igiteganywa n’Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Buzima (OMS/WHO) cya cya mikorogarama eshanu (5 µg/m³), Gicumbi ni yo iza ku mwanya wa mbere mu Rwanda mu kugira umwuka mwiza.</p>
<p>Aya makuru ashingiye ku bipimo byakusanyijwe n’ibikoresho cumin a kimwe bipima ubuziranenge bw’umwuka biri hirya no hino mu gihugu, byaturutse ku masoko ane atandukanye arimo ibikoresho bya Leta n’ibindi bihendutse byifashishwa mu gukurikirana ireme ry’umwuka.</p>
<p>Nubwo u Rwanda rutangiye gutera intambwe mu gukurikirana ubuziranenge bw’umwuka, inzobere zigaragaza ko umubare w’ibikoresho bipima umwuka ukiri muto ugereranyije n’ibihugu bifite ubushobozi buhanitse.</p>
<p>Mu mpamvu iyi raporo ivuga ko zituma Gicumbi igira umwuka mwiza harimo: kuba iri ku butumburuke bwo hejuru, bigafasha umuyaga gukwirakwiza imyuka ihumanye, kuba ifite umubare muto w’imodoka n’inganda, gahunda zo gutera ibiti no kurengera ibidukikije ndetse n’uburyo bwiza bwo guhinga bubungabunga ubutaka, dore ko bahinga ku materasi y’indinganire.</p>
<div class='spip_document_279424 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/gicumbi-33.jpg' width="1500" height="1000" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ku rwego rw’igihugu, u Rwanda rufite impuzandengo y’umwanda w’umwuka igera kuri 34.5 µg/m³, inshuro hafi zirindwi hejuru y’igipimo cyemewe.</p>
<p>Mu Mujyi wa Kigali, ho umwuka ukunze kugaragara ko wanduye kurushaho, aho mu bihe bitandukanye wageze kuri 40 µg/m³ cyangwa ukarenga, bitewe ahanini n’imodoka nyinshi, ibikorwa by’ubwubatsi n’indi mirimo ijyanye n’iterambere ry’imijyi.</p>
<p>Ahandi nko mu Mujyi wa Muhanga na ho, iyi raporo yerekana ko hakunze kugaragara umwuka wanduye kurusha ahandi, bitewe n’ubucucike bw’abaturage, ubwikorezi bwinshi n’umukungugu.</p>
<p>Mu rwego rwo guhangana n’iki kibazo, Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Kubungabunga Ibidukikije (REMA) cyashyizeho amabwiriza akomeye yo kugenzura imyuka iva mu modoka.</p>
<p>Kuri ubu, imodoka zose zisabwa gutsinda ibizamini by’imyuka ihumanya ikirere mbere yo guhabwa uburenganzira bwo kugenda, hanashishikarizwa ikoreshwa ry’imodoka zikoresha amashanyarazi mu rwego rwo kugabanya imyuka ihumanya.</p>
<p>Mu Karere ka Afurika y’Iburasirazuba, ikibazo cy’umwuka wanduye kiracyari ingorabahizi. Ibihugu nka Uganda na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo bifite urugero ruri hejuru, mu gihe Kenya na Tanzania byo bifite ururi hasi ugereranyije, ariko na rwo rukiri hejuru y’igipimo cyemewe.</p>
<div class='spip_document_279437 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/fxwhmahxsae1j1j-2.jpg' width="1024" height="576" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ku rwego rwa Afurika, ibihugu nka Chad na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo biri mu bifite umwuka wanduye cyane ku Isi.</p>
<p>Ku Isi hose, imibare igaragaza ko 14% gusa by’imijyi ari yo yujuje ibisabwa ku bwiza bw’umwuka, mu gihe 91% by’ibihugu birenga ku bipimo byemewe.</p>
<p>Abahanga bagaragaza ko kugera ku mwuka mwiza bishoboka, ariko bisaba guhuza politiki nziza, imiterere y’ahantu n’imyitwarire myiza y’abaturage.</p>
<p>Bakanaburira ko ubwiyongere bw’abaturage, ihindagurika ry’ibihe n’iterambere ry’ubukungu bishobora kongera umwanda w’umwuka mu gihe bidacungwa neza.</p>
<p>Ku baturage ba Gicumbi, kuba Akarere kabo kaza ku isonga si imibare gusa, ahubwo ni ubuzima bwabo bwa buri munsi, guhumeka neza, kugira ubuzima bwiza no kurengera ibidukikije.</p>
<div class='spip_document_279438 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/fxvmftrwyaeec6b-2.jpg' width="2048" height="1152" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_279439 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/gicumbi_3-14-3.jpg' width="1024" height="576" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_279440 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/gicumbi_2-14-2.jpg' width="1080" height="721" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_279441 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/maxresdefault-1-2048x1152.jpg' width="2048" height="1152" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/gicumbi_3-14-3.jpg"
				length="155444"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Indwara zitandura zagabanutse ku kigero kikubye inshuro zirenga eshatu</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/indwara-zitandura-zagabanutse-ku-kigero-kikubye-inshuro-zirenga-eshatu</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/indwara-zitandura-zagabanutse-ku-kigero-kikubye-inshuro-zirenga-eshatu</guid>

		<dc:date>2026-03-26T09:21:45Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Minisitiri w’Intebe Dr Justin Nsengiyumva yagaragaje ko u Rwanda rumaze kwiyubaka mu kurwanya indwara zitandura, ku buryo mu myaka isaga itanu izi ndwara zagabanutse inshuro zirenga eshatu.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Indwara zitandura zagabanutse ku kigero kikubye inshuro zirenga eshatu</h1>

			

			

			<div class='spip_document_279166 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-03-26_11_16_51-chuk_-_google_search.png' width="643" height="366" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu cyiciro cy’umuvuduko w’amaraso ukabije, imibare igaragaza ko abarwaye iyi ndwara bavuye ku 58,194 mu mwaka wa 2019 bagera ku 134,823 mu 2025. Ibi bisobanura ko mu gihe cy’imyaka mike gusa, abarwayi barenga kabiri biyongereye, bigaragaza impamvu hakenewe ingamba zihamye zo kuyirinda no kuyivura hakiri kare.</p>
<p>Ku rundi ruhande, diyabete nayo iri mu ndwara ziri kuzamuka cyane. Abayirwaye bavuye ku 11,891 mu 2019 bagera ku 21,164 mu 2025. By’umwihariko, ifoto igaragaza ko “1 kuri 2” by’abafite diyabete batazi ko bayirwaye, bikaba ikibazo gikomeye kuko bituma benshi bayivuriza igihe yaramaze gukomera.</p>
<p>Ku bijyanye na kanseri, imibare igaragaza ko abayirwaye bavuye ku 2,745 mu 2017 bagera ku 6,896 mu 2025. Ibi bigaragaza izamuka rikomeye, n’ubwo hari ingamba zigamije kuyikumira, zirimo gahunda yo kuyisuzuma hakiri kare no kuyivura. Intego ni uko mu 2027, 90% by’abangavu bazaba bakingiwe, 70% by’abagore bafite imyaka 30–49 basuzumwe, ndetse 90% by’abarwaye bakabona ubuvuzi.</p>
<p>Indwara zo mu mutwe nazo ziri mu ziyongera, aho abarwayi bavuye ku 35,000 mu 2017 bagera ku 50,000 mu 2025. Ibi byerekana ko ubuzima bwo mu mutwe bukwiye kwitabwaho cyane nk’izindi ndwara zose.</p>
<p>Muri rusange, indwara zitandura ziri kwiyongera ku buryo bugaragara mu Rwanda. Ibi bisaba kongera imbaraga mu bukangurambaga, kwisuzumisha hakiri kare, guhindura imibereho n’imirire, no kongera serivisi z’ubuvuzi, kugira ngo izi ndwara zigabanyuke mbere y’uko ziba ikibazo gikomeye kurushaho ku buzima rusange bw’Abanyarwandaa</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-03-26_11_16_51-chuk_-_google_search.png"
				length="524798"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Perezida Kagame arifuza kubona &#8216;inkovu' z'abayobozi batuzuza inshingano</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/perezida-kagame-arifuza-kubona-inkovu-z-abayobozi-batuzuza-inshingano</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/perezida-kagame-arifuza-kubona-inkovu-z-abayobozi-batuzuza-inshingano</guid>

		<dc:date>2026-03-24T10:01:25Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Perezida Paul Kagame arambiwe abayobozi bicara bagapanga igenamigambi ry’ibikorwa, ariko rikarangirira mu nyandiko, n’ibikozwe ugasanga bikorwa mu buryo busa nk’ubwo kwikiza aho gukora ibikorwa&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Perezida Kagame arifuza kubona ‘inkovu’ z’abayobozi batuzuza inshingano</h1>

			

			

			<div class='spip_document_279050 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/55163641537_fb588c391d_k.jpg' width="2048" height="1365" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Asoza umwiherero w’abayobozi b’inzego z’ibanze n’abo ku rwego rw’Igihugu, mu Karere ka Bugesera, ku wa 23 Werurwe 2026, Perezida Kagame yavuze ko arambiwe kumva amagambo aho kwerekwa ibikorwa.</p>
<p>Ibi Perezida Kagame yabivugiye ko nyuma y’umwiherero abo bayobozi bakoze imyanzuro y’ibyo biyemeje, ariko ntibagaragaze uko izashyirwa mu bikorwa.</p>
<p>Yagize ati “Ntawe uzababaza, ntawe uzabakurikirana! N’ibi bwavugaga mugiye kwinenga, hari ikintu cya ngombwa cyangwa ibintu bya ngombwa muravuze, ntwabwo nigeze numva mu myanzuro, muvuga ukuntu muzakurikirana uko ibintu muvuye hano musezeranye bizashyirwa mu bikorwa.”</p>
<p>Perezida Kagame yagaraje ko imikorere nk’iyo iba igamije gusiga icyuho hagati, kugira ngo ibyo bimeje binadakorwa hazabure ubiryozwe, ati “Mugiye kuva aha gusa, buri wese yizeye undi, ko indirimbo mwaririmbye y’ukuntu ibi byose mwavuze mugiye kubihindura, mukaba bashya mukabikora..”</p>
<p>Ati “Nabyumvaga nk’indirimbo njyewe, indirimbo uhora wumva isubirwamo,” ababwira ko hari hakwiye kubamo umwanzuro ugaragaza ukuntu iyo myanzuro izasuzumwa ko yashyizwe mu bikorwa, utakoze icyo yagombaga gukora akabiryozwa.</p>
<div class='spip_document_279051 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/55164202638_a1d898098d_k.jpg' width="2048" height="1517" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Perezida Kagame yageze aho ahagurutsa Minisitiri w’Ubutegetsi bw’Igihugu, Dominique Habimana, ngo asobanure uko iyo mwanzuro izashyirwa mu bikorwa, ariko undi amusubiza avuga ko bazajya bahura bakisuzuma, bakareba aho ibikorwa bigeze.</p>
<p>Iki gisubizo nticyanyuze Perezida Kagame wahise avuga ashaka kubona hari abayobozi baryozwa inshingano mbere y’uko bongera guteranya.</p>
<p>Yagize ati “Guhura gusa! Oya, ndashaka ‘casualities’. iyo umuntu ari ku rugamba, hari abaraswa bakagira inkovu, turashaka inkovu noneho. Hagomba kuba kuba ‘casualities’, kubibazwa bakabisubiza. Ntiwahagarika umushinga uri umuntu umwe, ikwiye kuba iha abantu ibihumbi bitandatu, icumi amazi gusa kubera ko umuntu yibagiwe.”</p>
<div class='spip_document_279053 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/55164167128_d8d307ac46_k.jpg' width="2047" height="1592" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Agaragaza kutishimira imikorere y’abayozi nk’aho, Perezida Kagame yabwiye Minisitiri w’Ubutegetsi bw’Igihugu, ko mu gihe bazongera guhura ibyabyashwe nk’imyanzuro muri uwo mwiherero w’abayobozi bitarashyizwe mu bikorwa, na we azaba umwe mu baryozwa inshingano, akagira inkovu z’inshingano.</p>
<div class='spip_document_279054 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/55164386455_b192e3c254_k.jpg' width="2048" height="1578" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_279052 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/55163112862_e8fdbc9f62_k.jpg' width="2047" height="1365" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p><strong>Reba ibindi muri iyi Video: </strong></p>
<iframe width="100%" height="402" src="//www.youtube.com/embed/B8ohj_ytluA" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/55164386455_b192e3c254_k.jpg"
				length="780155"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Guverinoma y'u Rwanda yagejeje ku Badepite impinduka yifuza mu matora</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/guverinoma-y-u-rwanda-yagejeje-ku-badepite-impinduka-yifuza-mu-matora</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/guverinoma-y-u-rwanda-yagejeje-ku-badepite-impinduka-yifuza-mu-matora</guid>

		<dc:date>2026-03-19T08:22:05Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Guverinoma y’u Rwanda yagaragarije Abadepite impinduka zitandukanye yifuza gushyira mu mikorere y’amatora, zirimo guhindura uburyo bwo gutora ku nzego zimwe, kongera igihe cyo gusimbuza abayobozi&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Guverinoma y’u Rwanda yagejeje ku Badepite impinduka yifuza mu matora</h1>

			

			

			<div class='spip_document_278737 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="56" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-03-19_at_7.36_06_am.jpg' width="1600" height="1067" alt="Minisitiri w'Ubutegetsi bw'Igihugu, Dominique Habimana" title="Minisitiri w'Ubutegetsi bw'Igihugu, Dominique Habimana" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Minisitiri w’Ubutegetsi bw’Igihugu, Dominique Habimana</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Izi mpinduka zagarutsweho na Minisitiri w’Ubutegetsi bw’Igihugu, Dominique Habimana, ubwo yagezaga ku badepite ishingiro ry’umushinga w’itegeko ngenga rigenga amatora, ugamije guhuriza hamwe amavugurura amaze imyaka akorwa muri iri tegeko.</p>
<p>Kimwe mu by’ingenzi bigaragara muri izi mpinduka ni uburyo bwo gutora abajyanama ku rwego rw’Akarere. Ubusanzwe, abajyanama umunani batorwaga mu buryo butaziguye n’abaturage bose, ariko Guverinoma irifuza ko bajya batorwa mu buryo buziguye, banyuze mu nteko zitora.</p>
<p>Minisitiri Habimana yavuze ko ubu buryo bugamije kugabanya ubwinshi bw’abaturage bajya mu matora icyarimwe, bityo ntibasiragizwe, ahubwo bagahagararirwa n’abo bitoreye mu nzego zo hasi. Yagaragaje ko ubu buryo bwigeze gukoreshwa mu matora yo mu 2021 mu gihe cya COVID-19, bukaba bwaragaragaje ko bushobora gutanga umusaruro.</p>
<p>Yagize ati “Kubatora mu buryo buziguye bizatuma abaturage badasiragizwa mu matora, ahubwo bagahagararirwa n’abo bitoreye.”</p>
<div class='spip_document_278739 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-03-19_at_7.37_15_am.jpg' width="1600" height="1067" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Indi mpinduka ikomeye ni ijyanye n’inteko zitora abayobozi ku nzego z’ibanze n’iz’Umujyi wa Kigali, aho zitezwe kujya zigenwa n’Iteka rya Perezida wa Repubulika, aho kuba mu itegeko ngenga nk’uko byari bisanzwe.</p>
<p>Iyi ngingo yateje impaka mu badepite, bamwe bagaragaza impungenge z’uko bishobora kugabanya uruhare rw’Inteko Ishinga Amategeko cyangwa bigatuma abaturage batamenya neza ibikubiye muri ayo mateka.</p>
<p>Mu gusubiza, Minisitiri Habimana yasobanuye ko intego ari ukugabanya guhindagura itegeko ngenga buri gihe habaye impinduka mu nzego z’ibanze, ashimangira ko Iteka rya Perezida rizagena izi nzego ryamaze gutegurwa.</p>
<p>Ku bijyanye n’imiyoborere, Guverinoma irifuza ko igihe cyo gusimbuza abayobozi bavuye mu nshingano cyongerwa. Ubusanzwe, amatora yo gusimbura uwavuye mu mwanya yakorwaga mu gihe gisigaye kitarenze amezi atandatu, ariko ubu hateganywa ko cyagurwa kikagera ku mwaka umwe.</p>
<p>Minisitiri Habimana yavuze ko impamvu ari uko amezi atandatu atari ahagije mu gutegura amatora mashya, cyane cyane iyo ahuriranye n’andi matora ateganyijwe. Gusa, yagaragaje ko mu gihe abayobozi benshi batagishoboye gukomeza inshingano ku buryo byabangamira imikorere y’inzego, bashobora gusimbuzwa hatitawe ku gihe cya manda gisigaye.</p>
<p>Hari kandi impinduka zigamije guhuza amategeko, hirindwa ko habaho kuvuguruzanya hagati y’itegeko ngenga rigenga amatora n’andi mategeko. Muri izo mpinduka harimo gukuraho zimwe mu ngingo zerekeye igihe abayobozi b’inteko bagombaga kumenyesha ko hari uwavuye mu nshingano, kuko ibyo bisanzwe biteganywa ahandi.</p>
<p>Mu biganiro byabaye, bamwe mu Badepite bagaragaje ko hari ibibazo bikwiye kwitabwaho, birimo n’abakandida biyamamaza batujuje ibisabwa bagatesha igihe inzego z’amatora. Depite Nizeyimana yatanze urugero rw’abajya gushaka kandidatire badafite ubushobozi buhagije bwo kuzuza ibisabwa.</p>
<div class='spip_document_278738 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-03-19_at_7.38_46_am.jpg' width="1600" height="1067" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Minisitiri Habimana yasubije ko ibyo bitazakemurwa n’itegeko ngenga, ahubwo bizasobanurwa mu mabwiriza arishyira mu bikorwa, aho hazagaragazwa ibisabwa ku bakandida ndetse n’ibijyanye n’imikono isabwa.</p>
<p>Ku kibazo cy’uko amategeko agenga amatora yakomeje guhinduka kenshi, Depite Mukarusagara yagaragaje impungenge ku buryo iri vugurura rishya ryazatanga ituze rirambye. Minisitiri yavuze ko guhuriza hamwe amavugurura yose mu nyandiko imwe bizafasha kugabanya impamvu zo kongera kurihindura.</p>
<p>Nubwo izi mpinduka zikiri mu rwego rwo kwemezwa, Guverinoma igaragaza ko zigamije gutuma amatora arushaho gukorwa mu buryo bunoze, bworohereza abaturage kandi butuma inzego z’imiyoborere zikomeza gukora neza mu bihe byose.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-03-19_at_7.36_06_am.jpg"
				length="304856"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ibikorwa remezo bishaje n'iterambere ry'ubukungu biri mu mpamvu z'ibura ry'amashanyarazi</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ibikorwa-remezo-bishaje-n-iterambere-ry-ubukungu-biri-mu-mpamvu-z-ibura-ry-amashanyarazi</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ibikorwa-remezo-bishaje-n-iterambere-ry-ubukungu-biri-mu-mpamvu-z-ibura-ry-amashanyarazi</guid>

		<dc:date>2026-03-18T22:44:49Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Minisitiri w’Ibikorwa Remezo, Dr Jimmy Gasore, yemeye ko mu Rwanda hakigaragara ikibazo cy’amashanyarazi abura cyangwa acika intege, cyane cyane mu masaha y’umugoroba, asobanura ko biterwa&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ibikorwa remezo bishaje n’iterambere ry’ubukungu biri mu mpamvu z&#8217;ibura ry’amashanyarazi</h1>

			

			

			<div class='spip_document_278734 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/amashanyarazi.png' width="900" height="506" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Iki kibazo cyagarutsweho mu gihe abaturage batandukanye bakomeje kugaragaza impungenge z’uko umuriro ucika cyangwa ugabanuka, bigahungabanya ibikorwa byabo bya buri munsi, by’umwihariko mu ngo no mu bucuruzi.</p>
<p>Ubwo yari yitabye abadepite ngo asobanure ibibazo basanze hirya no hino mu gihugu, mu ngendo baherutse gusuramo abaturage, Minisitiri Dr Gasore yagize ati “Koko muri iki gihe hari ikibazo cy’amashanyarazi abura, kandi umuriro ugatinda kugaruka, ariko biterwa ahanini n’ibikorwaremezo bishaje turimo kuvugurura.”</p>
<p>Dr Gasore yavuze ko kimwe mu bitera iki kibazo ari imiyoboro ishaje ikeneye gusimbuzwa cyangwa kwagurwa, ashimangira ko hari umushinga wo kuyivugurura watangiye gushyirwa mu bikorwa.</p>
<p>Yongeyeho ko mu gihe cy’imvura ari bwo ibibazo by’amashanyarazi bikunda kwiyongera bitewe n’ibiti bihuhwa n’umuyaga bikagwa ku miyoboro, ndetse n’ibindi bimera bikurira hafi yayo bikabangamira imikorere yayo.</p>
<p>Ati “Ibyo byose bituma umuriro ubura, hakiyongeraho n’uko inganda zacu zikoresha amashanyarazi ku kigero kiri hejuru cyane.”</p>
<p>Yasobanuye ko uko ubukungu bwiyongera, n’ibikenerwa by’amashanyarazi bigenda byiyongera ku buryo hari igihe inganda zikora ku bushobozi bwazo bwose, bityo ikibazo gito cyabaho kikagira ingaruka ku gihugu hose.</p>
<p>Yagaragaje ko ubusanzwe, sisitemu nziza y’amashanyarazi igomba kugira ubushobozi burenze ibyo igihugu gikenera (reserve capacity), ariko ko ubu hari imbaraga ziri gushyirwa mu kongera ishoramari mu nganda zitanga amashanyarazi, zimwe muri zo zikazatangira gukora mu mwaka wa 2027.</p>
<p>Mu rwego rwo gukemura ibi bibazo, Ikigo gishinzwe Ingufu (REG), gifatanyije n’abafatanyabikorwa barimo Banki y’Isi na Asian Infrastructure Development Bank, cyatangiye umushinga wo kuvugurura imiyoboro ishaje (network reinforcement). Uyu mushinga wasinywe muri Kanama 2024, ukazamara amezi 18, ukaba uzafasha kugabanya ikibazo cy’umuriro ucika intege cyane cyane nimugoroba.</p>
<p>Mu bikorwa biri gukorwa, harimo kuvugurura imiyoboro yo ku rwego rwa medium voltage ifite uburebure bwa kilometero 357 ku rwego rw’igihugu, aho i Kigali honyine harimo gukorwa kilometero 48. Hari kandi no kuvugurura imiyoboro mito (low voltage) ifite uburebure bwa kilometero 1600 igera ku ngo z’abaturage.</p>
<p>Byongeye kandi, hateganyijwe kugura transformers 290 zizashyirwa ahakunze kugaragara ibibazo by’umuriro mucye, cyane cyane mu duce twateye imbere vuba kurusha ubushobozi bw’ibikorwaremezo byari bihasanzwe.</p>
<p>Minisitiri Gasore yasabye abaturage kumenya ko ikibazo cy’umuriro mucye mu ngo kidafitanye isano n’ubwoko bw’amashanyarazi ya “monophasé” cyangwa “triphasé”, asobanura ko amashanyarazi akoreshwa mu ngo ari monophasé, mu gihe triphasé ikoreshwa ku mashini ziremereye.</p>
<p>Yasoje ashimangira ko imishinga iri gukorwa izafasha kugabanya ku buryo bugaragara ibibazo by’amashanyarazi acikagurika no kuzamura ubuziranenge bw’ingufu mu gihugu.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/amashanyarazi.png"
				length="482370"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Abanyarwanda ntibazategekwa gutura mu nyubako zigeretse mbere ya 2050 </title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/abanyarwanda-ntibazategekwa-gutura-mu-nyubako-zigeretse-mbere-ya-2050</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/abanyarwanda-ntibazategekwa-gutura-mu-nyubako-zigeretse-mbere-ya-2050</guid>

		<dc:date>2026-03-18T15:03:06Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Minisiteri y’Ibikorwa Remezo (MININFRA) irizeza Abanyarwanda ko nta gahunda ihari yo gutegeka abantu gutura mu nyubako zigeretse gusa, kuko nta mpungenge zihari z’uko ubutaka bwo guturaho&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Abanyarwanda ntibazategekwa gutura mu nyubako zigeretse mbere ya 2050 </h1>

			

			

			<div class='spip_document_278703 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-03-18_at_12.05_42_am.jpg' width="1600" height="1000" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ibi byagarutsweho nyuma y’impungenge zagaragajwe na Depite Tumushime, wavuze ko yari azi ko politiki ya Leta y’imiturire ishishikariza abantu kubaka bajya hejuru mu rwego rwo kubungabunga ubutaka, akibaza impamvu hakigaragara inyubako nyinshi zitageretse cyangwa zigeretse rimwe gusa.</p>
<p>Uyu mudepite yagaragaje ko atishimiye imiterere y’imyubakire ikomeje kugaragara hirya no hino mu gihugu, cyane cyane mu Mujyi wa Kigali, aho abantu benshi bakomeje kubaka inzu zitageretse cyangwa zigeretse rimwe gusa, bigatuma ubutaka bukoreshwa nabi.</p>
<p>Yasabye Minisiteri y’Ibikorwa Remezo gufata ingamba zo guca intege bene izo nyubako, anajya inama ko hashyirwaho politiki isaba abashaka kubaka inzu zo guturamo kujya bishyira hamwe bakubaka inyubako zigeretse (apartments) mu buryo bwo kubungabunga ubutaka.</p>
<p>Ibi byatumye abaza Minisitiri w’Ibikorwa Remezo, Dr Jimmy Gasore, icyo barimo gukora kuri iki kibazo, ubwo yari yitabye Inteko Ishinga Amategeko ku wa 17 Werurwe 2026, asobanura ibibazo byagaragajwe n’Abadepite ku mitunganyirize y’imijyi n’imikoreshereze y’ubutaka.</p>
<p>Minisitiri Dr Jimmy Gasore yavuze ko Leta idafite gahunda yo gutegeka Abanyarwanda kubaka bajya hejuru, asobanura ko uko ibintu biteye ubu, ubutaka bwo guturaho buhagije kugeza nibura mu mwaka wa 2050.</p>
<p>Yagize ati “Igishushanyo mbonera cy’imiturire cyarabibaze neza, kandi niba gikurikijwe neza, nta kibazo cy’ubutaka bwo guturaho kizabaho mbere ya 2050.”</p>
<p>Yakomeje asobanura ko aho gutegeka abantu kubaka inyubako zigeretse, Leta yahisemo gushyira imbaraga mu kubaka izo nyubako ku giciro gito, nk’iziri mu duce twa Mpazi na Nyabisindu, hagamijwe kwimura abatuye mu kajagari no gutuma n’abandi bagenda babyitabira.</p>
<p>Yongeyeho ko gutura mu nzu zinyanyagiye zitageretse bituma ibikorwaremezo birimo imihanda, amazi n’amashanyarazi bibageraho bihenze bigatuma ikiguzi cy’ubuzima kibahenda.</p>
<div class='spip_document_278704 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-03-18_at_12.07_06_am.jpg' width="1600" height="999" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Nubwo bimeze bityo, bamwe mu badepite bagaragaje ko batanyuzwe n’imikoreshereze y’ubutaka, banabaza impamvu Leta ikomeje kwemera ko hubakwa amashuri atageretse kandi ubutaka ari buto.</p>
<p>Depite Murora yavuze ko hari aho amabwiriza atangwa n’inzego zibishinzwe usanga adatanga amabwiriza yo  kubaka inyubako zigeretse kubera ikibazo cy’ingengo y’imari.</p>
<p>Ati “Ikibazo twabonye mu mashuri ya Leta ni uko n’uyu munsi hari ayubakwa adafite inyubako zigeretse, bitewe n’uko amabwiriza atangwa ashingiye ku ngengo y’imari idahagije.”</p>
<p>Minisitiri Gasore na we yemeje ko koko ikibazo cy’ingengo y’imari gihari, asobanura ko rimwe na rimwe bahitamo kubaka ibyumba byinshi by’amashuri byoroheje kugira ngo bakemure ikibazo cy’ubucucike, aho kubaka bike bihenze.</p>
<p>Ati “Byakabaye byiza kubaka tujya hejuru, ariko iyo urebye ubushobozi buhari n’ubucucike mu mashuri, hari aho usanga ari ngombwa kubanza kongera ibyumba kugira ngo abana batiga babyigana cyane.”</p>
<p>Yongeyeho ko bidashoboka gushyiraho politiki ibuza burundu kubaka amashuri atageretse, kuko byabangamira gahunda yo kongera ibyumba by’amashuri bikenewe cyane.</p>
<p>Abadepite banagaragaje impungenge ku Karere ka Kamonyi, bagaragaza ko gakomeje gushyirwa mu cyiciro cy’icyaro mu bijyanye n’imiturire, bikagabanya ubushobozi bwako bwo gutegura site z’imiturire zigezweho.</p>
<p>Basabye MININFRA gusuzuma niba igihe kitageze ngo Kamonyi ishyirwe mu mijyi yunganira Kigali, kugira ngo ibone ubushobozi bw’ibikorwa remezo.</p>
<p>Ikibazo cy’ingengo y’imari y’ibikorwa remezo kandi cyagaragajwe nk’intandaro y’imyubakire y’akajagari mu nkengero z’Umujyi wa Kigali, aho abadepite banasabye ko hakoreshwa ikoranabuhanga rya satelite mu gukurikirana abubaka batubahiriza amategeko, nk’uko bikorwa mu Mujyi wa Kigali.</p>
<p>Minisitiri w’Ibikorwa remezo yemeye ko koko site z’imiturire zirimo kuzamuka mu turere twegereye Kigali, nka Kamonyi, Bugesera na Rulindo, zirimo guteza igitutu cy’ibikorwa remezo, ariko ashimangira ko Leta irimo kugenda ishyira imbaraga mu kubaka imihanda n’inzira z’amazi kugira ngo ifashe izo site gutera imbere mu buryo bunoze.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-03-18_at_12.05_42_am.jpg"
				length="297532"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ubucukuzi bw'amabuye y'agaciro butemewe buhumanya ibyo turya - Abadepite</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ibidukikije/ibungabunga/article/ubucukuzi-bw-amabuye-y-agaciro-butemewe-buhumanya-ibyo-turya-abadepite</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ibidukikije/ibungabunga/article/ubucukuzi-bw-amabuye-y-agaciro-butemewe-buhumanya-ibyo-turya-abadepite</guid>

		<dc:date>2026-03-13T14:31:45Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ibungabunga
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Bamwe mu Badepite bahangayikishijwe no kuba hakiri abacukura amabuye y’agaciro mu buryo butemewe, kandi mu gucukura amabuye y’agaciro hifashishwa ibinyabutabire bikomeye bigira ingaruka ku buzima&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro butemewe buhumanya ibyo turya - Abadepite</h1>

			

			

			<div class='spip_document_278429 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ubucukuzi_rutsiro.jpg' width="448" height="336" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Depite Egide Nkuranga, mu buryo bwa siyansi, yavuze ko ubundi mu gucukura amabuye y’agaciro hifashishwa ikinyabutabire cya merikire (mercule), kandi kiba kifitemo uburozi bukomeye bushobora kugirira nabi abantu.</p>
<p>Yagize ati “Buriya abantu bakora ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro butemewe bakoresha ibinyabutabire bihumanya cyane. Nka merikire bakoresha iyo basukure zahabu barabivabga ubundi bagacanira bikaza kwitandukanya bagasigarana zahabu isukuye.”</p>
<p>Avua ko iyo bamaze kubona zahabu isukuye, ya merikire bayohereza mu mazi ikagenda ikanduza amazi, ikanduza ubutaka, ati “Ariko cyane igikomeye noneho, ahari amafi, amafi akayirya kuko ni ko bigenda, hanyuma rero natwe tuayarya, murumva ko bihita byinjira mu ruhererekane rw’ibiryo.”</p>
<p>Avuga ko ari ikibazo gikomeye cyane kuko iyo merikire ihita yinjira mu buzima bw’abantu muri rusange, aho yavugaga atsindagira ijwi ati “Ni ikibazo gikomeye cyane kuko merikire ni mbi, ntikora ari uko ari nyinshi n’ingano yayo nto iba mbi.”</p>
<p>Nkuranga akaba yari atewe impungenge n’uko abakoze ubusesenguzi batakitayeho kandi ari ikibazo cy’ubuzima rusange, anasaba ko komisiyo yazasaba Ikigo cya Peterori na Mine (RMB) bagakora ubushakashatsi ahakorerwa ubwo bucukuzi butemewe.</p>
<p>Asubiza Nkubana, Perezida wa Komisiyo y’Ububanyi n’Amahanga Ubutwererane n&#8217;Umutekano, Hope Tumukunde, wagaragarizaga Inteko Rusange y’Abadepite  kuri uyu wa 12 Werurwe, ubusesenguzi komisiyo yakoze  kuri ibi bibazo, yavuze ko ikibazo cyo komisiyo yibanzeho ari ukwanduza imigenzi bikagira ingaruka ku bidukikije.</p>
<p>Ati “ Hari aho twageraga tugasanga bashungura bakiriruka, ariko igitekerezo avuze cyo kuba RMB yakorana na kaminuza bagakora ubushakashatsi ni igitekerezo cyiza nibwira ko abantu yababwira.”</p>
<div class='spip_document_278430 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/amabuye-11.jpg' width="448" height="336" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Depite Tumukunde yongeyeho ko mu mbizi z’akazi kabo nk’inteko no mu biganiro amakomisiyo agirana, iyo babonye inama nk’izi ziba zigomba gutangwa, bityo icyo kwanduza uruhererekane rw’ibiryo na cyo bakaba bagomba kugikurikirana kikazakorerwa ubuvugizi.</p>
<p>Ati “Yabisonuye neza kabisa kuko n’uruhererekane rugenda buri wese bikamugeraho, no mu biryo tugaburirwa cyangwa tugura tukarya.”</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ubucukuzi_rutsiro.jpg"
				length="75748"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Abadepite batewe impungenge n'ibyobo byacukuwemo amabuye y'agaciro ku gihe cy'ubukoloni bitarasibwa</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/abadepite-batewe-impungenge-n-ibyobo-byacukuwemo-amabuye-y-agaciro-ku-gihe-cy-ubukoloni-bitarasibwa</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/abadepite-batewe-impungenge-n-ibyobo-byacukuwemo-amabuye-y-agaciro-ku-gihe-cy-ubukoloni-bitarasibwa</guid>

		<dc:date>2026-03-13T12:32:22Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Abadepite bagaragaje ko batewe impungenge no kuba ibyobo bicukurwamo amabuye y’agaciro ntibitabwe bikomeje kwiyongera, ku buryo hari n’ibyacukuwe ku gihe cy’ubukoloni, ariko kugeza magingo aya&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Abadepite batewe impungenge n’ibyobo byacukuwemo amabuye y’agaciro ku gihe cy’ubukoloni bitarasibwa</h1>

			

			

			<div class='spip_document_278422 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ibirombe.jpg' width="960" height="540" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Komisiyo y&#8217;Ububanyi n&#8217;Amahanga, Ubutwererane n&#8217;Umutekano yasesenguye ibibazo biri mu bucukuzi bw’amabuye y’agaciro, yabwiye Inteko Rusange y’Abadepite ku wa 12 Werurwe 2026, ko bimwe muri ibyo byobo bisaba imbaraga zirenze iz’uturere kugira ngo bisibwe.</p>
<p>Depite Prisca Uwamohoro yabajije iyi komisiyo icyo yaganiriye n’inzego bireba ngo ibi byobo bisibwe mu maguru mashya, kuko biteje ikibazo cy’umutekano muri sosiyete.</p>
<p>Yagize ati “Batubwire ingamba zihari zo gukemura iki kibazo cy’ibisimu (ibyobo) bya kera, ariko njyewe ahubwo mbona kinakomeza kwiyongera, mu ngendo twakoze twasanze ahubwo hari ibisimu bishya bigenda bivuka, kandi na byo uturere tutabifitiye ubushobozi bwo kubisubiranya.”</p>
<p>Mugenzi we Rene Niyorurema, we yibajije impamvu hari ibirombe usanga byamburwa ababikoresha hagashira  igihe kirenga imyaka itatu bitarahabwa abandi kandi nyamara byakabaye bitunze abaturage babibonamo akazi.</p>
<p>Yagize ati “Ibirombe byambuwe amasosiyete atarakurikije amategeko, na byo hari aho usanga bigenda bikamara imyaka isaga itatu bitari byahabwa abandi, kandi inzego z’ibanze zigaragaza ko ababituriye byari bibatunze ku buryo batakiri no mu buhinzi.”</p>
<p>Depite Niyorurema avuga ko imikorere nk’iyi iri mu biha abaturage icyuho cyo kwishora mu bucukuzi butemewe, ari na bwo kenshi buba intandaro y’ibisimu bidasibwa.</p>
<p>Depite Rubagumya, na we yavuze ko ikibazo cy’ibyobo byacukuwe kera ntibisubiranywe ari ikibazo giteye inkeke, asaba ko  umwanzuro ujyanye na byo washyikirizwa inzego bireba zikabikoraho vuba.</p>
<p>Depite Hope Tumukunde, ukuriye iyi komisiyo, yagize ati “Hari ibisibwa n’uturere mu muganda n’abaturage, ariko hakenewe ishusho isobanutse yo kubikemura. Ntabwo uturere twabyishoboza, hari ibyobo bimeze nabi bitasibwa n’umuganda.”</p>
<p>Ku kijyanye n’ibirombe byamburwa abatubahiriza amategeko bigatinda guhabwa abandi, Hope Tumukunde, yavuze ko urwego rw’ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro rufite amateka agoye ku buryo “rurimo akavuyo kenshi,” ariko avuga ko Ikigo cya Mine na Peteroli (RMB) kirimo kubishyira ku murongo kandi ko ubu nta kirombe kicyamburwa umuntu ngo hashire amezi arenga icyenda kitarahabwa undi ugikoreramo.</p>
<div class='spip_document_278423 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ikirombe-17.jpg' width="1000" height="600" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Raporo zifashishijwe n’aba badepite zigaragaza ko kuva mu 2020, mu Rwanda hamaze gupfa abantu magana atatu na mirongo icyenda na bane (394) baguye mu bucukuzi bw’amabuye y’agaciro butemewe, naho 87 bakaba barakomeretse kubera ibyo bikorwa.</p>
<p>Ibi abadepite bagasaba ko byitabwaho bagakurikirana ku buryo akavuyo kari mu bucukuzi bw’amabuye y’agaciro karangira, bukajya bukorwa mu buryo bwujuje ibyangombwa.</p>
<p>Raporo y&#8217;Umugenzuzi Mukuru w&#8217;Imari ya Leta ya 2024/2025 igaragaza ko mu Rwanda hari ibyobo 994  byasizwe n&#8217;abacukura amabuye y&#8217;agaciro bikeneye gusibwa. Kugira ngo bisubiranywe hakaba hakenewe nibura Miliyari 26 Frw.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ibirombe.jpg"
				length="82380"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Hari abaturage bagifata ubucukuzi bw'amabuye y'agaciro nka gakondo yabo</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/hari-abaturage-bagifata-ubucukuzi-bw-amabuye-y-agaciro-nka-gakondo-yabo</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/hari-abaturage-bagifata-ubucukuzi-bw-amabuye-y-agaciro-nka-gakondo-yabo</guid>

		<dc:date>2026-03-13T05:39:27Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu bucukuzi bw’amabuye y’agaciro mu Rwanda harimo urusobe rw’ibibazo bikibangamiye iterambere ry’uru rwego harimo no kuba hari abaturage badakozwa ibyo kureka ubucukuzi butemewe kuko bafata&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Hari abaturage bagifata ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro nka gakondo yabo</h1>

			

			

			<div class='spip_document_278412 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/amabuye_agaciro.jpg' width="1023" height="575" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu gucukumbura ibyo bibazo, bagendeye ku byo Raporo y’Umugenzuzi Mukuru w’Imari ya Leta ya 2024-2025 yagaragaje bikibangamiye uru rwego ndetse n’umusaruro Igihugu cyakarukuyemo, Abadepite basanze harimo uruhererekane rw’ibibazo rushingiye ku myumvire, imibereho, magendu, ruswa no gukururuka mu iyubahirizwa ry’amategeko.</p>
<p>Mu gihe nka Depite Prisca Uwamahoro yavugaga ko ahanini kuba ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro butemewe budacika, biterwa no kuba ababukora bafite abahita bayagura, bityo agasaba ko harebwa uburyo bwo guca urwo ruhererekane ruri mu kugura ayacukuwe mu buryo butemewe.</p>
<p>Yagize ati “Nagiraga ngo numve kurushaho ingamba bababwiye zo guca burundu amasoko y’amabuye y’agaciro ava mu bucukuzi butemewe, akenshi aho usanga banagurirwa n’abafite ibyagombwa twavuga ko bakora ubucukuzi bwemewe.”</p>
<p>Depite Christine Mukabunani yashimangiye ko impamvu ubucukuzi butemewe budacika ari uko usanga ababurimo babona amafaranga menshi kurusha ababukora babifitiye uburenganzira.</p>
<p>Yagize ati "Kurwanya buriya bucukuzi bw&#8217;amabuye y&#8217;agaciro butemewe ntibyoroshye. Iyo uganiriye n&#8217;ababukora, bakubwira ko bagurirwa ku giciro kiri hejuru ku buryo hari n&#8217;abakubwira ko bakubirwa inshuro zirenze 10."</p>
<p>Mukabunani akavuga ko hakwihutishwa ishyirwaho ry&#8217;Ishami rishinzwe Ubucukuzi bw&#8217;Amabuye y&#8217;Agaciro mu Rugaga rw&#8217;Abikorera, nk&#8217;uko binagaragazwa muri raporo ya komisiyo.</p>
<p>Depite Hope Tumukunde ukuriye Komisiyo y’Ububanyi n’Amahanga, Ubutwererane n&#8217;Umutekano, yasesenguye ikanakurikirana ibyo bibazo, yemeranyijwe na we ko koko guca intege abagura amabuye y’agaciro yacukuwe mu buryo butemewe byaba kimwe mu bisubizo by’iki kibazo.</p>
<p>Yagize ati “Ariko na none, nagiraga ngo mumenye ko ibijyanye n’amabuye y’agaciro, bijya kumera nk’ibiyobyabwenge ku buryo uruhare rwa buri wese rukenewe.”</p>
<p>Yibukije ko kimwe mu bituma iki kibazo kirushaho kugorana ari uko hari aho usanga amabuye y’agaciro ari mu murima w’umuntu cyangwa mu rugo rwe, ku buryo usanga hari n’abamaze gufata ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro nka gakondo yabo, bivuze ko babikora ntawe babanje kubisabira uburenganzira.</p>
<p>Ati “Yego Ikigo cya Peteroli na Mine gikora ibyacyo, ariko n’uruhare rw’inzego z’ibanze n’izishinzwe umutekano rurakenewe, hakenewe imikoranire yazo.”</p>
<p>Ku bijyanye no gushyiraho Ishami Rishinzwe gukurikirana Ubucukuzi bw&#8217;Amabuye y&#8217;Agaciro, ariko Tumukunde yavuze ko ari ikibazo kireba Urugaga rw&#8217;Abikorera, PSF, ariko rwo bakaba batarashoboye kuganira na rwo. Cyakora yizeza ko byakurikiranwa bikazakorwa.</p>
<p>Tumukunde yibukije ko hari komite zashyizweho (task forces) ku rwego rw’Akarere zo gukurikirana ibibazo biri mu bucukuzi bw’amabuye y’agaciro, ariko ko kugeza ubu bitaranoga ku buryo zakora neza.</p>
<p>Mu bindi bibazo byatunzwe urutoki mu gutuma abaturage bishora mu bucukuzi bw’amabuye y’agaciro butemewe harimo kuba hari urubyiruko rudafite akazi, ibiciro by’amabuye y’agaciro bizamuka bya hato na hato bigatuma abantu babona ko harimo amafaranga menshi, hakaba no kuba sosiyete zicukura mu buryo bwemewe zidafite abarinda umutekano w’ibirombe bahagije.</p>
<p>Kuri ibi hiyongeraho no kuba ngo hari abaturage bafite ubumenyi mu by&#8217;ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro kurusha n’ababyigiye, kuba hari ibirombe bitagikoreshwa kandi bikirimo amabuye y’agaciro, ibyobo byacukuwemo amabuye ntibisibwe, abakozi bagiye bakora muri sosiyete akazi kakaza guhagarara, n’ibindi.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/amabuye_agaciro.jpg"
				length="189600"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ikigo cy'Ubutasi mu by'Imari (FIC) kiraburira abishora mu gutera inkunga iterabwoba</title>

		<link>https://kigalitoday.com/umutekano/imbere-mu-gihugu/article/ikigo-cy-ubutasi-mu-by-imari-fic-kiraburira-abishora-mu-gutera-inkunga-iterabwoba</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/umutekano/imbere-mu-gihugu/article/ikigo-cy-ubutasi-mu-by-imari-fic-kiraburira-abishora-mu-gutera-inkunga-iterabwoba</guid>

		<dc:date>2026-03-12T16:10:27Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Imbere mu gihugu
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Ubutasi ku Mari (FIC) cyasabye ibigo by’imari n’Abanyarwanda muri rusange kwitwararika ku bantu bari ku rutonde rw’ibihano mpuzamahanga, kibaburira ko gutanga&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ikigo cy&#8217;Ubutasi mu by&#8217;Imari (FIC) kiraburira abishora mu gutera inkunga iterabwoba</h1>

			

			

			<div class='spip_document_278406 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/xpellu85_400x400.jpg' width="400" height="400" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ibi bikubiye mu itangazo FIC yashyize ahagaragara tariki 11 Werurwe 2026 rikubiyemo impinduka zakozwe n’Inama y’Umutekano y’Umuryango w’Abibumbye ku rutonde rw’abantu bafatiwe ibihano bijyanye n’umutwe w’Abatalibani.</p>
<p>Iri tangazo rivuga ko ku wa 10 Werurwe 2026, Inama y’Umutekano ya Loni yakoze impinduka ku mazina 22 yari asanzwe ku rutonde rw’abantu bafatiwe ibihano.</p>
<p>FIC ivuga ko ayo mazina mashya ashobora kuboneka ku rubuga rwa Loni rugaragaza urutonde rw’abafatiwe ibihano.</p>
<p>FIC yasabye ibigo by’imari n&#8217;inzego zibishinzwe kugenzura,.kandi n’abandi bantu bose babigira mu nshingano “gusuzuma amazina n’amaderesi y’abakiriya babo bagendeye ku rutonde rw’abantu bafatiwe ibihano kugira ngo harebwe niba hari uhuye n’ibiri kuri urwo rutonde.”</p>
<p>Iri genzura rigomba gukorwa mbere y’uko umuntu atangira imikoranire y’ubucuruzi n’ikigo runaka.</p>
<p>FIC ivuga ko mu gihe habonetse ko umuntu uri ku rutonde afite amafaranga cyangwa undi mutungo mu bigo by’imari, “ayo mafaranga cyangwa umutungo bigomba guhita bifatirwa bidategereje kubanza kubimenyesha uwo muntu,” hanyuma bigatangarizwa FIC.</p>
<p>Iri tangazo rinagaragaza ibikorwa bibujijwe burundu. Muri byo harimo gutanga amafaranga, umutungo cyangwa serivisi z’imari ku muntu uri ku rutonde rw’abafatiwe ibihano, yaba abihabwa ku buryo butaziguye cyangwa buziguye.</p>
<p>Hanabujijwe kandi gukorana mu buryo ubwo ari bwo bwose n’umutungo w’uwo muntu, harimo kuwucunga, kuwubika cyangwa kuwukoresha mu nyungu ze.</p>
<p>Ku rundi ruhande, FIC ivuga ko bibujijwe kwinjira mu bikorwa bijyanye no gukora, kugurisha, gutwara cyangwa gutanga intwaro n’ibikoresho bya gisirikare ku bantu bari ku rutonde rw’abafatiwe ibihano.</p>
<p>Harimo nko gutanga intwaro, amasasu, ibikoresho bya gisirikare, ibikoresho by’imitwe yitwara gisirikare ndetse n’ubujyanama cyangwa amahugurwa ajyanye n’ibikorwa bya gisirikare.</p>
<p>Iri tangazo rinabuza abantu bose gukoresha imodoka, ubwato cyangwa indege zivuye cyangwa zijya mu Rwanda, cyangwa indege n’ubwato bitwaye ibendera ry’u Rwanda biri hanze yarwo, mu gutwara intwaro cyangwa ibikoresho bya gisirikare bijya cyangwa biva ku bantu bafatiwe ibihano.</p>
<p>FIC ivuga ko kutubahiriza aya mabwiriza ari icyaha gihanwa n’amategeko, bityo bikaba byagukururira ibihano biteganywa n’Ingingo za 59, 60 na 61 z’Itegeko nº 001/2025 ryo ku wa 22 Mutarama 2025 ryerekeye gukumira no guhana iyezandonke, gutera inkunga iterabwoba no gutera inkunga ikwirakwizwa ry’intwaro za kirimbuzi.</p>
<p>FIC yasabye abantu bose guhora bakurikirana amakuru mashya ku rutonde rw’abafatiwe ibihano binyuze ku mbuga za Loni, Minisiteri y’Ubutabera n’urubuga rwa FIC kugira ngo birinde kurenga ku mategeko.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/xpellu85_400x400.jpg"
				length="42143"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Wari uzi ko mu kazu k'amazi hemerewe gucururizwa ubuconsho?</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubukungu/ubucuruzi/article/wari-uzi-ko-mu-kazu-k-amazi-hemerewe-gucururizwa-ubuconsho</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubukungu/ubucuruzi/article/wari-uzi-ko-mu-kazu-k-amazi-hemerewe-gucururizwa-ubuconsho</guid>

		<dc:date>2026-03-11T09:46:21Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ubucuruzi
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu bice bimwe na bimwe by’Igihugu hari ahantu henshi usanga babuze uwiyemeza gufata ivomero cyangwa robinet ngo ajye afasha abandi kuvoma amazi meza, babibona nk’aho ari igikorwa kibatesha umwanya&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Wari uzi ko mu kazu k’amazi hemerewe gucururizwa ubuconsho?</h1>

			

			

			<div class='spip_document_278347 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-03-10_at_7.39_28_pm.jpg' width="275" height="183" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ku wa Kabiri tariki 10 Werurwe 2026, ubwo Abasenateri bagize Komisiyo y’Ubukungu n’Imari bagezaga ku Nteko Rusange ya Sena Raporo ku gikorwa cyo kugenzura ibikorwa bya Guverinoma byo kugeza amazi meza ku baturage, Abasenateri bavuze ko byagaragaye ko hari amavomero atageramo amazi.</p>
<p>Senateri Nkubana yagaragaje ko nko mu mudugudu yakoreyemo umuganda mu mpera z’umwaka ushize yahasanze amavomo abiri adakora, ariko abajije Ikigo cy’Igihugu cy’Amazi, Isuku n’Isukura (WASAC) bamubwira ko ahanini biterwa no kuba iyo ba rwiyemezamirimo bashinzwe amavomero bamaze kuyigeramo umwenda munini usanga bata amavomero bakigendera, maze abaza komisiyo icyo yagikozeho.</p>
<p>Yagize ati “Hari amavomero abiri adakora, ariko kudakora atari uko yapfuye ahubwo ari ukubera ba rwiyemezamirimo bambura WASAC, bakajyamo amafaranga menshi bakigendera, bamara kwigendera ivomero ubwo WASAC ikaza ikarifunga.”</p>
<p>Yakomeje avuga ko ababajwe n’uko kugeza uyu munsi mbere y’Inteko Rusange y’uyu munsi yavuganye n’umuturage akamubwira ko ayo mavomero atarafungurwa.</p>
<p>Mu kumusubiza, iyi komisiyo na yo yemeye ko ikibazo cy’amavomero adakora kiri henshi mu gihugu nk’uko byanagaragajwe muri Raporo y’Umugenzuzi Mukuru w’Imari ya Leta, ariko isobanura ko impamvu banatinda kuyafungura, ari uko WASAC iba yakoranye n’inzego z’ibanze ngo bashake umuturage w’inyangamugayo bashinga iryo vomero bakamubura.</p>
<p>Visi Perezida wa Komisiyo y’Ubukungu n’Iterambere, Laetitia Nyinawamwiza, we yageze n’aho avuga ko bigenda bityo “nyamara na turiya tuzu tw’amazi bavomesherezamo baba bemerewe gukoreramo ubundi bucuruzi ku buntu.”</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-03-10_at_7.39_28_pm.jpg"
				length="9384"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Kumenya niba amazi atakara, ameneka cyangwa apfa ubusa: Ihurizo ritoroheye Abasenateri</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/kumenya-niba-amazi-atakara-ameneka-cyangwa-apfa-ubusa-ihurizo-ritoroheye-abasenateri</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/kumenya-niba-amazi-atakara-ameneka-cyangwa-apfa-ubusa-ihurizo-ritoroheye-abasenateri</guid>

		<dc:date>2026-03-11T07:05:33Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Abasenateri bahuye n’ihurizo ritoroshye ryo kwandika umwanzuro wo kugeza kuri Guverinoma urebana n’ingano y’amazi ava mu mavomo akagenda ntacyo amariye abakagombye kuyakoresha, bityo bigatera&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Kumenya niba amazi atakara, ameneka cyangwa apfa ubusa: Ihurizo ritoroheye Abasenateri</h1>

			

			

			<div class='spip_document_278339 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/amazi-71.jpg' width="1536" height="1024" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ni umwanzuro ukubiye mu myanzuro ibiri ya raporo Komisiyo y’Ubukungu n’Imari ya Sena y’u Rwanda yakoze ku gikorwa cyo kugenzura ibikorwa bya Guverinoma mu kwegereza abaturage amazi meza ikaba yayigezaga ku Nteko Rusange ya Sena tariki 10 Werurwe 2026 ngo yemeze imyanzuro y’icyo yasanze gikwiye gukorwa ngo ibibazo birimo bikosorwe.</p>
<p>Uwo mwanzuro wagiraga uti “Kwihutisha imishinga yo kubaka inganda zitunganya amazi, ibikorwa byo kwagura no kuvugurura imiyoboro y’amazi, gusimbuza imashini zikurura amazi (pumping stations) zishaje no kwihutisha ishyirwa mu bikorwa ry’ingamba zo kugabanya igipimo cy’amazi meza yatunganyijwe atakara.”</p>
<p>Senateri Emmanuel Havugimana yabaye nk’usembura ibiganiro mpaka ku nyito ikwiye gukoreshwa, kuko ari we watse ijambo mbere agasaba ko inyito “amazi atakara” ikwiye kuva mu mwanzuro igasimbuzwa inyito “amazi ameneka” kuko ngo ubusanzwe amazi adatakara.</p>
<p>Ni ubugorarangingo butakiriwe na Perezida wa Komisiyo y’Ubukungu n’Imari, Fulgence Nsengiyumva, avuga ko amazi atakara atari amazi apfa ubusa gusa, aho yavuze ko hari amazi asohoka mu ruganda agasohoka akagera muri mubazi, ariko ntiyishyurwe.</p>
<div class='spip_document_278341 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-03-10_at_9.38_25_pm.jpg' width="1600" height="1067" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yifashishije urugero, yagize ati “Hari amazi asohoka mu ruganda akagenda akagera muri mubazi, mubazi bayinize agakoreshwa ariko ntiyishyurwe…kandi ntabwo yapfuye ubusa. Yakoreshejwe ariko ntiyishyuwe.”</p>
<p>Senateri Valentine Uwamariya yahise afata ijambo, abwira Inteko Rusange ya Sena ko ahubwo, icy’amazi akoreshwa atishyuwe kitari mu mwanzuro, bityo na we ahakana iyo nyito, asaba ko hakoreshwa inyito “Amazi ameneka” aho kuba “Amazi atakara” cyangwa  “Amazi apfa abusa.”</p>
<p>Aha Senateri Uwamariya, waje no kunganirwa na Senateri Havugimana, avuga ko bitaba ari byo kuvanga iby’amazi yibwa n’amaneka ataragera mu mavomero.</p>
<p>Byasabye iminota irenga icumi no gutangwaho ibitekerezo n’Abasenateri batanu kugira ngo Perezida wa Sena, ashobore gufata umwanzuro ko hakoreshwa imvugo “amazi apfa busa” muri uwo mwanzuro.</p>
<p>Ni umwanzuro yafashe nyuma yo kumva igitekerezo cya Senateri Cyprien Niyomugabo, wahakanye iyo mvugo yivuye inyuma, nyuma yo kumva ko Visi Perezida wa Komisiyo y’Ubukungu n’Imari, Laetitia Nyinawamwiza ashatse gutuma bayikoresha ku bisa n’igitugu yitwaje ko ari na yo mvugo ikoreshwa n’Ikigo cy’Igihugu cy’Amazi, Isuku n’Isukura (WASAC) ndetse akaba ari na yo ikoreshwa muri raporo y’Umugenzuzi Mukuru w’Imari ya Leta ya 2024-2025.</p>
<p>Senateri Niyomugabo yahamije ko ubusanzwe amazi ameneka, ati “ariko na none ugereranyije n’ibivugwa, kumeneka ni akantu gatoya, byaba byiza hakoreshejwe ijambo ‘Amazi apfa abusa.”</p>
<p>Kugeza ubu mu Rwanda, amazi apfa ubusa ari ku kigero cya 39,5 mu gihe mu bipimo mpuzamahanga amazi meza apfa ubusa atagomba kurenga 25%, naho mu bihugu bifite ibikorwa remezo biteye imbere amazi apfa ubusa akaba ari munsi ya 15%.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/amazi-71.jpg"
				length="266381"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ibyaha bifitanye isano n'ingengabitekerezo ya Jenoside biragenda bigabanuka kubera &#8216;Ndi Umunyarwanda'</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ibyaha-bifitanye-isano-n-ingengabitekerezo-ya-jenoside-biragenda-bigabanuka-kubera-ndi-umunyarwanda</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ibyaha-bifitanye-isano-n-ingengabitekerezo-ya-jenoside-biragenda-bigabanuka-kubera-ndi-umunyarwanda</guid>

		<dc:date>2026-03-10T12:01:15Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Ibiganiro bya ‘Ndi Umunyarwanda’ byatangiye gutanga umusaruro mu guhindura imyumvire y’urubyiruko, kuko ibyaha bifitanye isano n’ingengabitekerezo ya Jenoside bigenda bigabanuka muri icyo cyiciro&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ibyaha bifitanye isano n’ingengabitekerezo ya Jenoside biragenda bigabanuka kubera ‘Ndi Umunyarwanda’</h1>

			

			

			<div class='spip_document_278259 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ndi_umunyarwanda_3_-3.jpg' width="1600" height="907" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Byagarutsweho ku wa Mbere tariki 9 Werurwe 2026, ubwo umuryango Unity Club Intwararumuri, ku bufatanye na Minisiteri y’Ubumwe n’Inshingano Mboneragihugu (MINUBUMWE), Minisiteri y&#8217;Urubyiruko n&#8217;Iterambere ry&#8217;Ubuhanzi (MoYA) ndetse na Minisiteri y’Uburezi (MINEDUC), batangizaga icyiciro cya gatanu cy’ibiganiro bigamije kwimakaza gahunda ya Ndi Umunyarwanda mu rubyiruko.</p>
<p>Ni ibiganiro bizibanda ku mashuri yisumbuye mu gihugu hose, nyuma y’uko ibiganiro byibanze cyane muri za kaminuza n’amashuri makuru mu byiciro byabanje.</p>
<p>Minisitiri w’Urubyiruko n’Iterambere ry&#8217;Ubuhanzi, Jean Nepo Abdallah Utumatwishima, yabwiye abanyeshuri ba Lycée de Kigali ko ibiganiro bya Ndi Umunyarwanda byatangiye gutanga umusaruro ugaragara mu kugabanya ibyaha bifitanye isano n’ingengabitekerezo ya Jenoside.</p>
<div class='spip_document_278260 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="84" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ndi_umunyarwanda_6_-4.jpg' width="1024" height="640" alt="Minisitiri w'Urubyiruko n'Iterambere ry'Ubuhanzi, Jean Nepo Abdallah Utumatwishima" title="Minisitiri w'Urubyiruko n'Iterambere ry'Ubuhanzi, Jean Nepo Abdallah Utumatwishima" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Minisitiri w’Urubyiruko n’Iterambere ry&#8217;Ubuhanzi, Jean Nepo Abdallah Utumatwishima</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Yagize ati “Izi gahunda zirakomeje muri za kaminuza kandi umusaruro uragaragara. Ibyaha bifitanye isano n’ingengabitekerezo ya Jenoside biragenda bigabanuka.”</p>
<p>Minisitiri Utumatwishima yasobanuye ko gusobanukirwa amateka y’u Rwanda ari ingenzi mu gukumira amacakubiri. Yagaragaje ko hari igihe bamwe mu rubyiruko bagaragaza imyitwarire ishobora kuba ifitanye isano n’ingengabitekerezo ya Jenoside bitewe no kutamenya amateka neza cyangwa amakuru ayobya ava ku mbuga nkoranyambaga.</p>
<p>Yongeyeho ko amateka y’imiryango ashobora kugira uruhare mu mitekerereze y’abakiri bato aho “Abana bakomoka mu miryango y’abarokotse Jenoside bashobora kuba bafite ihungabana, mu gihe abaturuka mu miryango y’abakoze Jenoside na bo bashobora gukurana ibitekerezo by’urwango.”</p>
<div class='spip_document_278261 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ndi_umunyarwanda_4_-3.jpg' width="1600" height="1050" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Minisitiri Utumatwishima yatanze ubutumwa bwo gusigasira igihango cya Ndi Umunyarwanda, avuga ko ari umurage Igihugu kigomba gusigira abazabaho mu bihe biri imbere.</p>
<p>Abanyeshuri bitabiriye ibiganiro bavuga ko bibafasha kumenya neza amateka y’Igihugu no gusobanukirwa uruhare rwabo mu kurinda ubumwe bw’Abanyarwanda.</p>
<p>Delice Ishimwe, wiga mu mwaka wa kane w’amashuri yisumbuye muri Lycée de Kigali, yavuze ko ibiganiro bibafasha gusobanukirwa aho Igihugu cyavuye n’impamvu ubumwe ari ingenzi.</p>
<p>Naho mugenzi we witwa Julius Niyonshuti, wiga mu mwaka wa gatanu, ashimangira  ko gahunda ibibutsa ko ari bo bazakomeza urugendo rw’ubwiyunge.</p>
<p>Yagize ati “Ibi biganiro bidufasha kubahana no gukorera hamwe nk’Abanyarwanda.”</p>
<div class='spip_document_278264 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ndi_umunyarwanda_9_.jpg' width="1024" height="578" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_278263 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ndi_umunyarwanda_5_-2.jpg' width="1600" height="907" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_278262 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ndi_umunyarwanda_1_-2.jpg' width="1600" height="1000" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ndi_umunyarwanda_5_-2.jpg"
				length="429486"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo iyoboye abatishyura imisanzu ya EAC</title>

		<link>https://kigalitoday.com/eac/article/repubulika-iharanira-demokarasi-ya-congo-iyoboye-abatishyura-imisanzu-ya-eac</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/eac/article/repubulika-iharanira-demokarasi-ya-congo-iyoboye-abatishyura-imisanzu-ya-eac</guid>

		<dc:date>2026-03-09T18:53:56Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				EAC
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Umuryango wa Afurika y’Iburasirazuba (EAC) wateye intambwe nshya mu guhangana n’ikibazo cy’imisanzu itishyurwa n’ibihugu bigize uyu muryango, ikibazo kimaze imyaka kinaniza imikorere y’inzego zawo.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo iyoboye abatishyura imisanzu ya EAC</h1>

			

			

			<div class='spip_document_278190 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/chatgpt_image_mar_9_2026_08_52_28_pm.png' width="1024" height="1536" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Kugeza mu ntangiriro za 2026, amafaranga ibihugu byari bitarishyura yari amaze kugera kuri miliyoni zirenga 89 z’amadolari ya Amerika (abarirwa muri 130,404,224,000FRW,  bituma ibikorwa by’uyu muryango bidindira, unanirwa kugera ku gihe ku ntego zawo z’iterambere.</p>
<p>Mu nama ya 25 isanzwe ihuza abakuru b’ibihugu bigize EAC yabereye i Arusha, muri Tanzania, mu mpera z’icyumweru gishize yemeje ko iyi ari inzitizi ikomeye, ihindura uburyo bwo kwishyuramo imisanzu y’uyu muryango.</p>
<p>Kugira ngo hakemurwe iki kibazo, abakuru b’ibihugu banzuye  ko guhera ku wa 1 Nyakanga 2026,  amafaranga ibihugu bitanga azagabanywa mu buryo bubiri bwa 50-50.</p>
<p>Ubu buryo buteganya ko kimwe cya kabiri kizajya gitangwa mu buryo bungana ku bihugu byose, naho ikindi gice kigashingira ku bushobozi bw’ubukungu bwa buri gihugu. Ibi bizatuma ibihugu bikize bigira uruhare runini mu gutunga umuryango, mu gihe ibifite ubukungu buto bizatanga make, bigendeye ku musaruro mbumbe (GDP) wa buri gihugu mu myaka itanu ishize.</p>
<p>Ubu buryo bushya bwa “50-50” bugamije gufasha EAC kubona ubushobozi bwo kwihaza mu by’imari, kugabanya kwishingikiriza ku baterankunga, no kongera imbaraga z’inzego zayo mu gushyira mu bikorwa gahunda z’ubufatanye bw’ubukungu mu karere ka Afurika y’Iburasirazuba n’iyo Hagati.</p>
<p>Abasesenguzi bavuga ko nubwo bishobora gutera impaka ku bihugu bifite ubushobozi buke, ari intambwe ikomeye mu gushimangira imiyoborere myiza no kubaka umuryango ushoboye gukemura ibibazo byawo mu buryo burambye.</p>
<p>Ikibazo cy’imisanzu idatangwa neza cyakomeje kugaragara mu myaka ishize, cyane cyane ku bihugu bifite ibibazo by’ubukungu cyangwa umutekano. Nka Repubulika iharanira Demokarasi ya Congo (DRC) yari ifite imyenda ingana na miliyoni $27 ungana na Miiliyari 39 na Miliyoni 561FRW, ikurikirwa n’u Burundi, Sudani y’Epfo na Somalia.</p>
<p>Ibi byatumaga EAC igorwa no gushyira mu bikorwa gahunda zayo z’iterambere ndetse n’imishinga y’inzego zayo nk’Ubunyamabanga Bukuru, Inteko Ishinga Amategeko y’Afurika y’Iburasirazuba (EALA) n’Urukiko rwa Afurika y’Iburasirazuba (EACJ).</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/chatgpt_image_mar_9_2026_08_52_28_pm.png"
				length="894838"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ibiganiro kuri &#8216;Ndi Umunyarwanda' bigiye kugera mu mashuri 100 yisumbuye</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ibiganiro-kuri-ndi-umunyarwanda-bigiye-kugera-mu-mashuri-100-yisumbuye</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ibiganiro-kuri-ndi-umunyarwanda-bigiye-kugera-mu-mashuri-100-yisumbuye</guid>

		<dc:date>2026-03-09T11:14:53Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Umuryango Unity Club Intwararumuri ku bufatanye na Minisiteri y’Ubumwe bw’Abanyarwanda n’Inshingano Mboneragihugu (MINUBUMWE) n’izindi nzego za Leta batangije icyiciro cya gatanu cy’ibiganiro “Ndi&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ibiganiro kuri ‘Ndi Umunyarwanda&#8217; bigiye kugera mu mashuri 100 yisumbuye</h1>

			

			

			<div class='spip_document_278152 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-03-09_12_43_09-cdnx.premiumread_com_600_398_.png' width="599" height="396" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ibi biganiro bigamije kongerera urubyiruko uruhare mu kubaka ubumwe bw’Abanyarwanda no gukomeza kwimakaza umuco w’ibiganiro byubaka bishimangira indangagaciro na kirazira by’umuco nyarwanda.</p>
<p>Insanganyamatsiko y’iki cyiciro igira iti “Ndi Umunyarwanda: Igitekerezo ngenga cy’ukubaho kwacu.”</p>
<p>Icyiciro cya gatanu gifite umwihariko kuko ibiganiro bizabera mu mashuri yisumbuye agera ku 100 hirya no hino mu gihugu. Ku ikubitiro, bizatangirira mu mashuri 26 aherereye mu Mujyi wa Kigali no mu Ntara y’Iburengerazuba.</p>
<p>Aba banyeshuri bazaganirizwa hifashishijwe Inyoborabiganiro yavuguruwe muri 2025, igaruka cyane ku mateka y’u Rwanda, indangagaciro z’umuco nyarwanda ndetse n’inzitizi zikibangamiye urubyiruko mu kubaka ubumwe n’ubudaheranwa.</p>
<p>Kuva mu 2019 kugeza mu 2025, mu byiciro bine byabanje, ibiganiro kuri gahunda ya Ndi Umunyarwanda byagejejwe mu mashuri makuru na kaminuza 41.</p>
<p>Muri ayo mashuri hashinzwe Amahuriro y’Ubumwe n’Ubudaheranwa, yahawe n’ubushobozi bwo gutegura ibikorwa n’imishinga bigamije guteza imbere Ndi Umunyarwanda mu mashuri bigamo, mu mashuri yisumbuye abakikije ndetse no mu baturage bo mu turere ayo mashuri aherereyemo.</p>
<div class='spip_document_278153 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-03-09_13_11_18-506805395_29878543398455887_1211958477495974613_n_jpg_3041_1378_.png' width="1342" height="597" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Igitekerezo cyo gushyira imbaraga mu kwimakaza Ndi Umunyarwanda mu rubyiruko cyavuye mu ihuriro ngarukamwaka rya 11 rya Unity Club Intwararumuri ryabaye ku wa 26 Ukwakira 2018, rifite insanganyamatsiko igira iti “Ndi Umunyarwanda: Inkingi yo kubaka amahoro mu muryango.”</p>
<p>Muri iryo huriro, Perezida wa Repubulika y’u Rwanda, Paul Kagame, yashimangiye akamaro ko gushyira urubyiruko muri ibi biganiro, agira ati “Nagira ngo nsabe ko ibi biganiro mujya mubizanamo urubyiruko, abantu bakiri bato, baze babyumve, kugira ngo tutazananirwa kurera abazakomeza iyi nyubako turimo twubaka.”</p>
<p>Unity Club Intwararumuri ni umuryango ugizwe n’abayobozi bari muri Guverinoma, abayihozemo ndetse n’abo bashakanye. Washinzwe muri Gashyantare 1996 ugamije kwimakaza umuco w’ubumwe n’amahoro nk’inkingi z’iterambere rirambye mu Rwanda.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-03-09_12_43_09-cdnx.premiumread_com_600_398_.png"
				length="593412"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Kuki kera umugore yagombaga gukama inka akikiye umwana w'umuhungu?</title>

		<link>https://kigalitoday.com/agaseke-ka-weekend/mbakumbuze/article/kuki-kera-umugore-yagombaga-gukama-inka-akikiye-umwana-w-umuhungu</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/agaseke-ka-weekend/mbakumbuze/article/kuki-kera-umugore-yagombaga-gukama-inka-akikiye-umwana-w-umuhungu</guid>

		<dc:date>2026-03-06T21:01:53Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Mbakumbuze
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		
			<category domain="tag">
				AKW-004
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu Rwanda rwo hambere mbere, umuco nyarwanda ntiwemereraga umugore gukama inka.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Kuki kera umugore yagombaga gukama  inka akikiye umwana w&#8217;umuhungu?</h1>

			

			

			<div class='spip_document_278053 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="30" data-legende-lenx=""
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-03-06_at_10.46_08.jpg' width="1280" height="960" alt="Uwimana B&#233;atha, umunyamateka" title="Uwimana B&#233;atha, umunyamateka" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Uwimana Béatha, umunyamateka</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Byafatwaga nk’ikirazira, ku buryo byabaga bigoye kubona umugore ari munsi y’inka ayikama cyangwa afata ibikoresho byifashishwaga mu kuyikama nk&#8217;injishi cyangwa inzingo.</p>
<p>Umushakashatsi mu muco nyarwanda Uwimana avuga ko izi kirazira zitari zashyizweho gusa kugira ngo zikumire abagore, ahubwo ko zari impamvu z’umuco.</p>
<p>Ati “Za kirazira z’umuco nyarwanda hari ibyo zabaga zigamije gukumira. Nubwo bitari ibintu byahita bigira ingaruka zigaragara, mu buryo bumwe cyangwa ubundi hari ibyo byafashaga kwirinda.”</p>
<p><strong>Kurinda ubwambure bw’umugore</strong></p>
<p>Uwimana asobanura ko imwe mu mpamvu nyamukuru abagore batemererwaga gukama ari uko muri icyo gihe imyambaro itari yarakwirakwira nk’ubu.</p>
<p>Mbere y’umwaduko w’abakoloni, abagore benshi bambaraga inkanda gusa. Iyo myambaro ntiyabonekaga nk’iyikwije neza umubiri wose, cyane cyane mu gihe umuntu yicaye cyangwa yunamye.</p>
<p>Ati “Umugore iyo yajyaga munsi y’inka ayikama, yabaga asa n’uwambaye ubusa kuko yabaga yambaye inkanda gusa. Hari n’igihe abantu bashoboraga guhinguka bakamubona cyangwa inka ikamutera umugeri akagwa, bikaba byatuma ubwambure bwe bugaragara.”</p>
<p>Avuga ko muri iki gihe ibintu byahindutse kuko abagore n’abakobwa basigaye bambara imyambaro ibikwiriye, harimo amapantaro, amakanzu ndetse n’udukabutura bambara imbere y’ibitenge.</p>
<p>Mu muco wa kera kandi, abakobwa bato batarageza igihe cyo gukura ntibahabwaga imyambaro yuzuye. Urugero ni uko umukobwa yatangiraga kwambara ishabure cyangwa uruyonga ari uko amaze gupfundura amabere.<br class='autobr' />
<strong><br class='autobr' />
Impamvu umugore yakamaga akikiye umwana w’umuhungu<br class='autobr' />
</strong></p>
<p>Nubwo byari kirazira ko umugore akama, hari igihe byabaga ngombwa ko abikora. Muri icyo gihe habagaho umuhango wo kuzirura, ni ukuvuga gukuraho iyo kirazira by’agateganyo.</p>
<p>Uwimana asobanura ko umugore wabaga agiye gukama yashyiraga umwana w’umuhungu ku bibero cyangwa akamwicaza imbere ye, uwo mwana agafata amaboko ya nyina, ariko mu by’ukuri nyina ari we wakamaga.</p>
<p>Ati “Byafatwaga nk’aho atari wa mugore urimo gukama, ahubwo ari wa mwana w’umuhungu urimo gukama. Uwo mwana yashushanyaga umugabo.”</p>
<p>Ibi bigaragaza ko mu muco wa kera, umuhungu yahabwaga agaciro gakomeye kurusha umukobwa, nk’uko byagaragaraga no mu mico myinshi yo ku isi.<br class='autobr' />
<strong><br class='autobr' />
Byagendaga bite ku mugore wapfakaye?</strong></p>
<p>Uwimana avuga ko mu muco nyarwanda wa kera, umugore atafatwaga nk’uw’umugabo we gusa, ahubwo yabaga ari uw’umuryango wose.</p>
<p>Ati “Mu muco nyarwanda nta mugore wapfakaraga wenyine. Iyo umugabo yapfaga, umugore yajyaga mu nshingano z’umuryango w’umugabo.”</p>
<p>Ibi byatumaga iyo uwo mugore yari afite inka ariko nta muhungu afite, abandi bagabo bo mu muryango w’umugabo we bafata inshingano zo kuzikama kugira ngo zitarara zitakamwa.</p>
<p>Muri icyo gihe kandi imiryango yabaga ituranye cyane ku buryo wasangaga abavandimwe batuye ku gasozi kamwe.</p>
<p><strong>Abagore bari bafite uruhe ruhare mu gukama?</strong></p>
<p>Nubwo abagore batemererwaga gukama, bari bafite indi mirimo ikomeye ijyanye n’amata n’ubworozi.</p>
<p>Uwimana avuga ko abagore bitwaga abakamisha.Umukamisha yabaga ari hafi y’umugabo cyangwa umuhungu uri gukama akamufasha inshingano zitandukanye, zirimo: gushishira inka kugira ngo idatera imigeri, kumuhereza icyansi, kubuganiza amata, kuyatereka no kuyacunda.</p>
<p>Gucunda ni igikorwa cyo kubuganiza amata amaze iminsi igera kuri irindwi kugira ngo avemo amavuta.</p>
<p>Ku ruhande rw’abagabo bo, bari bashinzwe indi mirimo irimo: gushaka ubwatsi bw’inka, kuzigishisha (kuzimurira ahandi hari ubwatsi), kuzitaho muri rusange.</p>
<p>Uwimana avuga ko muri iki gihe nta mpamvu n’imwe yatuma abagore babuzwa gukama, kuko imiterere y’ubworozi ndetse n’imyambaro byahindutse cyane.</p>
<p>Ati “Nta kibazo umugore yakama inka muri iki gihe. Umuco ujya utera imbere ujyana n’ibihe.”</p>
<p>Avuga ko nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, abagore benshi bafashe inshingano zitandukanye zari zisanzwe zikorwa n’abagabo, bigaragaza ko bashoboye gukora imirimo yose igihe bibaye ngombwa.</p>
<p><strong>Imyitwarire ikwiye igihe cyo gukama</strong></p>
<p>Nubwo bimeze bityo, Uwimana asaba ko abagore cyangwa abakobwa bagiye gukama bagomba kubikora bubaha inka nk’uko umuco nyarwanda ubiteganya.</p>
<div class='spip_document_278047 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-03-06_16_37_16-miss_gukama_-_google_search.png' width="549" height="368" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Avuga ko bagomba kwambara imyambaro ibikwiriye, bakirinda gukama bambaye imyenda itabakwiriye nk’udukabutura twonyine cyangwa igitenge kitariho ikindi.</p>
<p>Ati “Ni byiza kwambara neza, ugashyiramo ikabutura cyangwa agakola imbere y’igitenge, kugira ngo n’iyo inka iguteye ukagwa ntihagire ubwambure bugaragara.”</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-03-06_at_10.46_08.jpg"
				length="126900"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Perezida Kagame yigeze kurambirwa abamubaza ubusa, abaza ubwenge bukorano icyo akwiye kubasubiza</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/perezida-kagame-yigeze-kurambirwa-abamubaza-ubusa-abaza-ubwenge-bukorano-icyo-akwiye-kubasubiza</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/perezida-kagame-yigeze-kurambirwa-abamubaza-ubusa-abaza-ubwenge-bukorano-icyo-akwiye-kubasubiza</guid>

		<dc:date>2026-03-06T20:55:43Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Perezida w’u Rwanda Paul Kagame yavuze ko hari abantu n’ibihugu bashyiraho ibipimo byo gupima agaciro k’ibindi bihugu bidafite ishingiro, ashimangira ko u Rwanda rudakwiye gupimwa hashingiwe ku&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Perezida Kagame yigeze kurambirwa abamubaza ubusa, abaza ubwenge bukorano icyo akwiye kubasubiza</h1>

			

			

			<div class='spip_document_278070 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/55127833657_e2348fa7d5_k.jpg' width="2048" height="1365" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ageza ijambo ku bahagarariye ibihugu n’imiryango mpuzamahanga, kuri uyu wa 6 Werurwe 2026, Perezida Kagame yagarutse ku myumvire bamwe bagaragaza ko igihugu kidafite umutungo kamere uhabwa agaciro ku rwego mpuzamahanga kidakwiye guhabwa umwanya ukomeye ku isi.</p>
<p>Kagame yavuze ko hari abavuga ko u Rwanda rudafite umutungo isi ikeneye cyane nk’amabuye y’agaciro cyangwa amashyamba, bityo bakarufata nk’igihugu kitari mu byagakwiye kwitabwaho cyane.</p>
<p>Yavuze ko iyo myumvire atari mishya, kuko hari n’igihe bamwe bagiye bavuga ko we ubwe atari “Umukirisitu uhagije”, cyangwa ko igihugu ayobora kitari “gikwiriye” ku rwego mpuzamahanga.</p>
<p>Ati “Hari abavuga ko u Rwanda rudafite umutungo isi ikeneye, nk’amabuye y’agaciro cyangwa amashyamba. Hari n’abigeze kuvuga ko ntari Umukirisitu uhagije. Ubu noneho bavuga ko igihugu cyanjye kitari gikwiriye. Ariko se kuva ryari ibyo biba ibipimo byo kumenya ukuri n’ikinyoma?”</p>
<p>Perezida Kagame yavuze ko nubwo hari abantu bashobora gutanga ibitekerezo nk’ibyo, u Rwanda rudakwiye kubishingiraho ngo rwumve ko rugomba kubaho ari uko rwemewe n’abandi.</p>
<p>Ati “Mu by’ukuri nifuzaga ko abantu nk’abo batampa umwanya wabo. Ibyo na byo ni byiza, kuko buri wese akora ibye. Nta muntu ukeneye kwibutswa buri gihe ko atari iki cyangwa kiriya.”</p>
<p>Mu kugaragaza uko abona iyo myumvire, Kagame yavuze ko rimwe yigeze kubaza porogaramu zishingiye ku bwenge buhangano (AI) ibibazo bimwe, maze zimusubiza mu buryo bw’umugani.</p>
<p>Uyu mugani wavugaga ku mwami w’ishyamba w’intare yashakaga inyamaswa zo kurya, mu gihe impongo yari ihugiye mu kurisha ibyatsi itazi akaga kari kuyegera. Hagati aho, akanyamasyo k’inararibonye kagashinjwa kurya imyaka y’umwami, nyamara uwo mwami azi neza ko yangirizwa n’abandi bari mu itsinda rye.</p>
<p>Uyu mugani, nk’uko Kagame yabisobanuye, werekana uko rimwe na rimwe hari abahabwa icyubahiro cyangwa bagashimirwa ibikorwa, mu gihe abandi bashinjwa amakosa batakoze.</p>
<p>Yavuze ko u Rwanda rushobora guhura n’ibihe nk’ibyo byo gushinjwa ibitagomba, ariko ko ruzakomeza kubyitwaramo rufite icyubahiro kandi rukora ibyarwo.</p>
<p>Ati “Aho turi ni ho hameze. Ariko tuzakomeza kwikorera umutwaro wacu kandi tubikore dufite icyubahiro.”</p>
<p>Perezida Kagame yashimangiye ko u Rwanda ruzakomeza gutera imbere rushingiye ku nyungu z’abaturage barwo, aho gushingira ku myanzuro cyangwa ibipimo bishyirwaho n’abandi bashaka kurugenera uko rukwiye kubaho.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/55127833657_e2348fa7d5_k.jpg"
				length="516317"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>U Rwanda ntiruzirengagiza ibibangamira umutekano warwo - Perezida Kagame</title>

		<link>https://kigalitoday.com/umutekano/imbere-mu-gihugu/article/u-rwanda-ntiruzirengagiza-ibibangamira-umutekano-warwo-perezida-kagame</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/umutekano/imbere-mu-gihugu/article/u-rwanda-ntiruzirengagiza-ibibangamira-umutekano-warwo-perezida-kagame</guid>

		<dc:date>2026-03-06T20:32:32Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Imbere mu gihugu
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Perezida Paul Kagame yavuze ko u Rwanda rudashobora kwirengagiza ibibazo bibangamira umutekano warwo, cyane cyane ibituruka ku mutwe witwaje intwaro wa FDLR ukorera mu Burasirazuba bwa Repubulika&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>U Rwanda ntiruzirengagiza ibibangamira umutekano warwo - Perezida Kagame</h1>

			

			

			<div class='spip_document_278066 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/diplomatic-luncheon-768x600.jpg' width="768" height="600" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ibi Perezida Kagame yabivuze mu ijambo yagejeje ku bahagarariye ibihugu n’imiryango mpuzamahanga, Ambasaderi n’abahagarariye imiryango mpuzamahanga bakorera mu Rwanda, kuri uyu mugoroba aho yagarutse ku bibazo by’umutekano muke bimaze igihe mu Karere.</p>
<p>Yabanje gushimira abafatanyabikorwa mpuzamahanga ku ruhare bagize mu kongera kubaka no guteza imbere u Rwanda mu myaka ishize.</p>
<p>Ati “Ibyo twagezeho mu myaka myinshi ishize, dukorana n’ibihugu n’imiryango muhagarariye, ni ibintu bikomeye. Ubufatanye n’ubucuti byanyu byagize uruhare rukomeye mu kongera kubaka no guteza imbere u Rwanda.”</p>
<p>Perezida Kagame yavuze ko muri iki gihe isi iri guhinduka cyane mu bijyanye na politiki mpuzamahanga, ibintu bishobora kugira ingaruka ku bihugu byose birimo n’u Rwanda.</p>
<p>Yavuze ko n’ubwo hari impinduka nyinshi ziri kuba ku rwego mpuzamahanga, hari ikintu kitahinduka ari cyo “inshingano ya buri gihugu yo kurinda umutekano w’abaturage bacyo n’imipaka yacyo.”</p>
<p>Ati “Hari ikintu kimwe kitigeze gihinduka, ni inshingano n’uburenganzira bwa buri gihugu byo kurinda umutekano w’abaturage n’imipaka yabyo.”</p>
<p>Kagame yavuze ko nubwo bimeze bityo, hari aho u Rwanda rusabwa kwirengagiza ibibazo bibangamira umutekano warwo, cyangwa rukagabanya ubushobozi bwo kwirinda, ibintu yavuze ko bidashoboka.</p>
<p>Yagarutse ku kibazo cy’umutekano muke mu Burasirazuba bwa RDC, avuga ko atari ikibazo gishya kuko kimaze imyaka myinshi, kandi ko cyakomeje kubera uburangare bw’abari bafite ubushobozi bwo kugikemura.</p>
<p>Perezida Kagame yavuze ko impungenge z’u Rwanda zishingiye cyane ku gukomeza kubaho kwa FDLR, umutwe yasobanuye ko ufite ingengabitekerezo ya Jenoside.</p>
<p>Yibukije ko mu mpera z’imyaka ya 1990 uwo mutwe wagabye ibitero byambukiranyaga imipaka uvuye muri RDC, bigahitana Abanyarwanda benshi.</p>
<p>Yavuze kandi ko ubuyobozi bwa RDC bwagiye buha ubufasha bwa politiki n’ubw’amafaranga FDLR, ndetse ko uyu mutwe waninjijwe mu nzego za gisirikare z’icyo gihugu, aho ukora nta nkomyi.</p>
<p>Kagame yavuze ko u Rwanda rwagiye rugaragaza kenshi iki kibazo mu nama zitandukanye mpuzamahanga no mu biganiro n’abafatanyabikorwa, ariko akavuga ko akenshi ibitera amakimbirane mu Karere byirengagizwa.</p>
<p>Yashimangiye ko ingamba u Rwanda rufata zigamije kurinda imipaka yarwo n’abaturage, kandi ko nta kindi zigamije uretse umutekano w’igihugu.</p>
<p>Ati “U Rwanda, kubera amateka yarwo n’aho ruherereye, rukeneye imipaka irinzwe neza. Ibyo dukora byose bigamije iyo ntego gusa.”</p>
<p>Perezida Kagame yanavuze ko amasezerano y’amahoro akwiye kubahirizwa n’impande zose bireba mu buryo bungana, aho atagomba gushyirwa ku ruhande rumwe gusa.</p>
<p>Yagaragaje ko iyo ibyo bidakurikijwe, bituma habaho kumva ko hari uruhande rumwe rusabwa kwikorera umutwaro wose, ibintu yavuze ko bishobora kudatanga ibisubizo birambye ku bibazo by’umutekano mu Karere.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/diplomatic-luncheon-768x600.jpg"
				length="48175"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Umuryango Mpuzamahanga uhangayikishijwe n'umutekano mucye mu Burasirazuba bwa RDC</title>

		<link>https://kigalitoday.com/umutekano/hanze-y-igihugu/article/umuryango-mpuzamahanga-uhangayikishijwe-n-umutekano-mucye-mu-burasirazuba-bwa-rdc</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/umutekano/hanze-y-igihugu/article/umuryango-mpuzamahanga-uhangayikishijwe-n-umutekano-mucye-mu-burasirazuba-bwa-rdc</guid>

		<dc:date>2026-03-06T10:57:14Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Hanze y'igihugu
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Itsinda mpuzamahanga rikurikirana ibibazo byo mu Karere k’Ibiyaga Bigari (International Contact Group for the Great Lakes – ICG) ryagaragaje impungenge zikomeye ku bwiyongere bw’imirwano n’ibibazo&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Umuryango Mpuzamahanga uhangayikishijwe n’umutekano mucye mu Burasirazuba bwa RDC</h1>

			

			

			<div class='spip_document_278000 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-03-06_at_12.53_38_pm.jpg' width="1023" height="682" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu itangazo ryashyizwe ahagaragara n’iri tsinda, rivuga ko umutekano mucye uri muri ako gace ukomeje gutuma abaturage benshi bahunga ingo zabo, bigateza ibibazo bikomeye by’ubutabazi.</p>
<p>Iryo tangazo rigira riti: “Abagize Itsinda Mpuzamahanga rikurikirana ibibazo byo mu Karere k’Ibiyaga Bigari bagaragaje impungenge zikomeye ku bwiyongere bw’imirwano n’ihohoterwa rikomeje mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, ndetse n’ingaruka zikomeye bifite ku mibereho y’abaturage.”</p>
<p>ICG yasabye impande zose ziri mu mirwano guhagarika ibikorwa by’intambara bidatinze, hagashakwa ibisubizo binyuze mu biganiro bya dipolomasi.</p>
<p>Iri tsinda ryagize riti: “ICG irasaba impande zose zihanganye guhagarika imirwano ako kanya no gusubira mu biganiro bya dipolomasi hagamijwe gushaka umuti w’amahoro.”</p>
<p>ICG yanashimangiye ko ishyigikiye ubusugire n’ubwigenge bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, inashishikariza ibihugu byo mu Karere gukomeza gukorana mu gushaka amahoro arambye.</p>
<p>Iryo tsinda riti: “Abagize iri tsinda bongeye gushimangira ko bashyigikiye byimazeyo ubusugire n’ubwigenge bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.”</p>
<p>Mu itangazo ryayo, ICG yanagaragaje ko ishyigikiye inzira z’ibiganiro by’amahoro biri gukorwa mu rwego rw’Akarere, birimo ibiganiro bya Luanda n’ibya Nairobi, bigamije gushaka umuti urambye w’ibibazo by’umutekano mucye mu Burasirazuba bwa Congo.</p>
<p>Iri tsinda ryagize riti: “ICG ishyigikiye imbaraga ziri gushyirwa mu biganiro byo mu Karere, cyane cyane inzira z’ibiganiro bya Luanda n’ibya Nairobi, bigamije kugera ku gisubizo kirambye cy’aya makimbirane.”</p>
<p>ICG yasabye kandi ko impande zose zubahiriza amategeko mpuzamahanga arengera abasivili mu bihe by’intambara.</p>
<p>Iryo tangazo rigira riti: “Impande zose zifite intwaro zigomba kubahiriza amategeko mpuzamahanga agenga intambara no kurinda abasivili.”</p>
<p>Iri tsinda ryanagaragaje ko ari ngombwa ko imiryango itanga ubutabazi ihabwa uburyo bwo kugera ku baturage bakeneye ubufasha.</p>
<p>Riti: “Ni ngombwa ko imiryango itanga ubutabazi ihabwa uburyo bwo kugera ku baturage bakeneye ubufasha mu buryo bworoshye kandi butabangamiwe.”</p>
<p>International Contact Group for the Great Lakes igizwe n’ibihugu n’imiryango mpuzamahanga itandukanye birimo Leta Zunze Ubumwe za Amerika, u Bwongereza, u Bufaransa, u Budage, u Bubiligi, u Buholandi, u Busuwisi n’Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi. Ibi bihugu bikomeje kuvuga ko bizakomeza gukorana n’abafatanyabikorwa bo mu Karere mu gushaka ibisubizo by’amahoro arambye mu Karere k’Ibiyaga Bigari.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-03-06_at_12.53_38_pm.jpg"
				length="165066"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Amatora y'u Rwanda ashyirwe mu murage w'isi - Senateri Niyomugabo</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/amatora-y-u-rwanda-ashyirwe-mu-murage-w-isi-senateri-niyomugabo</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/amatora-y-u-rwanda-ashyirwe-mu-murage-w-isi-senateri-niyomugabo</guid>

		<dc:date>2026-03-04T20:19:50Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Abasenateri b’u Rwanda basanga imigendekere y’amatora mu Rwanda atari ikintu gikwiye kwihereranwa, ahubwo akwiye gushyirwa mu murage w’isi n’ibindi bihugu bikajya biza kureba.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Amatora y&#8217;u Rwanda ashyirwe mu murage w&#8217;isi - Senateri Niyomugabo</h1>

			

			

			<div class='spip_document_277928 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-03-04_22_09_08-.png' width="874" height="610" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ni kimwe mu bitekerezo byatanzwe nyuma y&#8217;ikiganiro ku busesenguzi bwa Raporo ya Komisiyo y’Igihugu y’Uburenganzira bwa Muntu ya 2024-2025 ndetse na gahunda y’ibikorwa by&#8217;iyi Komisiyo bya 2025-2026.</p>
<p>Avugana amarangamutima, Senateri Bideri John yashimye ko amatora yo mu Rwanda ari nk&#8217;ubukwe maze agira ati “Ibi ni ibintu dukwiye kwishimira kuko amatora ni uburyo bumwe butuma twubaka demokarasi ihamye, mu gihugu cyacu.”</p>
<div class='spip_document_277927 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-03-04_22_07_47-486808768_1096709445832195_1978430029723283293_n_jpg_2048_1366_.png' width="919" height="605" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ibi yabihuje n’ubwitabire mu matora ya Perezida wa Repubulika kuko bwari hejuri ya 96% mu matora aherutse, ngo bibaka bisobanuye ko iyo amatora akozwe hari umutekano “abaturage batishisha."</p>
<p>Byatumye Visi Pereza wa Komisiyo ya Sena y’Imibereho Myiza n’Uburenganzira bwa Muntu, Cyprien Niyomugabo we abishyira ku rundi rwego maze agira ati "Ubukwe ubundi bukorwa abantu  bamwenyura, baseka, bishimye. Aho bigana, ndabona amatora azaba kimwe mu byo tuzandikisha mu Murage w’Isi...uburyo amatora yacu akorwa abantu bakazajya baza kubyiga.”</p>
<div class='spip_document_277926 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-03-04_22_08_22-.png' width="915" height="611" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Icyakora abasenateri banenze ko amabwiriza y’indorerezi aba ari mu rurimi rw’Ikinyarwanda, kandi indorerezi zaturutse mu mahanga zitarwumva.</p>
<p>Basabye ko ubutaha ayo mabwiriza yajya ashyirwa mu ndimi buri ndorerezi yaje iba ishobora kumva, kugira ngo hatazagira uwibwira ko hari icyo u Rwanda ruba rushaka kubakinga.</p>
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="in" dir="ltr">“Aho bigana, ndabona amatora azaba kimwe mu byo tuzandikisha mu murage w’Isi...uburyo amatora yacu akorwa abantu bakazajya baza kubyiga.”</p>
<p>Senateri Cyprien Niyomugabo, Visi Perezida wa Komisiyo ya Sena y’Imibereho Myiza n’Uburenganzira bwa Muntu, avuga ko amatora yo mu Rwanda… <a href="https://t.co/u8z1krn2EL">pic.twitter.com/u8z1krn2EL</a></p>
<p>&mdash; Kigali Today (@kigalitoday) <a href="https://twitter.com/kigalitoday/status/2029884773083095110?ref_src=twsrc%5Etfw">March 6, 2026</a></p>
</blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-03-04_22_08_22-.png"
				length="1281815"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Abasenateri barashaka ko igikomo cyambikwa abagororwa gitangira gukoreshwa vuba na bwangu </title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/abasenateri-barashaka-ko-igikomo-cyambikwa-abagororwa-gitangira-gukoreshwa-vuba-na-bwangu</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/abasenateri-barashaka-ko-igikomo-cyambikwa-abagororwa-gitangira-gukoreshwa-vuba-na-bwangu</guid>

		<dc:date>2026-03-04T17:28:58Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Abasenateri bavuze ko ubucucike bukigaragara mu magororero butari ngombwa mu gihe Igihugu cyemeje ikoranabuhanga ryafasha kurekura abagororwa bambaye igikomo bagakomeza gucungwa ntibacike ubutabera.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Abasenateri barashaka ko igikomo cyambikwa abagororwa gitangira gukoreshwa vuba na bwangu </h1>

			

			

			<div class='spip_document_277918 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-03-04_at_18.21_12.jpg' width="800" height="534" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ni igitekerezo cyatangiwe mu Nteko Rusange y&#8217;Umutwe wa Sena, imaze kumva  ubusesenguzi kuri Raporo ya Komisiyo y’Uburenganzirwa bwa Muntu ya 2024-2025 na gahunda y’Ibikorwa bya Komisiyo y’Igihugu y’Uburenzira bwa Muntu ya 2025-2025.</p>
<p>Muri iri sesengura, Komisiyo y’Imibereho Myiza n’Uburenganzira bwa Muntu ya Sena yabwiye inteko ko mu muri 2023, ubucucike mu magororero y&#8217;u Rwanda bwari 140,7%, bukagenda bugabanuka kugera ku 103% umwaka ushize.</p>
<p>Senateri Emmanuel Havugimana yagize ati "ukurikije intambwe u Rwanda rumaze gutera gutera mu ikoranabuhanga usanga hari abantu bari mu magororero atari ngombwa kuko bashobora kwambika igikomo nkoranabuhanga bagakurikiranwa bari hanze."</p>
<p>Ibi kandi yabihuriyeho na Senateri Pelagie Uwera n&#8217;abandi bagaragaje ko ubu bucucike ntibukwiye kubaho.</p>
<p>Havugimana avuga ko kurekura bamwe mu bagororwa bagakurikiranirwa hanze bishobora no kugira inyungu mu bifatika, aho agira ati "hariho abantu bashobora kujya hanze bakitunga aho kugira ngo babe umuzigo Leta, bajye batungwa n’imisoro y’abaturage."</p>
<p>Ubucucike kandi ngo bwageze no mu magororero y&#8217;ibanze(transit  centers), aho Komiisiyo y&#8217;Igihgu y&#8217;Uburenganzira bwa muntu yasanze hari abarenga ibihumbi umunani barengeje igihe kigenwe, ibi bikaba byarongereye ubucucike ku kigero cy&#8217;110%.</p>
<p>Abasenateri bagarutse no ku kibazo cy’abantu bafungirwa mu magororero y’ibanze cyangwa Transit Centers, bikarangira babagumanye bakerenza iminsi ubundi baba bateganyijwe kuhamara.</p>
<p>Abasenateri basabye ko hafatwa ingamba zituma, abarangije igihe  bagomba kumara mu magororero bazajya bahita barekurwa kuko ngo iyo batinze kubarekura bigira ingaruka ku mibereho yabo n’ubuzima bwo mu mutwe.</p>
<p>Perezida wa Komisiyo y’Imibereho Myiza n’Uburenganzira bwa Muntu ya Sena, Umuhire Adrie, yavuze ko ubundi ntawe uba ugomba kurenza amasaha 72 mu magororero y&#8217;ibanze.</p>
<p>Senateri Umuhire yibukije inteko ko abari mu magororero y’ibanze azwi nka Transit Centers, “bataba bafunze kuko nta byaha baba bakoze, ahubwo baba bagize imyitwarire ibangamiye sosiyete,” bityo ngo bakaba babajyanayo ngo babibigishe bahindure imyitwarire bagaruke muri</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-03-04_at_18.21_12.jpg"
				length="183109"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Nyagatare: Ubwanikiro bw'ibigori bwahindutse ibigega by'ubwatsi</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubuhinzi/ubuhinzi/Nyagatare-Ubwanikiro-bw-ibigori-bwahindutse-ibigega-by-ubwatsi</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubuhinzi/ubuhinzi/Nyagatare-Ubwanikiro-bw-ibigori-bwahindutse-ibigega-by-ubwatsi</guid>

		<dc:date>2026-03-03T19:28:18Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ubuhinzi
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Abadepite bagize Komisiyo y’Ubutaka, Ubuhinzi, Ubworozi n’Amashyamba bavuga ko batunguwe no gusanga mu Karere ka Nyagatare, ubwanikiro bw’ibigori bukoreshwa mu guhunika ubwatsi bw’amatungo.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Nyagatare: Ubwanikiro bw&#8217;ibigori bwahindutse ibigega by&#8217;ubwatsi</h1>

			

			

			<div class='spip_document_277876 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="65" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ubwanikiro-6.jpg' width="1080" height="570" alt="Basanga ubwanikiro bw'ibigori bukwiye gukoreshwa icyo bwagenewe" title="Basanga ubwanikiro bw'ibigori bukwiye gukoreshwa icyo bwagenewe" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Basanga ubwanikiro bw&#8217;ibigori bukwiye gukoreshwa icyo bwagenewe</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>NI ikibazo cyagaragaaye mu gucukumbura ibibazo byagaragaye muri raporo y’Umugenzuzi Mukuru w’Imari ya Leta ya 2025  ku gufata neza umusaruro w&#8217;umuceri n&#8217;ibigori no kuwuhuza n&#8217;isoko.</p>
<p>Iyi komisiyo yabihishuriye Inteko Rusange y’Abadepite kuri uyu wa Kabiri tariki 3 Werurwe 2026, ibagaragariza ko basanze mu bwanikiro ubwatsi bw’amatungo, nyamara hari mu gihe cy’isarura ry’ibigori.</p>
<p>Depite Muzana Alice, ukuriye Komisiyo yagize ati “Twaribajije tuti ‘Ni gute mu gihe cy’isarura ry’ibigori mu bwanikiro haba harimo ubwatsi aho kuba harimo ibigori?”</p>
<p>Depite Nyabyenda, we yibazaga icyo byaba bitwaye mu gihe ubwanikiro bwagira ibindi bukoreshwa, mu gihe atari mu gihe cy’isarura, ariko Depite Muzana amusubiza ko n’ubundi komisiyo yabajije iki kibazo.</p>
<p>Ministeri y’Ubunzi n’Ubworozi, MINAGRI, ibabwira ko n’ubundi bikorwa. Ko bemerera abahinzi kuba bagira ikindi bakorera mu bwanikiro mu gihe kitari icy’isarura.</p>
<p>Ni igisubizo kitanyuze iyi komisiyo y’abadepite kuko Depite Muzana avuga ko iyo ubwanikiro bukoreshejwe icyo butagenewe, bituma bishobora kwangirika.</p>
<p>Depite Muzana ariko yagaragaje ko ubusanzwe gahunda y&#8217;Igihugu ya kabiri yo kwihutisha Iterambere (NST2)  iteganya ko umusaruro wangirika mu gihe cy’isarura ugomba  kutarenga 5%, ariko ubu ukaba ukiri kuri 19%.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ubwanikiro-6.jpg"
				length="140396"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Hari magendu mu buvuzi bw'amatungo - Senateri Alvera Mukabaramba </title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubuhinzi/ubworozi/article/hari-magendu-mu-buvuzi-bw-amatungo-senateri-alvera-mukabaramba</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubuhinzi/ubworozi/article/hari-magendu-mu-buvuzi-bw-amatungo-senateri-alvera-mukabaramba</guid>

		<dc:date>2026-03-02T20:18:10Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ubworozi
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Abasenateri barasaba ko habaho uburyo busobanutse bwo kugeza imiti y’amatungo ku borozi kubera ko aborozi babagaragarije ko bikigoranye kuyibona, ndetse hakaba n’impungenge z’ubuziranenge&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Hari magendu mu buvuzi bw’amatungo - Senateri Alvera Mukabaramba </h1>

			

			

			<div class='spip_document_277827 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="211" data-legende-lenx="xxx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-03-02_at_6.22_00_pm-2.jpg' width="1280" height="853" alt="Inteko Rusange ya Sena yagejejweho Raporo ku isurwa ry'ibikorwa by'ubworozi mu Turere. Abasenateri bashimye intambwe yatewe mu guteza imbere ubworozi ariko basanga hari imbogamizi zikigaraga zikwiye kwitabwaho" title="Inteko Rusange ya Sena yagejejweho Raporo ku isurwa ry'ibikorwa by'ubworozi mu Turere. Abasenateri bashimye intambwe yatewe mu guteza imbere ubworozi ariko basanga hari imbogamizi zikigaraga zikwiye kwitabwaho" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Inteko Rusange ya Sena yagejejweho Raporo ku isurwa ry&#8217;ibikorwa by&#8217;ubworozi mu Turere. Abasenateri bashimye intambwe yatewe mu guteza imbere ubworozi ariko basanga hari imbogamizi zikigaraga zikwiye kwitabwaho</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Senateri Mukabaramba yagize ati “Inka zacu ziracyavurwa magendu, kuko usanga abaveterineri baziha imiti batabanje kuzifata amaraso cyangwa amase ngo bazipime.”</p>
<p>Ibi yabivuze ashingiye ku kuba, mu ngendo bakoze hagati ya 20-28 Mutarama 2026, bareba iterambere ry’ibikorwa by’ubworozi n’ibibazo bikirimo bikwiye gushakirwa ibisubizo ngo ubworozi buteze imbere ababukora n’Igihugu muri rusange.</p>
<p>Aha bagaragaje ko nko mu Ntara y’Amajyaruguru nta laboratwari n’imwe y’amatungo ihari, bakavuga ko ari ikibazo gikomeye ku buzima bw’amatungo, anagaragaza ko farumasi z’imiti y’amatungo na zo zikiri nkeya, ukaba usanga abaturage bajya kwigurira imiti muri za Agrotec, bityo n’uburyo bayitwaramo cyangwa bayihamo amatungo bukaba butujuje ubuziranenge.</p>
<p>Nka Senateri Nkubana, we yagize ati “Ni ikibazo gikomeye kuko usanga hari abaturage barya inyama z’itungo ryapfuye bagahuma, cyangwa se banywa amata y’inka akabagiraho ingaruka.”</p>
<p>Ibi Senateri Nkubana, akabivugira ko akenshi izi ngaruka abaturage bahura na zo ziba zituruka ku miti itujuje ubuziranenge amatungo aba yahawe, na we agashimangira ko laboratwari z’amatungo zikwiye kongerwa.</p>
<p>Visi Perezida wa Sena ushinzwe Amategeko no kugenzura Ibikorwa bya Guverinoma, Senateri Solina Nyirahabimana, yemeranywa na Senateri Nkubana ko imiti y’amatungo itujuje ubuziranenge igira ingaruka ku bafungura ibikomoka kuri ayo matungo, na we avuga ko “ari ngombwa ko ubuziranenge bw’imiti y’amatungo bwitabwaho mu kurinda ubuzima bw’amatungo n’abantu.”</p>
<p>Abasenateri ariko bashimye kuba urubyiruko rwarinjiye mu buhinzi n’ubworozi ku bwinshi, avuga ko bigaragaza ko ari umusaruro w’amashuri y’imyuga n’ubumenyingiro, kuko ngo bigaragara ko ari yo bakesha ubuhanga mu buhinzi.</p>
<p>Mu bindi abasenateri basabye harimo ko abaturage bagomba gufashwa no korora amatungo menshi atandukanye, bityo bikongera imirire n’ubukungu by’Abanyarwanda byiyongera.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-03-02_at_6.22_00_pm-2.jpg"
				length="127201"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Mu Rwanda hari imashini ebyiri gusa zikora Azote ifasha mu kubika no gutwara intanga z'inka</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubuhinzi/ubworozi/article/mu-rwanda-hari-imashini-ebyiri-gusa-zikora-azote-ifasha-mu-kubika-no-gutwara-intanga-z-inka</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubuhinzi/ubworozi/article/mu-rwanda-hari-imashini-ebyiri-gusa-zikora-azote-ifasha-mu-kubika-no-gutwara-intanga-z-inka</guid>

		<dc:date>2026-03-02T17:36:11Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ubworozi
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Abasenateri bakoze ingendo mu turere twose bareba uko ubworozi buhagaze mu gihugu n’uko umusaruro ubukomokaho ugira uruhare mu iterambere ry’abaturage n’Igihugu muri rusange, maze basanga mu&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Mu Rwanda hari imashini ebyiri gusa zikora Azote ifasha mu kubika no gutwara intanga z’inka</h1>

			

			

			<div class='spip_document_277817 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="59" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/uruganda-10-2.jpg' width="700" height="525" alt="Mu ruganda imbere ahatunganyirizwa Azote ibikwamo intanga" title="Mu ruganda imbere ahatunganyirizwa Azote ibikwamo intanga" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Mu ruganda imbere ahatunganyirizwa Azote ibikwamo intanga</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ibi Solina Nyirahabimana, Visi Perezida wa Sena ushinzwe Amategeko no Kugenzura Ibikorwa bya Guverinoma,yabivuze kuri uyu wa 02 Werurwe 2026 ubwo yagezaga ku Nteko Rusange ya Sena Raporo y’ibyo babonye mu ngendo zo gusura ibikorwa by’ubworozi hagati ya 20-28 Mutarama 2026.</p>
<p> Senateri Nyirahabimana yagize ati “Aborozi basaba intanga z’inka ntabwo bazibonera igihe, imashini ikora Azote ifasha mu kubika no gutwara intanga yari yarapfuye, ariko muri aka kanya turashima ko yakozwe.</p>
<p>N’ubwo iyo mashini yari yarapfuye ariko, abasenateri bagaragaje ko kuba imashinzi zikora azote ari ebyiri gusa mu gihugu cyose ubwacyo ari ikibazo kuko ari nkeya, bagasaba ko zongerwa kandi “igize ikibazo bakihutira kuyikoresha kugira ngo ibura ry’azote ridakomeza kubera ikibazo aborozi.”</p>
<p>Umwe mu basenateri yanagaragaje ko aborozi bababwiye ko uretse no kuba Azote itaboneka, ngo n&#8217;iboneka iba itujuje ubuziranenge, ariko Visi Perezida wa Sena, Solina Nyirahabimana, abibutsa ko impuguke zabasobanuriye ko gufata kw&#8217;inka biterwa n’ibintu byinshi, “ku buryo dukwiye kwitondera kuvuga ko biterwa na Azote itujuje ubuziranenge.”</p>
<p>Ibura rya Azote ryagiye rigira ingaruka mu kubangurira inka, bityo bikoma mu nkokora umusaruro w’ubworozi. Iki kibazo ni kimwe mu byagarutse mu Nama y’Igihugu y’Umushyikirano w’uyu mwaka, maze Perezida wa Repubulika, Paul Kagame, asaba ko gikemurwa mu maguru mashya.</p>
<p>Icyo gihe, Minisitiri w’Ubuhinzi n’Ubworozi, Dr. Telesphore&nbsp;Ndabamenye, yabwiye Perezida Kagame ko hagiye kubakwa uruganda rwa Azote mu Karere ka Kayonza, mu rwego rwo gukemura icyo kibazo.</p>
<div class='spip_document_277818 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="109" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/azote-2.jpg' width="700" height="525" alt="Azote yifashishwa iba isukika, ariko iyo ivuye mu icupa igahura n'ubushyuhe bwo mu kirere ihinduka nk'igihu" title="Azote yifashishwa iba isukika, ariko iyo ivuye mu icupa igahura n'ubushyuhe bwo mu kirere ihinduka nk'igihu" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Azote yifashishwa iba isukika, ariko iyo ivuye mu icupa igahura n’ubushyuhe bwo mu kirere ihinduka nk’igihu</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Kugeza ubu, u Rwanda rufite inganda ebyiri zikora Azote zicungwa n’Ikigo gishinzwe Ubuhinzi n’Ubworozi (RAB) harimo urwa Rubirizi ruri mu Mujyi wa Kigali ndetse na Rubona mu Karere ka Huye, ariko Abasenateri bakaba bavuze ko rumwe rwari rwarapfuye, bityo bikaba byari “bigoye ko rumwe rwakora Azote ihagije ku gihugu cyose.”</p>
<p>Ni mu gihe, hakurikijwe ibyatangajwe n’ubuyobozi bw’Akarere ka Kayonza mu ntangiriro z’ukwezi gushize, imirimo yo kubaka  uruganda rwa Azote muri ako karere yatangiye hagati muri Gashantare uyu mwaka.</p>
<p>Ni uruganda rwubakwa ku bufatanye bwa Leta y’u Rwanda n’abafatanyabikorwa nk’umushinga wa RDDP (Rwanda Dairy Development Project). Biteganyijwe ko ruzuzura rutwaye miliyari 1 na miliyoni 200 z’amafaranga y’u Rwanda.</p>
<p>Aya mafaranga akaba akubiyemo inyubako, imashini ikonjesha umwuka (Liquid Nitrogen Generator), n’ibikoresho byo gupima ubuziranenge.</p>
<div class='spip_document_277819 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="87" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-03-02_at_6.22_00_pm.jpg' width="1280" height="853" alt="Inteko Rusange ya Sena yagejejweho Raporo ku isurwa ry'ibikorwa by'ubworozi mu Turere" title="Inteko Rusange ya Sena yagejejweho Raporo ku isurwa ry'ibikorwa by'ubworozi mu Turere" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Inteko Rusange ya Sena yagejejweho Raporo ku isurwa ry&#8217;ibikorwa by&#8217;ubworozi mu Turere</strong></div></div>
</figure>
</div><div class='spip_document_277820 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-03-02_at_6.20_28_pm.jpg' width="1280" height="853" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/uruganda-10-2.jpg"
				length="150218"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Paris: Urukiko rw'Ubujurire ruhanishije Muhayimana igifungo cy'imyaka 14 kubera Jenoside</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubutabera/jenoside/Paris-Urukiko-rw-Ubujurire-ruhanishije-Muhayimana-igifungo-cy-imyaka-14-kubera-Jenoside</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubutabera/jenoside/Paris-Urukiko-rw-Ubujurire-ruhanishije-Muhayimana-igifungo-cy-imyaka-14-kubera-Jenoside</guid>

		<dc:date>2026-02-27T20:29:57Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Jenoside
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Urukiko rwa Rubanda rw’Ubujurire rwa Paris mu Bufaransa rwemeje ko Claude Muhayimana ahamwa n’icyaha cyo kugira uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi, rumukatira igifungo cy’imyaka 14.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Paris: Urukiko rw&#8217;Ubujurire ruhanishije Muhayimana igifungo cy&#8217;imyaka 14 kubera Jenoside</h1>

			

			

			<div class='spip_document_277678 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="19" data-legende-lenx=""
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/claude_muhayimana_1-3.jpg' width="560" height="445" alt="Claude Muhayimana" title="Claude Muhayimana" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Claude Muhayimana</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Icyo gihano ni na cyo yari yarakatiwe ku rwego rwa mbere rw&#8217;Urukiko rwa Rubanda rwa Paris, bityo kikaba gishimangiwe.</p>
<p>Muhayimana yahamijwe kuba icyitso muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, by’umwihariko mu bice bya Karongi, Gitwa na Bisesero, ahabereye ubwicanyi ndengakamere bwibasiye Abatutsi bari bahahungiye bizeye kurokoka.</p>
<p>Mu iburanisha ryabereye i Paris, hasomwe ubuhamya bw’abarokotse Jenoside n’abatangabuhamya batandukanye bagaragarije urukiko uko ibyaha byakozwe n’uruhare uregwa akekwaho kubigiramo.</p>
<p>Abacamanza basanze ibimenyetso byatanzwe bihagije kugira ngo hemezwe ko yagize uruhare mu gutwara no gushyigikira ibikorwa byagize ingaruka zikomeye ku buzima bw’abahigwaga.</p>
<p> Nubwo uregwa yahakanye ibyaha, urukiko rwemeje ko ibyo yaregwaga bifite ishingiro, rumuhanisha igifungo cy’imyaka 14.</p>
<p>Uyu mwanzuro wakiriwe mu buryo butandukanye, ariko ku barokotse n’imiryango y’abiciwe i Karongi, Gitwa, Bisesero n’ahandi, ni indi ntambwe iganisha ku butabera.</p>
<p> Nubwo nta gihano cyasubiza ubuzima bw’abishwe, kuba inkiko mpuzamahanga zikomeza gukurikirana no guhana abakekwaho uruhare muri Jenoside bifatwa nk’ikimenyetso cy’uko ibyaha nk’ibi bitazigera byibagirana.</p>
<p>Urubanza rwa Muhayimana ruri mu murongo w’izindi manza ziburanishirizwa mu Bufaransa no mu bindi bihugu, zigamije gukurikirana abakekwaho ibyaha bya Jenoside bahungiyeyo.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/claude_muhayimana_1-3.jpg"
				length="79799"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Amerika yasabye abakozi bayo kuva muri Israel</title>

		<link>https://kigalitoday.com/umutekano/hanze-y-igihugu/article/amerika-yasabye-abakozi-bayo-kuva-muri-israel</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/umutekano/hanze-y-igihugu/article/amerika-yasabye-abakozi-bayo-kuva-muri-israel</guid>

		<dc:date>2026-02-27T14:01:41Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Hanze y'igihugu
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Leta Zunze Ubumwe za Amerika zatangaje ko zemereye abakozi bazo batari mu mirimo yihutirwa ndetse n’imiryango yabo kuva muri Israel, mu cyemezo kigaragaza impungenge zikomeye ku mutekano ukomeje&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Amerika yasabye abakozi bayo kuva muri Israel</h1>

			

			

			<div class='spip_document_277619 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-27_at_3.59_56_pm.jpg' width="750" height="450" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu itangazo ryashyizwe ahagaragara ku wa 27 Gashyantare 2026, Ambasade ya Amerika i Yeruzalemu yavuze ko iki cyemezo gishingiye ku bibazo by’umutekano birimo iterabwoba, imirwano ikomeje, n’umwuka mubi uri mu karere ka Israel, West Bank na Gaza.</p>
<p>Nubwo iki cyemezo kitagamije gucyura burundu abakozi bose, kigaragaza ko Washington ibona ko ibintu bishobora guhinduka mu buryo butunguranye.</p>
<p>Iryo tangazo rigaragaza ko imitwe y’iterabwoba n’abakora ibikorwa by’urugomo bashobora kugaba ibitero bitunguranye, byibasira ahantu hahurira abantu benshi nko ku masoko, mu maduka manini, ku bibuga by’indege, no ku nyubako za Leta.</p>
<p> Hanavuzwe ko umwuka mubi ushobora gutuma ingendo z’indege zihagarikwa cyangwa zigabanywa, bikagora abifuza gusohoka muri Israel.</p>
<p>Amerika yasabye abaturage bayo kwitondera ingendo zijya muri Israel no muri West Bank kubera iterabwoba n’imvururu za politiki.</p>
<p>Gaza yo yashyizwe mu byiciro by’ahantu hatagomba kugendwa na gato, bitewe n’intambara ikomeje no kuba Amerika idashobora gutanga serivisi za konsuleri muri ako gace.</p>
<p>Byongeye, hashyizweho amabwiriza akomeye ku bakozi ba Leta ya Amerika bakorera muri Israel.</p>
<p> Ntibemerewe kugenda mu duce twegereye Gaza no hafi y’imipaka ya Libani na Syria, keretse babiherewe uburenganzira bwihariye.</p>
<p>No kujya muri West Bank bisaba uruhushya rwihariye, kandi hari inzira n’amasaha byemewe gusa.</p>
<p>Iyi myanzuro igaragaza ko umutekano muri ako karere udahagaze neza kandi ushobora guhinduka igihe icyo ari cyo cyose, harimo ibitero bya misile n’indege zitagira abapilote.</p>
<p>Abaturage ba Amerika basabwe kwiyandikisha muri gahunda ya STEP ibafasha guhabwa amakuru yihuse no kuboneka mu gihe cy’amage.</p>
<p>Icyemezo cyo kugabanya abakozi kigaragaza ko ubuyobozi bwa Amerika buteganya ko umutekano ushobora gukomeza kuzamba mu minsi iri imbere.</p>
<p> Nubwo indege z’ubucuruzi zigikora, Ambasade yatanze impuruza ko ibintu bishobora guhinduka vuba, bityo abaturage bakagirwa inama yo gusuzuma neza umutekano wabo no gufata ibyemezo hakiri kare.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-27_at_3.59_56_pm.jpg"
				length="32004"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>U Bufaransa: Ubushinjacyaha bwasabiye Muhayimana igifungo cy'imyaka 15</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubutabera/jenoside/article/u-bufaransa-ubushinjacyaha-bwasabiye-muhayimana-igifungo-cy-imyaka-15</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubutabera/jenoside/article/u-bufaransa-ubushinjacyaha-bwasabiye-muhayimana-igifungo-cy-imyaka-15</guid>

		<dc:date>2026-02-27T09:45:51Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Jenoside
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Ubushinjacyaha bw’Uburukiko rwa Rubanda mu Bufaransa bwasabiye Claude Muhayimana igifungo cy’imyaka 15, mu rubanza rw’ubujurire, rumukurikiranyeho uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>U Bufaransa: Ubushinjacyaha bwasabiye Muhayimana igifungo cy’imyaka 15</h1>

			

			

			<div class='spip_document_277612 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="37" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/claude_muhayimana_1-2.jpg' width="560" height="445" alt="Claude Muhayimana (Ifoto: Internet)" title="Claude Muhayimana (Ifoto: Internet)" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Claude Muhayimana (Ifoto: Internet)</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Iki gifungo agisabiwe nyuma y’uko mu 2021 Urukiko rwa Rubanda rw&#8217;i Paris rwari rwamuhamije icyaha cyo kuba icyitso muri Jenoside no mu byaha byibasiye inyokomuntu, rukamukatira igifungo cy’imyaka 14.</p>
<p> Muhayimana yahise ajuririra icyo cyemezo, bituma urubanza rusubirwamo.</p>
<p>Ubushinjacyaha buvuga ko ibimenyetso byatanzwe mu rukiko bigaragaza ko Muhayimana yagize uruhare mu gutwara Interahamwe zajyaga kwica Abatutsi mu yahoze ari Perefegitura ya Kibuye (ubu ni mu Ntara y’Iburengerazuba).</p>
<p> Bushingiye ku buhamya bw’abatangabuhamya no ku zindi nyandiko zatanzwe mu rukiko, bushimangira ko ibikorwa bye byagize uruhare mu bwicanyi bwahitanye ubuzima bw’Abatutsi benshi.</p>
<p>Ku rundi ruhande, abamwunganira bakomeje guhakana ibyo ashinjwa, bavuga ko nta ruhare yagize muri Jenoside yakorewe Abatutsi, ndetse ko ibimenyetso bimushinja bidahagije cyangwa bidafite ishingiro.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/claude_muhayimana_1-2.jpg"
				length="79799"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Urukiko rwashinje Muhayimana kunyuranya mu bwiregure bwe</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubutabera/jenoside/article/urukiko-rwashinje-muhayimana-kunyuranya-mu-bwiregure-bwe</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubutabera/jenoside/article/urukiko-rwashinje-muhayimana-kunyuranya-mu-bwiregure-bwe</guid>

		<dc:date>2026-02-26T16:00:26Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Jenoside
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Urubanza rw’ubujurire Claude Muhayimana ashinjwamo ibyaha bya Jenoside yakorewe Abatutsi birimo ubufatanyacyaha mu byaha bya Jenoside n’ibyaha byibasiye inyokomuntu, ku wa 24 Gashyantare 2026&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Urukiko rwashinje Muhayimana kunyuranya mu bwiregure bwe</h1>

			

			

			<div class='spip_document_277610 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-26_at_4.50_57_pm.jpg' width="600" height="428" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu kumuhata ibibazo, urukiko rwibanze cyane ku kugaragaza ko hari ingingo zitandukanye zigaragaza ukunyuranya mu  mu bwiregure bwe.</p>
<p>Mu ibazwa rye, Muhayimana yemeye ko mu Rwanda habaye Jenoside yakorewe Abatutsi, ndetse anemeza ko no mu cyahoze ari perefegitura ya Kibuye yhabaye.</p>
<p>Cyakora, yahakanye yivuye inyuma uruhare urwo ari rwo rwose muri ayo mahano, agira ati “Hari Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda, ariko njye sinigeze nyitabira.”</p>
<p>Perezida w’Urukiko yamusabye gusobanura uko yabonaga ibihe bya Mata kugeza muri Nyakanga 1994. Muhayimana yavuze ko mu ntangiriro atigeze asobanukirwa neza ibyari birimo kuba, akibwira ko ari imvururu zisanzwe nk’izabaye mu 1973. <br class='autobr' />
Yavuze ko ku wa 7 Mata 1994 yari agiye mu kazi ariko agarurwa n’amabwiriza yo kudatembera, nyuma agahitamo kuguma iwe ndetse akihisha kubera amakuru yavugaga ko ari ku rutonde rw’abantu bakekwagaho gukorana n’Inkotanyi.</p>
<p>Icyakora, urukiko rwagarutse ku buhamya bw’abatangabuhamya benshi bamushyira mu bikorwa byo gutwara Interahamwe n’abajandarume bajyaga mu bitero byibasiye Abatutsi, by’umwihariko ku ishuri rya Nyamishaba no ku musozi wa Bisesero.</p>
<p>Muhayimana yakomeje kubihakana, avuga ko atigeze atwara imodoka yakoreshejwe muri ibyo bitero. Abajijwe by’umwihariko ku buhamya bw’abarokotse Jenoside bavuze ko bamubonye atwaye imodoka itukura ku wa 15 Mata 1994 mu gitero cyabereye i Nyamishaba. Yavuze ko atigeze ajya aho hantu kuri uwo munsi, ahubwo ko yari mu rugo cyangwa ku kigo cya jandarumori.</p>
<p>Ku bijyanye n’imodoka ya Daihatsu yavuzwe kenshi mu buhamya, Muhayimana yavuze ko atigeze ayitwara, uretse igihe kimwe gusa ajyanye umurambo wa Mwafrika i Ruhengeri abisabwe n’abajandarume.</p>
<p>Aha ni ho urukiko rwagaragaje ukunyuranya mu magambo ye, cyane cyane ku masaha n’igihe ayo makuru yatangiwe, kuko inyandiko ziri mu rukiko zerekana amasaha atandukanye n’ayo atanga.</p>
<p>Perezida w’Urukiko yamushinje kudahuza ibisobanuro bye n’ibimenyetso byanditse, mu gihe we yavuze ko ashobora kuba yarumviswe nabi cyangwa ko habayeho kwibeshya ku masaha.</p>
<p>Abunganira abaregera indishyi na bo bamubajije impamvu avuga ko atigeze amenya ubwicanyi bwakorwaga mu mujyi wa Kibuye, nyamara hari impunzi nyinshi zari zahungiye kuri Stade Gatwaro iri hafi y’iwabo.</p>
<p>Muhayimana yasubije ko yabonaga impunzi ariko atatekerezaga ko zizicwa, yifashishije urugero rw’ibyabaye mu 1973 aho ngo abahunze basubiraga iwabo nyuma y’imvururu.</p>
<p>Yanabajijwe kandi ku butumwa bwa radiyo RTLM bwashishikarizaga kwica Abatutsi, avuga ko yayumvaga ivuga cyane ku byaberaga i Kigali kandi ko atigeze afata ibyo yatangazaga nko gukangurira ubwicanyi abo ku Kibuye.</p>
<p>Mu iburanisha hanagarutswe ku buhamya bw’uwahoze ari umugore we, Médiatrice Musengeyezu, wavuze ko mu gihe cya Jenoside hari abantu bajyaga baza mu rugo rwabo kandi ko hari amakuru y’uko abari kuri Stade Gatwaro bari bagiye kwicwa.</p>
<p>Muhayimana yabihakanye, avuga ko atumva impamvu uwo bari barashakanye yaba yarahindutse akavuga ibyo atemera.</p>
<p>Ubushinjacyaha bwashimangiye ko hari abatangabuhamya benshi bahuriza ku kumushyira mu bikorwa byabereye i Nyamishaba no mu zindi nsengero n’ahandi Abatutsi bahungiye, Muhayimana akomeza kuvuga ko, abo bose bamubeshyera cyangwa ko hari umugambi wo kumuharabika.</p>
<p>Muri rusange, umunsi wa 15 w’urubanza waranzwe no kugaragaza ingingo nyinshi urukiko rubona ko zitanyuze mu mucyo mu bwiregure bwa Muhayimana, by’umwihariko ku bihe, amasaha n’aho yavugaga ko yari ari mu minsi ya mbere ya Jenoside.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-26_at_4.50_57_pm.jpg"
				length="33411"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Umutangabuhamya &#8216;yabonye imodoka ya Muhayimana' ahaberaga ibikorwa by'urugomo n'ubugome</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubutabera/jenoside/article/umutangabuhamya-yabonye-imodoka-ya-muhayimana-ahaberaga-ibikorwa-by-urugomo-n-ubugome</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubutabera/jenoside/article/umutangabuhamya-yabonye-imodoka-ya-muhayimana-ahaberaga-ibikorwa-by-urugomo-n-ubugome</guid>

		<dc:date>2026-02-26T10:20:52Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Jenoside
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu rubanza rw’ubujurire rwa Jean Claude Muhayimana rubera mu Rukiko rwa Rubanda i Paris ku byaha bifitanye isano na Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, umutangabuhamya yavuze ko yiboneye imodoka&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Umutangabuhamya ‘yabonye imodoka ya Muhayimana’ ahaberaga ibikorwa by’urugomo n’ubugome</h1>

			

			

			<div class='spip_document_277576 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="53" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-25_at_10.04_43_pm.jpg' width="1000" height="750" alt="Jean Claude Muhayimana n'umwunganizi we mu mategeko" title="Jean Claude Muhayimana n'umwunganizi we mu mategeko" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Jean Claude Muhayimana n&#8217;umwunganizi we mu mategeko</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ubwo yitabaga urukiko, mu ntangiriro z’iki cyumweu, hifashishijwe ikoranabuhanga avugira i Kigali, uyu mutangabuhamya w’imyaka 66, w’umuhinzi utuye i Gatsibo, yavuze ko nta sano afitanye n’uregwa cyangwa n’abamurega, kandi ko nta n’umubano w’akazi bari bafitanye. Yarahiriye gutanga ubuhamya bwe mu kuri, asobanura ibyo yiboneye n’ibyo yumvise mu gihe cy’ibihe by’akavuyo.</p>
<p><strong>Imodoka yavuzwe mu ntangiriro z’imvururu</strong></p>
<p>Mu buhamya bwe, yavuze ko “ mu ntangiriro z’imvururu” yabonye imodoka yo mu bwoko bwa Daihatsu y’ibara ry’ubururu igendagenda mu gace k’iwabo. Yagaragaje ko iyo modoka yari itwaye abantu bavuye mu mujyi ndetse inikoreye amatungo, cyane cyane ihene, zari zafashwe n’abantu bahunze.</p>
<p>Yavuze ko iyo modoka yari ihagaze hafi y’aho umuntu witwa Nyakahiro yari atuye, ku muhanda ujya mu ishyamba. Yashimangiye ko atabonye imodoka izamuka muri iryo shyamba, ahubwo yayisanze ihagaze.</p>
<p>Uyu mutangabuhamya yanagarutse ku bwicanyi bwakozwe n’umuntu witwa Twayigira. Avuga ko yabonye umugore n’umwana – mu buhamya bwa mbere akavuga ko bashoboraga kuba ari babiri – baboshye, hanyuma Twayigira akabica akoresheje umuhoro, agamije kwereka abaturage uko kwica bikorwa.</p>
<p>Yavuze ko icyo gikorwa cyari icya mbere nk’icyo yabonye kibera mu mudugudu wabo, kandi ko cyasize abaturage bafite ubwoba bukomeye. Nyuma yaho, ibikorwa by’urugomo no guhiga Abatutsi bari bahunze byarakomeje.</p>
<p>Ku kibazo cy’abacamanza kijyanye n’umubare w’abantu yavuze ko yabonye, yasobanuye ko hari aho yavuze umugore n’abana babiri, ariko kuri ubu akemeza ko yabonye umugore n’umwana umwe. Yavuze ko hashobora kuba kwibeshya bitewe n’igihe kirekire gishize, ariko ashimangira ko ibyo avuga ari ibyo yiboneye ubwe.</p>
<p><strong>“Claude” mu modoka – ibyo abaturage bavuze</strong></p>
<p>Ku bijyanye n’umushoferi w’imodoka ya Daihatsu, yavuze ko yamubonye yicaye mu modoka, ariko atari amuzi mbere. Yavuze ko abandi bantu bari bamanutse bavuye mu mujyi bavuze izina “Claude”, bamwereka ko ari we wari uyitwaye.</p>
<p>Yashimangiye ko atigeze abona uwo mushoferi asohoka mu modoka ngo yifatanye mu buryo butaziguye n’ubwicanyi bwabaga. Icyo avuga ku ruhare rwe gishingiye ku byo yumvise bivugwa n’abandi no ku kuba imodoka yari ihari mu gihe ibikorwa by’urugomo byabaga.</p>
<p>Yanavuze ku byabereye ahitwa i Gasengesi, aho yumvise amasasu kandi akabona nyuma yaho imodoka z’ingabo zije gutwara umurambo w’umuntu witwaga Mwafrika.</p>
<p>Yagaragaje ko yabonye imodoka z’ingabo z’icyatsi zo mu bwoko bwa Tata zigera kuri eshanu zije aho byabereye. Yemeje ko urupfu rwa Mwafrika rwabaye mu masaha ya mu gitondo, nubwo hari aho mu buhamya bwabanjirije yavugaga isaha itandukanye, asobanura ko kwibeshya bishobora guterwa n’imyaka myinshi ishize ibyo bibaye.</p>
<p>Muri rusange, ubuhamya bw’uyu mutangabuhamya bugaragaza ishusho y’ibihe by’imvururu n’ubwicanyi bishingiye ku byo yabonye n’ibyo yumvise. Ni ubuhamya bwibanda ku kuba uregwa yari ahari mu gihe imodoka yavugwaga yakoreshejwe mu bikorwa byavuzwe, n’ubwo atamubonye akora ubwicanyi mu buryo butaziguye.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-25_at_10.04_43_pm.jpg"
				length="71630"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Hakenewe Miliyari 8.2 Frw yo gusana ubwato bwa Nkombo Perezida Kagame yemereye abaturage</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/hakenewe-miliyari-8-2-frw-yo-gusana-ubwato-bwa-nkombo-perezida-kagame-yemereye-abaturage</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/hakenewe-miliyari-8-2-frw-yo-gusana-ubwato-bwa-nkombo-perezida-kagame-yemereye-abaturage</guid>

		<dc:date>2026-02-25T19:15:22Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Abadepite bagaragaje impungenge ku idindira ry’umushinga w’ubwato bwa Nkombo (Nkombo Boat II), bwagombaga kujya bukora ingendo hagati ya Rusizi na Rubavu butwaye abagenzi, nyuma y’uko bigaragaye&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Hakenewe Miliyari 8.2 Frw yo gusana ubwato bwa Nkombo Perezida Kagame yemereye abaturage</h1>

			

			

			<div class='spip_document_277548 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="96" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/3-3206-5fda3.jpg' width="1000" height="750" alt="Ubu bwato nibwuzura buzafasha abatuye ku Murenge wa Nkombo guhahirana n'ibindi bice by'Igihugu" title="Ubu bwato nibwuzura buzafasha abatuye ku Murenge wa Nkombo guhahirana n'ibindi bice by'Igihugu" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Ubu bwato nibwuzura buzafasha abatuye ku Murenge wa Nkombo guhahirana n’ibindi bice by’Igihugu</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ibi byagarutsweho ku wa 25 Gashyantare 2026, ubwo Komisiyo y’Ingengo y’Imari n’Umutungo bya Leta yagezaga ku Nteko Rusange y’Abadepite raporo ku ishyirwa mu bikorwa ry’ingengo y’imari ya 2025/2026 mu Turere no mu Mujyi wa Kigali.</p>
<p>Depite Odette Uwamariya, uyobora iyi Komisiyo, yasobanuye ko uyu mushinga wadindiye bitewe n’uko wahinduriwe inyigo, ubwato bwari bwateganyijwe gutwara abantu 150 bukongerwa ubushobozi bugera ku 295.</p>
<p>Yagize ati “Ibi byatumye ingengo y’imari izamuka iva ku madolari ya Amerika miliyoni 2 ibihumbi 633 na 360 yari ateganyijwe mu 2019, igera kuri miliyoni 5 n’ibihumbi 662 na 745.”</p>
<p>Iyo mibare ihinduwe mu mafaranga y’u Rwanda, bivuze ko hakenewe asaga miliyari 8.25 Frw kugira ngo ubwato burangire.</p>
<div class='spip_document_277549 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-25_at_9.13_27_pm.jpg' width="1600" height="1000" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Depite Uwamariya yavuze ko ari umushinga mugari ukeneye gushakirwa ingengo y’imari ihagije kugira ngo ushyirwe mu bikorwa.</p>
<p>Ubu bwato ni ubwa kabiri Perezida wa Repubulika, Paul Kagame, yemereye abaturage bo ku Kirwa cya Nkombo, nyuma y’uko ubwato bari barahawe mbere bwagize ibibazo bugahagarikwa.</p>
<p>Umushinga ushyirwa mu bikorwa na RTDA, imirimo ikorerwa mu ruganda rwa Afrinest Engineering Ltd ruherereye mu Karere ka Karongi. Ubu bwato bufite akamaro kanini mu koroshya ingendo z’abaturage b’Ikirwa cya Nkombo n’abo mu Ntara y’Iburengerazuba.</p>
<p>Raporo igaragaza ko muri Werurwe 2025 hakozwe inyigo nshya, igice cyari kigenewe gutwara imodoka gihindurwa ikigenewe kongera umubare w’abagenzi, hagamijwe kunoza serivisi no gukemura ikibazo cy’ubuke bw’ubushobozi bwo gutwara abantu.</p>
<p><strong>Indi mishinga yadindiye</strong></p>
<p>Komisiyo yanagaragaje indi mishinga idindira, irimo iyo kubakira abatishoboye barokotse Jenoside, umushinga wo kugeza amazi meza ku baturage bo mu Karere ka Rusizi wahagaze ugeze kuri 37% kubera rwiyemezamirimo utubahirije amasezerano, ndetse n’umushinga w’ikiraro gihuza Ngoma na Kirehe.</p>
<div class='spip_document_277550 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-25_at_9.13_28_pm.jpg' width="680" height="367" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Muri rusange, igipimo cy’ikoreshwa ry’ingengo y’imari kugeza mu Kuboza 2025 cyari kuri 46.1%, kikagera kuri 49.9% ku munsi uturere n’Umujyi wa Kigali bahuriyeho na Komisiyo. Akarere ka Nyagatare ni ko kari ku isonga, kageze kuri 69.1%.</p>
<p>Ni mu gihe Uturere twa Muhanga, Gicumbi, Gatsibo, Nyanza, Gisagara, Musanze, Nyamasheke, Nyaruguru hamwe n’Umujyi wa Kigali ari zo zari munsi ya 50%.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-25_at_7.44_19_pm.jpg"
				length="304873"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Mituweli igiye kujya yishyurwa hakurikijwe inzego z'imibereho</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/Mituweli-igiye-kujya-yishyurwa-hakurikijwe-inzego-z-imibereho</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/Mituweli-igiye-kujya-yishyurwa-hakurikijwe-inzego-z-imibereho</guid>

		<dc:date>2026-02-24T09:47:12Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Imitangire y’umusanzu w’ubwisungane mu kwivuza umenyerewe nka Mituweli yajemo impinduka, haba mu mafaranga yishyurwa, ndetse n’inkomoko y’amafaranga.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Mituweli igiye kujya yishyurwa hakurikijwe inzego z&#8217;imibereho</h1>

			

			

			<div class='spip_document_277339 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-02-24_11_44_02-andre_sofair_bedside_teaching_at_chuk_2011__jpg_1022_594_.png' width="1024" height="596" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ibi bikubiye mu Iteka rya Minisitiri w’Intebe ryasohotse mu Igazeti ya Leta ku wa 23 Gashyantare 2026, risimbura amabwiriza yari asanzweho kuva mu 2020.</p>
<p>Nk’uko biteganywa n’iri tegeko rishya, umusanzu w’umunyamuryango wa Mutuelle ugiye kujya ugenwa hashingiwe ku nzego z’imibereho  umuntu abarizwamo muri “Imibereho Dynamic Social Registry.”</p>
<p><strong>Uko umusanzu mushya uteye</strong></p>
<p>Abari mu rwego rwa mbere bazakomeza kwishyurirwa na Leta umusanzu wa 4,000 FRW ku mwaka kuri buri muntu.</p>
<p>Abari mu rwego rwa kabiri bazajya batanga 3,000 FRW, Leta ibunganire andi 1,000 FRW.</p>
<p>Ku rwego rwa  gatatu, umusanzu wiyongereye ugera kuri 5,000 FRW ku mwaka, mu gihe abari ku rwego rwa kane bazajya batanga 8,000 FRW ku mwaka.</p>
<p>Abari mu rwego rwa gatanu bo bazatanga 20,000 FRW ku mwaka kuri buri muntu.</p>
<p><strong>Impamvu y’iri zamuka</strong></p>
<p>Abashinzwe iyi gahunda bavuga ko iri zamuka ry’umusanzu rishingiye ku mpamvu zirimo kwiyongera kw’ibiciro by’ubuvuzi, kwaguka kwa serivisi zishingirwa, ndetse n’ihinduka ry’imiterere y’indwara zugarije Abanyarwanda.</p>
<p>Mu myaka ishize, Mituweli yatangiye kwishingira indwara zihenze zirimo kanseri, indwara zitandura, kuvura impyiko hakoreshejwe dialyse no gusimbuza impyiko. Izi serivisi zisaba amafaranga menshi kurusha ayatanzwe mbere.</p>
<p>Imibare yatangajwe na Minisiteri y’Ubuzima igaragaza ko amafaranga akoreshwa ku muntu umwe muri Mituweli ateganyijwe kugera ku 13,819 FRW mu mwaka w’ingengo y’imari 2025/2026, bingana n’izamuka rirenga 60% ugereranyije n’umwaka ushize.</p>
<p>Mu 2024, hafi kimwe cya kabiri cy’abapfiriye mu bigo nderabuzima bazize indwara zitandura, bigaragaza ko ubuvuzi bwazo busaba ingengo y’imari yiyongera.</p>
<p>Leta ivuga ko iri vugurura rigamije gushyiraho uburyo burambye bwo gutera inkunga ubuvuzi, aho buri wese atanga umusanzu ujyanye n’ubushobozi bwe.</p>
<p>Mu gihe umusanzu wazamutse ku byiciro bimwe, Leta ikomeje kwemeza ko abakennye kurusha abandi bazakomeza kurindwa, kuko abo mu cyiciro cya mbere bishyurirwa 100% n’ingengo y’imari ya Leta, naho abo mu cya kabiri bakunganirwa.</p>
<p>Uretse izamuka ry’umusanzu w’abaturage, Leta yanongereye inkomoko y’andi mafaranga ashyigikira Mituweli, hagamijwe kugabanya umutwaro ku baturage no gutuma gahunda iramba.<br class='autobr' />
<strong><br class='autobr' />
Intambwe igamije kuramba</strong></p>
<p>Ubwisungane rusange mu Kwivuza bwatangijwe mu 1999, bukaba bumaze imyaka irenga 25 bufasha Abanyarwanda kubona ubuvuzi batikanga ibiciro bihanitse.</p>
<p>Iri zamuka ry’umusanzu rifatwa nk’intambwe igamije guhuza umusanzu n’ukuri kw’ibiciro by’ubuvuzi muri iki gihe, no gukomeza kurinda imiryango guhura n’ibibazo by’amafaranga bitewe n’indwara.</p>
<p>Mu gihe igihugu gikomeje urugendo rugana ku bwishingizi bw’ubuzima kuri bose, Leta ivuga ko ari ngombwa ko Mutuelle de Santé igira ubushobozi buhagije bwo gukomeza gutanga serivisi ku baturage mu buryo burambye kandi bunoze.</p>
<div class='spip_document_277346 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-24_at_12.10_53_pm.jpg' width="1600" height="1600" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-24_at_12.10_53_pm.jpg"
				length="415683"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Abaturage bikanze izamuka ridasanzwe ry'umusanzu w'ubwisungane mu kwivuza</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/abaturage-bikanze-izamuka-ridasanzwe-ry-umusanzu-w-ubwisungane-mu-kwivuza</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/abaturage-bikanze-izamuka-ridasanzwe-ry-umusanzu-w-ubwisungane-mu-kwivuza</guid>

		<dc:date>2026-02-20T11:07:12Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu ntangiriro z’iki cyumweru, hari bamwe mu baturage bagerageje kwishyura umusanzu w’ubwisungane mu kwivuza, Mutuelle de Sante, abenshi bakunze kwita Mituweli y’umwaka utaha (2026-2027),  ariko&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Abaturage bikanze izamuka ridasanzwe ry’umusanzu w’ubwisungane mu kwivuza</h1>

			

			

			<div class='spip_document_277095 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-20_at_13.00_39.jpg' width="1244" height="700" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Abo byabayeho, babwiye Kigali Today Ltd ko sisitemu yabasabye kwishyura amafaranga y&#8217;u Rwanda ibihumbi makumyabiri, 20,000 Frw, aho kuba ibihumbi bitatu (3,000FRW" nk&#8217;uko byari bisanzwe.</p>
<p>Aya makuru yahise atangira gucicikana ku mbuga nkoranyambaga, bigera n’aho bamwe bandikiye Minisitiri w’Ubuzima bamubaza icyo iryo zamuka riteye gutyo rihatse.</p>
<p>Nk’uwitwa Nadia Muganga, kuri X yagize ati “Amakuru arimo gucicikana aragaragaza ku umusanzu wa MUSA wazamutse ukava ku bihumbi 3 ukagera ku bihumbi 20FRW ku muntu, ubwo bwikube bubarirwa mu nshuro 566% buhatse iki?”</p>
<p>Mu nyandiko ye yandikiye Minisitiri w’Ubuzima n’Ikigo cy’Igihugu cy’Ubwishinzi, RSSB, uyu muturage yibukije ko “Serivisi z’ubuvuzi ari uburenganzira bw’ibanze,  abaturage bakagombye kubanza gusabwa kubitangaho ibitekerezo mbere y’uko icyemezo nk’iki gishyirwa mu bikorwa.”</p>
<p>Ati “Guverinoma yakagombye gushyira imbere ubuvuzi bukwiye kuri bose, aho gushyiraho imbibi z’amafaranga zituma icyuho cy’ubuvuzi gikomeza  kwiyongera hagati y’abifite n’abakene.”</p>
<p>Nyuma yo kubona ayo makuru twinjiye muri sisitemu, ubusanzwe yifashishwa mu kwishyura MUSA *908#, ariko dusanga harimo uyu mwaka gusa, mu gihe ubusanzwe iyo harimo uwaka ugenzweho, abaturage baba bemerewe kwishyura umwaka ukurikira kugira ngo bibafashe kudapfusha ubusa amafaranga ngo umwaka uzasange nta bwishyu.</p>
<p>Byatumye tubaza bamwe mu nzego z’ibanze zegerejwe abaturage, cyane cyane ababafasha mu kwishyura serivisi za MUSA, maze baduhamariza ko koko, RSSB yari yazamuye MUSA y’umwaka utaha, ariko nyuma ikaza kwisubiraho ikabikura muri sisitemu.</p>
<p>Umwe mu bashinzwe imibereho myiza n’iterambere ry’abaturage mu tugari (SEDO) yagize ati “Ni byo koko, uwajyaga kwishyura MUSA ya 2026-2027 yasangaga byarazamutse, ariko RSSB ishobora kuba yarasanze bari bihuse ibukura muri sisitemu.”</p>
<p>Uyu mukozi w’akagari yavuze ko iri zamuka rya MUSA ryari ryatangiye kubateza ikibazo mu gukusanya amakuru ya “Sisitemu Imibereho”, kuko hari bamwe mu baturage bari batangiye kuyitunga urutoki ko ari yo ntandaro y’izamuka ry’umusanzu wa MUSA.</p>
<p>Ati “Hari abari batangiye kutubwira bati ‘ko mwatubeshyaga ko itazashingirwaho batwaka amafaranga ya MUSA, none bakaba babidukoze,” agakomeza avuga ko abaturage bari batangiye kugenda biguru ntege mu kuzuza amakuru muri sisitemu Imibereho, ibi ngo bikaba ari na kimwe mu bishobora kuba byatumye RSSB ihita ikura umwaka wa 2026-2027 muri sisitemu yo kwishyuraho umusanzu w’ubwisungane mu kwivuza.</p>
<p>Amakuru twakuye muri Minisiteri y’Ubutegetsi bw’Igihugu, yemeza ko koko kuzamura umusanzu wa MUSA biteganyijwe umwaka utaha wa 2026-2027, ariko batubwira ko amakuru arambuye ajyanye n’iryo zamuka twayahabwa na RSSB.</p>
<p>Twagerageje kuvugana na RSSB kugira ngo bagire icyo batubwira kuri ayo makuru, ariko kugeza ubwo twatangazanga iyi nkuru, byaba kwitaba telefone cyangwa ubutumwa bugufi ntibyakunze.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-20_at_13.00_39.jpg"
				length="208580"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Depite muto muri C&#244;te d'Ivoire arasaba ko abagabo bemererwa gushaka abagore benshi</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/muri-afurika/article/depite-muto-muri-cote-d-ivoire-arasaba-ko-abagabo-bemererwa-gushaka-abagore-benshi</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/muri-afurika/article/depite-muto-muri-cote-d-ivoire-arasaba-ko-abagabo-bemererwa-gushaka-abagore-benshi</guid>

		<dc:date>2026-02-20T09:39:25Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Muri Afurika
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu gihe impaka ku burenganzira bw’abagore n’imiterere y’umuryango zikomeje gufata indi ntera muri Côte d’Ivoire, depite muto kurusha abandi mu Nteko Ishinga Amategeko, Naya Jarvis Zamblé,&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Depite muto muri Côte d&#8217;Ivoire arasaba ko abagabo bemererwa gushaka abagore benshi</h1>

			

			

			<div class='spip_document_277089 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-20_at_10.57_37.jpg' width="853" height="1280" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Uyu munyapolitiki w’imyaka 30 y’amavuko, usanzwe ari n’Umuyobozi w’Akarere ka Gohitafla ndetse n’Umuvugizi Wungirije w’ishyaka riri ku butegetsi rya Rassemblement des Houphouëtistes pour la Démocratie et la Paix (RHDP), arasaba ko abagabo bemererwa gushaka abagore benshi, kugira ngo abagore babana bashatswe n’abagabo bafite abandi bagore bahabwe uburenganzira mu mategeko.</p>
<p>Ubusanzwe, kuva muri Kamena 2019, itegeko rigenga ishyingiranwa muri Côte d’Ivoire riteganya ko ubukwe ari ubumwe hagati y’umugabo umwe n’umugore umwe. Ibi bivuze ko gushaka abagore benshi bitemewe n’amategeko, nubwo mu mibereho isanzwe hari aho bikigaragara.</p>
<p>Mu nkuru ya Meguetan Infos, Zamblé avuga ko hari itandukaniro rikomeye hagati y’amategeko n’uko abaturage babaho. Ku bwe, mu buryo butanditse muri Côte d’Ivoire abagabo baracyashaka abagore benshi, bigatuma abagore bamwe n’abana babo babura uburenganzira bw’ibanze, cyane cyane mu gihe apfuye.</p>
<p>“Abagore bo mu bwihisho” n’uburenganzira bwabo</p>
<p>Impamvu nyamukuru atanga ni ukurengera abo yita “abagore bo mu bwihisho” — abagore babana n’abagabo imyaka myinshi ariko badafite icyemezo cyemewe n’amategeko. Iyo umugabo apfuye, abo bagore n’abana babo bashobora kutemerwa nk’umuryango wemewe, bakamburwa uburenganzira ku murage no ku mutungo.</p>
<p>Depite Zamblé avuga ko gushyiraho amategeko agena ibyo gushaka abagore benshi byatuma abo bagore bahabwa umutekano mu by’amategeko, bagahabwa uburenganzira ku murage, ku mitungo no ku mibereho myiza y’abana babo.</p>
<p>Yemeza ko kwirengagiza iki kibazo ari nko kwemera uburyarya, kuko amategeko ahakana ibyo ubuzima busanzwe bugaragaza. Ku bwe, kwemera no kugena amategeko asobanutse byazana umucyo n’uburinganire mu micungire y’imiryango isanzwe ibaho.</p>
<p>Impaka zikomeye mu muryango muri Côte d’Ivoire</p>
<p>Icyifuzo cya Zamblé cyateje impaka ndende mu nzego za politiki no mu baturage. Meguetan Infos kigaragaza ko hari abagishyigikira bavuga ko ari igitekerezo gishingiye ku kuri kw’imibereho, kandi ko kurengera abagore n’abana ari byo bikwiye gushyirwa imbere.</p>
<p>Ariko kandi, hari abagitera utwatsi bavuga ko ametegeko yemereye abagabo gushyingiranwa n’abagore besnhi byaba ari ugusubiza inyuma intambwe imaze guterwa mu guteza imbere uburinganire hagati y’abagore n’abagabo.</p>
<p>Abatavuga rumwe na we bavuga ko ahubwo hakwiye gushimangirwa iyubahirizwa ry’itegeko rihari, aho guhindura imiterere yaryo.</p>
<div class='spip_document_277088 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-20_at_10.59_56.jpg' width="768" height="960" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Si ubwa mbere iyi ngingo ivuzwe. Mu 2023, undi mudepite witwa Yacouba Sangaré na we yari yagaragaje igitekerezo gisa n’iki, bigaragaza ko ikibazo cya gushaka abagore benshin kimaze igihe kivugwa mu nzego za politiki z’iki gihugu.</p>
<p>Ni mu gihe mu Rwanda, Ingingo ya 17 y’Itegeko Nshinga iteganya ko ugushyingiranwa kwemewe ari ugukorwa gahati y’umugabo umwe n’umugore, kandi kugakorerwa mu butegetsi bwa Leta.</p>
<p>Nubwo bimeze bityo ariko, Ingingo ya 50 y’Itegeko Nº 27/2016 ryo ku wa 08/07/2016 rigenga imitunganyirize y’umuryango, itegeko iteganya ko abana bose bangana imbere y’amategeko ku byerekeye izungura, hatitawe ku buryo bavukiyemo (baba baravukiye mu bashyingiranywe byemewe n’amategeko cyangwa hanze yabwo).</p>
<p>Ibi bivuze ko umwana wavutse ku mugore utari uw’isezerano afite uburenganzira bungana n’ubw’abandi bana ku murage wa se, igihe ububyeyi bwe bwemejwe hakurikijwe amategeko (nko kwemerwa na se cyangwa icyemezo cy’urukiko).</p>
<p>Ariko ku bijyanye n’abagore benshi, kubera ko gushaka abagore benshi bitemewe mu Rwanda, umugore utari uw’isezerano ntahabwa uburenganzira nk’umuzungura w’umugabo wapfuye; gusa abana be bo barazungura nk’abandi bana.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-20_at_10.59_56.jpg"
				length="107892"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Banki Nkuru y'u Rwanda yazamuye inyungu fatizo igera kuri 7.25% </title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/banki-nkuru-y-u-rwanda-yazamuye-inyungu-fatizo-igera-kuri-7-25</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/banki-nkuru-y-u-rwanda-yazamuye-inyungu-fatizo-igera-kuri-7-25</guid>

		<dc:date>2026-02-19T13:26:37Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Komite ishinzwe Politiki y’Ifaranga muri Banki Nkuru y’u Rwanda yafashe icyemezo cyo kuzamura igipimo cy’inyungu fatizo ho 0.50%, kigera kuri 7.25%, mu rwego rwo kugabanya igitutu cy’izamuka&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Banki Nkuru y’u Rwanda yazamuye inyungu fatizo igera kuri 7.25% </h1>

			

			

			<div class='spip_document_277061 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bnr13.jpg.jpg' width="1987" height="1987" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Byatangajwe kuri uyu wa 19 Gashyantare 2026, nyuma y’isuzuma ry&#8217;ubukungu bw’imbere mu gihugu n’ubw’isi n&#8217;iteganyamibare ry’izamuka ry’ibiciro mu gihe kiri imbere.</p>
<p>Imibare igaragaza ko mu gihembwe cya kane cya 2025, umuvuduko w’izamuka ry’ibiciro wageze kuri 7.4%, uvuye kuri 7.2% mu gihembwe cya gatatu. Mu kwezi kwa Mutarama 2026 ho wageze kuri 8.9%, urenga imbago ngenderwaho za Banki Nkuru ziri hagati ya 2% na 8%.</p>
<p>Guverineri wa Banki Nkuru y’u Rwanda, Soraya Hakuziyaremye,  yavuze ko iri zamuka ryatewe ahanini n’ibiciro by’ingufu, ibiribwa byangirika vuba, ibiciro by’amashanyarazi byashyizweho mu mpera za 2025 ndetse n’izamuka ry’ibiciro bya serivisi z’ubuzima n’uburezi.</p>
<div class='spip_document_277059 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bnr15.jpg.jpg' width="4628" height="3085" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Nubwo bimeze bityo, Banki Nkuru y’u Rwanda  iteganya ko mu gice cya mbere cya 2026 izamuka ry’ibiciro rizaguma hejuru gato ya 8%, ariko rikazatangira kugabanuka rikagaruka mu mbago ngenderwaho mu mpera z’umwaka wa 2026.</p>
<p>Yagize ati “Ibi bishingiye ku cyizere cy’uko ibiciro ku isoko mpuzamahanga bitazahindagurika cyane, umusaruro w’ubuhinzi ukaziyongera bigatuma haboneka ibiribwa bihagije ku isoko ry’imbere mu gihugu.”</p>
<p>Nubwo ubukungu bw’isi bukomeje guhura n’ibibazo by’ubucuruzi na politiki mpuzamahanga, bwazamutse ku gipimo cya 3.3% mu 2025 kandi biteganyijwe ko buzaguma kuri icyo gipimo no mu 2026. Ku ruhande rw’u Rwanda, ubukungu bwakomeje kwitwara neza, aho bwazamutse ku mpuzandengo ya 8.7% mu bihembwe bitatu bya mbere bya 2025, hejuru ya 7.2% byagaragaye mu 2024. Ibipimo byihuse byagaragaje ko mu gihembwe cya kane cya 2025 ubukungu bwakomeje kuzamuka cyane.</p>
<div class='spip_document_277058 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bnr6jpg.jpg.jpg' width="2883" height="2883" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu bucuruzi mpuzamahanga, ibyoherezwa mu mahanga byiyongereyeho 14.1% mu 2025, byatewe n’izamuka ry’ibicuruzwa byoherezwa hanze birimo kawa n’amabuye y’agaciro, ndetse n’ibikomoka ku buhinzi bitunganyirizwa mu gihugu nk’amavuta yo guteka n’ifu y’ingano.</p>
<p>Ibitumizwa mu mahanga na byo byiyongereyeho 6.9%, bitewe n’itangwa ry’ibiribwa by’ingenzi n’ibikoresho by’ishoramari, bituma icyuho cy’ubucuruzi cyiyongera.</p>
<div class='spip_document_277057 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bnr1.jpg.jpg' width="3098" height="3098" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Guverineri Hakuziyaremye ati “Ifaranga ry’u Rwanda ryagaragaje umutuzo, aho ryataye agaciro ka 4.4% gusa ugereranyije n’idorali mu Ukuboza 2025, ugereranyije na 9.42% mu 2024, bitewe n’izamuka ry’amadovize aturuka ku bukerarugendo n’ayo Abanyarwanda bohereza mu gihugu.”</p>
<p>Banki Nkuru ivuga ko izakomeza gukurikiranira hafi uko ubukungu n’izamuka ry’ibiciro bizagenda bihinduka, kandi yiteguye gufata izindi ngamba mu gihe bibaye ngombwa kugira ngo ibiciro bisubire mu mbago ziteganyijwe.</p>
<div class='spip_document_277056 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bnr3.jpg.jpg' width="3648" height="3648" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_277055 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bnr16.jpg.jpg' width="5472" height="3648" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_277054 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bnr7.jpg.jpg' width="4713" height="3142" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_277053 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bnr12.jpg.jpg' width="5241" height="3494" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_277052 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bnr8.jpg.jpg' width="3648" height="3648" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_277051 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bnr9.jpg.jpg' width="4947" height="3298" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_277050 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bnr14.jpg.jpg' width="5472" height="3648" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_277049 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bnr11.jpg.jpg' width="5472" height="3648" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_277048 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bnr.jpg.jpg' width="5472" height="3648" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_277047 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bnr5.jpg.jpg' width="5472" height="3648" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_277046 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bnr4.jpg.jpg' width="5472" height="3648" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_277045 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bnr2.jpg.jpg' width="5472" height="3648" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bnr6jpg.jpg.jpg"
				length="1801997"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Abashinzwe imari mu Karere baje i Kigali kurebera hamwe uko bahangana n'imihindagurikire y'ibihe</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/abashinzwe-imari-mu-karere-baje-i-kigali-kurebera-hamwe-uko-bahangana-n-imihindagurikire-y-ibihe</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/abashinzwe-imari-mu-karere-baje-i-kigali-kurebera-hamwe-uko-bahangana-n-imihindagurikire-y-ibihe</guid>

		<dc:date>2026-02-18T14:31:43Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Kuva kuri uyu wa 18 Gashyantare, i Kigali hateraniye inama y’iminsi ibiri ihuza abayobozi bashinzwe imari mu bihugu bigize Umuryango w’Ibihugu by’Afurika y’Iburasirazuba (EAC) igamije kurebera&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Abashinzwe imari mu Karere baje i Kigali kurebera hamwe uko bahangana n&#8217;imihindagurikire y&#8217;ibihe</h1>

			

			

			<div class='spip_document_277014 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-18_at_16.07_52-2.jpg' width="1280" height="960" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Iyi nama yitabiriwe n’abahagarariye ibihugu byo mu karere, abafatanyabikorwa mpuzamahanga n’inzobere mu by’imari ku guhangana n’ihumana ry’ikirere.</p>
<p>Icyo bagamije ni ugushaka ibisubizo bifatika ku kibazo cy’ingengo y’imari ikenewe mu bikorwa byo guhangana n’ingaruka z’imihindagurikire y’ibihe.</p>
<p>Abitabiriye iyi nama bagaragaje ko nubwo Afurika y’Iburasirazuba igira uruhare ruto cyane mu byuka bihumanya ikirere ku rwego rw’Isi, ari yo igirwaho ingaruka zikomeye zirimo amapfa, imyuzure, iyangirika ry’ubuhinzi n’ibindi bibazo byibasira ubukungu n’imibereho y’abaturage.</p>
<p>Ibi bituma hakenerwa imbaraga zidasanzwe mu gushaka amafaranga yo gushora mu mishinga yo kubungabunga ibidukikije no kongera ubudahangarwa bw’akarere.</p>
<p>Maris Wanyera, Umuyobozi Mukuru ushinzwe gushaka amafaranga muri Minisiteri y’Imari n’Igenamigambi ya Uganda yagaragaje ko hakenewe kwagura inzira zo gushakamo ayo mafaranga.</p>
<p>Asanga ibihugu bigomba kongera uruhare rw’abikorera, kuko kugeza ubu inkunga nyinshi ituruka mu bafatanyabikorwa mpuzamahanga idahagije.</p>
<p>Yagize ati “Amafaranga menshi akwiye guturuka mu bikorera, ariko usanga benshi batabyitayeho bihagije. Nyamara iyo haje ibiza, ibikorwa baba bashoyemo imari bigirwaho ingaruka zikomeye.”</p>
<p>Wanyera yashimye kandi intambwe u Rwanda rumaze gutera mu mishinga yo kubungabunga ibidukikije.</p>
<div class='spip_document_277013 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-18_at_16.06_39-2.jpg' width="1280" height="960" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Muri iyo, yavuzemo imishinga yo gutunganya ibikoresho by’ikoranabuhanga bishaje bikongera gukoreshwa, ndetse n’uruhare rw’Ikigega FONERWA mu gutera inkunga imishinga ibungabunga Ibidukikije.</p>
<p> Elie Sebagabo, Umuyobozi Mukuru muri Minisiteri y’Imari n’Igenamigambi ushinzwe gukurikirana imari ishorwa mu mishinga yo kurengera ibidukikije, yavuze ko nubwo u Rwanda rukomeje gushyira imbaraga muri uru rwego, ikibazo gikomeye kikiriho ari ukutabona amafaranga ahagije ku gihe.</p>
<p>Yagize ati “Ibihugu byo mu karere bigira uruhare ruto mu byuka bihumanya ikirere, ariko ibihugu bikize byemera gutanga amafaranga yo gufasha mu guhangana n’iki kibazo hari ubwo bitayatanga cyangwa bigatinda kuyatanga. Turimo kurebera hamwe uko twafatanya mu gushaka ayo mafaranga.”</p>
<p>Yongeyeho ko u Rwanda rukeneye nibura miliyari 12 z’amadolari ya Amerika yo gushora mu mishinga ibungabunga ikirere.</p>
<p> Mutesi Rusagara, Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y’Imari n’Igenamigambi, yashimangiye ko imihindagurikire y’ibihe itakiri ikibazo cy’ejo hazaza ahubwo ari ikibazo gikomeye cy’ubukungu kigira ingaruka ku mutekano w’ibiribwa, ku bukungu no ku iterambere ry’akarere.</p>
<p>Yagize ati “Inzego z’imari zigomba gufata uru rwego nk’ikintu cy’ingenzi mu igenamigambi ry’ingengo y’imari, imisoro n’ishoramari.”</p>
<p>Yasabye ibihugu kuva ku mishinga mito itatanye bikerekeza ku mishinga minini ihuriweho n’akarere ishobora gukurura ishoramari rya Leta n’iry’abikorera.</p>
<div class='spip_document_277012 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-18_at_16.08_17-2.jpg' width="1280" height="960" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yanagaragaje amahirwe ari mu masoko y’imyuka yangiza ikirere (ya karuboni) no mu binyabiziga bikoresha amashanyarazi, ashimangira ko hakenewe amabwiriza yizewe kugira ngo ayo mahirwe abyazwe umusaruro.</p>
<p>Uwari uhagarariye EAC, Beatrice Jerono, yavuze ko EAC ikomeje gushyiraho ingamba zigamije gufasha ibihugu kubona no gukoresha neza imari igenewe ibikorwa byo kurwanya imihindagurikire y’ibihe.</p>
<p>Yagaragaje ko hari politiki nshya n’ingamba zo gushyira mu mihigo y’ibihugu (NDCs) zigamije kongera ubushobozi bwo kubona inkunga mpuzamahanga no kuyikoresha neza.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-18_at_16.08_17-2.jpg"
				length="129266"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ambasade y'u Rwanda mu Bwongereza yatangije &#8216;Nshuti', umufasha w'ikoranabuhanga ukora amanywa n'ijoro</title>

		<link>https://kigalitoday.com/diaspora/Ambasade-y-u-Rwanda-mu-Bwongereza-yatangije-Nshuti-umufasha-w-ikoranabuhanga-ukora-amanywa-n-ijoro</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/diaspora/Ambasade-y-u-Rwanda-mu-Bwongereza-yatangije-Nshuti-umufasha-w-ikoranabuhanga-ukora-amanywa-n-ijoro</guid>

		<dc:date>2026-02-18T06:19:45Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Diaspora
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Ambasade y’u Rwanda mu Bwongereza yatangije umufasha w’ikoranabuhanga witwa ‘Nshuti’ ugamije gufasha Abanyarwanda n’inshuti z’u Rwanda baba mu Bwongereza kubona serivisi z’ubujyanama no gusubizwa&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ambasade y’u Rwanda mu Bwongereza yatangije ‘Nshuti’, umufasha w’ikoranabuhanga ukora amanywa n&#8217;ijoro</h1>

			

			

			<div class='spip_document_277004 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/uk-9.jpg' width="1527" height="711" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Uyu mufasha ukora amasaha 24 kuri 24, iminsi irindwi mu cyumweru, yitezweho korohereza abakenera serivisi z’ubujyanama bwa Ambasade, amakuru ku byangombwa, pasiporo, viza n’ibindi bibazo bijyanye na serivisi zitangirwa kuri Ambasade.</p>
<p>Nshuti iboneka kuri WhatsApp kuri nimero +44 7427 941212, ndetse no ku rubuga rwa ambasade: <a href="http://www.rwandainuk.gov.rw" class="spip_url spip_out auto" rel="nofollow external">www.rwandainuk.gov.rw</a>.</p>
<p>Ambasaderi w’u Rwanda mu Bwongereza, Johnston Busingye, yagaragaje ko gutangiza Nshuti ari indi ntambwe mu guhanga udushya hagamijwe gutuma serivisi za Ambasade zirushaho kuboneka byoroshye, gutangwa neza kandi ku gihe, aho umuntu yaba ari hose n’igihe icyo ari cyo cyose. Yashimiye kandi abakozi bagize uruhare mu ishyirwa mu bikorwa ry’uyu mushinga.</p>
<p>Yagize ati "Nishimiye kubona ‘Nshuti&#8217; itangiye gutanga serivisi, nshimiye myimazeyo abakozi ba Ambasade babigizemo uruhare."</p>
<p>Patriot Nkotanyi Francis, uzwi cyane kuri X, na we yashimangiye ko ari indi ntambwe igaragaza iterambere mu gutanga serivisi, aho ikoranabuhanga rikoreshwa mu korohereza abaturage no kubegereza ubuyobozi.</p>
<p>Yagize ati "Iyi ni indi ntambwe ikomeye cyane mu mitangire ya serivisi, kandi ibereye bose."</p>
<p>Iyi gahunda ije yiyongera ku zindi ngamba za Leta y’u Rwanda zigamije kwimakaza ikoreshwa ry’ikoranabuhanga mu mitangire ya serivisi za Leta.</p>
<p>Abakurikira iby’iyi gahunda bagaragaza ko ari urugero rwiza rwakagombye no kugerwaho n’izindi nzego, kugira ngo serivisi zitangwe mu buryo bwihuse, buboneye kandi bujyanye n’igihe.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-18_at_8.06_59_am.jpg"
				length="217318"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Abagenzi ba RwandAir Bagizweho Ingaruka n'Imyigaragambyo y'Abakozi ku Kibuga cy'Indege cya Nairobi</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/abagenzi-ba-rwandair-bagizweho-ingaruka-n-imyigaragambyo-y-abakozi-ku-kibuga-cy-indege-cya-nairobi</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/abagenzi-ba-rwandair-bagizweho-ingaruka-n-imyigaragambyo-y-abakozi-ku-kibuga-cy-indege-cya-nairobi</guid>

		<dc:date>2026-02-16T13:48:56Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Abagenzi ba RwandAir berekeza cyangwa bava i Nairobi bagizweho ingaruka n’ihungabana ry’imikorere ku Kibuga Mpuzamahanga cy’Indege cya Jomo Kenyatta (JKIA), rituruka ku makimbirane y’abakozi ari&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Abagenzi ba RwandAir Bagizweho Ingaruka n’Imyigaragambyo y’Abakozi ku Kibuga cy’Indege cya Nairobi</h1>

			

			

			<div class='spip_document_276878 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-02-16_15_47_54-gxlj1zux0aayoca_jpg_1200_872_.png' width="834" height="604" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu itangazo ryagenewe abagenzi, RwandAir yatangaje ko izo mvururu zatewe n’amakimbirane hagati y’abakozi n’ubuyobozi bw’ikibuga cy’indege, ibintu byatumye ibikorwa byinshi bihagarara cyangwa bidindira. Ibi byagize ingaruka ku ngendo zimwe z’iyi sosiyete, zitinda cyangwa zigahagarikwa burundu.</p>
<p>Indege ya WB453 yaratinze, ishyirirwaho isaha nshya yo guhaguruka saa 20:50 ku isaha yo mu karere. Indi ndege, WB402, yagombaga kuguruka ku wa 16 Gashyantare, yo yahagaritswe. Abari barateganyijwe ku ndege ya WB403 bo bashyizwe ku rutonde rw’abagenda na WB453, mu rwego rwo kugabanya ibibazo byatewe n’iri hungabana.</p>
<p>Ku bagenzi, ibi byateje gutegereza igihe kirekire ku kibuga cy’indege, gusubikwa kw’ingendo, ndetse no kubura indi ndege ku bari bafite izindi bahuriraho banyuze i Nairobi. JKIA ni kimwe mu bibuga by’ingenzi mu karere ka Afurika y’Iburasirazuba, ku buryo ihungabana ribayeho rigira ingaruka ku masosiyete menshi y’indege no ku ngendo zo mu bihugu bitandukanye.</p>
<p>RwandAir yatangaje ko iri gukurikiranira hafi uko ikibazo gihagaze, kandi iri gukora ibishoboka byose ngo igabanye ingaruka ku bagenzi. Abakeneye ubufasha basabwe kwegera ibiro byayo bibegereye kugira ngo bafashwe gusubika cyangwa guhindura ingendo zabo.</p>
<p>Nubwo ibibazo nk’ibi biba biturutse ku mikorere y’ikibuga cy’indege atari amakosa y’isosiyete y’indege, ingaruka zabyo zigaragarira cyane ku bagenzi, baba bagomba guhindura gahunda zabo z’akazi cyangwa izindi mpamvu z’urugendo. Kugeza ubu, ntiharamenyekana igihe imikorere isanzwe izasubirira ku kibuga cya JKIA.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-02-16_15_47_54-gxlj1zux0aayoca_jpg_1200_872_.png"
				length="643816"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Kogosha amasunzu byamugize umusitari akiri umwana</title>

		<link>https://kigalitoday.com/agaseke-ka-weekend/mbakumbuze/article/kogosha-amasunzu-byamugize-umusitari-akiri-umwana</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/agaseke-ka-weekend/mbakumbuze/article/kogosha-amasunzu-byamugize-umusitari-akiri-umwana</guid>

		<dc:date>2026-02-13T22:41:08Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Mbakumbuze
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		
			<category domain="tag">
				AKW-001
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Ku myaka, muri 2017, Mugabo Fabrice uzwi ku izina ry’ubusitari rya West, yihebeye umwuga wo kogosha, none kuri ubu amaze kuba ikimenyabose mu bakunda inyogosho gakondo, izwi mu Muco Nyarwanda&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Kogosha amasunzu byamugize umusitari akiri umwana</h1>

			

			

			<div class='spip_document_276785 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/c63a4652-enhanced-nr.jpg.jpg' width="2749" height="3436" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mugabo wogoshera muri imwe mu nzu zogosherwamo zo mu Biryogo mu Karere ka Nyarugenge avuga ko ari icyemezo yafashe akiri umwana, kuko ku myaka ye 14 yari yamaze kwiyemeza kuzaba umwogoshi.</p>
<p>Ku myaka 15, muri 2015, ni bwo uyu musore, kuri ubu w’imyaka 24, yatangiye kogosha. Avuga ko aho yigiraga i Gasanze mu Murenge wa Nduba mu Karere ka Gasabo yatunguwe no gusanga abogoshi bose bakora ibintu bimwe, we ahita yiyemeza gushaka umwihariko.</p>
<p>Agira ati “Nasanze bose bogosha inyogosho zigezweho gusa babonana abasitari b’abaririmbyi n’abakinnyi b’imipira, nsanga byazangora kujya mbona abakiriya na njye ngiye muri uwo mujyo.”</p>
<p>Mugabo yahise atangira gukora ubushakashatsi kuri murandasi bw’inyogosho zitandukanye z’Abanyarwanda bo ha mbere, maze agwa ku nyogosho y’amasunzu yumva arayikunze.</p>
<div class='spip_document_276784 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/c63a4664-enhanced-nr.jpg.jpg' width="4560" height="3648" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Avuga ko agitangira kogosha muri 2017 yakundaga kujya kuri murandasi, kuri google cyane akareba inyogosho zikunwe cyane, ariko kubera ko yabonaga ibigenzweho hari abagoshi benshi babifitemo ubunararibone kandi akaba atabahiga, ahitamo kwita ku nyogosho za kera.</p>
<p>Agira ati “Nkajya kuri google nkazirebaaa, nkitoza uko bazogosha kugeza mbimenye, ntangira kujya uko nogosha abantu bisanzwe mbivangamo no kogosha amasunzu.”</p>
<div class='spip_document_276783 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/c63a4663-enhanced-nr.jpg.jpg' width="3221" height="4026" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ati “Njyewe nkunda guhora niga kugira ngo ndebe uko nahanga udushya mu mwuga wanjye. Nafashe igihe rero nkajya ndeba uko bogoshaga amasunzu.”</p>
<p>Yibuga ko muri Gashantare 2017, nyuma y’ukwezi kumwe atangiye kogosha abantu bya kinyamwuga ari bwo yateye umuntu wa mbere amasunzu. Icyo gihe ariko, kubera ko abantu bari bazi amasunzu bari mbarwa, avugo ko kubona uwo aheraho byari bigoye ku buryo byamusabye ko amwishyura.</p>
<p>Agira ati “Icyo gihe ndabyibuka nahereye ku mumarine (umwana wo mu muhanda). Naramufashe ndamwinginga mwemerera amafaranga na bosi mubwira ko ndibumwishyura aya solon, maze kuko yari afite umusatsi mwinshi mwogosha amasunzu.”</p>
<p>Mugabo avuga ko yamwitondeye akamwogosha neza ku buryo uwo mwana yasohotse abantu bose bakumirwa.</p>
<div class='spip_document_276782 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/c63a4641-enhanced-nr.jpg.jpg' width="4978" height="3254" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu gihe ubusanzwe mu kogosha cyangwa kogosha amasunzu hifashishwa ibikoresho birimo imakasi, imashini isanzwe ya tondezi ndetse n’urwembe, Mugabo avuga ko kuri uwo mwana wa mbere yogoshe yakoresheje imakasi n’imashini gusa, kandi ikaba inyogosho nziza.</p>
<p>Ati “Na njye naramurebye numva biranejeje cyane. Abamubonaga bo baratangaye cyane barambaza bati  ‘None se uvuye kwa Rwabugiri?”</p>
<p><strong>Mugabo afite abakiliya barenga 20 yogosha amasunzu</strong></p>
<p>Uyu mwogoshi w’umunyamwuga umaze kumenyerwa ku masunzu, avuga ko ko nyuma yo kogosha umuntu wa mbere yishakiye akanamuha amafaranga kugira ngo amwemerere, byamusabye gutegereza andi mezi abiri kugira ngo abone umukiriya uza kwiyogoshesha amasunzu.</p>
<p>Avuga ko aho i Gasanze haje umugabo avuga ko yari umucuranzi, n’ubwo atakibuka izina rye, aza abaririza umuntu waba uzi kogosha amasunzu. Kubera ko abatuye i Gasanze bari barabonye uwo mwana yogoshe, ngo bahise bamumurangira.</p>
<div class='spip_document_276781 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/c63a4668-enhanced-nr.jpg.jpg' width="3164" height="3669" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Agira ati “Namwogoshe neza, icyo gihe twohesheraga amafaranga magana arindwi (700FRW), we ampa ibihumbi bitata (3,000FRW). Nabonye bitatu ndishima cyane, kuko ari ubwa mbere nari mbonye bitatu nogoshe umuntu.”</p>
<p>Mugabo avuga ko uwo mukiriya yamwitegereje, akareba uko afata imashini, uko yogisha n’uko yamwogoshe amasunzu, maze amubwira ko ubuhanga afite mu kogosha budakwiye kuguma mu cyaro, amugira inama yo kujya gukorera mu mujyi.</p>
<p>Nyuma yaje kujya kogoshera mu Mujyi mu Gitega, na ho atangira kubona abandi bakiriya yogosha amasunzu. Aha na ho, abakiriya bakomeje kumusunikira kujya mu Mujyi nyir’izina, ariko aza kuhava ahubwo yerekeza mu Nyakabanda.</p>
<div class='spip_document_276789 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/c63a4642-enhanced-nr.jpg.jpg' width="4121" height="3297" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Amaze kugira abakiriya 20</p>
<p>Avuga ko yagiye yongera abakiriya umwaka ku wundi ku buryo kuri ubu afite abakiriya makumyabiri yogosha amasunzu ku buryo buhoraho, akagira n’abandi baza bumvise ko abikora cyangwa bahuye n’abo yayateye.</p>
<p>Mugabo avuga ko kogosha amasunzu ari umwuga umutunze kuko kuri ubu umukiriya yogoshe amasunzu amwishyura ibihumbi umunani (8,000FRW), ariko hakaba hari n’abashobora kumuha arenzeho.</p>
<div class='spip_document_276788 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/c63a4646-enhanced-nr.jpg.jpg' width="3377" height="4221" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ati “Biterwa n’uko umukiriya aje n’uburyo yishimiye uko wamwogoshe, hari n’umpa arenze ayo.”</p>
<p>Avuga ko mu bo yogosha harimo abantu bakuru, ariko hakaba n’urubyiriko ruri hagati y’imyaka 16 na 24.</p>
<p>N’ubwo atita ku kumenya inkomoko y’umukiriya we, ahamya ko bishoboka ko hari ababa baturuka mu bice bitandukanye by’igihugu kuko “hari umugabo wigeze kuza ambwira ko aje aturutse mu Karere ka Nyanza,” bitewe n’uko hari umuntu baziranye yari yabonye nogoshe amasunzu.</p>
<div class='spip_document_276787 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/c63a4648-enhanced-nr.jpg.jpg' width="4328" height="3509" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Amasunzu mu muco nyarwanda</p>
<p>Ubusanzwe, amasunzu ni imisatsi ya kinyarwanda/gakondo yategwaga n’abagabo, ndetse n’abakobwa batarashyingirwa, kugira ngo berekane ko bakiri ingaragu kandi bageze mu kigero cyo gushaka.</p>
<p>Amasunzu yaterwaga mu buryo hejuru mu mutwe hagaragara imirongo wagereranya <br class='autobr' />
n’ishusho y’ukwezi kumeze nk’udusongero (crescent).</p>
<div class='spip_document_276786 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/c63a4647-enhanced-nr.jpg.jpg' width="4560" height="3648" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Hari ubwoko burenga mirongo itatu bw’amasunzu bwategwaga n’abagabo n’abagore, kandi buri bwoko bwagaragazaga inshingano n’icyubahiro umuntu afite mu muryango nyarwanda.</p>
<p>Ku bagabo, amasunzu yagaragazaga imbaraga, ubutwari, ubuhangange n’icyubahiro. Ku bagore ho, amasunzu yahuzwaga cyane n’irangamimerere nko gushyingirwa n’ubusugi, kandi yategwaga gusa n’abkobwa.</p>
<p>Nyuma yo gushyingirwa, hari abagore bamwe barekaga umusatsi wabo ugakura ku buryo busanzwe.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/c63a4652-enhanced-nr.jpg.jpg"
				length="1578244"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ikibuga Mpuzamahanga cya Goma cyongeye kugwaho indege</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/muri-afurika/article/ikibuga-mpuzamahanga-cya-goma-cyongeye-kugwaho-indege</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/muri-afurika/article/ikibuga-mpuzamahanga-cya-goma-cyongeye-kugwaho-indege</guid>

		<dc:date>2026-02-12T11:39:22Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Muri Afurika
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Indege yari izanye Vivian van de Perre, Umuyobozi w’agateganyo wa MONUSCO, ibaye iya mbere iguye ku Kibuga Mpuzamahanga cy’Indege cya Goma nyuma y’uko cyari cyarafunzwe kuva muri Mutarama 2025.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ikibuga Mpuzamahanga cya Goma cyongeye kugwaho indege</h1>

			

			

			<div class='spip_document_276687 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-12_at_1.34_16_pm_1_.jpg' width="720" height="407" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Uyu Muyobozi Wungirije wa MONUSCO yageze i Goma kuri uyu Kane tariki 12 Gashyantare 2026, ahagana saa tanu z’amanywa ku isaha ya Kigali.</p>
<p>Akigera ku Kibuga cy’Indege cya Goma, yagize ati “Nari mu ndege ya nyuma yaguye i Goma, none uyu munsi n’ubundi nje mu Ndege ya mbere yongeye kugwa hano. Ndizera ko iyi ari intangiriro yo gufungura iki kibuga buhoro buhoro, kandi bizagirira abaturage akamaro.”</p>
<p>Iki kibuga cyari cyafunguwe by’umwihariko ku mpamvu z&#8217;uruzinduko  yajemo rwo gutegura kugenzura no gushyira mu bikorwa agahenge.</p>
<p>Kongera kwakira indege by’agateganyo byateye amatsiko menshi abaturage b’uyu mujyi, benshi babibonamo ikimenyetso cy’icyizere.</p>
<p>Umuturage umwe utifuje ko amazina ye atangazwa yabwiye Radio Beroya  FM ati: “Turifuza ko amahoro yagaruka vuba ubuzima bugasubira uko bwari bumeze mbere.”</p>
<p>MONUSCO, muri iki gitondo yari yatangaje ko uru ruzinduko rugamije gushyigikira imyiteguro yo kugenzura no gushyira mu bikorwa agahenge mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC).</p>
<p>Ni uruzinduko rwaje rukurikiye ibiganiro hagati ya MONUSCO n’ubuyobozi bwa RDC hagamijwe gushaka uburyo bw’imikorere bufatika bwo kugenzura agahenge mu duce twugarijwe n’intambara.</p>
<p>Uyu muyobozi wungirije wa MONUSCO, mbere yo guhaguruka i Kinshasa yari yagize ati: “Ngiye i Goma gufasha mu gutegura igenzurwa ry’ishyirwa mu bikorwa ry’agahenge, dufatanyamo bya hafi n’inzego zagenwe zirimo EJVM+.”</p>
<p>EJVM+ (Expanded Joint Verification Mechanism Plus) ni uburyo bwashyizweho n’Umuryango w’Ibihugu byo mu Karere k’Ibiyaga Bigari (ICGLR) bugamije gukurikirana umutekano ku mipaka no gukumira amakimbirane hagati y’ibihugu byo mu Karere.</p>
<div class='spip_document_276696 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-12_at_17.05_29.jpg' width="900" height="505" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu ruzinduko rwe, Vivian van de Perre aragirana ibiganiro n’inzego zitandukanye zirimo abayobozi ba Leta, inzego z’umutekano n’abafatanyabikorwa mpuzamahanga, byibanda ku gushyiraho gahunda ifatika yo kugenzura no kwemeza iyubahirizwa ry’agahenge.</p>
<p>MONUSCO yibukije ko ishyigikira ishyirwa mu bikorwa ry’agahenge hashingiwe ku Cyemezo nimero 2808 cy’Inama y’Umutekano y’Umuryango w’Abibumbye cyo mu 2025, aho yemerewe gutanga inkunga ya tekiniki n’ibikoresho kuri ICGLR, cyane cyane binyuze mu rwego rwagutse rwo kugenzura amasezerano, EJVM+.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-12_at_1.34_16_pm_1_.jpg"
				length="25901"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ikigo cya DR Congo gishinzwe Itumanaho cyamaganye MTN Group</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/ikigo-cya-dr-congo-gishinzwe-itumanaho-cyamaganye-mtn-group</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/ikigo-cya-dr-congo-gishinzwe-itumanaho-cyamaganye-mtn-group</guid>

		<dc:date>2026-02-11T18:31:51Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Mu mahanga
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Ikigo gishinzwe kugenzura Iposita n’Itumanaho muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (ARPTC) cyasohoye itangazo  rishinja sosiyete MTN Group gutanga mu buryo bunyuranyije n’amategeko&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ikigo cya DR Congo gishinzwe Itumanaho cyamaganye MTN Group</h1>

			

			

			<div class='spip_document_276665 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="74" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-11_at_8.25_46_pm.jpg' width="1600" height="1067" alt="Icyicaro cya MTN Group Ltd giherereye i Johannesburg muri Afurika y'Epfo" title="Icyicaro cya MTN Group Ltd giherereye i Johannesburg muri Afurika y'Epfo" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Icyicaro cya MTN Group Ltd giherereye i Johannesburg muri Afurika y&#8217;Epfo</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Mu itangazo ryasohowe ku mugoroba wo kuri uyu wa Gatatu tariki 11 Gashyantare 2026 i Kinshasa, ARPTC yavuze ko MTN itanga izo serivisi idafite uruhushya rwo kuhakorera ruhuje n’ibiteganywa n’itegeko nº20/017 ryo ku wa 25 Ugushyingo 2020 rigenga itumanaho n’ikoranabuhanga mu itumanaho muri iki gihugu.</p>
<p>Iri tangazo rigira riti: MTN Group “itanga mu buryo butemewe serivisi za telefoni igendanwa n’iza internet muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, cyane cyane i Goma na Rutshuru, itabifitiye uburenganzira bwemewe n’amategeko.”</p>
<p>ARPTC isobanura ko gukora ibikorwa by’itumanaho nta ruhushya rwatanzwe ari ukwica amategeko n’amabwiriza ariho, kandi bishobora gutuma isosiyete ibirimo ikurikiranwa n’inzego z’ubutabera.</p>
<p>Uru rwego rugenzura itumanaho muri RDC ruvuga ko iki kibazo rwamaze kugishyikiriza inzego zibifitiye ububasha ku rwego rw’igihugu ndetse n’urw’amahanga, ishimangira ko itazazuyaza gufata ingamba zose zemewe n’amategeko kugira ngo amategeko yubahirizwe.</p>
<p>Mu itangazo ryashyizweho umukono na  Christian Katende, Perezida wa ARPTC, iki kigo  cyongeyeho ko iki kibazo gifitanye isano no kurengera ubusugire bw’igihugu mu by’ikoranabuhanga n’itumanaho, buzwi nka “digital sovereignty”, bityo ko kidakwiye gufatwa nk’ikibazo gisanzwe.</p>
<p>Ibi birego bije mu gihe hari impaka zimaze iminsi ku ihuzanzira ry’itumanaho mu bice byo ku mipaka ya RDC n’ibihugu biyikikije, cyane cyane mu mujyi wa Goma wegereye cyane umupaka w’u Rwanda.</p>
<p>Mu bice nk’ibi, imirongo y’itumanaho ishobora kwambukiranya imipaka bitewe n’imiterere y’aho iminara iri cyangwa intege nke z’ibikorwa remezo by’itumanaho, bigatuma abaturage bashobora gufata imirongo yo mu gihugu cy’abaturanyi.</p>
<p>Nubwo bimeze bityo, ARPTC ishimangira ko niba koko hari ibikorwa by’itumanaho bikorerwa ku butaka bwa RDC bidafite uruhushya, ari ikibazo gikomeye gisaba gukurikiranwa mu buryo bw’amategeko.</p>
<p>Iri tangazo rishinja MTN Group kuvogera ubusugire bwa RDC, ARPTC irisohoye mu gihe ku gicamunsi cyo kuri uyu wa Gatatu, Minisitiri w’Iposita n’Itumanaho wa RDC, José Mpanda, yari yabwiye itangazamakuru ko iki kibazo bagishyikiriza Minisitiri w’Intebe wa RDC, Judith Suminwa, akabaha umurongo wo kugikurikiranamo.</p>
<p>Minisitiri Mpanda, mu byo yari yabwiye itangazamakuru, yashinjaga MTN Rwanda, none mu masaha make, ARPTC isohoye itangazo ishinja MTN Group aho kuba MTN Rwanda.</p>
<div class='spip_document_276666 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-11_at_6.23_32_pm.jpg' width="1169" height="1600" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-11_at_8.25_46_pm.jpg"
				length="511699"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>U Rwanda rwinjije asaga Miliyoni 13 z'Amadolari mu bucuruzi bw'ibikomoka ku buhinzi mu minsi itanu</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubukungu/ubucuruzi/article/u-rwanda-rwinjije-asaga-miliyoni-13-z-amadolari-mu-bucuruzi-bw-ibikomoka-ku-buhinzi-mu-minsi-itanu</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubukungu/ubucuruzi/article/u-rwanda-rwinjije-asaga-miliyoni-13-z-amadolari-mu-bucuruzi-bw-ibikomoka-ku-buhinzi-mu-minsi-itanu</guid>

		<dc:date>2026-02-11T17:56:11Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ubucuruzi
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			U Rwanda rwinjije Amadolari ya Amerika arenga miliyoni 13 mu minsi itanu gusa, biturutse ku bicuruzwa byoherejwe mu mahanga bikomoka ku buhinzi. Ibi bigaragaza uruhare rukomeje kwiyongera rw’uru&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>U Rwanda rwinjije asaga Miliyoni 13 z’Amadolari mu bucuruzi bw’ibikomoka ku buhinzi mu minsi itanu</h1>

			

			

			<p>Imibare yashyizwe ahagaragara n’Ikigo gishinzwe guteza imbere ibyoherezwa mu mahanga bikomoka ku buhinzi (NAEB) igaragaza ko hagati ya tariki ya 2 na 6 Gashyantare 2026, u Rwanda rwohereje mu mahanga toni 9,393 z’ibikomoka ku buhinzi, zinjiza amadolari 13,076,195.</p>
<p>Ibicuruzwa bitandukanye bikomoka ku buhinzi ni byo byinjije amafaranga menshi kurusha ibindi. Toni 6,732 zinjije amadolari 4,288,813. Byoherejwe cyane cyane muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Oman no mu bihugu bya Afurika bicuruzanya n’u Rwanda ku mipaka.</p>
<p>Ikawa yakomeje kuba ku isonga mu bicuruzwa byinjiriza Igihugu amadovize menshi. Toni 650 z’ikawa zinjije amadolari 3,992,824. Yoherejwe mu bihugu birimo u Bwongereza, u Buholandi, u Buhinde, Kanada, u Budage, u Bufaransa n’ibindi bihugu bya Afurika.</p>
<div class='spip_document_276662 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="47" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/rwanda_tea-02d64.jpg' width="700" height="525" alt="Icyayi kiri mu byinjiriza u Rwanda agatubutse " title="Icyayi kiri mu byinjiriza u Rwanda agatubutse " class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Icyayi kiri mu byinjiriza u Rwanda agatubutse </strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Icyayi na cyo cyitwaye neza, aho toni 958 zinjije amadolari 2,800,793. Icyayi gikomeje kuba kimwe mu bicuruzwa by’u Rwanda byoherezwa hanze bifite amasoko ahamye kandi atajegajega.</p>
<p>Mu bihingwa by’imboga n’imbuto ndetse n’indabo, hagaragayemo inyungu ishimishije nubwo ingano yabyo itari nini cyane. Indabo zingana na toni 59 zinjije amadolari 614,925, ahanini zoherejwe mu Buholandi no mu Bwongereza. Ibikomoka ku matungo byo byinjije amadolari 676,440 bivuye kuri toni 364, byoherejwe cyane cyane muri Leta Zunze Ubumwe z’Abarabu no mu bihugu bya Afurika.</p>
<p>Imboga zinjije amadolari 390,539 zivuye kuri toni 363, naho imbuto zinjiza amadolari 311,860 zivuye kuri toni 267, byoherejwe mu bihugu birimo Leta Zunze Ubumwe z’Abarabu, u Bwongereza, Kanada n’ibindi byo muri Afurika.</p>
<div class='spip_document_276663 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/naeb_covid_2_-40cbf.jpg' width="700" height="475" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Iyi mibare igaragaza ko u Rwanda rukomeje kwagura amasoko, kongera ubwoko bw’ibyoherezwa mu mahanga no guteza imbere ibifite agaciro kanini, mu rwego rwo gukomeza kuzamura ubukungu n’imibereho y’abahinzi n’aborozi.</p>
<div class='spip_document_276664 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-11_at_8.05_41_pm.jpg' width="1280" height="1600" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/rwanda_tea-02d64.jpg"
				length="236139"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>DR Congo irashinja MTN Rwanda gukorera ku butaka bwayo itabifitiye uburenganzira</title>

		<link>https://kigalitoday.com/politiki/amakuru/article/dr-congo-irashinja-mtn-rwanda-gukorera-ku-butaka-bwayo-itabifitiye-uburenganzira</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/politiki/amakuru/article/dr-congo-irashinja-mtn-rwanda-gukorera-ku-butaka-bwayo-itabifitiye-uburenganzira</guid>

		<dc:date>2026-02-11T15:37:58Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Amakuru
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Minisitiri w’Iposita n’Itumanaho muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), José Mpanda, yatangaje ko sosiyete y’itumanaho MTN Rwanda ishobora kuba iri gukorera ku butaka bwa RDC&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>DR Congo irashinja MTN Rwanda gukorera ku butaka bwayo itabifitiye uburenganzira</h1>

			

			

			<div class='spip_document_276661 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/mtn.png' width="254" height="198" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ibi Minisitiri Mpanda yabivuze kuri uyu wa 11 Gashyantare 2026, avuga ko yamaze kugeza iki kibazo kuri Minisitiri w’Intebe wa RDC, Judith Suminwa, wamaze gutanga umurongo ku buryo kigomba gukurikiranwa.</p>
<p>Yagize ati: “Twakiriwe na Minisitiri w’Intebe tumugezaho ikibazo gikomeye cy’uko sosiyete y’itumanaho yo mu Rwanda, MTN Rwanda, yaba yaratangiye gukorera ku butaka bwacu ikoresha imirongo yacu itarabiherewe uburenganzira.”</p>
<p>Minisitiri Mpanda yavuze ko ubwo yajyaga gutanga iki kirego, yari kumwe n’abayobozi ba sosiyete z’itumanaho zikorera muri RDC zirimo Airtel, Vodacom na Orange.</p>
<p>Yongeyeho ko Minisitiri w’Intebe yabahaye umurongo bagomba kugenderaho bakurikirana iki kibazo, anasobanura ko ari ikibazo cya tekiniki kizabanza gusohorerwa itangazo, mbere y’uko inzego za politiki ziza kubyinjiramo.</p>
<p>Ati: “Minisitiri w’Intebe yaduhaye umurongo twagenderaho dukurikirana iki kibazo. Ni ikibazo cya tekiniki, turaza gusohora itangazo kuri cyo, hanyuma inzego za politiki zizabizamo nyuma.”</p>
<p>Yakomeje avuga ko hari ibibazo by’ihuzanzira bikunze kugaragara muri Congo, ku buryo inzego bireba zabyigaho zikumvikana ko bigomba gukemurwa.</p>
<p>Ibi birego bije mu gihe MTN ishinjwa cyane cyane kuba ishobora kuba irimo gukorera muri bimwe mu bice byafashwe na AFC/M23, nka Goma. Ibi bikaba bifitanye isano n’umubano utari mwiza hagati ya RDC n’u Rwanda, by’umwihariko bitewe n’umutekano muke umaze igihe mu Burasirazuba bwa Congo.</p>
<p>Umujyi wa Goma wegereye cyane umupaka w’u Rwanda, aho utandukanywa na Gisenyi n’intera nto cyane, bigatuma imirongo y’itumanaho ishobora kwambukiranya imipaka mu buryo bworoshye.</p>
<p>Mu by’ukuri, mu bice byo ku mipaka si ibintu bishya ko umurongo w’itumanaho wo mu gihugu kimwe ushobora gufatwa mu kindi, cyane cyane iyo ibikorwa remezo by’itumanaho bifite intege nke. Ibi bishobora gutuma abaturage bakoresha simukadi zo mu kindi gihugu, bitabaye ngombwa ko haba hari iminara y’itumanaho yashyizwe ku butaka bw’igihugu cy’abaturanyi.</p>
<p>Gusa ariko, kuvuga ko habaye “kwigarurira ubutaka” byasobanura ko haba hari ibikoresho by’itumanaho bya MTN Rwanda byashyizwe ku butaka bwa RDC hatabanje gutangwa uruhushya n’inzego zibishinzwe, zirimo Ikigo gishinzwe kugenzura itumanaho muri Congo (ARPTC). Kugeza ubu, nta raporo ya tekiniki cyangwa ibimenyetso byashyizwe ahagaragara byemeza ibi birego.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/mtn.png"
				length="5305"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Rwanda: Ibiciro muri Mutarama 2026 byazamutse kurenza igipimo cyihanganirwa na BNR</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubukungu/ubucuruzi/article/rwanda-ibiciro-muri-mutarama-2026-byazamutse-kurenza-igipimo-cyihanganirwa-na-bnr</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubukungu/ubucuruzi/article/rwanda-ibiciro-muri-mutarama-2026-byazamutse-kurenza-igipimo-cyihanganirwa-na-bnr</guid>

		<dc:date>2026-02-10T17:53:24Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ubucuruzi
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu gihe Banki y’u Rwanda ivuga ko iyo ibiciro byazamutseho hagati ya 2-8% biba ari ibisanzwe, muri Mutarama 2026, byazamutseho 8,9%, byongera igitutu ku baturage ku bushobozi bwo guhaha no kubona&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Rwanda: Ibiciro muri Mutarama 2026 byazamutse kurenza igipimo cyihanganirwa na BNR</h1>

			

			

			<div class='spip_document_276628 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ubucuruzi-4-b4682.jpg' width="700" height="438" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Igipimo cy’Izamuka ry’Ibiciro ku Isoko (CPI) gisohorwa n’Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Ibarurishamibare (NISR)  kigaragaza ko ibiciro byiyongereyeho 8.9% muri Mutarama 2026 ugereranyije na Mutarama 2025 aho cyari ku 8% mu Ukuboza 2025.</p>
<p>Iyo mibare ya NISR igaragaza ko ibiciro by’ibiribwa n’ibinyobwa bidasindisha byazamutseho 6.3% mu mwaka umwe, naho kuva mu Ukuboza 2025 byiyongeraho 1.5% .</p>
<p>Iki gipimo kigaragaza kandi ko ibiciro by’ubuvuzi na byo byazamutse cyane kuko  mu gihe cy’umwaka umwe gusa byazamutseho 71.1%.</p>
<p>Ni mu gihe ibiciro by’ibijyanye n’imiturire birimo amazi, amashanyarazi, gaz n’ibicanwa byo byiyongereyeho 10.5% kuva muri Mutarama 2025, naho ibya resitora na hoteli bikazamukaho 19.2% muri iki gihe, ariko bizamukaho 5% muri Mutarama 2026 gusa.</p>
<p>Ibiciro by’ingendo byazamutseho 8.6% muri uyu mwaka umwe, mu gihe ibinyobwa bisindisha, itabi n’ibindi bifitanye isano na byo byiyongereyeho 15.6%.</p>
<p>Iki cyegeranyo kigaragaza kandi ko ibicuruzwa bitumizwa mu mahanga byazamutseho 9.6% mu mwaka umwe, birenze iby’imbere mu gihugu byazamutseho 8.7%. Ibikomoka ku buhinzi bitabanza kunyuzwa mu nganda (fresh products) byazamutseho 6.4% mu mwaka umwe na 2.5% mu kwezi kumwe, bitewe n’ibihe n’ihindagurika mu ruhererekane rw’ibicuruzwa.</p>
<p>Muri rusange, raporo ya CPI ya Mutarama 2026 igaragaza ko igitutu cy’izamuka ry’ibiciro gikomeje mu bukungu bw’u Rwanda.</p>
<p>Mu gihe ibiciro byakomeza kuzamuka mu nzego z’ingenzi nk’ibiribwa, ubuvuzi, imiturire n’ingendo, byashyira Abanyarwanda n’ifaranga ry’u Rwanda mu kaga bityo bikaba bisaba Bank Nkuru y’u Rwanda gucungira hafi kuko ari yo ifite mu nshingano kugenzura ubutajegajega n’ubudahungabana bw’urwego rw’imali rw’u Rwanda.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ubucuruzi-4-b4682.jpg"
				length="134769"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Hari Abahesha b'Inkiko bishyuza imitungo bishyirira mu mufuka - Me Niyonkuru</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubutabera/amakuru/article/hari-abahesha-b-inkiko-bishyuza-imitungo-bishyirira-mu-mufuka-me-niyonkuru</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubutabera/amakuru/article/hari-abahesha-b-inkiko-bishyuza-imitungo-bishyirira-mu-mufuka-me-niyonkuru</guid>

		<dc:date>2026-02-09T19:11:31Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Amakuru
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Perezida w’Urugaga rw’Abahesha b’Inkiko b’Umwuga mu Rwanda, Me Jean Aimé Niyonkuru, yavuze ko hari Abahesha b’Inkiko b’Umwuga bajya kwishyuriza abantu imitungo, bamara kubona amafaranga&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Hari Abahesha b’Inkiko bishyuza imitungo bishyirira mu mufuka - Me Niyonkuru</h1>

			

			

			<div class='spip_document_276523 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="179" data-legende-lenx="xxx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-09_at_3.29_48_pm.jpg' width="747" height="639" alt="Perezida w'Urugaga rw'Abahesha b'Inkiko b'Umwuga mu Rwanda, Me Jean Aim&#233; Niyonkuru, yanenze Abahesha b'Inkiko bishyuriza abakiriya babo ariko amafaranga bakayishyirira ku mufuka" title="Perezida w'Urugaga rw'Abahesha b'Inkiko b'Umwuga mu Rwanda, Me Jean Aim&#233; Niyonkuru, yanenze Abahesha b'Inkiko bishyuriza abakiriya babo ariko amafaranga bakayishyirira ku mufuka" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Perezida w’Urugaga rw’Abahesha b’Inkiko b’Umwuga mu Rwanda, Me Jean Aimé Niyonkuru, yanenze Abahesha b&#8217;Inkiko bishyuriza abakiriya babo ariko amafaranga bakayishyirira ku mufuka</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Yabivuze kuri uyu wa 09 Gashyantare 2026, mu kiganiro n’abanyamakuru Urukiko rw’Ikirenga n’inzego zifite aho zihurira n’ubutabera bagiranaga n’abanyamakuru, mu rwego rwo gutangiza icyumweru cyo kurwanya ruswa mu nkiko cyatangiye uyu munsi kikazarangira tariki 13 Gashyantare 2026.</p>
<p>Ku kibazo cyari kibajijwe n’umunyamakuru ku mitungo itezwa cyamunara, ariko nyuma cyamunara ikaza guteshwa agaciro nyamara umuhesha w’inkiko yamaze gufata amafaranga.</p>
<p>Mu buryo busa n’aho yabakoreraga ubuvugizi, umunyamakuru yagize ati “Iyo cyamunara iteshejwe agaciro, usanga umuhesha w’inkiko asabwa gusubiza amafaranga, kandi hari ubwo aba yaramaze kuyaha uwatsinze urubanza,” ati “aha rero usanga bavuga ko baharenganira.”</p>
<p>Mu gusubiza iki kibazo, Me Niyonkuru ntiyajuyaje kumuhamiriza ko hari abahesha b’inkiko b’umwuga bajya kurangiriza abaturage imanza “amafaranga bahawe aho kuyashyikiriza ba nyirayo bakaishyirira mu mifuka yabo.”</p>
<p>Mu gusobanura byimazeyo ibibazo by’abahesha b’inkiko, Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga, Mukantaganzwa Domitille, yamubajije ati “Ubundi umuhesha w’inkiko akurikiranwa kubera iki?….. Ko aba agiye kurangiza icyemezo cy’urukiko kuki akurikiranwa?”</p>
<p>Ni ikibazo cyatumye Me Niyonkuru asasa inzobe, agaragaza ko mu bahesha b’inkiko harimo benshi batari shyashya, agira ati “Nk’ubu ngubu hari abahesha b’inkiko bamaze iminsi batwara amafaranga ya rubanda, ukishyuza uwo wishyurije ntuyamuhe, ukayatwara ukigendera.”</p>
<p>Yakomeje agira ati “Hari aho bihesha ikintu cy’undi hakoreshejwe uburiganya.”</p>
<p>Yavuze ko kubera iyo mpamvu, ku bufatanye na Banki ya Kigali ndetse na Minisiteri y’Ubutabera hashize icyumweru bafunguje konti izajya inyuzwaho amafaranga abahesha b’inkiko bishyuriza abaturage, ku buryo atazongera kubanyuzwa mu ntoki.</p>
<p>Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga, Mukantabana yahereye aha asobanura ko kurangiza imanza bigira amategeko abigenga kandi aba agomba kubahirizwa, asaba Perezida w’Urugaga rw’Abahesha b’Inkiko guhora bahugura abahesha b’inkiko kuri ayo mategeko, aho bibaye ngombwa bakitabaza Urukiko rw’Ikirenga.</p>
<iframe width="100%" height="402" src="//www.youtube.com/embed/qhjsK7AzMNQ" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-09_at_3.29_48_pm.jpg"
				length="37426"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Afurika y'Epfo igiye gukura ingabo zayo muri MONUSCO </title>

		<link>https://kigalitoday.com/umutekano/hanze-y-igihugu/article/afurika-y-epfo-igiye-gukura-ingabo-zayo-muri-monusco</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/umutekano/hanze-y-igihugu/article/afurika-y-epfo-igiye-gukura-ingabo-zayo-muri-monusco</guid>

		<dc:date>2026-02-08T09:13:26Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Hanze y'igihugu
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Guverinoma ya Afurika y’Epfo  mu itangazo yasohoye muri iki gitondo yatangaje ko igiye gukura ingabo zayo mu butumwa bw’Umuryango w’Abibumbye bwo kubungabunga amahoro muri Repubulika Iharanira&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Afurika y’Epfo igiye gukura ingabo zayo muri MONUSCO </h1>

			

			

			<div class='spip_document_276443 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/un7112626.jpg' width="800" height="533" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ibiro bya Perezida byatangaje ko Pretoria izakorana n’Umuryango w’Abibumbye mu kugena ingengabihe n’uburyo bwo kurangiza iki gikorwa mbere y’uko umwaka wa 2026 urangira.</p>
<p>Ingabo z’Afurika y’Epfo zatangiye koherezwa muri ubu butumwa bwa Loni muri DRC kuva mu 1999, bikaba ari bumwe mu butumwa bw’amahoro bumaze igihe kinini igihugu cyitabiriye.</p>
<p>Iki cyemezo cyatangajwe mu itangazo ryashyizwe ku rubuga rw’Ibiro bya Perezida w’Afurika y’Epfo ku wa 8 Gashyantare 2026.</p>
<p>Umuvugizi w’Ibiro bya Perezida, Vincent Magwenya, yavuze ko iki cyemezo cyafashwe nyuma y’ikiganiro Perezida Cyril Ramaphosa yagiranye ku wa 12 Mutarama 2026 n’ubuyobozi bwa Loni kuri telefone, kikaba kigaragaza impinduka mu byihutirwa mu bijyanye n’umutekano n’ingabo nyuma y’imyaka myinshi igihugu cyitabira ibikorwa byo kubungabunga amahoro muri DRC.</p>
<p>Magwenya yagize ati: “Perezida Ramaphosa yagaragaje ko icyemezo cyo gukura ingabo za Afurika y’Epfo muri MONUSCO gishingiye ku gukusanya no kongera gutunganya neza umutungo n’ibikoresho by’Ingabo z’Igihugu z’Afurika y’Epfo (SANDF), nyuma y’imyaka makumyabiri n’irindwi igihugu kimaze gishyigikira ibikorwa bya Loni byo kubungabunga amahoro muri DRC.”</p>
<p>Iri tangazo rije mu gihe uruhare rw’ingabo z’Afurika y’Epfo mu burasirazuba bwa DRC rukomeje kugenzurwa cyane, aho umutekano wakomeje kuzamba mu myaka ishize.</p>
<p>Mu nama ikomeye yabereye mu Nteko Ishinga Amategeko muri Mutarama 2025, abadepite babajije abayobozi bakuru b’ingabo ibibazo ku bijyanye n’ubutumwa bw’ingabo muri DRC, bagaragaza impungenge niba ingabo zoherejweyo zari mu butumwa bwo kubungabunga amahoro gusa cyangwa niba zarinjiye mu mirwano.</p>
<p>Umugaba Mukuru w’Ingabo, Jenerali Rudzani Maphwanya, hamwe na Minisitiri w’Ingabo Angie Motshekga, babajijwe n’abadepite ku byago ingabo zahuye na byo n’ingaruka rusange z’ubu butumwa.</p>
<p>Izi mpaka zongerewe imbaraga n’ikibazo giherutse kubera i Goma, aho ingabo z’Afurika y’Epfo zisanze mu masasu hagati y’imirwano yahuje Ingabo za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (FARDC) n’iz’u Rwanda. Asubiza ku byavugwaga ko ingabo z’Afurika y’Epfo zatewe n’u Rwanda nkana, Jenerali Maphwanya yasobanuye ko byatewe n’irasana ryabaye hagati y’impande zombi.</p>
<p>Yagize ati: “Raporo ya mbere nahaye Minisitiri ni uko twari turi kuraswaho kuko ibisasu byagwaga ku kigo cyanjye.</p>
<p> Umuyobozi wacu yahise avuga ati ‘Contact, contact’. Nabajije icyari kibaye, abanza kuvuga ko turaswa n’u Rwanda. Ariko mu minota mike twaje gusanga ari irasana hagati y’impande zombi.”</p>
<p>Nk’uko ubuyobozi bw’ingabo bwabitangaje, abasirikare ba FARDC bari ku Kibuga cy’Indege cya Goma bari barashe roketi berekeza ku Rwanda, bituma ingabo z’u Rwanda zisubiza, ibintu byashyize ingabo z’Afurika y’Epfo mu kaga zitari zabiteganyije.<br class='autobr' />
Ibi bibaye mu gihe akarere kagikomeje guhura n’ibibazo by’umutekano ndetse n’imbaraga za dipolomasi zigamije kugarura amahoro mu burasirazuba bwa DRC. Afurika y’Epfo yagaragaje ko, nubwo igiye gukura ingabo muri MONUSCO, izakomeza gushyigikira ibikorwa byo guteza imbere amahoro n’umutekano binyuze muri Loni, Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe (AU) ndetse n’Umuryango wa Afurika y’Amajyepfo y’Ubukungu n’Iterambere (SADC).</p>
<p>Iki cyemezo kigaragaza impinduka ikomeye mu ruhare Afurika y’Epfo yari imaze igihe ifite mu bikorwa byo kubungabunga amahoro muri Afurika yo hagati, kikaba kinatanga icyerekezo gishya ku mutekano w’akarere.<br class='autobr' />
Icyo gihe, Perezida Kagame yagaragaje umugambi mubi Afurika y’Epfo yari ifite wo guhungabanya umutekano w’u Rwanda ifatanyije n’igisirikare cya Congo (FARDC) ndetse n’umutwe wa FDLR uhora ugerageza guhungabanya umutekano w’u Rwanda.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/un7112626.jpg"
				length="121254"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>U Rwanda rwahigitse Uganda mu kohereza ikawa nyinshi muri Kenya</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubukungu/ubucuruzi/article/u-rwanda-rwahigitse-uganda-mu-kohereza-ikawa-nyinshi-muri-kenya</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubukungu/ubucuruzi/article/u-rwanda-rwahigitse-uganda-mu-kohereza-ikawa-nyinshi-muri-kenya</guid>

		<dc:date>2026-02-08T07:56:39Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ubucuruzi
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			U Rwanda rwakuye Uganda ku mwanya wa mbere mu kohereza ikawa nyinshyi muru Kenya, bishimangira indi ntambwe ikomeye mu rugendo rw’igihugu rwo kongera umusaruro w’ ibikomoka ku buhunzi byoherezwa&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>U Rwanda rwahigitse Uganda mu kohereza ikawa nyinshi muri Kenya</h1>

			

			

			<div class='spip_document_276442 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/african-female-workers-are-sorting-out-coffee-beans-at-washing-station-2df3c.jpg' width="600" height="400" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Imibare y’Ikigo cya Kenya gishinzwe Ubuhinzi n’Ibiribwa (AFA) igaragaza ko mu gihembwe cyasojwe muri Nzeri 2025, u Rwanda rwatanze 43 ku ijana by’ikawa yose Kenya yatumije hanze, ibi bikaba bihamya kuzamuka k&#8217;ubwiza bw&#8217;ikawa y&#8217;u Rwanda.</p>
<p>Byabaye mu gihe ikawa yajyaga muri Kenya iturutse muri  Uganda yagabanutse cyabe ikava ku gaciro ka miliyoni 1 n&#8217;ibihumbi 130 by&#8217;amadolari ya Amerika ( $1.13 miliyoni), bivuze abarirwa muri miliyari zisaga 145 n&#8217;ibuhumbu 790 by&#8217;amashikingi ya Kenya,  ikagera ku bihumbi magana 4 na 80 gusa by&#8217;amadolari ya Amerika (miliyoni $0.48).  Ni ukuvuga abarirwa muri miliyari 61 n&#8217;ibihumbi 920 mu mashilingi ya Kenya).</p>
<p>Ni mu gihe kandi, ikawa ya Kenya ari  yo yagurishwaga ku giciro kiri hejuru kuri buri gipimo.</p>
<p>Impuguke mu by’ubucuruzi zivuga ko iri hinduka rishingiye ku mpinduka mu byifuzo by’abacuruzi n’abatekesha ikawa muri Kenya, aho bagenda bashaka ikawa ifite inkomoko izwi neza kandi ifite ireme ryo hejuru—ibintu u Rwanda rwashoyemo imbaraga mu myaka isaga 20 ishize.</p>
<p>Ku rundi ruhande, agaciro k’ikawa Kenya yatumizaga kiyongereyeho 11.8 ku ijana kagera ku madalori ya Amerika abarirwa muri miliyoni 1 n&#8217;ibihumbi 640 ( miliyoni $1.64), mu gihe ingano yayo yagabanutseho 2.9 ku ijana.</p>
<p>Ibi bigaragaza ko isoko rigenda riva ku ikawa igurishwa ku bwinshi rigana ku ifite agaciro kari hejuru, igirira akamaro abashobora kuzuza ibisabwa mu bwiza no kurengera ibidukikije.</p>
<p>Ku ruhande rw&#8217;u Rwanda, izi nyungu ku isoko rya Kenya zijyana n’uko ikawa yarwo yitwara ku rwego mpuzamahanga.</p>
<p>Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Guteza Imbere Iyoherezwa mu Mahanga ry’Ibikomoka ku Buhinzi n’Ubworozi (NAEB) kigaragaza ko u Rwanda rwohereza mu mahanga toni ziri hagati y&#8217;ibihumbi 20 n&#8217;ibihumbi 23 z’ikawa buri mwaka, rukinjiza amadolari ari hagati ya miliyoni 90 na miliyoni 100.</p>
<p>Ikawa ni kimwe mu bicuruzwa by’ingenzi byinjiriza u Rwanda amadovize, ikanafasha munmibereho y’abahinzi bato barenga 400,000 hirya no hino mu gihugu.</p>
<p>Iyi ntambwe y’u Rwanda ku musaruro w&#8217;ikawa yoherezwa mu mahanga ishingiye ahanini ku ishoramari mu nganda  zitunganya ikawa, amashyirahamwe y’abahinzi, n’ubugenzuzi bukomeye bw’ubwiza bwayo, bwibanda ku ikawa ya Arabika itunganyijwe neza.</p>
<p> Ibi byafashije ikawa y’u Rwanda guhangana ku masoko yo mu karere nka Kenya, no gukomeza kwigaragaza ku masoko yinjiza agatubutse yo mu Burayi, Aziya no muri Amerika ya Ruguru.</p>
<p>Nubwo Kenya ubwayo ari igihugu gitunganya ikawa ku bwinshi, ikomeza gutumiza ikawa hanze, cyane cyane igamije kuyivanga, kuyitegura no kongera kuyohereza mu mahanga.</p>
<p>Ku ruhande rw’iyoherezwa hanze, ikawa ya Kenya igurishwa mu buryo butaziguye ikomeje kugurushwa ku biciro byo hejuru, aho Singapore na Hongiriya ari byo bihugu biyigura kuri menshi.</p>
<p>Singapore yishyuye hafi Sh72,242.66 ($560) ku mufuka w&#8217; ibiro 50, bigaragaza ko ku isi hakomeje gukenerwa ikawa yo muri Afurika y’Iburasirazuba ifite ireme ryo hejuru.</p>
<p>Kuba u Rwanda ruyoboye mu gutanga ikawa yinjira muri Kenya bigaragaza uruhare rw’igihe kirekire rw’inyongera ku gaciro k’umusaruro n’amabwiriza ashyira imbere ubwiza mu gukomeza guteza imbere ibyoherezwa mu mahanga bikomoka ku buhinzi.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/african-female-workers-are-sorting-out-coffee-beans-at-washing-station-2df3c.jpg"
				length="46115"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Umunyamakuru wo muri Angola yihaye u Rwanda kwa Trump atamarizwa kuri X</title>

		<link>https://kigalitoday.com/politiki/amakuru/article/umunyamakuru-wo-muri-angola-yihaye-u-rwanda-kwa-trump-atamarizwa-kuri-x</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/politiki/amakuru/article/umunyamakuru-wo-muri-angola-yihaye-u-rwanda-kwa-trump-atamarizwa-kuri-x</guid>

		<dc:date>2026-02-07T11:34:03Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Malachie</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Amakuru
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Hariana Verás Victória, Umunyamakuru ukomoka mu gihugu cya Angola,yihaye kuregera u Rwanda Perezida wa Amerika, Donald Trump, arushinja kutubahiriza amasezerano y’amahoro ya Washington hagati&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Umunyamakuru wo muri Angola yihaye u Rwanda kwa Trump atamarizwa kuri X</h1>

			

			

			<div class='spip_document_276395 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-07_at_12.50_38_pm.jpg' width="586" height="510" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ni nyuma y&#8217;ubutumwa yashyize kuri X mu gitondo cyo kuri uyu wa Gatandatu, agaragara mu mashusho ari kumwe n’abandi banyamakuru benshi ku Ngoro ya Perezida wa Amerika izwi nka “White House,” bategereje kumuhata ibibazo mbere y’uko yurira indege yerekeza muri Leta ya Floride.</p>
<p>Perezida Trump ariko ntiyavuganye umwanya munini n’abo banyamakuru bamutungaga mikoro ari uruvunganzoka, kuko yahise yihuta yerekeza ku ndege.</p>
<p>Muri video igaragara kuri X, umunyamakuru Veras yagize ati “Turi kuri White House, aho Perezida Trump agiye kugana i Florida. Twagerageje kumubaza ku bivugwa ko u Rwanda rurimo kwica Amasezerano ya Washington ndetse n’uburyo ubuyobozi bwe bwifuza guteza imbere amahoro muri Sudani… Ntitwabashije kubona igisubizo uyu munsi, ariko tuzagaruka kandi tuzakomeza kugerageza kumva icyo abivugaho.”</p>
<p>Hariana Verás Victória azwi nk’umunyamakuru wo muri Angola n’umwanditsi , akaba ari we munyamakuru wa mbere ukomoka muri icyo gihugu wahawe uburenganzira bwo kuba umunyamakuru ukora inkuru  mu nzego zikomeye za Leta Zunze Ubumwe za Amerika zirimo Ibiro bya Perezida wa Amerika, Sena ya Leta Zunze Ubumwe za Amerika n’Ibiro by’Ububanyi n’Amahanga by’icyo gihugu cy’igihangange ku Isi.</p>
<div class='spip_document_276396 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="88" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-07_at_12.50_39_pm.jpg' width="513" height="507" alt="Uyu munyamakuru aherutse kugaragara yakira impano yahawe na Perezida Tshisekedi wa RDC" title="Uyu munyamakuru aherutse kugaragara yakira impano yahawe na Perezida Tshisekedi wa RDC" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Uyu munyamakuru aherutse kugaragara yakira impano yahawe na Perezida Tshisekedi wa RDC</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Uyu munyamakuru yanagaragajwe nk’umunyamakuru wa Afurika wa mbere wari mu itsinda ry’itangazamakuru mu irahira rya Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald Trump.</p>
<p>Nyuma y’ubutumwa bwe, Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga n’Ubutwererane Mpuzamahanga w&#8217;u Rwanda, Ambasaderi Olivier Nduhungirehe, yahise amusubiza agaragaza ko ibyo avuga bihabanye n’ukuri.</p>
<p>Minisitiri Nduhungirehe yagaragaje impungenge ku kutabogama k’uyu munyamakuru mu gihe yari aherutse kugirira urugendo i Kinshasa ndetse akanagaragara mu bitangazamakuru bya Leta ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, RTNC.</p>
<p>Yagize ati “Arigira nk’uvugira abaturage ba Afurika i Washington, nyamara aherutse i Kinshasa inshuro ebyiri mu mwaka, aho yahuye na Perezida Tshisekedi ndetse anakirira impano ye ahabona kuri camera, ndetse n’ikiganiro cye na Perezida Ndayishimiye gitambutswa kuri Radio na Televiziyo bya Congo (RTNC).”</p>
<p>Yakomeje agira ati “Nyuma yaje gutwara muri Capitol (Inteko Ishinga Amategeko ya Amerika) ibibazo byuzuye amakuru y’ibihuha bigaragaza urwango ndengakamere afitiye u Rwanda.”</p>
<p>Ati “None uyu munsi, twiboneye ko noneho yari anafite mikoro ya RTNC ku Ngoro y’Umukuru w’Igihugu cya Amerika, nyamara ntiyigeze agaragaza ko ari umunyamakuru uhembwa na Leta ya Congo, hari hakwiye kugira usobanura iyi magendu.”</p>
<p>Abakoresha imbuga nkoranyambaga bahise bisukiranya, na bo bagaragaza imikoranire y’uyu munyamakuru na Leta ya Kinshasa, bagaragaza ko atari umunyamwuga.</p>
<p>Uwitwa Mwana Lisa, agaragaza mikoro ya RTNC uyu munyamakuru yari afite, yagize ati “RTNC ni itangazamakuru rya Leta ya DRC, ku  batari babizi. Byibuze yiyambuye isura yo kuba umunyamakuru utarobanura, yambare akamenyetso k’umukoresha we.”</p>
<p>Mugenzi we wundi witwa Daniel Mucyo, ukoresha X ati “Hariana Verás… yakiriye impano iva kuri Tshisekedi. Haniyongeraho amafaranga menshi yahawe na DRC kugira ngo imugure. Ntazigera atangaza ko indege z’igisirikare cya Tshisekedi zirasa abaturage i Minembwe na Masisi.”</p>
<p>Naho uwitwa Manzi, na we ashingiye kuri mikoro ya RTNC yari iri mu biganza by’umunyamakuru Veras, yagize ati “Iyo umunyamakuru agurishije umwuga we ku butegetsi bukora ubwicanyi kugira ngo bwerekane ibinyoma.”</p>
<div class='spip_document_276397 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-07_at_12.50_38_pm_1_.jpg' width="574" height="412" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ibi bibaye mu gihe u Rwanda rwari ku musozo w&#8217;Inama y&#8217;Igihugu y’Umushyikirano, yabaye ku nshuro ya 20 kuva tariki ya 5 – 6 Gashyantare 2026, inama ihuza Abanyarwanda n’inshuti z’u Rwanda baturutse impande zose z’isi kugira ngo baganire ku bibazo by’ingenzi mu iterambere ry’Igihugu.</p>
<p>Muri iyi nama, Perezida Paul Kagame yongeye kugaragaza ko u Rwanda atari rwo nkomoko y’amakimbirane n’intambara zo mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, avuga ko imizi y’ibi bibazo ituruka imbere muri DRC ubwayo n’abafatanyabikorwa bo hanze, aho kuba u Rwanda.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-07_at_12.50_38_pm.jpg"
				length="72195"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Umunyarwenya yatumiye Perezida Kagame mu &#8216;Isetsa Rusange'</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/umunyarwenya-yatumiye-perezida-kagame-mu-isetsa-rusange</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/umunyarwenya-yatumiye-perezida-kagame-mu-isetsa-rusange</guid>

		<dc:date>2026-02-06T12:41:50Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Umushyikirano 20
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Umunyarwenya Ndaruhutse Merci, watangije ibitaramo byo gusetsa yise GenZ Comedy, yatumiye Perezida Kagame mu bitaramo byo gusetsa bibera mu Mujyi wa Kigali kabiri mu mwaka, amwizeza ko umunsi yaje&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Umunyarwenya yatumiye Perezida Kagame mu ‘Isetsa Rusange&#8217;</h1>

			

			

			<div class='spip_document_276327 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-06_at_13.41_06.jpg' width="2560" height="2560" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yabivuze kuri uyu munsi wa kabiri w’Umunsi w’Umushyikirano 20, watangiye urimo kuba kuva ku itariki 5-6 Gashyantare 2026. Mu mvugo ishyenga, Ndaruhutse uzwi cyane ariko nka Merci mu bitaramo bya GenZ Comedy, yeretse Perezida Kagame ko impano yo gutera urwenya imaze gutera imbere ku buryo isigaye itunze abayifite.</p>
<p>Yagize ati “Ntabwo ndangura cyangwa ngo ndaguze ahubwo ndasetse, nize ikoranabuhanga ariko ntunzwe n’urwenya.”</p>
<p>Yasobanuye uko batangiye urubuga rwa GenZ Comedy, “ruhuza abaseka n’abasetsa, abaseka bakishyura, abasestwa bakishyurwa,” maze asobanurira Perezida Kagame ko impano yabo imaze gukwira kandi yahawe icyicaro mu Mujyi wa Kigali.</p>
<p>Ati “Nyakubahwa Perezida Kagame, ubu natwe twageze muri gahunda z’umujyi wa Kigali. Ubundi dasanzwe tuzi Umuganda rusange, siporo rusange..ariko ubu hiyongereyeho n’Isetsa rusange.”</p>
<p>Merci yaboneyeho atumira Perezida mu bitaramo bya GenZ Comedy, agira ati “Nyakubahwa Perezida Kagame, turagutumiye muri gahunda y’isetsa rusange kandi tuzagusetsa ivumbi ritumuke.</p>
<p>Merci yavuze kandi ko mu rwego rwo gushaka impano z’abasetsa agenda ajya mu bigo by’amashuri akahashinga amatsinda (clubs) zo gusetsa, ku buryo hari abarangiza bahita babibyazamo akazi binyuze muri GenZ Comedy Show, maze anasaba Minisiteri y’Uburezi kujya ibafasha mu kuzamura impano z’urubyiruko binyuze mu mashuri.</p>
<p>Yashimiye Madamu Jeannette Kagame, ko kubera gahunda ya Art Rwanda Ubuhanzi yatangije, byatumye ayiheraho agashinga GenZ Comedy, dore ko ari mu batsinze ku ikubitiro ayo marushanwa, maze amafaranga yakuyemo akamufasha gutangiza ibi bitaramo.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-06_at_13.41_06.jpg"
				length="1435699"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Amasezerano ya DRC n'u Rwanda i Washington twaranayasengeye - Min. Nduhungirehe</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/amasezerano-ya-drc-n-u-rwanda-i-washington-twaranayasengeye-min-nduhungirehe</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/amasezerano-ya-drc-n-u-rwanda-i-washington-twaranayasengeye-min-nduhungirehe</guid>

		<dc:date>2026-02-06T10:21:28Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Umushyikirano 20
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga w’u Rwanda, Amb Olivier Nduhungirehe yahishuye ukuntu, mbere yo gusinya amasezerano y’amahoro hagati y’u Rwanda na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (DRC),&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Amasezerano ya DRC n’u Rwanda i Washington twaranayasengeye - Min. Nduhungirehe</h1>

			

			

			<div class='spip_document_276315 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-06_at_11.22_19.jpg' width="2560" height="1706" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yabivugiye mu kiganiro ku mibanire y’ u Rwanda n’amahanga mu Nama y’Igihugu y’Umushyikirano ya kabiri, kuri uyu wa 06 Gashyantare 2026.</p>
<p>Mu buryo busa n’ubushyenga, Amb Nduhungirehe yagize ati “Ndabona hano hari n’abihayimana, mbere yo gusinya amasezerano i Washington, Pastor Polar White yarabanje arayasengera.”</p>
<p>Ati “Yaratubwiye tuzamura amaboko arabanza aradusengera.”</p>
<p>Aha Amb Olivier Nduhungirehe yagaruka ku kibazo cy’umutekano mu Karere k’Ibiyaga Bigari bya Afurika, aho yavuze ko ibibazo bya DRC n’u Rwanda birimo ibinyoma byinshi, kandi ibihugu by’amahanga bikaba bibigoreka nkana.</p>
<p>Yagize ati “Nk’uko Perezida Kagame yabivuze ejo, inkomoko y’ikibazo cya Congo irazwi, ariko ibihugu by’amahanga harimo n’abafatanyabikorwa bacu bahitamo kutavugisha ukuri.”</p>
<p>Yibukije uburyo Perezida Kisekedi yagiye ahagarika ibiganiro bigamije amahoro, ahereye ku biganiro byagombaga byahurizaga M23 na DRC i Nairobi, ariko akabihagarika atanasobanuriye abakuru b’ibihugu by’Afurika y’Iburasirazuba (EAC) bari babisabye.</p>
<p>Yahereyeho yibutsa uburyo EAC yari yarohereje i Goma ingabo zo kubungabunga umutekano, ariko Kisekedi, na zo akazirukana agahitamo kuzana abanshanshuro. Ibi byatumye ibibazo bya DRC bikomeza gukururuka kugeza ubwo, kinjirwamo na Perezida Trump.</p>
<p>Mu buhuza bwa Trump rero, bikaba byarageze aho hiyambazwa ubuhange nk’umuntu, ariko bibuka n’imbaraga z’amasengesho ngo barebe ko hari icyo byatanga, ariko na bwo biba iby’ubusa.</p>
<div class='spip_document_276319 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-06_at_12.49_33_1_.jpg' width="989" height="556" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Pasiteri Paula White-Cain bakunda kwita Pastor Polar White wabasengeye mbere yo gusinya amasezerano, ni umupasiteri uzwi cyane mu biganiro by’ivugabutumwa ku mateleviziyo muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika (USA), ariko akaba n’Umujyanama wa Perezida Trump mu bijyanye n’imyemerere nyobokamana.</p>
<p>Ubwo u Rwanda na DRC bari bamaze gusinyana amasezerano y’amahoro, Perezida Kagame yashimiye mugenzi we Trump, avuga ko we yakoze icyo yagomabaga gukora, cyane ko byari bananiranye kubikemurira mu Karere.</p>
<p>Ati “Aya masezerano nadashyirwa mu bikorwa ntibizaba ari ikibazo cya Perezida Trump, azaba ari ikibazo cyacu twebwe ubwacu,” maze avuga ko u Rwanda rwo rwiteguye gukora ibirureba ngo ibiyakubiyemo bishyirwe mu bikorwa, ariko ko atazi icyo ku ruhande rwa Congo biteguye kubigenza.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/55079814026_2e643816c3_c-3.jpg"
				length="99144"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Hari ibintu bine tudakora neza - Minisitiri w'Imari</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/hari-ibintu-bine-tudakora-neza-minisitiri-w-imari</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/hari-ibintu-bine-tudakora-neza-minisitiri-w-imari</guid>

		<dc:date>2026-02-05T23:11:15Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Umushyikirano 20
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Minisitiri w’Imali n’Igenamigambi, Yusouf Murangwa, yavuze ko u Rwanda rukora ibintu byinshi byiza, ariko ko hari ibintu bine rudakora bituma rutihuta mu iterambere uko bigomba.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Hari ibintu bine tudakora neza - Minisitiri w&#8217;Imari</h1>

			

			

			<div class='spip_document_276271 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/55079814026_2e643816c3_c.jpg' width="800" height="624" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Minisitiri Murangwa yabivuze kuri 5 Gashyantare 2026, mu Nama y’Igihugu y’Umushyikirano ubwo bari mu kiganiro ku mikoranire ya Leta n’abikorera.</p>
<p>Icya  mbere yavuze ni imikoranire y’abayobozi mu nzego zitandukanye, aho yagize ati “ntabwo dushobora gutera imbere tutanogeje imikoranire.”</p>
<p>Ati “Kudahuza amakuru, kudahuza ibyo tugiye gukora, kudakorana hagati y’inzego za Leta n’abikorera biratudindiza. Turakwizeza ko tugiye kubikurikirana kandi tuzabinoza.”</p>
<p>Ikintu cya kabiri Minisitiri Murangwa yagarutseho kidindiza iterambere ni ukutanoza akazi, aho yavuze ko muri Leta usanga hari amafaranga menshi adakoreshwa neza.</p>
<p>Ati “Muri Leta hari amafaranga menshi tudakoresha neza, amafaranga twagombaga gukoresha mu mwaka umwe ugasanga turayokoresha mu myaka itanu.”</p>
<p>Avuga ko gihombo igihugu kibikuramo akagira ati “Icyo gihe ayo mafaranga aba yarataye agaciro cyane.”</p>
<p>Yagarutse ku mitangire ya serivise aho yavuze ko serivise mu nzego zitandukanye zirimo iza Leta,  ibitaro n’izindi usanga zerivisi zigicumbagira.</p>
<p>Icya gatatu yavuze ko ari ukutabyaza umusaruro amahirwe menshi Leta Izana, bigatuma urubyiruko rutakaza amahirwe y’akazi.</p>
<p>Nko ku bijyanye n’ubukerarugendo, Minisitiri Murangwa yavuze ko u Rwanda rugira abashyitsi benshi barusura bakishima, ariko bagataha batanyuzwe.</p>
<p>Ati “Abantu benshi iyo basuye u Rwanda barishima, ariko bakaduha amakuru ko nta byinshi bihari byo kugura.”</p>
<p>Icya nyuma yagarutseho ni imbaraga nyinshi Leta ishyira mu gushaka amasoko ya ku bicuruzwa bikorerwa mu Rwanda, ariko nyamara ugasanga bikiri bike cyane.</p>
<p>“ Ibyo bihugu barashaka ibintu byinshi ariko ikibazo dufite umusaruro ni mukeya.”</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/55079814026_2e643816c3_c.jpg"
				length="99144"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Uretse u Rwanda, nta kindi Gihugu gifite Perezida ukunda abaturage nk'abana be - Umuturage</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubukungu/ishoramari/article/uretse-u-rwanda-nta-kindi-gihugu-gifite-perezida-ukunda-abaturage-nk-abana-be-umuturage</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubukungu/ishoramari/article/uretse-u-rwanda-nta-kindi-gihugu-gifite-perezida-ukunda-abaturage-nk-abana-be-umuturage</guid>

		<dc:date>2026-02-05T13:52:41Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ishoramari
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Umushyikirano 20
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Niyotwagira Jean Damascene, umworozi uhagarariye ihuriro ry’aborozi b’inka zitanga umukamo mu Karere ka Ngoma, yabwiye Perezida Paul Kagame, ko nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi nta nka n’imwe&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Uretse u Rwanda, nta kindi Gihugu gifite Perezida ukunda abaturage nk&#8217;abana be - Umuturage</h1>

			

			

			<div class='spip_document_276262 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/47819738371_57a86e0593_c.jpg' width="799" height="540" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu mwanya w’ibitekerezo mu Nama ya 20 y’Igihugu y&#8217;Umushyikirano kuri uyu wa 5 Gashyantare 2026, uyu muturage yashimishije abitabiriye Umushikirano 20, agira ati  “Ubwo ubona mpagaze ahangaha nkunda inka ku buryo ubu zangeze mu magufa no mu musokoro.”</p>
<p>Yakomeje agira ati “Ariko Nyakubahwa Perezida wa Repubulika, nahereye ku nka imwe noroye inteza imbere, uyu munsi ngemura litiro z’amata zisaga ijana ku munsi, kandi maze koroza aborozi bagenzi banjye inka makumyabiri n’enye.”</p>
<p>Uyu muturage yavuze ko Perezida Kageme akunda abaturage be nk’uko akunda abana be.</p>
<p>Ati “Nta gihugu njyewe nzi aho Perezida yigeze akunda abaturage nk’uko akunda abana be, nk’uko udukunda Abanyarwanda nyakubahwa. Nta gihugu na kimwe nigeze numva umuturage yahawe inka na Perezida binyuze muri gahunda ya Girinka nk’uko ubigenza. ”</p>
<p>Uyu muturage ariko, ntiyariye iminwa ku bitagenda mu bworozi, kuko yasoreje ku kibazo cyabereye ihurizo Minisitiri w’Ubuhinzi n’Ubworozi, aho yavuze ko muri iyi minsi gahunda yo gutera intanga inka itagenda neza.</p>
<p>Yagize ati “Batubwira ko Azote ishinzwe kurinda intanga idahiri ku buryo iyo tubajije batubwira ko uruganda ruzubakwa hariya mu Karere ka Kayonza, ruzafasha abaturage bo mu Karere ka Ngoma na Kirehe no mu Ntara y’Iburasirazuba. Urwo ruganda rero turacyarutegereje.”</p>
<p>Ni ikibazo cyatumye Perezida Kagame ahita abaza Minisitiri w’Ubuhinzi n’Ubworozi, Telesphore Ndabamenye, icyateye icyo kibazo, dore ko yabaye Minisitiri w’Ubuhinzi n’Ubworozi yari amaze igihe mu Kigo cy’Igihugu gishinzwe Iterambere ry’Ubuhinzi n’Ubworozi (RAB), ariko Minisitiri, avuga ko hari imashini bamaze imwaka n’igice bategereje kugura.</p>
<p>Igisubizo cya Minisitiri Ndabamenye nticyanyuze Perezida Kagame, ariko asabwa ko byihutishwa.</p>
<p> Kuva gahunda ya Girinka yatangira mu Rwanda mu 2006, hamaze gutangwa inka zirenga ibihumbi 520.</p>
<p>Ni gahunda yakuye Abanyarwanda benshi mu bukene.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/47819738371_57a86e0593_c.jpg"
				length="144614"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Dubai irashaka Avoka z'u Rwanda</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/Dubai-irashaka-Avoka-z-u-Rwanda</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/Dubai-irashaka-Avoka-z-u-Rwanda</guid>

		<dc:date>2026-02-05T12:31:22Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Umushyikirano 20
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu nama y’Igihugu y’Umushyikirano, abayobozi mu nzego zitandukanye bagaragaje aho igihugu kigeze mu iterambere, harimo n’ibyo u Rwanda rwohereza mu mahanga.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Dubai irashaka Avoka z&#8217;u Rwanda</h1>

			

			

			<div class='spip_document_276249 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-02-05_14_28_47-screenshot_2025-11-13_180455new-10f5c_png_1000_552_.png' width="1006" height="551" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Muri ibyo, Minisitiri w&#8217;Ubuhinzi n&#8217;ubworozi, yavuze ko abo muri Dubai bakeneye avoka zo mu Rwanda, aho yagize ati "Dubai yantumye ngo ikeneye avoka zo mu Rwanda. Mumfashe kuzishaka."</p>
<p>Mu mwaka wa 2024/2025, u Rwanda rwohereje mu mahanga toni zigera ku 4,200 za Avoka.</p>
<p>Ibi bigaragaza izamuka rikomeye cyane kuko mu 2018/2019, u Rwanda rwoherezaga toni zitaragera ku 1,000 byiyongereye bigera kuri toni 4,200 mu myaka ya vuba.</p>
<p>Mu 2022/2023, izoherezwa mu mahanga byari hafi toni 3,200.</p>
<p>Iteganyagihe rya Guverinoma n’inganda rigaragaza ko, bitewe n’uko ibiti bishya byatewe bigenda bikura neza, u Rwanda rushobora kugera ku toni zigera kuri 16,000 za avoka zoherezwa mu mahanga buri mwaka bitarenze 2026.</p>
<p>Leta Zunze Ubumwe z&#8217;Abarabu (UAE) ni kimwe mu bihugu bikomeye cyane mu gukoresha avoka mu karere k&#8217;Ikigobe.</p>
<p>Mu 2024, UAE yakoresheje toni zigera ku 22,000 z’avoka. Hamwe na Arabie Saoudite, ibi bihugu byombi bihariye 89% by’avoka zose zikoreshwa muri kariya karere.</p>
<p>Ibi bisobanura ko Dubai (nk’umujyi n’ihuriro rikuru ry’ibiribwa muri UAE) ari irembo rikomeye ryinjiriramo avoka zigenewe Isoko ryo mu Burasirazuba bwo Hagati (Middle East).</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-02-05_14_28_47-screenshot_2025-11-13_180455new-10f5c_png_1000_552_.png"
				length="1326805"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Nta butaka busharira hasharira ingoma mbi - Minisitiri w'Ubuhinzi n'Ubworozi</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/nta-butaka-busharira-hasharira-ingoma-mbi-minisitiri-w-ubuhinzi-n-ubworozi</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/nta-butaka-busharira-hasharira-ingoma-mbi-minisitiri-w-ubuhinzi-n-ubworozi</guid>

		<dc:date>2026-02-05T12:00:51Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Umushyikirano 20
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Minisitiri w’Ubuhinzi n’Ubworozi yavuze ko mu butaka bw’u Rwanda buhingwa, 50% ari ubutaka busharira, ariko abaturage batuye i Nyaruguru na Nyamagabe, ngo bamaze kumva ko imiyoborere myiza ari yo&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Nta butaka busharira hasharira ingoma mbi - Minisitiri w&#8217;Ubuhinzi n&#8217;Ubworozi</h1>

			

			

			<div class='spip_document_276245 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-05_at_14.04_44.jpg' width="2560" height="2148" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Minisitiri Telesphore Ndabamenye, mu Nama y&#8217;Igihugu y&#8217;Umushyikirano yagize ati "Aba baturage baba ahantu higanje ubutaka busharira baratubwiye bati: "Nta butaka busharira, hasharira ingoma mbi."</p>
<p>Aha, ngo babaga bashaka kwerekana ko ahari ubuyobozi bwiza, byose bigenda neza. Bashakaga kwerekana uko u Rwanda ruzirikana ibyo ubutaka bwabo bukeneye, cyane cyane babaha inyongeramusaruro, irimo ibirwanya ubusharire bw&#8217;ubutaka.</p>
<p>U Rwanda ruha abaturage ifumbire, n&#8217;izindi nyongeramusaruro muri gahunda ya Nkunganire. Mu ngengo y’imari ya vuba (2024–2025) Leta y’u Rwanda yatanze miliyari 54.2 Frw ku nkunga y’inyongeramusaruro (ifumbire n’imbuto).</p>
<p>Muri ayo, Miliyari 43.6 Frw zagiye ku ifumbire gusa, mu gihe Miliyari 10.6 Frw zagiye ku mbuto z&#8217;indobanure.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-05_at_14.04_44.jpg"
				length="1001351"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ubusanzwe Abanyarwanda n'Abarundi ni impanga - Perezida Kagame</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/article/ubusanzwe-abanyarwanda-n-abarundi-ni-impanga-perezida-kagame</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/article/ubusanzwe-abanyarwanda-n-abarundi-ni-impanga-perezida-kagame</guid>

		<dc:date>2026-02-05T09:50:55Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Amakuru
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Umushyikirano 20
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Perezida wa Repubulika Paul Kagame yibukije ko ubusanzwe Abanyarwanda n’Abarundi ari abaturage b’impanga, ariko u Burundi muri iyi minsi bukaba bwaratekereje ko bwabonye izindi mpanga, ari bo&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ubusanzwe Abanyarwanda n&#8217;Abarundi ni impanga - Perezida Kagame</h1>

			

			

			<div class='spip_document_276222 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-05_at_11.40_49_1_.jpg' width="2560" height="1707" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu Nama y&#8217;Igihugu y&#8217;Umushyikirano yatangiye kuri uyu wa Kane, Kagame yavuze ku bibazo u Rwanda rufite bituruka mu gihugu imbere, ariko n&#8217;ibindi bikomeye ruterwa n&#8217;ibihugu byo hanze.</p>
<p>Kuri ibi, yahereye ku bibazo biterwa n&#8217;abaturanyi bo mu Majyepfo, u Burundi, bwagiye gufasha igihugu cya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo kwica abaturage bacyo, cyane cyane Abanyekongo bavuga Ikinyarwanda bo mu bwoko bw&#8217;Abatutsi.</p>
<p>U Burundi rero bukomeza buvuga ko u Rwanda rushaka kubatera, hamwe n&#8217;ibindi birego bitandukanye bidafite ishingiro.</p>
<p>Atangiza Inama y’Igihugu y’Umushyikirano ya 20, Perezida Kagame yibukije abayitabiriye n’Abanyarwanda muri rusange, ko u Rwanda rufite ibibazo byinshi, birimo n’iby’ingutu ruterwa n’ibihugu by’ibituranyi, bityo bakaba bagomba gukora cyane kugira ngo babyigobotore.</p>
<p>Perezida Kagame yavuze ko urebye ibibazo Igihugu gifite, mirongo itanu ku ijana bituruka ku miterere y’Igihugu n’Abanyarwanda ubwabo ariko ibindi mirongo itanu ku ijana bigaturuka hanze.</p>
<p>Yagize ati “Igihe rero tudashaka gukemura ibibazo dufite imbere mu Gihugu, tugomba no kwibuka ko hari ibindi bikomoka hanze.”</p>
<p>Ku bibazo bituruka hanze, adaciye ku ruhande, Perezida Kagame yahise atunga urutoki Repubulika iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), ndetse n’u Burundi.</p>
<p>Yagize ati “Ibi bibazo by’intambara mu Burasirazuba bwa Congo, ntabwo ari twe twabitangije. Byatangijwe n’abandi, abo narabavuze kenshi ntabwo nshaka kwirirwa mbisubiramo.”</p>
<p>Yibukije ko ibibazo bya Congo byatangijwe na Congo ubwayo, ndetse n’ayo mahanga yose atashatse kuvuga mu mazina, ati “abo narabavuze.”</p>
<p>Agaruka ku Burundi, Perezida Kagame yavuze ko ubusanzwe u Rwanda n’u Burundi ari ibihugu bifatwa nk’impanga, ariko u Burundi bukaba bwarahisemo kurwihakana, bugahitamo kuba impanga na RDC.</p>
<p>Kubera ibibazo byo guhora bashinja u Rwanda guhungabanya umutekano wa RDC, Leta y’u Rwanda muri Gashyantare umwaka ushize yafashe icyemezo cyo gucana umubano n’u Bubiligi ndetse no guhagarika ibikorwa byose by’u Bubiligi mu Rwanda.</p>
<p>Uyu mwanzuro kandi wafashwe nyuma y’uko u Bubiligi bumaze kugaragaza ko bushyigikiye Leta ya RDC mu kubangamira gahunda y’u Rwanda y’iterambere rufitanye n’ibigo by’imari n’imiryango mpuzamahanga.</p>
<p>Itangazo rya Minisiteri y&#8217;Ububanyi n&#8217;Amahanga y&#8217;u Rwanda (MINAFFET) ryo ku wa 18 Gashyantare 2025 ryagira riti “Mu gihe Umuryango Mpuzamahanga usabwa gushyigikira inzira y’ubuhuza yateguwe n’Umuryango w’Ubumwe bwa Afurika (AU) n’Inama ya EAC-SADC kugira ngo haboneke umuti w’ikibazo cyo mu Burasirazuba bwa RDC, u Bubiligi bwo bwakomeje gukorana na RDC mu kubangamira u Rwanda ngo rubure inkunga zo gushyigikira iterambere harimo n’iz’imiryango mpuzamahanga."</p>
<p>Rikagira riti “u Bubiligi bwafashe icyemezo cya politiki, bufata uruhande muri icyo kibazo, kandi ni uburenganzira bwabwo, ariko gufata iterambere ukarivanga na politiki ni ibintu ubwabyo bitemewe. Nta gihugu na kimwe cyo mu Karere cyagombye kubangamirwa mu bikorwa byacyo by’iterambere, kugira ngo gishyirweho igitutu cya politiki."</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-05_at_11.40_49_1_.jpg"
				length="1114248"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>PAC igiye kwibariza abacuruzi uko bahabwa amasoko ya Leta</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/pac-igiye-kwibariza-abacuruzi-uko-bahabwa-amasoko-ya-leta</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/pac-igiye-kwibariza-abacuruzi-uko-bahabwa-amasoko-ya-leta</guid>

		<dc:date>2026-02-03T15:26:05Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Guhera kuri uyu wa 3 Gashyantare, Komisiyo Ishinzwe Gukurikirana Imikoreshereze y’Imari n’Umutungo bya Leta mu Nteko Ishinga Amategeko (PAC) yatangiye gusuzuma uko Itegeko rigenga amasoko ya Leta&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>PAC igiye kwibariza abacuruzi uko bahabwa amasoko ya Leta</h1>

			

			

			<div class='spip_document_276104 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-03_at_17_17.00.jpg' width="1023" height="639" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Abadepite bagize PAC bazaganira n’inzego zitandukanye zirimo iz’abikorera, imiryango ya sosiyete sivile n’inzego za Leta zifite aho zihuriye n’itangwa ry’amasoko, mu rwego rwo kumenya imbogamizi ziri mu ishyirwa mu bikorwa ry’iri tegeko no gushaka ibisubizo birambye.</p>
<p>Iri suzuma rije rikurikira raporo y’isesengura PAC iherutse kugeza ku Nteko Rusange mu mpera z’umwaka ushize, ishingiye kuri raporo y’Umugenzuzi Mukuru w’Imari ya Leta, igaragaza ibibazo bikomeye byagaragaye muri bimwe mu bigo bya Leta.</p>
<p>Ni ibibazo ahanini byari bishingiye ku igenamigambi ridakwiye, itangwa ry’amasoko ritubahiriza amategeko, imitegurire y’amasezerano itanoze ndetse n’imicungire mibi y’imishinga ya Leta.</p>
<p>Icyo gihe PAC yagaragaje ko hari aho amasoko atangwa ku mafaranga arenze ayo yari ateganyijwe, hakabaho ubukererwe mu gusuzuma inyandiko z’abapiganira amasoko, andi masoko agatangirwa hanze ya sisitemu ya E-procurement (Umucyo), bigatuma habura raporo zibigaragaza.</p>
<p>Ibi bibazo byo mu masoko ya Leta byatumye Depite Kayigire Terence yibaza ukuntu haba hakigaragara ibibazo nk’ibi mu mitangire y’amasoko ya Leta mu gihe u Rwanda ari igihugu kimaze gutera imbere mu miyoborere.</p>
<p>Yagize ati “Ntibikwiye ko mu gihugu kimaze gutera imbere mu miyoborere, haba hakiri amasoko atangwa atabanje kunyura mu nzego zabigenewe.”</p>
<p>PAC yanagaragaje ibibazo by’imicungire y’amasezerano itanoze, aho hari imishinga yongererwa igihe inshuro nyinshi igatinda, Leta ikaba ari yo ikomeza kwishyura kandi hakishyuye ba rwiyemezamirimo badindije ayo masoko. Icyo gihe banagaragazaga ko hari imishinga cumi n’umunani ifite agaciro ka miliyari 16.3 Frw yahagaze burundu.</p>
<p>Ku isonga mu bigo byatungwaga agatoki mu makose mu itangwa ry’amasoko ya Leta, harimo Ikigo gishinzwe Amazi, Isuku n’Isukura (WASAC Ltd), Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Ibikorwaremezo by’Ubwikorezi (RTDA) n’Ikigo cy’Igihugu gishinzwe gukwirakwiza amashanyarazi EUDCL.</p>
<p>PAC yari yasanze ibyo bigo bigaragaramo ibibazo by’ubukererwe, igihombo ndetse n’imitungo ya Leta idakoreshwa.</p>
<p>Ni mu gihe isesengura ku itangwa ry’Amasoko ya Leta ryakozwe n’Umuryango Transparency International Rwanda, m’Ukuboza 2024, ryagaragaza ko inzego zishinzwe itangwa ry’amasoko ya Leta zitabwira abantu ko hari isoko runaka ririmo gupiganirwa, kugira ngo abayobozi n’abandi bakozi ba Leta biheshe ayo masoko cyangwa bahabwe ruswa.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-03_at_17_17.00.jpg"
				length="68086"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ibyatubayeho byanditse mu mibiri yacu - Ubuhamya bukomeye bw'uwarokotse Jenoside y'Abayahudi</title>

		<link>https://kigalitoday.com/Inkuru-Zicukumbuye/article/ibyatubayeho-byanditse-mu-mibiri-yacu-ubuhamya-bukomeye-bw-uwarokotse-jenoside-y-abayahudi</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/Inkuru-Zicukumbuye/article/ibyatubayeho-byanditse-mu-mibiri-yacu-ubuhamya-bukomeye-bw-uwarokotse-jenoside-y-abayahudi</guid>

		<dc:date>2026-01-29T09:35:51Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Inkuru Zicukumbuye
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Ku myaka ibarirwa muri 90, Lyonell Fliss, umwe muri bake bashoboye kurokoka Jenoside yakorewe Abayahudi  hagati y’1941-1945 igahitana abarenga miliyoni eshashatu (6,000,000) yatanze ubuhamya&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ibyatubayeho byanditse mu mibiri yacu - Ubuhamya bukomeye bw&#8217;uwarokotse Jenoside y&#8217;Abayahudi</h1>

			

			

			<div class='spip_document_275715 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-01-29_11_03_44-img-20260127-wa01182-1536x1309_jpg_1536_1309_.png' width="717" height="602" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yabivuze mu buhamya yatangiye ku Rwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rwa Kigali, kuri uyu wa 27 Mutarama, ubwo hibukwaga ku nshuro ya 81 Holocaust.</p>
<p>Yaguze ati “Hashize imyaka 81 ibyo bibaye, ariko ntibyigeze bimvamo. Abacitse ku icumu rya Jenoside ntituri abatangabuhamya gusa—turi abana ba Holocaust. Ibyo twanyuzemo ntibyabaye mu bitekerezo gusa, byabaye no mu mibiri yacu.”</p>
<p>Ati “Nari mfite imyaka itandatu gusa. Ibyo nanyuzemo byanditse mu mubiri wanjye, mu maso yanjye no mu bwenge bwanjye bw’umwana muto.”</p>
<p>Mu magambo make, yavuze ko Holocaust yatewe n’urwango rw’Abayahudi (antisemitism)—urwango rwabyaye ingengabitekerezo mbi, rukavamo icyiswe “Final Solution,” (igisubizo cya nyuma); gahunda yo kurimbura Abayahudi burundu.</p>
<p>Inkuru ya Fliss itangirira muri Romania, aho avuga ko Romania itari igihugu cy’abaswa cyangwa kidafite umuco, ahubwo ko yari ishingiro ry’umuco n’ubumenyi kuko Umujyi bari batuyemo wa Iasa wari igicumbi cya za kaminuza, insengero, inzu z’imyidagaduro, inzu z’inama n’amashuri azwi ku rwego rw’i Burayi.</p>
<p>Ati “Nyamara aho hantu ariko habereye kimwe mu bitero bikomeye bya Jenoside yakorewe Abayahudi.”</p>
<p>Yibuka ko ku wa 29 Kamena 1941, abantu barenga ibihumbi 16  bishwe uwo munsi umwe gusa—barasirwa mu mihanda, hafi ya sitasiyo za polisi, bajugunywa mu migezi.</p>
<p>N’ikiniga, ati “Abaturanyi bishe bagenzi babo, ibihumbi ku bihumbi. Ibi byanyeretse ikintu giteye ubwoba: umuco, uburezi n’ubumenyi  ntibivuze, mu buryo butaziguye, ubumuntu.”</p>
<p>Ibi abishingira ku kuba bamwe mu bantu bize cyane ari bo bakwije ibitekerezo by’urwango mu bwenge bw’urubyiruko, cyane cyane abanyeshuri ba kaminuza, bakabahindura abagome n’abicanyi.</p>
<p>Avuga ko kuri iyo tariki ya 29 Kamena 1941 hari ku cyumweru, ariko kubera ayo mateka, icyo cyumweru cyagize izina ryihariye  mu buzima bw’abacitse ku icumu.</p>
<p>Avuga ko abyibuka nk’ibyabaye ejo, Fliss yagize ati “Twari mu rugo, twumva amasasu, induru, induru z’abantu barira mu mihanda. Mama yahise amenya ko hari ikibazo gikomeye. Yahise atubwira, njye na barumuna banjye ati ‘Nimwihishe munsi y’uburiri. Ntimuvuge. Ntimukorore. Ntimunyeganyega.”</p>
<p>Cyakora, Fliss, we nk’umwana w’imyaka itandatu gusa, ngo yumvaga bisa n’umukino wo kwihisha, ati “ariko uwo wari umukino w’urupfu.”</p>
<p>Akomeza avuga ko hashize akanya, bumvise bakubita ku muryango bikomeye. Ngo binaniye abicanyi gufungura, umuntu yagarutse afite ishoka, asenya umuryango ku bw’amahirwe, ariko ntiyabona Fliss n’umuryango we aho bari bihishe.</p>
<p>Ati “Yibye ibiryo aragenda,” cyakora nyuma baza kumva imirindi myinshi y inkweto myinshi y’inkweto za gisirikare mu makoridori no ku madaraje (escaliers). Avuga ko abo bantu bavugaga mu majwi ari mu rurimi atari nzi.</p>
<p>Ashingiye ku kuba abasirikare b’Abadage bari bamaze iminsi mike binjiye mu Rumaniya nk’inshuti z’icyo gihugu, Fliss avuga ko yahise yumba ko ari abasirikare b’Abadage, kandi nk’umwana, we ngo yababonaga nk’abantu b’intwari badashobora kugira icyo babatwara.</p>
<p>Ati “Bari bato, bambaye imyenda isukuye, bafite intwaro zimurika n’imodoka tutari twarigeze tubona.”</p>
<p>Avuga ko muri icyo atari azi abo bari bo mu by’ukuri, kuko muri ako kanya batangiye gusenya inzu, no kubasohora babakurubana.</p>
<p>Agira ati “Ni igitangaza ko batadusanze aho twihishe ngo batwice. Batumanuye ku m,adaraja, mama aragwa, arakomereka cyane—ivi rye riravunika, ava amaraso menshi. Papa na njye twagerageje kumufasha. Na bwo, ku bw’igitangaza, ntibatwishe.”</p>
<p>Avuga ko babatwara babanyujije mu mihanda yuzuye amaraso n’imirambo, berekeza kuri sitasiyo ya polisi—ahicirwaga abantu. Mu gihe batwaraga bamanitse amaboko, amaboko ya Fliss nk’umwana ngo yarananiwe arayamanura, umusirikare wari uri inyuma aramukankamira.</p>
<p>Avuga ko nyina yikanze ko bamugirira nabi, mu gihe akimusobanurira, uwo musirikare aramubwira  ati “Zamura amaboko y’umwana, cyangwa turamurasa.”</p>
<p>Fliss ati “Sinari nzi icyo ‘kurasa’ bisobanura. Kuri jye, kurasa wari umukino abana bakina bakoresha intoki.”</p>
<p>Ati “Narebye uwo musirikare ngerageza kumubwira ko amaboko yanjye ananiwe, ahubwo azamura imbunda ashaka kundasa.”</p>
<p>Akomeza agira ati “Ababyeyi banjye baratatse bafite ubwoba bwinshi. Muri ako kanya, buri wese yafashe ukuboko kumwe, bamfasha kuyazamura uko tugenda—mama ku ruhande rumwe, papa ku rundi. Iyo shusho ntizigera imva mu mutima.”</p>
<p>Yibuka ko bageze kuri Sitasiyo ya Polisi, bahasanze imirambo igerekeranye, nyina agahita amenya ko bagiye kubica. Nyina wa Fliss ngo yabonye umusirikare muto w’Umunyaromania, arapfukama, asoma ikiganza cye, aramusaba arira ati “Nimufate jye n’umugabo wanjye, ariko mureke uyu mwana abeho. Nimumutware, abeho ubuzima bwe bwose.”</p>
<p>Fliss avuga ko uwo musirikare uabaye nk’uwemera gushyira ubuzima bwe mu kaga akabatwara bucece, agahita abayobereza mu cyerekezo kinyuranye n’abandi bari bagiye kwicwa, uwo munsi bakarokoka kubera we.</p>
<p>Nyuma gato, guverinoma ngo yaje gutanga itegeko ko abagore n’abana bemerewe gusubira mu ngo zabo.</p>
<p>Ati “Abagabo bo barafashwe bakorerwa iyicarubozo, benshi baricwa. Bamwe bashyizwe mu dutwaramizigo tw’inka dufunze babatwara mu cyumba cya gaz bapfiramo bazize kubura umwuka, inyota n’ihungabana.</p>
<p>Fliss ati “Ibi si inkuru nasomye mu bitabo. Ni ibyo niboneye n’amaso yanjye, mu bwenge bw’umwana w’imyaka itandatu.”</p>
<p>Avuga ko icyo cyumweru cyo ku wa 29 Kamena 1941, cyahinduye ubuzima bwe burundu.</p>
<p>Agira ati “Nize ko ikigaragara nk’icyiza, gikomeye kandi cyiza gishobora kuba kibi, naho umuntu usa n’usanzwe ashobora kuba marayika. Uwo munsi ni wo natakaje ubwere bw’ubwana bwanjye.”</p>
<p>Avuga ko muri iki gihe  iyo babona urwango rukorerwa Abayahudi “antisemitism” n’ubwicanyi byongera kugaragara ku isi, abantu bakwiye kubyumva neza: “Nta kintu gifite umutekano iyo urwango rwemerewe gukura.”</p>
<p>Ati “Ni yo mpamvu mvuga iyi nkuru.”</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-01-29_11_03_44-img-20260127-wa01182-1536x1309_jpg_1536_1309_.png"
				length="846984"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Mu Kwibuka Jenoside yakorewe Abayahudi, u Rwanda rwatabarije abaturage bo mu Burasirazuba bwa Congo</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/mu-kwibuka-jenoside-yakorewe-abayahudi-u-rwanda-rwatabarije-abaturage-bo-mu-burasirazuba-bwa-congo</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/mu-kwibuka-jenoside-yakorewe-abayahudi-u-rwanda-rwatabarije-abaturage-bo-mu-burasirazuba-bwa-congo</guid>

		<dc:date>2026-01-28T00:59:51Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Kuri uyu 27 Mutarama, u Rwanda rwifatanyije n’amahanga mu kwibuka Jenoside yakorewe Abayahudi, igahitana abarenga miliyoni esheshatu n’abandi bantu babarirwa muri za miliyoni bishwe n’ubutegetsi&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Mu Kwibuka Jenoside yakorewe Abayahudi, u Rwanda rwatabarije abaturage bo mu Burasirazuba bwa Congo</h1>

			

			

			<div class='spip_document_275642 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-01-28_at_00.53_09.jpg' width="2560" height="1706" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Uyu muhango wabereye ku Rwibutso rwa Jenoside rwa Kigali, witabirwa n’abayobozi bakuru mu nzego za Leta, abadipolomate, abahagarariye Umuryango w’Abibumbye, abarokotse Jenoside yakorewe Abayahudi, abagize umuryango w’Abayahudi n’amashyirahamwe y’abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.</p>
<p> Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga n’Ubutwererane, Olivier Nduhungirehe, yavuze ko Jenoside itaba impanuka, ahubwo itegurwa n’ibimenyetso bigaragara birimo ivangura, gupfobya ikiremwamuntu no guhakana ukuri.</p>
<p>Yagize ati “Kwibuka ni umuhamagaro wo kwiyemeza inshingano. Bisaba kuba maso, kugira ubutwari n’imbaraga zo gukumira ibyaha ndengakamere aho ari ho hose.”</p>
<p>Ashingiye ku mateka y’u Rwanda, Minisitiri Nduhungirehe yasabye umuryango mpuzamahanga kudaceceka igihe hagaragaye ibimenyetso by’urwango n’ihohoterwa, ashimangira ko kutagira icyo bikorwaho bigira ingaruka zikomeye ku buzima bw’abantu b’inzirakarengane.</p>
<div class='spip_document_275653 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-01-28_at_00.52_51_1_.jpg' width="2560" height="1706" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yongeye kandi kugaragaza ko u Rwanda rwifatanyije n’abaturage bo mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) bakomeje kugirwaho ingaruka n’ubugizi bwa nabi n’intambara.</p>
<p>Yagize ati “Nta baturage bakwiye gutereranwa mu byago by’urugomo, urwango no gupfobya ikiremwamuntu. Kurengera abasivili no kubahiriza amategeko mpuzamahanga agenga intambara ni inshingano ya buri wese.”</p>
<div class='spip_document_275648 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-01-28_at_00.52_55_1_.jpg' width="2560" height="1706" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Uhagarariye Umuryango w’Abibumbye mu Rwanda, Dr. Azonia Ojielo, yavuze ko Jenoside yakorewe Abayahudi ari “imwe mu bugome ndengakamere mu mateka y’ikiremwamuntu,” ashimangira ko kuyibuka bigomba kuba intwaro yo kurinda icyubahiro cya muntu muri iki gihe.</p>
<p>Yagize ati “Uyu muhango ni urwibutso rukomeye rutwibutsa inshingano zo kurwanya urwango, ivangura n’ipfobya rya muntu aho ari ho hose.”</p>
<div class='spip_document_275651 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-01-28_at_00.52_53.jpg' width="2560" height="1706" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ambasaderi w’u Budage mu Rwanda, Heike Uta Dettmann, yemeje inshingano z’igihugu cye zo gukomeza kwibuka Jenoside yakorewe Abayahudi no kurwanya urwango rwibasira Abayahudi, avuga ko urwo rwango rukomeje kwiyongera mu Budage no hirya no hinp ku isi.</p>
<div class='spip_document_275644 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-01-28_at_00.52_58_2_.jpg' width="2560" height="1706" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ambasaderi wa Israheli mu Rwanda, Einat Weiss, yibukije ko Jenoside itatangiranye n’iyicwa ry’abantu mu byumba bya gazi, ahubwo yatangiriye mu magambo arimo ibinyoma, ivangura n’urwango.</p>
<p>Uyu muhango wasojwe n’ubutumwa bwo kwiyemeza gukomeza kuba maso, kunga ubumwe no gufata inshingano zo gukumira Jenoside n’ibindi byaha ndengakamere, hibutswa ko guceceka mu gihe cy’urwango ari imwe mu mpamvu zikomeye zituma ibyaha nk’ibi bisubira.</p>
<div class='spip_document_275650 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-01-28_at_00.52_54.jpg' width="2560" height="1706" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_275649 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-01-28_at_00.52_55.jpg' width="2560" height="1706" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_275646 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-01-28_at_00.52_57.jpg' width="2560" height="1706" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_275645 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-01-28_at_00.52_58.jpg' width="2560" height="1706" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_275643 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-01-28_at_00.52_58_1_.jpg' width="2560" height="1706" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_275641 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-01-28_at_00.53_10.jpg' width="2560" height="1706" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_275640 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-01-28_at_00.53_11.jpg' width="2560" height="1706" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_275639 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-01-28_at_00.53_11_1_.jpg' width="2560" height="1706" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_275638 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-01-28_at_00.53_13.jpg' width="2560" height="1706" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_275637 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-01-28_at_00.53_14.jpg' width="2560" height="1706" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-01-28_at_00.52_58_2_.jpg"
				length="529489"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Niba ujya wohereza amakuru y'ibanga, WhatsApp ishobora kuzagutamaza</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/niba-ujya-wohereza-amakuru-y-ibanga-whatsapp-ishobora-kuzagutamaza</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/niba-ujya-wohereza-amakuru-y-ibanga-whatsapp-ishobora-kuzagutamaza</guid>

		<dc:date>2026-01-27T10:26:45Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Mu mahanga
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			I Los Angeles muri Leta ya California, kuri uyu wa kabiri hatangiye urubanza rw’umukobwa w’imyaka 19 ushinja MetaAI kumena amakuru y’ibanga ahererekanya na bagenzi be, bikaba byaragize ingaruka ku&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Niba ujya wohereza amakuru y’ibanga, WhatsApp ishobora kuzagutamaza</h1>

			

			

			<div class='spip_document_275594 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-01-27_12_23_31-.png' width="407" height="610" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Uru rubanza rwakuruye impaka nyinshi, aho hari n’abandi bakoresha Meta bayishinja kubamenera amakuru y’ibanga kuri WhatsApp, mu gihe ubundi WhatsApp yizeza abakiliya bayo ko amakuru bohererezanya aba ari ibanga hagati ya banyirayo, binyijwe mu ikoranabuhanga rya “en-to-enf encription.”</p>
<p>Ubasanzwe WhatsApp, kimwe na Facebook, Instgram na Tiktop, iri mu mbuga nkoranyambaga za MetaAI. Muri uru rubanza rero, haravugwa ko Meta yishe icyizere cy’uko “ubutumwa bohererezanya ari ibanga ryuzuye,” kuko bamwe mu bakoresha WhatsApp baje kwisanga bashyizwe ku karubanda.</p>
<p>Nubwo WhatsApp ikoresha Signal Protocol mu gucunga ubutumwa—bukaba bwafungwa ku gikoresho cyo kohereza kugeza ku cyo kireberwaho, uru rubanza rwahishuye ko ikibazo gikomeye mu makuru ya Meta cyangwa “Metadata’ arimo amakuru y’abantu uganira na bo, amagurupe uriho, igihe ubutumwa bwoherejwe, amakuru y’igikoresho n’aho uherereye, bakavuga ko ayo makuru yose ashobora gusesengurwa cyangwa gukoreshwa mu bucuruzi.</p>
<p>Umuherwe Elon Mush, nyiri X yahoze ari Twiiter we yagize ati  “WhatsApp ntabwo ntamutekano wizewe ifite. N’iyo Signal irashidikanywaho. Koresha&#120143;X Chat.”</p>
<p>Cyakora, abahanga mu by’umutekano w’amakuru, barimo n’uwitwa Paul ukoresha skylineReport kuri X, bahise basubiza.</p>
<p>Paul yagize ati “Signal ntabwo ishidikanywaho. Nta bibazo byagaragaye mu by’ubuhanga… Ikibazo nyamukuru cya WhatsApp ni metadata, si encryption yacitse.”</p>
<p>Abakoresha uru rubuga ariko banagaragaje imipaka ya encryption ku rwego rw’ibikoresho.</p>
<p>Nk’uwitwa ARose (@ARose2023)yagize ati “Signal ikora neza gusa ku guhamagara no ku mashusho ya video… numero ya telefoni yawe n’iyo uhamagaye barayibika, ariko amajwi n’amashusho biracyarindwa.”</p>
<p>Uru rubanza n’impaka bikaba birimo kuvuga ku kintu cy’ingenzi ku burenganzira n’umutekano w’amakuru y’abakoresha imbuga nkoranyambaga. Ubusanzwe,  encryption ni uburyo bakoresha mu kurinda ubutumwa, ariko icyizere ku buzima bwihariye gishingira ku bayifite n’uburyo bakoresha metadata (amakuru ya Meta). Nubwo encryption ya WhatsApp ikora, hari abavuga ko abakoresha WhatsApp badasobanukiwe amakuru iki kigo gikusanya.</p>
<p>Bamwe mu bakoresha WhatsApp bakaba biteza ko uru rubanza rushobora guhindura uko ibigo by’ikoranabuhanga bisobanura amakuru y’ibanga (privacy) n’uburyo aringwa ( encryption), n’uko abagenzura amakuru babigenzura.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-01-27_12_23_31-.png"
				length="490116"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Serivisi z'amazi zigiye kujya zitangwa binyuze ku Irembo</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/serivisi-z-amazi-zigiye-kujya-zitangwa-binyuze-ku-irembo</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/serivisi-z-amazi-zigiye-kujya-zitangwa-binyuze-ku-irembo</guid>

		<dc:date>2026-01-26T18:02:11Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			WASAC Group, ikigo cy’Igihugu gishinzwe gukwirakwiza amazi, isuku n’isukura, cyatangaje ko guhera ku wa 26 Mutarama 2026, zimwe muri serivisi zijyanye no gutanga amazi zatangiye gukorerwa ku&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Serivisi z’amazi zigiye kujya zitangwa binyuze ku Irembo</h1>

			

			

			<div class='spip_document_275562 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-01-26_at_7.18_13_pm.jpg' width="800" height="533" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Izi serivisi zirimo gusaba amazi bwa mbere, gusaba konteri y’amazi y’inyongera ndetse no gusaba gusubizwa amazi mu gihe yari yarahagaritswe. WASAC ivuga ko iyi gahunda yatangiriye mu Mujyi wa Kigali mu rwego rw’igerageza, aho izabanza gusuzumwa mbere y’uko yagurirwa no mu bindi bice by’igihugu.</p>
<p>Mu itangazo ryasohowe n’iki kigo, WASAC yagize iti “Iri gerageza rigamije kudufasha kugenzura ubu buryo bushya no kunoza imikorere yabwo mbere yo kubugeza mu tundi turere tw’Igihugu.”</p>
<p>Iyi ntambwe iri mu murongo wa gahunda ya Leta yo kwimakaza ikoreshwa ry’ikoranabuhanga mu mitangire ya serivisi za Leta, hagamijwe kugabanya ingendo n’igihe abaturage batakazaga bajya gushaka serivisi zitandukanye. Binyuze kuri IremboGov, abafatabuguzi bazajya basaba izi serivisi hifashishijwe murandasi, bikabafasha kuzigama igihe n’amafaranga, bikanongera umucyo n’imikorere inoze.</p>
<p>WASAC igaragaza kandi ko gushyira izi serivisi kuri IremboGov bizafasha kunoza imikoranire n’izindi nzego za Leta no kugabanya inzitizi z’imiyoborere zari zisanzwe zibangamira itangwa rya serivisi ku baturage.</p>
<p>Iyi gahunda ije mu gihe Raporo ya Transparency International Rwanda (TI-Rwanda) yo mu 2024, yashyize WASAC mu bigo byagaragayemo ibibazo bya ruswa. Iyo raporo igaragaza ko urwego rwa ruswa muri WASAC rungana na 7.20%, ahanini rushingiye ku itangwa rya konteri z’amazi.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-01-26_at_7.18_13_pm.jpg"
				length="233065"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Abashinwa baba mu Rwanda batangiye ibihe by'umunezero </title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/abashinwa-baba-mu-rwanda-batangiye-ibihe-by-umunezero</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/abashinwa-baba-mu-rwanda-batangiye-ibihe-by-umunezero</guid>

		<dc:date>2026-01-23T12:10:24Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Umuryango w’Abashinwa baba mu Rwanda wizihije Umwaka Mushya w’Abashinwa (Lunar New Year) wa 2026, wakira ku mugaragaro itsinda rishya ry’Abaganga b’Abashinwa (China Medical Team – CMT),&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Abashinwa baba mu Rwanda batangiye ibihe by&#8217;umunezero </h1>

			

			

			<div class='spip_document_275448 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-01-23_13_43_53-china-rwanda-lunar-year-phoro-by-daniel-sabiiti-2026_jpeg_1008_567_.png' width="1015" height="566" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Itsinda rigizwe n’abaganga n’abaforomo 19 baturutse mu Ntara yigenga ya Inner Mongolia ryakiriwe kuri uyu wa 22 Mutarama i Kigali, mu birori byagarutse ku mateka y’ubufatanye bushingiye ku buvandimwe no kubahana hagati y’ibihugu byombi, by’umwihariko binyuze mu bufatanye hagati y’abaturage.</p>
<p>Aba baganga bashya bamaze amezi abiri biga ururimi rw’Ikinyarwanda hagamijwe kunoza imikoranire n’abakozi b’ubuzima bo mu Rwanda no kunoza serivisi batanga ku barwayi.</p>
<p>Biteganyijwe ko bazakorera mu Bitaro bya Kibungo na Masaka, aho andi matsinda y’Abashinwa yagiye akorera mu nzego zitandukanye z’ubuvuzi.</p>
<p>Ambasaderi w’u Bushinwa mu Rwanda, Gao Wenqi, yavuze ko ibi birori bigaragaza umubano wimbitse mu nzego zitandukanye hagati u Rwanda n’u Bushinwa.</p>
<p>Yagarutse ku myaka 45 y’akazi kadahwema gukorwa n’amatsinda y’abaganga b’Abashinwa, ndetse no kwakira andi mashya, bigaragaza ubushake bukomeye bw’u Bushinwa bwo gukomeza gufasha u Rwanda.</p>
<p>Ambasaderi Gao yavuze ko ubu bufatanye bushingiye kandi ku mikoranire ikomeye mu bukungu, ubucuruzi n’ishoramari, atanga ingero z’imishinga ikomeye irimo Ibitaro bya Masaka, urugomero rw’amashanyarazi rwa Nyabarongo, n’umushinga w’Uburezi Bushingiye ku Ikoranabuhanga (Smart Education).</p>
<p>Yongeyeho ko politiki y’u Bushinwa yo kutagira imisoro ku bicuruzwa bituruka muri Afurika izafasha u Rwanda kongera kohereza ku isoko ry’u Bushinwa ibikomoka ku buhinzi bifite ireme.</p>
<p>Ku bufatanye mu by’ubuvuzi, Ambasaderi yavuze ko amatsinda y’abaganga b’Abashinwa ari “ikimenyetso gikomeye cy’umubano wihariye uhuza abaturage b’ibihugu byombi,” anashimira umurava bagaragaje ngo nubwo bahuye n’imbogamizi, ndetse yibuka umuganga wabuze ubuzima bwe ari mu kazi mu Rwanda.</p>
<p>Yavuze ko uyu mwaka haje abaganga n’abaforomo benshi kurushaho, bikaba bizamura urwego rw’ubufatanye mu by’ubuzima hagati y’ibihugu byombi, asaba amashyi ku itsinda rya 25 risoje inshingano, anaha ikaze itsinda rya 26.</p>
<div class='spip_document_275450 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-01-23_13_44_44-ktpress.rw_wp-content_uploads_2026_01_whatsapp-image-2026-01-23-at-7.20.25-am_jp.png' width="1014" height="571" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ambasaderi Gao yanagarutse ku cyemezo cya Perezida Paul Kagame cyo kurushaho kwimakaza umubano hagati y’ibihugu byombi, agaragaza ko ibi birori bibaye mu gihe hizihizwa isabukuru y’imyaka 55 y’umubano wa dipolomasi hagati y’u Rwanda n’u Bushinwa.</p>
<p>Ibi birori byanahuriranye n’Iserukiramuco rya Spring Festival, igihe cyihariye cyo guhuriza hamwe imiryango, kwitekerezaho no gutangira icyiciro gishya. Ambasaderi Gao yavuze ko u Rwanda n’u Bushinwa bihuriye ku mateka yo guhangana n’ubukoloni n’ihohoterwa, byagize uruhare mu gushaka kwigenga no kwiteza imbere.</p>
<p>Yagereranyije urugendo rwo Kubohora Igihugu cy’u Rwanda (Liberation Trail) n’Urugendo Rurerure rw’Abashinwa (Long March), asobanura ko byombi byaranzwe n’ubutwari, ubumwe n’ubudacogora.</p>
<p>Yanagarutse no ku mico n’umuco, avuga ko Umunsi mukuru wa Spring Festival mu Bushinwa n’imbyino y’Intore mu Rwanda byashyizwe ku Rutonde rw’Umuryango wa UNESCO rw’umurage ndangamuco udafatika w’Isi.</p>
<p>Uyu mwaka kandi ni Umwaka w’Ubuvandimwe n’Ubuhanahana hagati y’Abaturage ba Afurika n’u Bushinwa. Asubiramo amagambo ya Perezida Xi Jinping, Ambasaderi Gao yavuze ko imikoranire mu muco imaze igihe kinini ari inkingi ikomeye y’ubucuti hagati y’u Bushinwa na Afurika.</p>
<p>Uhagarariye Komisiyo y’Ubuzima ya Inner Mongolia mu Ishami rishinzwe Imiyoborere y’Ubuvuzi, Dr. Asileng, yavuze ko kuva mu 1982, iyo ntara imaze kohereza mu Rwanda amatsinda 26 y’abaganga, agizwe n’abantu 343. Yavuze ko mu myaka yose bamaze kuvura abarwayi barenga ibihumbi 730 babaze abarwayi babarirwa mu bihumbi 40 banatabara indembe zirenga ibihumbi 16 na 400.</p>
<p>Yavuze kandi ku ntambwe ikomeye yatewe vuba, irimo kuzamura umubano w’u Rwanda n’u Bushinwa ukagera ku rwego rw’ubufatanye bukomeye birenzeho kandi burambye mu nama ya FOCAC yabereye i Beijing mu 2024, ndetse no gushyiraho Ihuriro ry’Ibitaro bya Afurika n’u Bushinwa mu 2025.</p>
<div class='spip_document_275449 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-01-23_13_45_04-chinese_community_in_rwanda_celebrates_lunar_new_year_welcomes_new_medical_team.png' width="779" height="481" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Dr. Asileng yashimye uruhare rw’itsinda rya 25 risoje inshingano, ryatanze amahugurwa ya tekiniki 67, ibikorwa byagutse byo kuvura avaturage ku buntu inshuro enye, byafashije Abanyarwanda barenga ibihumbi bibiri ndetse rikanatanga porogaramu zirindwi zo kwigisha ku buzima.</p>
<p>Yagize ati: “Mu bihe biri imbere, Komisiyo y’Ubuzima ya Inner Mongolia izakomeza gushyigikira iterambere rirambye ry’ubuvuzi mu Rwanda binyuze mu mahugurwa, ingendo z’abaganga b’inzobere z’igihe gito, n’ubushobozi burambye, hagamijwe gushyiraho ‘itsinda ry’abaganga ritazigera rivaho.’”</p>
<p>Uhagarariye itsinda rya 25 risoje inshingano, Dr. Wang Yongxiang, yavuze ko bakoranye bya hafi n’abaganga b’Abanyarwanda mu mavuriro, mu byumba byo kubagiramo no mu byumba by’indembe, hibandwa ku guhererekanya ubumenyi n’ikoranabuhanga rizagira akamaro karambye.</p>
<p>Yagize ati: “Umwaka umwe wo gukorera no gutura hano wadusigiye ibyishimo byinshi. Tugiye gusubira mu Bushinwa dukunda u Rwanda byimazeyo.”</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/2026-01-23_13_44_19-ktpress.rw_wp-content_uploads_2026_01_whatsapp-image-2026-01-23-at-7.34.13-am_jp.png"
				length="1045669"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Bill Gates, OpenAI yahaye ubuvuzi bw'u Rwanda Miliyoni $50</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/bill-gates-openai-yahaye-ubuvuzi-bw-u-rwanda-miliyoni-50</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/bill-gates-openai-yahaye-ubuvuzi-bw-u-rwanda-miliyoni-50</guid>

		<dc:date>2026-01-22T14:26:46Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Mu mahanga
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu nama yo ku rwego rwo hejuru yabereye i Stockholm muri Suwede, ihuza Afurika n’ibihugu byo mu Majyaruguru y’Uburayi ku buzima (Africa–Nordic Health Summit), u Rwanda rwasangije amahanga&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Bill Gates, OpenAI yahaye ubuvuzi bw&#8217;u Rwanda Miliyoni $50</h1>

			

			

			<div class='spip_document_275418 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-01-22_at_14.43_56.jpg' width="510" height="680" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Iyi nama yibanze cyane ku buzima bw’umugore, igamije guteza imbere ubufatanye burambye bushingiye ku ishoramari, kubazwa inshingano no kugera ku ntego zifatika. Yateguwe ku bufatanye bwa Leta y’u Rwanda n’abafatanyabikorwa barimo Dalberg Media, Ferring Pharmaceuticals, World Diabetes Foundation, Global Financing Facility, Maternity Foundation, Alliance for Global Sundhed na Laerdal.</p>
<p>U Rwanda, ruhagarariwe na Ambasaderi Dr Diane Gashumba, rwabasangije ingero z;udushya dufatika mu ivugurura ry’urwego rw’ubuzima, harimo gahunda izwi nka 4x4, igamije gutuma umubare w’abaganga wikuba inshuro enye mu myaka ine, ndetse n’itangizwa ry’Ikigo cy’Ubwenge Bukorano mu Buzima (AI-powered Health Intelligence Center), kigamije kunoza ifatwa ry’ibyemezo no kongera ireme rya serivisi z’ubuvuzi bw’ibanze.</p>
<p>Ambasaderi Gashumba yanavuze ku mushinga mushya Horizon1000, ufite inkunga ya $50 miliyoni ibihugu bya Afurika bizakorana na Bill &amp; Melinda Gates Foundation na OpenAI, bugamije gukoresha AI mu gufasha abakozi b’ubuzima, kugabanya umutwaro w’imirimo y’ubuyobozi, kwagura serivisi z’ubuzima bw’ababyeyi n’indwara zitandura, no kugabanya icyuho mu guhanga udushya mu rwego rw’ubuzima.</p>
<p>Uyu mushinga uzatangirira mu Rwanda, aho hagereranywa ko hari umukozi umwe w’ubuzima ku bantu 1 000, kandi uzageragezwa kugera ku mavuriro y’ibanze 1 000 muri Afurika bitarenze 2028, ukazakorana n’inzego za Leta mu bihugu bitandukanye.</p>
<p>Mu kiganiro cyiswe “Ikiganiro n’Abayobozi b’Afurika – Guteza Imbere Impinduka Zirambye”, Ambasaderi Gashumba yavuze ko impinduka zirambye mu rwego rw’ubuzima zisaba intego zisobanutse, kurinda ibyiza byagezweho, kwemera icyuho kiriho no gushyiraho intego zihanitse.</p>
<p>Yagaragaje ko u Rwanda rumaze kugera ku musaruro ufatika, aho abana bagera kuri 96% bahabwa inkingo zose uko bikwiye, abakobwa hafi ya bose bakingirwa kanseri y’inkondo y’umura (HPV), ndetse n’ubuvuzi bw’ibanze bukegerezwa abaturage. Yashimangiye ko ibi byose ari umusaruro w’ubuyobozi bushyira abaturage imbere bwa Perezida Paul Kagame, ubufatanye bukomeye hagati ya Leta n’abafatanyabikorwa, ndetse n’umuco wo kubazwa inshingano.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-01-22_at_14.43_56.jpg"
				length="88064"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>U Rwanda rwitabiriye inama ya Lom&#233; ku bibazo bya Congo</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/u-rwanda-rwitabiriye-inama-ya-lome-ku-bibazo-bya-congo</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/u-rwanda-rwitabiriye-inama-ya-lome-ku-bibazo-bya-congo</guid>

		<dc:date>2026-01-16T11:47:07Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga w’u Rwanda, Olivier Nduhungirehe, yageze i Lomé muri Togo aho yitabiriye inama y’urwego rwo hejuru igamije guteza imbere amahoro mu Burasirazuba bwa Repubulika&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>U Rwanda rwitabiriye inama ya Lomé  ku bibazo bya Congo</h1>

			

			

			<div class='spip_document_275136 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/olivier_jp_nduhungirehe.png' width="909" height="606" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ni inama igomba kuba kuri uyu wa Gatandatu, tariki 17 Mutarama 2026, ikazahuza inararibonye mu by’ububanyi n’amahanga n’abakuru b’ibihugu bamaze igihe kinini bayoboye, bafite ubunararibonye mu guhosha amakimbirane.</p>
<p>Muri bo harimo Olusegun Obasanjo wigeze kuyobora Nigeria; Uhuru Kenyatta wabaye Perezida wa Kenya ndetse n&#8217;uwahoze ari Perezida w’Etiyopiya wahoze ari Sahle-Work Zewde.</p>
<p>Harimo kandi uwahoze ari perezida wa Botswana,Mokgweetsi Masisi; ndetse na , Catherine Samba-Panza wahoze ari Perezida wa Centrafrique.</p>
<p>Inama izayoborwa na Perezida wa Togo, Faure Essozimna Gnassingbé, washyizweho n’Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe (AU) nk’umuhuza wihariye mu kugarura amahoro mu Burasirazuba bwa RDC. Perezida Gnassingbé afite inshingano zo guhuza ibikorwa by’ubuhuza byabayeho mbere no kunoza imikoranire hagati y’inzira zitandukanye zo gushakira amahoro aka karere.</p>
<p>Ibiganiro bizibanda ku gukomeza imikoranire no guhuza gahunda zose z’amahoro zigamije kugarura ituze muri RDC, aho intambara ihoraho hagati y’ingabo za leta n’imitwe itandukanye yitwaje intwaro ikomeje guteza akaga abatuye mu duce tuberamo imirwano, guteza abaturage guhunga, ndetse no guhungabanya umutekano  mu Karere k’Ibiyaga Bigari.</p>
<p>Iyi Nama y’i Lomé ni igice cy’umushinga mugari uyobowe na AU wo guhuza ibikorwa by’amahoro bitandukanye, birimo n’ibikorwa bya Afurika y’Iburasirazuba (EAC) n’Umuryango w’Ubukungu w’Ibihugu byo mu Majyepfo ya Afurika   (SADC), hagamijwe ko gahunda zose zihuza amahoro zidahungabana ntihagire n’imwe ikoma indi mu nkokora, kandi zigahuza n’ubufatanye mpuzamahanga.</p>
<p>Lomé yabaye igicumbi cy’ibikorwa by’ububanyi n’amahanga ku kibazo cy’Uburasirazuba bwa RDC, nyuma y’inama zitegura n’inama z’abahuza bo ku rwego rwa AU. Ibi byose bigamije gukomeza ibikorwa by’iyubahirizwa ry’amasezerano, ubufatanye mu by’umutekano, n’ibikorwa by’ubutabazi.</p>
<p>Uruhare rw’abakuru b’ibihugu bamaze igihe bayoboye, bagizwe abahuza, rurerekana akamaro k’ubuhuza bugezweho n’ubuyobozi bukuru, ndetse rukagaragaza ko Afurika yose yitaye ku gushaka amahoro arambye muri RDC y’Iburasirazuba no mu karere k’Amazi ya Hanwa.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/olivier_jp_nduhungirehe.png"
				length="985444"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Amerika yatangiye kugurisha peteroli ya Venezuela</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/amerika-yatangiye-kugurisha-peteroli-ya-venezuela</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/amerika-yatangiye-kugurisha-peteroli-ya-venezuela</guid>

		<dc:date>2026-01-15T14:35:07Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Mu mahanga
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Leta Zunze Ubumwe za Amerika (USA) zatangiye kugurisha ku mugaragaro  peteroli ya Venezuela, nyuma y’aho Perezida w’iki gihugu, Nicolás Maduro, ashimutiwe n’ingabo za Amerika, ashinjwa ibyaha byo&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Amerika yatangiye kugurisha peteroli ya Venezuela</h1>

			

			

			<div class='spip_document_275121 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/venezuela_oil_industry.jpg' width="750" height="499" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Umwe mu bayobozi bo muri guverinoma ya USA yabwiye CNN ko ku ikubitiro, Amerika yagurishije peteroli ya Venezuela ifite agaciro ka miliyoni 500 z’amadolari. Uwo muyobozi yongeyeho ko hateganyijwe andi magurishwa ya peteroli mu minsi no mu byumweru biri imbere.</p>
<p>Mu minsi ishize, Perezida Donald Trump yatangaje ko afite gahunda yo kugenzura no kugurisha umutungo munini wa Venezuela mu nyungu za Amerika.</p>
<p>Ku wa Gatanu w’icyumweru gishize, Trump yari yatangaje ko inganda za peteroli zizashora nibura miliyari 100 z’amadolari mu gusana no kongera kubaka urwego rw’ingufu rwa Venezuela rwari rwarangiritse cyane, n’ubwo hatasobanutse neza aho iyo mibare yaturutse.</p>
<p>Gahunda za guverinoma ya USA zo gukoresha peteroli ya Venezuela mu nyungu za USA zanenzwe ndetse zinashidikanywaho na bamwe mu bayobozi b’ibigo by’ingufu muri Amerika.</p>
<p>Urugero ni  nk’Umuyobozi Mukuru wa ExxonMobil, Darren Woods, wavuze ko gushora imari muri Venezuela “bidashoboka muri iki gihe”, asobanura ko hari inzitizi nyinshi zijyanye n’amategeko y’ubucuruzi zigomba gukemurwa mbere yo kumenya inyungu abashoramari babonamo.</p>
<p>Yagize ati "Hari inzego nyinshi z’amategeko n’iz’ubucuruzi zagombye kubanza gushyirwaho kugira ngo dusobanukirwe ku nyungu zava muri iryo shoramari."</p>
<p>CNN ivuga ko hari abandi bayobozi b’ibigo by’ingufu, na bo bagaragaje gushidikanya ku gushora imari muri iki gihugu cyo muri Amerika y’Amajyepfo gikomeje guhura n’ibibazo bikomeye. Nyuma y’inama ndende yabereye mu Biro bya Perezida wa Amerika bizwi nka White House ku wa Gatanu w’icyumweru gishize, Trump n’abajyanama be basohotse nta masezerano akomeye bagiranye n’ibigo byiyemeje gushora miliyari z’amadolari muri Venezuela.</p>
<p>CNN ikomeza ivuga ko nta bisobanuro birambuye ku igurishwa rya mbere rya peteroli ya Venezuela byatangajwe neza kugeza ku wa Gatatu, ariko ko umuvugizi wa White House, Taylor Rogers, yavuze ko “itsinda rya Perezida Trump riri gufasha mu biganiro n’ibigo bya peteroli byiteguye kandi bifite ubushake bwo gushora imari idasanzwe mu gusana no kongera kubaka ibikorwa remezo bya peteroli ya Venezuela.”</p>
<p>Ni mu gihe ku wa Gatatu w’icyumweru gishize, CNN yari yavuze ko ifite amakuru yizewe ko peteroli ya Venezuela yatangiye gutangwa ku giciro kiri hasi ugereranyije n’ibindi bihugu bikora peteroli, birimo na Canada, mu rwego rwo gukurura abacuruzi ku isoko mpuzamahanga.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/venezuela_oil_industry.jpg"
				length="49703"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>U Rwanda rwitabiriye inama y'inteko rusange ya Commonwealth </title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/u-rwanda-rwitabiriye-inama-y-inteko-rusange-ya-commonwealth</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/u-rwanda-rwitabiriye-inama-y-inteko-rusange-ya-commonwealth</guid>

		<dc:date>2026-01-15T13:23:50Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Kuva kuri uyu wa 14-16 Mutarama 2026, Inteko Ishinga Amategeko y’u Rwanda, Umutwe w’Abadepite, yitabiriye Inama ya 28 y’Abayobozi b’Inteko Zishinga Amategeko mu Muryango wa Commonwealth (CSPOC),&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>U Rwanda rwitabiriye inama y&#8217;inteko rusange ya Commonwealth </h1>

			

			

			<div class='spip_document_275119 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-01-15_at_11.48_52.jpg' width="1600" height="1200" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Iyi nama ihuza Abaperezida n’Abayobozi b’Inteko Zishinga Amategeko baturutse mu bihugu  bigize Umuryango w’Ibihugu bikoresha Icyongereza (Commonwealth). Yafunguwe ku mugaragaro na Minisitiri w’Intebe w’u Buhinde, Narendra Modi, washimangiye uruhare rw’inteko zishinga amategeko mu gukomeza demokarasi, imiyoborere myiza n’ubufatanye mpuzamahanga.</p>
<p>U Rwanda rwitabiriye iyi nama ruhagarariwe na depute Beline Uwineza, Visi Perezida w’Umutwe w’Abadepite mu Nteko Ishinga Amategeko y’u Rwanda. Iyi nama ni urubuga abayobozi b’inteko zigize uyu muryango baganiriraho ku ruhare rw’inzego zishinga amategeko mu guteza imbere imiyoborere ishingiye ku mategeko, demokarasi n’iterambere rirambye.</p>
<p>Abitabiriye iyi nama baraganira ku ngingo zitandukanye zirimo kunoza imikorere y’inteko zishinga amategeko, guteza imbere ubunyamwuga n’uburinganire mu buyobozi bw’inteko, guharanira imiyoborere ishingiye ku mategeko, no kongera imikoranire n’ubufatanye hagati y’inteko z’ibihugu bigize Commonwealth.</p>
<div class='spip_document_275118 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-01-15_at_11.48_20.jpg' width="1200" height="1600" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>CSPOC yashinzwe mu mwaka wa 1969 ku gitekerezo cya Perezida w’Inteko Ishinga Amategeko ya Kanada icyo gihe, Nyakubahwa Lucien Lamoureux. Kuva icyo gihe, Kanada yakomeje gutanga ubufasha bw’ibiro by’ubunyamabanga (Secretariat) bifasha iyi nama mu ishyirwa mu bikorwa ry’inshingano zayo.</p>
<p>CSPOC ikora mu byiciro bibiri. Ihuza abanyamuryango bayo bose mu nteko rusange buri myaka ibiri, akenshi ikaba mu ntangiriro za Mutarama, hakabaho kandi inama y’akanama gahoraho (Standing Committee) iba mu mwaka ukurikiyeho (nyuma yo guterana).</p>
<p>Mu ntego nyamukuru z’iyi nama harimo kubungabunga no gushishikariza uburinganire n’ubutabera mu buyobozi bw’Abaperezida n’Abayobozi b’Inteko Zishinga Amategeko, guteza imbere ubumenyi n’imyumvire ku miyoborere ya demokarasi ishingiye ku nteko ishinga amategeko mu miterere yayo itandukanye, no gukomeza ubushobozi bw’inzego z’Inteko zishinga Amategeko mu bihugu bigize Commonwealth.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-01-15_at_11.48_20.jpg"
				length="431095"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ukwivana mu miryango mpuzamahanga kwa Amerika n'ingaruka bizagira</title>

		<link>https://kigalitoday.com/Inkuru-Zicukumbuye/article/ukwivana-mu-miryango-mpuzamahanga-kwa-amerika-n-ingaruka-bizagira</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/Inkuru-Zicukumbuye/article/ukwivana-mu-miryango-mpuzamahanga-kwa-amerika-n-ingaruka-bizagira</guid>

		<dc:date>2026-01-08T20:37:20Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Inkuru Zicukumbuye
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Ni icyemezo Leta Zunze Ubumwe za Amerika zivuga cyafashwe gishingiye ku mpungenge z’ubushobozi bwo gukora neza, ubwigenge bw’igihugu, no guhuza ibikorwa n’inyungu za Amerika. 

 Umunyamabanga wa&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ukwivana mu miryango mpuzamahanga kwa Amerika n&#8217;ingaruka bizagira</h1>

			

			

			<div class='spip_document_274818 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-01-08_at_15.38_05.jpg' width="1080" height="720" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ni icyemezo Leta Zunze Ubumwe za Amerika zivuga cyafashwe gishingiye ku mpungenge z’ubushobozi bwo gukora neza, ubwigenge bw’igihugu, no guhuza ibikorwa n’inyungu za Amerika.</p>
<p>Umunyamabanga wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Marco Rubio, asobanura icyemezo cya Trump yagize ati “Ibi bigo akenshi byagaragaye ko bidakenewe, bitagenzurwa neza, ndetse bimwe muri byo bibangamiye ubwigenge bw’igihugu cyacu.”</p>
<p>Iki cyemezo gifashwe mu gihe Leta Zunze Ubumwe za Amerika zari umwe mu baterankunga bakomeye b’imiryango mpuzamahanga, kuko ubusanzwe zifasha ibikorwa by’ubutabazi, ubuzima rusange, ibikorwa byo kurengera ibidukikije, gahunda za guverinoma ndetse n’imishinga y’iterambere y’ibihugu bikakoranaga n’imwe muri iyi miryango, cyane cyane ishamikiye kuri Lo.</p>
<p>Kizagira rero ingaruka ku bihug byinshi byajayga bifashwa na Leta Zunze Ubumwe za Amerika biciye muri iriya miryango.</p>
<p>Nko mu Rwanda inzego zafashwaga muri izi gahunda za Amerika zirimo ubuzima, imibereho myiza y’abaturage, no guhangana n’ingaruka z’ihindagurika ry’ikirere.</p>
<p> Intambwe u Rwanda rwateye mu kurwanya SIDA, Igituntu na Malariya ishingiye ku nkunga za Global Fund, mu gihe Leta Zunze Ubumwe za Amerika ari zo muterankunga mukuru w’uyu muryango.</p>
<p>N’ubwo Global Fund bitavuze ko igiye guhita ihagarara, ariko guhagarika inkunga mu bigo bifitanye isano n’ubuzima bishobora guhungabanya imikoreshereze y’amafaranga, imiyoborere mu buryo tekiniki, no gukumira indwara zambukiranya imbibi.</p>
<p>Ishami rya Loni ryita ku Buzima (WHO) na ryo  riri mu miryango irebwa n’iki cyemezo cya Trump. Ni mu gihe mu Rwanda ryateraga inkunga ibijyanye no gukurikirana indwara, gahunda zo gukingira, kwitegura ibyorezo, no gukora politiki y’ubuzima.</p>
<p>Kugabanyuka kw’ubufasha bwa tekiniki cyangwa amafaranga bishobora guca intege imikorere yaryo mu Rwanda, mu gihe mu myaka ishize ryafashije cyane mu guhangana na COVID0-19 na Ebola.</p>
<p>Porogaramu zishyigikiwe n’Ishami rya Loni ryita ku Baturage, UNFPA, zirimo gahunda z’ubuzima bw’ababyeyi, gahunda z’urubyiruko, n’uburenganzira bw’abagore, na zo ziri mu zifitiwe impungenge.</p>
<p> Gutakaza inkunga kuri izi gahunda bishobora kuzagira ingaruka cyane ku bagore n’urubyiruko, bishobora gutuma ibikorwa u Rwanda rwagezweho mu myaka 20 ishize bihungabana.</p>
<p>Mu byo u Rwanda kandi rwakoranaga n’iyi miryango, harimo kwakira impunzi zituruka mu bihugu bitandukanye, by’umwahariko  Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo na Burundi, bityo mu gihe amafaranga yahabwaga Ishami rya Loni ryita ku Mpunzi (UNHCR) n’Ishami rya Loni ryita ku Biribwa (WFP).</p>
<p>Inkunga aya mashami yatanganga mu nkambi z’impunzi harimo gutanga ibiribwa, ubuvuzi, uburezi, n’uburyo bwo kubaho na zo zagirwaho ingaruka.</p>
<p>Porogaramu zo kurengera abana n’uburezi zifashwa n&#8217;Ishami rya Loni ryita ku Bana (UNICEF) na zo ziri mu zo Amerika yafasha icyemezo cyo guhagarika.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-01-08_at_15.38_05.jpg"
				length="125178"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Nyuma y'amezi 12 uwaguze ikinyabiziga ntakore ihererekanya azahomba</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/nyuma-y-amezi-12-uwaguze-ikinyabiziga-ntakore-ihererekanya-azahomba</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/nyuma-y-amezi-12-uwaguze-ikinyabiziga-ntakore-ihererekanya-azahomba</guid>

		<dc:date>2026-01-06T11:46:07Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu Rwanda, ikibazo cy’abantu bagura ibinyabiziga bakabikoresha batarakoze ihererekanya ryabyo (mutation) kimaze igihe kigaragaza icyuho mu mikorere y’amategeko.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Nyuma y&#8217;amezi 12 uwaguze ikinyabiziga ntakore ihererekanya azahomba</h1>

			

			

			<div class='spip_document_274758 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/chic-3.jpg' width="1080" height="720" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Itegeko rishya rigenga ikoreshwa ry’umuhanda ryemejwe n’abadepite  kuri uyu wa 5 Mutarama  ryagennye  igihe ntarengwa cy’amezi 12 ku bantu bose batunze ibinyabiziga bitari byanditseho mu mazina yabo, kugira ngo babe bamaze kubyiyandikishaho, bitabaye ibyo bigatangira gufatwa na Polisi.</p>
<p>Ingingo ya 30 y’iri tegeko, ivuga ku binyabiziga bigendeshwa na moteri, iteganya ko umuntu uguze ikinyabiziga agomba gukora ihererekanya ryacyo n’uwo bakiguze mu gihe kitarenze amezi atatu.</p>
<p>Ibi bihabanye n’uko byari bisanzwe, aho bamwe baguraga ibinyabiziga bakabimarana imyaka myinshi batarabyiyandikishijeho, bikaba byaratezaga ibibazo by’amategeko n’umutekano.</p>
<p>Mu biganiro byo kwemeza ingingo z’uyu munshinga, byabereye mu Nteko Ishinga Amategeko, bamwe mu badepite, barimo Mukakalisa Germaine, basabye Komisiyo y’Ububanyi n’Amahanga, Ubutwererane n’Umutekano yawizeho, gutanga igihe rusange ku binyabiziga byose byagurishijwe nta hererekanya byakorewe, hatitawe ku gihe byaguriwe.</p>
<p>Icyo gitekerezo cyari kigamije ko abafite ibinyabiziga byaguzwe kera n’ababigura ubu bafatwa kimwe, ntihagire urenganywa.</p>
<p>Mukakalisa yagize ati: “Kubera iki umuntu uguze ikinyabiziga uyu munsi atahita akiyandikishaho, Polisi yamufata mu gihe hari umaze imyaka itanu akiguze we nta kibazo, ahubwo ategereje igihe cy’umwaka?”</p>
<p>Icyakora, Perezida wa Komisiyo, Hope Tumukunde Gasatura, yasobanuye ko igihe cy’amezi 12 cyatanzwe kigenewe gusa abafite ibinyabiziga byaguzwe kera batabashije kubyiyandikishaho, bitewe n’imbogamizi zitandukanye. Yavuze ko hari aho usanga nyir’ikinyabiziga yarabuze uwakimugurishije, bikamusaba kunyura mu nkiko kugira ngo agaragaze ko atamubona, mbere yo guhabwa uburenganzira bwo gukora ihererekanya.</p>
<p>Ati: “Hari ibinyabiziga usanga byaraciye mu biganza by’abantu benshi. Ugitunze ubu ugasanga bimuusaba inzira ndende yo kumenya uwo bazakorana ihererekanya ryacyo.”</p>
<p>Ku rundi ruhande, inzego zirimo Ikigo cy’Imisoro n’Amahoro (RRA) zisanzwe zisaba ko ihererekanya ry’ikinyabiziga rikorerwa mu gihe kitarenze iminsi irindwi uhereye igihe amasezerano y’ubugure asinyiwe, hakishyurwa amafaranga ateganyijwe.</p>
<p>Itegeko rishya rije kongera gukaza aya mabwiriza, hagamijwe kwirinda amakimbirane y’amategeko, koroshya igenzura ry’ibinyabiziga no guteza imbere umutekano wo mu muhanda.</p>
<p>Igihe cy’amezi 12 gitangwa n’iri tegeko ni amahirwe ya nyuma ku batunze ibinyabiziga batari barakoze ihererekanya, mu gihe abazagura ibinyabiziga iri tegeko rimaze gutangira gukurikizwa bazajya basabwa kubyiyandikishaho mu gihe kitarenze amezi atatu, bitaba ibyo bagafatwa nk’abarenze ku mategeko.</p>
<p>Abadepite batanze ibitekerezo kuri iyi ngingo, bashimaga ko yashyizwe muri iri tegeko kubera ko hari bamwe mu baguraga ibinyabiziga ntibakore ihererekanya mu buryo bwo gukwepa imisoro.</p>
<p>Mu gihe iri tegeko riteganya ko ibinyabiziga bitanditse kuri ba nyirabyo bizajya bifatwa na Polisi, Ingingo ya 19 yaryo itegeganya ko ikinyabiziga kimaze amezi atatu gifunzwe, nyiracyo ataragiye gukemura ibibazo cyari gifite ngo gifungurwe gitezwa cyamunara.</p>
<p>Ihererekanya ry’ikinyabiziga (mutation) rikorwa iyo nyiri ikinyabiziga ahindutse bitewe n’impamvu zikurikira: ubugure busanzwe, impano, icyamunara cya Leta, icyamunara cy’abikorera (kitari icya Leta), ibyemezo by’inkiko cyangwa izungura.</p>
<p>Nyiri ikinyabiziga niwe usaba iyi serivise, aho asaba ko kimwandukurwaho kikandikwa kuri nyiracyo mushya wakibonye ku mpamvu imwe mu zavuzwe haruguru.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/chic-3.jpg"
				length="290588"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Kamonyi: Mu mezi atatu abarenga 200 bakorewe ihohoterwa rishingiye ku gitsina</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/kamonyi-mu-mezi-atatu-gusa-abarenga-200-bakorewe-ihohoterwa-rishingiye-kugitsina</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/kamonyi-mu-mezi-atatu-gusa-abarenga-200-bakorewe-ihohoterwa-rishingiye-kugitsina</guid>

		<dc:date>2025-12-29T16:38:38Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Ubwo Inteko Rusange y’Umutwe w’Abadepite yagaragazaga ibyavuye mu ngendo baherutse kugirira mu mirenge, uturere n’Umujyi wa Kigali, Depite Germaine Mukabalisa yasabye ko Minisiteri y’Umuryango&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Kamonyi: Mu mezi atatu abarenga 200 bakorewe ihohoterwa rishingiye ku gitsina</h1>

			

			

			<div class='spip_document_274576 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/kamonyi-32.jpg' width="750" height="437" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ubwo Inteko Rusange y’Umutwe w’Abadepite yagaragazaga ibyavuye mu ngendo baherutse kugirira mu mirenge, uturere n’Umujyi wa Kigali, Depite Germaine Mukabalisa yasabye ko Minisiteri y’Umuryango n’iy’Ubutabera zatumizwa zigasobanura uko ziri gukemura ikibazo cy&#8217;ihohoterwa rishingiye ku gitsina, cyane cyane mu Karere ka Kamonyi, intara y&#8217;Amajyepfo.</p>
<p>Yagize ati “Ni ikibazo kitari kiri muri gahunda y’ibyatujyanye, ariko kirababaje cyane ku buryo tutakireka kuko twazasanga mu yandi mezi atatu ari imbere hari abandi bangana gutyo bongeye guhohoterwa.”</p>
<p>Mu bangavu magana abiri na mirongo itatu na bane (234) bakorewe ihohoterwa rishingiye ku gitsina, Depite Mukabalisa, yavuze ko harimo bana 105 bataragera ku myaka 18, hakabamo n’abagore ijana n’umwe, ashimangira ko ari ikibazo kimaze gufata indi ntera ku buryo bidakwihe ko Inteko ikirenza ingohe.</p>
<p>Ubushakashatsi&nbsp;bwa karindwi ku mibereho n’ubuzima mu Rwanda (DHS7) bwerekanye ko abangavu bari hagati y’imyaka 15 na 19 baterwa inda biyongereyeho 3% mu gihe cy’imyaka itanu, bakagera ku 8%.</p>
<p>Ubushakashatsi ku mibereho n’ubuzima bwa 2020-2025, bwagaragaje ko hashingiwe ku myaka abangavu batewe inda, 1% bari bafite imyaka 15,naho 2% bakaba bari bafite imyaka 16.</p>
<p>Abandi 6% bari bafite imyaka 17,  mu gihe 12% bari bafite imyaka 18, abandi 20% bakagira imyaka 19.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/kamonyi-32.jpg"
				length="66603"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ijambo rya Gen Ekenge ritesha agaciro Abatutsikazi ntaho ritaniye n'imvugo za Kangura - Umushakashatsi w'Umunyekongo</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/ijambo-rya-gen-ekenge-ritesha-agaciro-abatutsikazi-ntaho-ritaniye-n-imvugo-za-kangura-umushashatsi-w-umunyekongo</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-mahanga/article/ijambo-rya-gen-ekenge-ritesha-agaciro-abatutsikazi-ntaho-ritaniye-n-imvugo-za-kangura-umushashatsi-w-umunyekongo</guid>

		<dc:date>2025-12-29T11:47:19Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Mu mahanga
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu mpera z’iki cyumweru turangije, ku mbuga nkoranyambaga hari higanje ubutumwa bwuzuye amarangamutima avanze n’agahinda, kubera busubiza imvugo za Gen Sylvain Ekenge, Umuvugizi w’Ingabo za&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ijambo rya Gen Ekenge ritesha agaciro Abatutsikazi ntaho ritaniye n’imvugo za Kangura - Umushakashatsi w’Umunyekongo</h1>

			

			

			<div class='spip_document_274561 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="20" data-legende-lenx=""
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/9-8.png' width="1018" height="703" alt="Gen Sylvain Ekenge" title="Gen Sylvain Ekenge" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Gen Sylvain Ekenge</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Mu kiganiro kuri Radio na Televiziyo bya Congo (RTNC) n’umunyamakuru witwa Oscar, Gen. Ekenge, yagiraga inama abagabo bo muri Congo kudashakana n’abagore b’Abatutsikazi, avuga ko kurongora Abatutsikazi ari ukubangamira umutekano w’igihugu.</p>
<p>Yagize ati “Hari Abajenerali benshi twajyanye mu butabera kubera ko bari barabaye ibikoresho by’Abanyarwanda, kubera gushakana n’Abatutsikazi.”</p>
<p>Ati “Oscar, nujya gushakana n’Umututsikazi biragusaba kwitonda, kuko uzaba ugira ngo uzanye umugore ariko uzakira umuntu uzi ko ari uwo mu muryango w’umugore wawe, nk’umwana abereye nyina wabo cyangwa umubyara, kandi ntaho bahuriye ahubwo ari umuntu uje kujya akubyaririra mu rugo rwawe.”</p>
<p>Akomeza agira ati “Nutangira kubyibazaho kuko nta mwana n’umwe musa, azakubwira ati ‘Abana ni abawe ariko nyine bavuka basa n’Abatutsi kuko turi ubwoko bukomeye kandi buganza.”</p>
<p>Uyu munyamakuru hamwe na Gen Ekenge bahise bavuga ko Abatutsi ari indyarya mu cyo bise ‘ubwenge’. Iyi ni imvugo abazungu baburanira abakekwaho uruhare muri Genoside yakorewe Abatutsi bakunze gukoresha mu nkiko zo mu Burayi (mu Bufaransa no Mu Bubiligi), bavuga ko icyo “Abatutsi bita ubwenge ari uburyarya no kubeshya.”</p>
<p>Yifashishije imyumvire nk’iyo rero, Gen Ekenge yavuze ko gushaka Umututsikazi ari ugukururira Congo akaga, abigereranya no kwikururira abacengezi.</p>
<p>Byababaje abenshi mu baharanira uburenganzira bwa muntu ndetse n’abashakashatsi, bavuga ko iri jambo ari indorerwamo y’imyitwarire n’imyumvire ya Leta ya Congo, bityo bikaba ari ikibazo ku mutekano n’amahoro mu Karere k’Ibiyaga Bigari.</p>
<p>Dr Alex Mvuka Ntung, Umunyekongo w’Umushakashatsi Karere ku bibera mu Karere k’Ibiyaga Bigari yagize ati “Amagambo ya Gen Ekenge yerekana ikibazo gikomeye cy’ubwenge n’imyumvire mu nzego zimwe za Leta ya Congo.”</p>
<p>Ati “Ibi bigaragaza kwimakaza ingengabitekerezo yo guheza bamwe no guha intebe ikibi, bisa neza n’ibyagiye biranga bimwe mu bihugu mu mateka y’Afurika.”</p>
<p>Dr. Mvuka avuga ko mu gihugu gikurikiza amategeko, amagambo ashingiye ku moko no gusuzugura abantu yagombye gutuma uwabivuze ahita akurwa ku nshingano cyangwa akajyanwa mu butabera.</p>
<p>Ati “Ariko muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo, ibi bifatwa nk’ibyemewe ndetse bikaba ikimenyetso cyo gukunda igihugu.”</p>
<p>Yongeyeho ko ibyo Gen. Ekenge yavuze bihuye n’ibyo abayobozi bakuru bamwe bavuga, kugira ngo bashimishe abaturage no kugira ngo barambe ku myanya yabo mu butegetsi, bigasa n’imvugo zakoreshwaga n’abayobozi mbere no mu gihe cya Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda mu 1994.</p>
<p>Akomeza agira ati “Igihe cyose urwango usanga rwerekanwa nk’amagambo gusa, ariko rushobora guhinduka politiki, gutegura ibikorwa no kugeza ku rupfu.”</p>
<p>Urugero rweruye ni ijambo rya Léon Mugesera mu 1992 i Kabaya mu Rwanda, aho yise Abatutsi ‘inyenzi’, avuga ko bagomba “gusubizwa iwabo muri Abisiniya (Ethiopia) banyujijwe iy’ubusamo”.  Nyuma y’imyaka ibiri gusa ayavuze, Abatutsi barenga miliyoni barishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi.</p>
<p>Dr. Mvuka avuga ko ibitekerezo bya Gen. Ekenge bishingiye ku myumvire ya kera y’ivanguramoko, bikaba bibabaje ko muri Congo iyi myumvire n’ingengabitekerezo igikoreshwa n’abanyapolitiki nk’imbuto y’ivangura.</p>
<p>Urwango rushingiye ku moko muri RDC si ikintu gishya. Mu Ntambara ya Kabiri ya Kongo (1998–2002), Abdoulaye Yerodia Ndombasi, Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga, yavugaga ko Abatutsi ari “udukoko (vermin)” “microbes,” nka virusi imaze kurandurwa.</p>
<p>Izi mvugo Dr. Mvuka azihuza n’izavugwaga mbere ya 1994, mu bitangazamakuru nka Kangura zibasiraga ubwoko bw’Abatutsi, zigamije kubatesha agaciro mu mugambi wo gutegura Jenoside yabakorewe.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/9-8.png"
				length="793153"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>2025: Umwaka w'abanyarwanda basize umurage udasanzwe </title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/2025-umwaka-w-abanyarwanda-basize-umurage-udasanzwe</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/2025-umwaka-w-abanyarwanda-basize-umurage-udasanzwe</guid>

		<dc:date>2025-12-26T12:22:48Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Buri mwaka utambutse usigira amarangamutima imiryango y’Abanyarwanda, kubera ibyo banyuzemo, ibyo bibuka, ariko cyane cyane abo basezeyeho bakibakunze. Umwaka wa 2025 na wo, nta mwihariko wazanye&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>2025: Umwaka w’abanyarwanda basize umurage udasanzwe </h1>

			

			

			<div class='spip_document_274449 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/blank_13_grids_heart_shape_collage_2_.png' width="2000" height="2000" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Umwaka wa 2025 watwaye benshi mu Banyarwanda bagize uruhare rukomeye mu nzego z’umutekano, imiyoborere, itangazamakuru, siporo, umuco n’imibereho rusange. Buri wese yasize umurimo, izina n’icyuho mu muryango Nyarwanda.</p>
<p><strong><br class='autobr' />
<strong><br class='autobr' />
 Lt Gen Innocent Kabandana </strong> </strong></p>
<div class='spip_document_274429 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/innocent_kabanda.jpg' width="1536" height="1043" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Lt Gen Innocent Kabandana, umwe mu basirikare b’icyitegererezo mu Ngabo z’u Rwanda, yitabye Imana kuwa 7 Nzeri 2025. Yamenyekanye ku bwitange bwe, ubuyobozi buhamye n’indangagaciro z’igisirikare cy’umwuga. Abakunzi be bavuga ko “Kabandana yari intwari idasanzwe, yizeye ko igihugu kiruta byose.” Uyu musirikare yasize umurage ukomeye wo kurinda igihugu no gukundisha urubyiruko igisirikare.</p>
<p><strong> Ingabire Marie Immaculée </strong></p>
<div class='spip_document_274430 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ingabire_marie_immaculee.jpg' width="1200" height="700" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Kuwa 9 Ukwakira 2025, u Rwanda rwabuze Ingabire Marie Immaculée, umuyobozi wa  Transparency International Rwanda. Yabaye intwari mu kurwanya ruswa n’akarengane, agaharanira uburenganzira bw’abaturage. Abamumenye bavuga ko “Ingabire yari ijwi ry’umucyo mu gihugu, aho yakoraga hose hakagaragara ubunyangamugayo.” Yasize umurage w’ubudacogora mu guharanira ukuri.</p>
<p><strong> Alain Mukuralinda (“Alain Muku”) </strong></p>
<div class='spip_document_274431 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/alain_mukuralinda-5.jpg' width="750" height="375" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Alain Mukuralinda, umunyamategeko w’umuhanga ndetse n’umuvugizi wungirije wa Guverinoma, yitabye Imana kuwa 4 Mata 2025. Yari azwiho gusobanurira Abanyarwanda ibyemezo bya Leta mu buryo bwumvikana kandi butuje, akoresha impano ye mu gutanga amakuru yizewe. Abavuganye nawe bavuga ko “Alain Muku yamenyekanye nk’ijwi rituje ry’ukuri n’ubuyobozi.”</p>
<p><strong> Jean Lambert Gatare </strong></p>
<div class='spip_document_274437 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/jean_lambert_gatare-2.jpg' width="700" height="963" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Jean Lambert Gatare, umunyamakuru w’inararibonye mu mateka y’itangazamakuru rya siporo, yitabye Imana ku wa 22 Merurwe 2025. Yashimangiye iterambere ry’umupira w’amaguru mu Rwanda, ahuza abafana n’ikipe zabo. Yasize umurage wo gukunda itangazamakuru ry’umwuga no guha siporo agaciro.<br class='autobr' />
<strong><br class='autobr' />
 Aissa Kirabo Kacyira </strong></p>
<div class='spip_document_274432 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/aissa_kirabo_kacyira.jpg' width="1280" height="720" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ku wa 12 Kanama 2025, u Rwanda rwabuze Amb Aissa Kirabo Kacyira, wabaye umuyobozi w’umujyi wa Kigali n’umukozi wa UN-Habitat. Yari azwiho guteza imbere imijyi, isuku n’imiyoborere myiza, anaharanira uburinganire n’iterambere ry’abaturage. Abakunzi be bavuga ko “Kirabo yari icyitegererezo mu miyoborere, kandi agaharanira imibereho myiza y’abaturage.</p>
<p><strong> Kilimobenecyo </strong></p>
<div class='spip_document_274460 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/kirimobenecyo_final-2.png' width="471" height="248" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Kilimobenecyo Alphonse, umwe mu banyabugeni b’abahanga u Rwanda rwagize mu mateka, , ni we wahanze bimwe mu birango by’Igihugu bikoreshwa kugeza ubu, birimo Ibendera ry’Igihugu, Ikirangantego, Inote z’Amafaranga zimwe na zimwe n’ibiceri. Yitabye Imana kuwa 3 Ukwakira 2025. Abamukundaga bavuga ko “Alphonse yari inkingi ya mwamba mu gucunga neza imishinga n’ubukungu.”<br class='autobr' />
<strong><br class='autobr' />
 Claudine DeLucco Uwanyiligira </strong></p>
<div class='spip_document_274461 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2025-12-26_13_58_07-.png' width="604" height="591" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Claudine DeLucco Uwanyiligira, wabaye umuyobozi mukuru wungirije wa Rwanda Broadcasting Agency (RBA), yitabye Imana kuwa 14 Mutarama 2025. Yari azwiho guteza imbere itangazamakuru ry’igihugu, guharanira ireme ry’amakuru no gukorera mu mucyo. Uwanyiligira yari icyitegererezo cy’umwuga n’ubunyangamugayo mu itangazamakuru.<br class='autobr' />
<strong><br class='autobr' />
 Murekeraho Joseph </strong></p>
<div class='spip_document_274439 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/joseph_murekeraho.jpg' width="723" height="901" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Murekeraho Joseph, umunyamwuga mu bucuruzi n’imicungire, yitabye Imana ku wa 8 Kanama 2025. Yasize umurage w’ukuri mu micungire y’ibigo n’imishinga, aharanira ko ubukungu bushingiye ku kuri no kubazwa inshingano. Abamumenye bavuga ko “Joseph yari umuntu w’icyubahiro, w’inyangamugayo kandi w’icyitegererezo mu bucuruzi.”</p>
<p><strong> Mitali Kabanda Protais </strong></p>
<div class='spip_document_274454 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2025-12-26_13_49_13-.png' width="530" height="525" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Kuwa 1 Kanama 2025, u Rwanda rwabuze Amb Mitali Kabanda Protais, wabaye Minisitiri w’Umuco na Siporo, Minisitiri w’Urubyiruko, Minisitiri w’Ubucuruzi n’Ubukerarugendo, ndetse na Ambasaderi muri Ethiopia. Abakunzi be bavuga ko “Protais yari umuyobozi w’intangarugero, uwitangira igihugu mu buryo bwose.”<br class='autobr' />
<strong><br class='autobr' />
 Mukanemeye Madeleine (“Mama Mukura”) </strong></p>
<div class='spip_document_274441 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/mukanemeye_madeleine.jpg' width="674" height="689" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mukanemeye Madeleine, umufana w’ikirangirire wa Mukura Victory Sports, yitabye Imana ku wa 3 Kanama 2025. Yai azwiho urukundo rudasanzwe rwa siporo n’ubudahemuka, aho yakundaga gukurikirana ikipe ye mu buryo budasanzwe. Abamumenye bavuga ko “Mama Mukura yari umubyeyi w’abafana, urukundo rwe rwa siporo ntiruzibagirana.”<br class='autobr' />
<strong><br class='autobr' />
 Speciose Mukabayojo </strong></p>
<div class='spip_document_274443 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/speciose_mukabayojo_jpg_use.jpg' width="420" height="265" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Speciose Mukabayojo, umukobwa w’Umwami Yuhi V Musinga, yitabye Imana ku 28 Ukwakira 2025. Yari azwiho ubupfura, ubwitonzi n’ubwitange mu muryango no mu bamwegereye. Abamumenye bavuga ko “Speciose yari icyitegererezo cy’umuco n’amahoro mu muryango no mu baturanyi.”</p>
<p><strong> Musabyimana Gloriose (“Gogo”) </strong></p>
<div class='spip_document_274459 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2025-12-26_13_52_44-.png' width="466" height="590" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Musabyimana Gloriose, umuririmbyi w’indirimbo zo guhimbaza Imana, yitabye Imana kuwa 3 Nzeri 2025. Yari azwiho ubuhanzi buhumuriza imitima y’abakunzi be no gukangurira urubyiruko inzira nziza.<br class='autobr' />
<strong><br class='autobr' />
 Natty Dread </strong></p>
<div class='spip_document_274444 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/natty_dread.png' width="572" height="601" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Natty Dread, umuhanzi wa Reggae, yitabye Imana kuwa 14 Kamena 2025. Yamenyekanye ku butumwa bwe bw’amahoro, ubumwe n’ubutabera mu muziki. Abamukundaga bavuga ko “Natty Dread yasize umurage w’ubumwe n’urukundo mu mbaraga z’umuziki.”</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/aissa_kirabo_kacyira.jpg"
				length="44512"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Polisi yasobanuye impamvu itanga amahugurwa akarishye nk'aya gisirikare</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/Polisi-yasobanuye-impamvu-itanga-amahugurwa-akarishye-nk-aya-gisirikare</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/Polisi-yasobanuye-impamvu-itanga-amahugurwa-akarishye-nk-aya-gisirikare</guid>

		<dc:date>2025-12-24T10:53:45Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Umuvugizi wa Polisi y’u Rwanda, ACP Boniface Rutikanga, yavuze ko Polisi y’u Rwanda isigaye itanga amahugurwa ku bapolisi bayo ameze nk’aya gisirikare mu rwego rwo kwitegura ikibazo icyo ari cyo&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Polisi yasobanuye impamvu itanga amahugurwa akarishye nk’aya gisirikare</h1>

			

			

			<div class='spip_document_274324 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-12-24_at_11.29_20.jpg' width="1166" height="1207" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Hari mu kiganiro yagiriye kuri KT Radio hagati ya saa tanu na saa sita z’amanywa, kigamije gusobanura ingamba zo gucunga umutekano muri iki gihe cy&#8217;iminsi mikuru, umunyamakuru.</p>
<div class='spip_document_274323 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-12-24_at_11.28_05.jpg' width="692" height="918" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p> Umukazana Germaine, ashingiye ku mashusho y’abapolisi basoje amahugurwa i Gishari, ajyanye n’imyitozo yo kwirwaho nta ntwaro, yagize ati “Dusigaye tubona imyitozo iremereye y’abapolisi, imeze nk’iya gisirikare, aho ujya kubona ukabona baciye mu muriro” maze amubaza impamvu zo gukaza imyitozo kuri urwo rwego.</p>
<div class='spip_document_274325 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/2025-12-24_12_59_21-polisi_yasobanuye_impamvu_itanga_amahugurwa_akarishye_nk_aya_gisirikare_-_kigali.png' width="695" height="526" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Umuvugizi wa Polisi y’u Rwanda, ACP Rutikanga mu kumusobanirira yamubwiye ko ubusanzwe imyitozo y’izo nzego zombi ntaho yakaba itandukaniye. Yifashishije urugero aho Polisi y’u Rwanda yifatanya n’Ingabo z’u Rwanda mu butumwa butandukanye bwo kurwanya ibyihebe.</p>
<p>Ati “ Rero ugomba kumwigisha umutegurira ko  agiye agomba kuba yakwirwanaho.”</p>
<div class='spip_document_274322 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-12-24_at_11.59_04.jpg' width="768" height="1020" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yakomeje agira ati “Ariko na none turi mu isi aho usanga ibyihebe biza bikarwanira mu mujyi bikaba byaza bikinjira nko muri iyi nyubako ya CHIC bigafatiramo abantu bugwate.”</p>
<p>Aha ACP Rutikanga akaba yasobanuye ko kugira ngo uhangane n’abantu nk’abo baba bitwaje intwaro, bisaba ko uba warize ameyeri mesnhi ya gisirikare, ati “Uburyo rero twigamo twiga duteganya ibyo byose.”</p>
<p>Yasobanuye ko mu myitozo bahabwa abapolisi bategurwa mu ngeri zitandukanye haba mu muhanda, ku bibuga by’indege, n’ahandi hatandukanye kandi amahugurwa agatanga hakurikijwe inshingano baba bagiyemo.</p>
<div class='spip_document_274321 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-12-24_at_11.59_40.jpg' width="768" height="1020" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ati “Tunohereza abapolisi mu butumwa bw’amahoro, kandi ntugire ngo iyo bagiye mu butumwa bw’amahoro baba bameze nk’abagiye gucunga umutekano muri sitade.”</p>
<p>ACP Rutikanga akaba yabwiye abamwumvaga ko guha abapolisi imyitozo nk’iyo bitavuze ko baba barimo kubigisha igisirikare, ko ahubwo ari uko hari n’imirimo ya gipolisi usanga isaba imyitozo n’iya gisirikare.</p>
<div class='spip_document_274320 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-12-24_at_11.59_53.jpg' width="768" height="1020" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_274319 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-12-24_at_12.00_10.jpg' width="768" height="1020" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_274318 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-12-24_at_12.00_31.jpg' width="744" height="988" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_274317 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-12-24_at_12.00_58.jpg' width="718" height="953" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_274316 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-12-24_at_12.01_33.jpg' width="768" height="1020" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-12-24_at_11.59_53.jpg"
				length="96862"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>MINAGRI yahurije mu nama y'igitaraganya abashinzwe gahunda zo kuhira </title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/minagri-yahurije-mu-nama-y-igitaraganya-abashinzwe-gahunda-zo-kuhira</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/minagri-yahurije-mu-nama-y-igitaraganya-abashinzwe-gahunda-zo-kuhira</guid>

		<dc:date>2025-12-23T22:01:58Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Minisiteri y’Ubuhinzi n’Ubworozi (MINAGRI), ku wa 23 Ukuboza 2025, yahurije mu nama abatekinisiye b’inzobere mu bikorwa byo kuhira, mu rwego rwo kuziba ibyuho mu nshingano bafite.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>MINAGRI yahurije mu nama y&#8217;igitaraganya abashinzwe gahunda zo kuhira </h1>

			

			

			<div class='spip_document_274305 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/irrigation_summit.jpg' width="2048" height="1536" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu ijambo yatanze mu Nama Nkuru y’Umuryango RPF-Inkotanyi iheruka, Perezida Paul Kagame yabajije impamvu hakiriho ikibazo cy’ibura ry’ibiribwa kandi Leta yarashoye imari nini mu buhinzi.</p>
<p>Yatanze urugero rw’Akarere ka Kayonza mu Ntara y’Iburasirazuba n’Akarere ka Rusizi mu Ntara y’Iburengerazuba, ashimangira ko ari uturere dufite ubushobozi bukomeye mu buhinzi ariko tukavugwamo raporo z’ingaruka z’inzara zihora zigaruka.</p>
<p>Muri Kayonza, haherutse kuvugwa umubyeyi watetse ibitaribwa, kugira ngo abeshye abana ko bari burarire.</p>
<div class='spip_document_274304 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/irrigation_summit_2.jpg' width="2048" height="1536" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Nyuma y&#8217;iyo nkuru, Inama Njyanama y’Akarere yirukanye Meya n’abamwungirije mu ntangiriro z’Ukuboza 2025 bazira imicungire mibi y’ikibazo cy’inzara mu bice byibasirwa n’amapfa, nyamara bishobora kwakira ku buryo bworoshye ibikorwa remezo byo kuhira imyaka.</p>
<p>Perezida Kagame agaruka kuri iki kibazo muri Kongere, yagize ati: “Iyo abayobozi birengagije inshingano zabo, abaturage batakaza icyizere.”</p>
<p>Yabivuze yerekeza kuri Kayonza, aho abaturage baherutse kugaragaza ikibazo gikomeye cy’ibura ry’ibiribwa.</p>
<p>Yvuze ko imiyoborere mibi yatumye abaturage basigara batagira ubufasha bukwiye, avuga ko abayobozi b’inzego z’ibanze batagize icyo bakora ku gihe ngo bakemure ibibazo by’abaturage.</p>
<div class='spip_document_274303 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/irrigation_4.jpg' width="2048" height="1536" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Kuri uyu wa 23 Ukuboza, MINAGRI yateguye inama nyunguranabitekerezo yahuje Minisiteri n’abatekinisiye b’ibikorwa byo kuhira baturutse mu Kigo cy’Igihugu gishinzwe Iterambere ry’Ubuhinzi n’Ubworozi (RAB) ndetse no mu Ishami Rishinzwe Gushyira mu Bikorwa Imishinga ya RAB (SPIU). Iyo nama yasuzumye ishyirwa mu bikorwa ry’imishinga yo kuhira iri gukorwa, igaragaza imbogamizi zihari, inagena n’ingamba zo kuzikemura.</p>
<p>Ni inama yayobowe na Minisitiri w&#8217;Ubuhinzi n&#8217;Ubworozi Dr. Telesphore Ndabamenye, n&#8217;Umunyamabanga wa Leta muri iyo Minisiteri Solange Uwituze i Kigali.</p>
<div class='spip_document_274302 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/irrigation_3.jpg' width="2048" height="1535" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Abayobozi bashimangiye ko ibikorwa byo kuhira ari inkingi y’ingenzi mu guhindura ubuhinzi, kongera ubushobozi bwo guhangana n’imihindagurikire y’ibihe, no gutuma habaho umusaruro w’ibiribwa urambye.</p>
<p>Mu rwego rwo kongera kubazwa inshingano, abakozi bashinzwe imishinga yo kuhira bategetswe gukorera hamwe nk’Itsinda Rihuriweho ry’Igihugu ryo kuhira (Irrigation Task Force).</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/irrigation_3.jpg"
				length="352918"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ibizamini Mpuzamahanga bya PISA bije guteza imbere integanyanyigisho</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ibizamini-mpuzamahanga-bya-pisa-bije-guteza-imbere-integanyanyigisho</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ibizamini-mpuzamahanga-bya-pisa-bije-guteza-imbere-integanyanyigisho</guid>

		<dc:date>2025-12-22T13:23:33Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Kuva muri Mata 2025, u Rwanda rwatangiye kwitabira isuzuma mpuzamahanga mu banyeshuri biga mu mashuri yisumbuye bafite imyaka 15, hagamijwe kwipima bakareba aho uburezi bw’u Rwanda buhagaze mu&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ibizamini Mpuzamahanga bya PISA bije guteza imbere integanyanyigisho</h1>

			

			

			<div class='spip_document_274184 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/dr_bernard_bahati_umuyobozi_mukuru_wa_nesa_avuga_ko_isuzuma_rya_pisa_rizafasha_mu_kuvugurura_uburezi_bw_u_rwanda_photo_nesa_1_.jpg' width="800" height="420" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Muri iri suzuma rizwi nka PISA cyangwa “Programme for International Students Assements” riba rimwe buri myaka itatu, abanyeshuri bahabwa ibizamini bitandukanye birimo gusoma, imibare n’ubumenyingiro, ariko byose bigamije kureba ubushobozi bafite bwo gukemura ibibazo byo mu buzima busanzwe bifashishije amasomo biga.</p>
<p>Impuguke mu burezi zemeza ko ibi bizamini bishobora gutanga icyerekezo gishya cy’uburezi bw’u Rwanda kuko ifasha abarezi n’abategura integanyanyigisho ku kudatekereza kuri porogaramu z’amasomo gusa, kuko ifasha umwana gufata ibyo yize akaba yabikuramo ikintu gifatika cyakemura ibibazo bya sosiyete.</p>
<p>Kubera ko ari gahunda itari isanzwe imenyerewe mu burezi bw’u Rwanda, muri Gicurasi 2024, Mineduc yakoreshe abanyeshuri isuzuma rigiye mu mujyo wa PISA mu rwego rwo kubategurira isuzuma nyir’izina bakoze kuva muri Mata-Nyakanga 2025.</p>
<p>Mu gihe Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Ibizamini n’Ubugenzuzi bw’Amashuri (NESA) kivuga ko hakiri kare ngo gitangaze uko ibyo bizamini byagenze n’uko u Rwanda ruhagaze ku rwego mpuzamahanga, abakoreweho igerageza bavuga ko ibizamini ubwabyo byari byoroshye, ariko bakaba barahuye n’ikibazo cy’uburambe.</p>
<p>Fureri Jean Mfurayase, Umuyobozi wa Lycee de Kigali, ikigo cyakorewemo iryo gererageza, agira ati “Abana bakoze iryo suzuma bambwiye ko ibibazo byari byoroshye kandi bifitanye isano n’ubuzima bwa buri munsi.”</p>
<p>Ariko akagira ati “Ikibazo bahuye na cyo gusa cyari ikibazo cy’igihe, kuko babaza ibibazo byinshi kandi bisaba gutekereza cyane.”</p>
<p>Ni mu gihe bamwe mu banyeshuri bakoreweho igerageza rya PISA, bo bavuga ko itandukaniro ryayo n’ibizamini basanzwe bakora atari ugukomera, ahubwo ari uburyo bw’imibarize.</p>
<p> Aime Safari, umwe muri bo, agira ati: “Kiroroshye kurusha ibizamini byo mu ishuri kuko cyo kidasaba gufata mu mutwe za forumile. Usabwa gutekereza gusa ukareba uko siyansi cyangwa imibare wize bikoreshwa mu buzima busanzwe.”</p>
<p>N’ubwo abakoreweho igerageza rya PISA mu Rwanda bavuga gutyo ariko, umusaruro w’ibihugu by’Afurika byatangiye gukora iryo suzuma, ugaragaza ibindi. Ibihugu nka Maroc, Tunisie, Sénégal na Zambiyi byitabiriye PISA mu myaka ishize byagize amanota ari hasi cyane, ku nshuro yabyo ya mbere, ugereranyije n’impuzandengo y’ibihugu bigize Umuryango Mpuzamahanga w’Ibihugu byiyemeje Ubufatanye n’Iterambere ry’Ubukungu (OECD ).</p>
<p>Nka Sénégal yaje mu myanya ya nyuma ku rwego rw’isi mu gusoma no mu mibare, nubwo yari imaze imyaka ivugurura integanyanyigisho. Naho ibisubizo bya Zambiya mu 2022 byagaragaje icyuho kiri hagati y’imitsindire mu bizamini bya leta n’ubushobozi bwo gukemura ibibazo byo mu buzima busanzwe.</p>
<p>Ibi ntibivuze ko abanyeshuri b’ibi bihugu badafite ubushobozi buhagije mu masomo babazwamo muri PISA, ahubwo byagaragazaga ko integanyanyigisho z’uburezi bwabo zari zigishyira imbere kwiga umunyeshuri afata mu mutwe, akanahabwa imyitozo yo gutsinda ibizamini n’amasomo aremereye mu bumenyi gusa, noneho ugasanga umwanya wo gutekereza ari muto, mu gihe PISA yo yibanda ku gusesengura ikibazo.</p>
<p>Aha ni ho, Fureri Mfurayase agira inama abategura imfashanyigisho y’isomo ry’Ubumenyi Rusange bita General Studies, kujya bategura bashingiye mu mibarize ya PISA, kandi agasaba abarimu gukora ku nguni zose z’ubumenyi igihe barimo kwigisha.</p>
<p>Agira ati “Urebye ni inyito gusa ihinduka, naho ubundi PISA isa na General Studies.”</p>
<div class='spip_document_274183 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-12-22_at_12.11_18_1_.jpg' width="800" height="535" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Umuyobozi Mukuru w’Urwego rushinzwe Ibizamini bya Leta n’Ubugenzuzi bw’Amashuri (NESA), Dr Bernard Bahati, we avuga ko PISA itagamije amanota gusa, ahubwo ari uburyo bwo kubafasha gukomeza kunoza uburezi bw’u Rwanda.</p>
<p>“Usibye amakuru y’isuzuma, PISA ikusanya amakuru, ibyifuzo n’imyumvire by’abanyeshuri,&nbsp;bishobora gutanga umusaruro mwiza&nbsp;watuma habaho&nbsp;kunoza imikorere no guteza imbere uburezi .”</p>
<p>Iri suzuma Mpuzamahanga rya PISA rihurirwamo n’ibihugu birenga 80, rikaba ryaratangijwe n’Umuryango&nbsp;Mpuzamahanga w’Ubukungu, Ubufatanye n’Iterambere&nbsp;(OECD) mu mwaka wa 1997. Mu mwaka wa 2000 ni bwo ryatangiye kujya rikorwa  n’abanyeshuri bafite imyaka 15.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-12-22_at_12.11_18_1_.jpg"
				length="134997"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Igishushanyo mbonera(2050): Nyagatare yiteguye kuba igicumbi cy'ubuhinzi-bworozi?</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/Igishushanyo-mbonera-2050-Nyagatare-yiteguye-kuba-igicumbi-cy-ubuhinzi-bworozi</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/Igishushanyo-mbonera-2050-Nyagatare-yiteguye-kuba-igicumbi-cy-ubuhinzi-bworozi</guid>

		<dc:date>2025-12-18T11:07:00Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Igishushanyo mbonera cy’imikoreshereze y’ubutaka cy’Akarere ka Nyagatare (2023–2050)  kigaragaza ko mu myaka hafi 30 iri imbere, Nyagatare izaba ari akarere k’ubuhinzi n’ubworozi bukataje.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Igishushanyo mbonera(2050): Nyagatare yiteguye kuba igicumbi cy&#8217;ubuhinzi-bworozi?</h1>

			

			

			<div class='spip_document_274021 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/nyagatare-44.jpg' width="700" height="467" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Cyerekana ko Nyagatare izaba ifite ubudahangarwa mu mihindagurikire y’ikirere, ndetse kakanagira urusobe rw’imijyi itunganyije ku buryo kitezweho iterambere ry’Intara y’Iburasirazuba.</p>
<p>Iyo usomye icyo gishushanyo mbonera ku mpapuro ubona ejo hazaza ha Nyagatare hafite icyerekezo gifatika, ariko iyo ugisesenguye byimbitse, usanga ishyirwa mu bikorwa ryacyo rizasaba akazi gakomeye mu gusubiza ibibazo nyamukuru.</p>
<p>Igishushanyo mbonera kigaragaza neza amahirwe Nyagatare ifite. Ifite ubutaka bunini bwera, ibishanga bishobora kwifashishishwa mu kuhira, ndetse n’umubare munini w’amatungo  ku buryo ari n’iya mbere mu Rwanda.</p>
<p>Ni akarere kagenewe gukomeza kuba inkingi y’ubuhinzi n’ubworozi by’igihugu, hifashishijwe ikoranabuhanga rigezweho, guhuza ubutaka, no gushora imari mu nganda zitunganya umusaruro w’ubuhinzi n’ubworozi.</p>
<p>Nyamara icyo  gishushanyo mbonera ubwacyo kigaragaza ko hari imbogamizi zikomeye zishobora kudindiza iri terambere.</p>
<p>Kuhira imyaka biracyari hasi cyane kuko kugeza ubu bikiri kuri 4%, ibintu bigusha abantu mu kaga k’imvura idahagije n’impeshyi ikakaye. Iki gishushanyo kigaragaza kandi ko imigezi n’amasoko y’amazi biri muri ako karere bidahagije mu gukemura ikibazo cy’amazi n’ibiryo by’amatungo, dore ko aniyongera buri munsi                                 <br class='autobr' />
                                                                                                                                                                       bityo hakaba hari impungenge ko iki kibazo gishobora gukomeza kwiyongera bitewe n’ingaruka z’ihindagurika ry’ikirere.</p>
<p>Ibi bigatuma hibazwa niba amakuru ari mu gishushanyo mbonera atavuguruzanya. Nyagatare isabwa kuba igicumbi cy’umusaruro w’ubuhinzi n’ubworozi mu gihe ikunda kuzahazwa n’izuba. Mu gihe rero, muri aka karere hataba ishoramari ryihuse mu kuhira, kubungabunga amazi ndetse hakanakorwa ubuhinzi bujyanye n’imiterere y’ikirere cyaho, iki gishushanyo cyasigara ari inzozi zikabirizwa ku mpapuro gusa.<br class='autobr' />
<strong><br class='autobr' />
Iterambere ry’imijyi na ryo riteganyijwe mu buryo butangiza ibidukikije</strong></p>
<p>Iterambere ry’imijyi y’Akarere ka Nyagatare na ryo hagaragazwa ko rizajyanishwa n’icyerekezo. Igishushanyo mbonera giteganya ko umujyi wa Nyagatare n’utundi duce tw’imijyi tuzagenda twaguka, nyamara kikgahamya ko  kugeza ubu abaturage ba Nyagatare batuye mu mijyi bakiri ku 10% gusa. Iyo urebye ibiteganyijwe n’uko imijyi y’ako karere itekerezwa, ubona neza ko ibikorwa remezo bigenda biguru ntege mu ishyirwa mu bikorwa ry’iki gishushanyo mbonera.</p>
<p>Iki gishushanyo mbonera kigaragaza ko Nyagatare nta mazi ahagije ifite, n’ahari akaba abura bya hato na hato, igice kinini kigifite amashanyarazi adafite ingufu zihagije, imihanda idatunganyije, kandi ikaba itanafite uburyo bw’ imicungire y’imyanda. Ibi bikaba byiyongera ku bibazo byo kubonera amacumbi akwiye kandi ahendutse (affordable housing).</p>
<p>Ibi bigaragaza ko aho Nyagatare iteganya nk’imijyi serivisi z’ibanze zihari zihenze, kandi zikaba zidahagije ku iterambere ry’inganda, bigatera kwibaza uko iyo mijyi izashobora gukurura abashoramari no guhanga imirimo mishya.</p>
<p>Kwaguka kw’imijyi gushobora kuzarenga ubushobozi bw’akarere</p>
<p>Imibare y’imikoreshereze y’ubutaka muri iki gishushanyo mbonera igaragaza ko hari ibyo akarere gakwiye kwitondera hakiri kare.</p>
<p>Urugero, mu gihe cy’imyaka itatu gusa, kuva muri 2015 kugeza muri 2018, ubutaka butuweho mu mijyi bwikubye inshuro zirenga ebyiri buva kuri hkuri kilometero kare 19 bugera kuri kilometero kare zirenga 40.</p>
<p>Uku kwaguka byihuse kwerekana ko imijyi ishobora kuba igenda yagukira mu byaro biyikikije mu buryo budateguwe neza, mu gihe iterambere ryayo ryakabaye rigenzurwa. Mu gihe imyitwarire nk’iyi yakomeza ntihubahirizwe amategeko agenga igenamigambi n’imikoreshereze y’ubutaka, Nyagatare ishobora gutakaza ubutaka bwiza bw’ubuhinzi  kandi ntinashobore kugera ku mijyi myiza kandi ituwemo neza iteganywa n’igishushanyo mbonera cya 2023-2050.<br class='autobr' />
Akarere gafite intege nke kurusha imbaraga zikerekeza mu iterambere</p>
<p>Ku rundi ruhande, iki gishushanyo mbonera kigaragaza ukuri kwinshi mu busesenguzi bw’intege nke z’Akarere ka Nyagatare (SWOT analysis). Ubusanzwe, si kenshi inyandiko za Leta z’igenamigambi zigaragaza intege nke n’ibishobora guteza ibyago mu buryo bweruye.</p>
<p>Nyamara, muri iki gishushanyo mbonera ho bazivuye imuzingo, ariko iziteye kwibaza kurushaho harimo kuba kacyugarijwe n’ibura ry’amacumbi ahagije kandi ahendutse, imibare ikiri hejuru y’igwingira ry’abana, umubare muto w’abakozi bashoboye, kwangirika kw’ibidukikije n’ibikorwa remezo bidahagije.</p>
<p> Ibi bibazo si ibyo kureberwa kuko bishobora kugira ingaruka zikomeye mu ishyirwa mu bikorwa ry’icyerekezo 2050 cya Nyagatare. Kuba akarere kakirangwamo imirire mibi ikabije, nta mashuri y’imyuga ahagije gafite, ndetse n’imibereho rusange ikaba igoye byakagora gukura igenamigambi mu mpapuro rikajya mu bikorwa hakaboneka iterambere rifatika.</p>
<p>Mu gihe kubungabunga ibidukikije n’urusobe rw’ibinyabuzima bigaragazwa nk’ibishobora gufasha Akarere ka Nyagatare gushyira iki gishushanyo mbonera mu bikorwa, na byo biracyasa n’inzozi kuko iki gishushanyo mbonera cyerekana ko, mu gihe muri Nyagatare amashyamba ari make, n’aho aari atemwa cyane bitewe no kuba inkwi n’amakara ari byo bicanwa bisa n’ibikoreshwa na bose muri ako karere. Ibi bishyira mu kaga imigezi kubera isuri.</p>
<p>Nubwo igishushanyo mbonera giteza imbere imicungire irambye y’ubutaka n’imijyi y’icyiciro cya kabiri (secondary cities) ibungabunga ibidukikije, ariko na none kigararaza ko ubushobozi mu mafaranga bukiri buke, kandi nta buryo bufatika bwo kubahisha iyubahirizwa ry’amategeko. Ibi bivuse ko aatabayeho politiki ikomeye y’imicungire y’ibidukikije uyu munsi, iterambere ry’ejo hazaza rishobora kujya riza risa n’irije kwishyura ikiguzi cy’ibiba byangijwe n’imihindagurikire y’ikirere.</p>
<p>Muri rusange, ikijyanye n’ubushobozi bw’imari buke mu gushyira mu bikorwa iki gishushanyo mbonera ntikivugwa cyane, ariko kirakomeye mu gihe ari bwo nkingi ya mwamba. Mu nzego nyinshi—iterambere ry’imijyi, amazi, ingufu, amacumbi, ibidukikije—amagambo “ubushobozi budahagije” aragaruka kenshi. Igishushanyo mbonera gishingira cyane ku bufatanye bwa Leta n’abikorera, abaterankunga, n’ishoramari ry’abikorera, ariko ntigisobanura neza urukurikirane rw’ibikorwa, ibyo gushyira imbere, cyangwa uburyo bwizewe bw’aho amafaranga yo kubikora azaturuka.</p>
<p>Ibyerekezo by’igihe kirekire bisaba icyizere gishingiye ku bikorwa byo mu gihe gito n’iby’ibisaha igihe gihagije; nyamara hatabonetse inzira igaragara hakiri kare yo kubishyira mu bikorwa, icyizere cy’abashoramari n’icy’abaturage gishobora kugabanuka.</p>
<p>Twavuga ko icyerekezo cya Nyagatare cya 2050 atari inzozi zidashoboka, ariko gikwiye kuba gifite ibyo gishingiraho. Igishushanyo mbonera ubwacyo kigaragaza ko ibibazo by’ubutaka, amazi, ubumenyi, ibikorwa remezo, n’imiyoborere biri ku ruhembe mu kugena niba kizashoboka cyangwa kizasigara ari inzozi zanditse ku mpapuro gusa.</p>
<p>Muri urwo rwego, igishushanyo mbonera cya 2050 ntigikiwye gusomwa nk’isezerano ry’ejo hazaza hizewe, ahubwo nk’impuruza.</p>
<p>Nyagatare izagera ku cyerekezo yihaye gusa niba imbogamizi ifite uyu munsi zifashwe mu buryo bwihutirwa, zigashyirwamo ubushobozi buhagije, kandi hagakurikizwa inshingano n’uburyozwe. Bitabaye ibyo, akarere gashobora kugera mu 2050 gafite igishushanyo mbonera cyanditse neza—ariko ubuzima nyabwo bukaba butarigeze bugikurikira.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/nyagatare-44.jpg"
				length="96266"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Uvira mu mayirabiri kubera AFC/M23 yahereje umupira abahuza </title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/uvira-mu-mayirabiri-kubera-afc-m23-yahereje-umupira-abahuza</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/uvira-mu-mayirabiri-kubera-afc-m23-yahereje-umupira-abahuza</guid>

		<dc:date>2025-12-16T12:49:17Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu gitondo cyo kuri uyu wa 16 Ukuboza, abaturage b’i Uvira bakangukiye ku nkuru itunguranye: Ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23) ryatangaje ko ryemera kwikura mu mujyi, ryari ryafashe mu&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Uvira mu mayirabiri kubera AFC/M23 yahereje umupira abahuza </h1>

			

			

			<div class='spip_document_273982 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/44-51.jpg' width="1600" height="1038" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu itangazo ryaryo, AFC/M23 yavuze ko iki cyemezo ari intambwe yonyine yo kubaka icyizere, igamije guha inzira y’amahoro ya Doha amahirwe, n’ubwo yashinje ingabo za Leta ya Congo (FARDC) n’abafatanyabikorwa bazo ibikorwa by’ubushotoranyi.</p>
<p>Abasesenguzi bahise bibaza niba ari intambwe nyakuri igamije kugabanya ubushyamirane, cyangwa ari agahenge ka gisirikare k’igihe gito.</p>
<p>Uvira si umujyi usanzwe. Uherereye ku kiyaga cya Tanganyika, ugahana imbibi n’u Burundi, kandi ni ishingiro ry’ubucuruzi, inzira y’ubutabazi (humanitaire), ndetse n’icyicaro cy’agateganyo cy’ubuyobozi bwa Kivu y’Amajyepfo. Ifatwa ryawo ryihuse ryatumye abaturage benshi bahunga, rinongera impungenge z’uko intambara yaho yakwira mu karere.</p>
<p>Joseph Hakuzwumuremyi, umunyamakuru w’inararibonye n’umusesenguzi wa politiki, yagize ati: “Kwikura muri Uvira ni cyo AFC/M23 yashoboraga gukora neza, kuko kugera i Kinshasa byari bidashoboka. Ariko ababibahatira kubivamo bagomba gutegura uburyo abaturage bazarindwa.”</p>
<p>Albert Rudatsimburwa, undi musesenguzi we yavuze ko uruhare rwa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, cyane cyane Amasezerano ya Washington ku Mahoro n’Iterambere yatangijwe na Perezida Donald Trump, byongera icyizere mu nzira yo kugabanya amakimbirane.<br class='autobr' />
N’ubwo AFC/M23 ivuga ko iri kwikura muri Uvira, ibyo isaba biragoye kubishyira mu bikorwa. Uyu mutwe usaba ko Uvira iba umujyi udafite ingabo, ko FARDC cyangwa imitwe iyifasha bataguma mu mujyi, kandi ko abaturage n’ibikorwaremezo birindwa.</p>
<p>Uku kwikura Uvira kuje mu gihe igitutu mpuzamahanga cyiyongera. AFC/M23 igaragaza ko yitaye ku biganiro bya dipolomasi, igashaka kwiyegereza ubuzima bwa politiki bwemewe, kandi ikirinda kurushaho kwigizwaho ibice ifata.</p>
<p>N’ubwo Doha isezeranya guhagarika imirwano, kurinda abasivili no gutangiza ibiganiro bya politiki, ishyirwa mu bikorwa ryayo riracyari rike.</p>
<p>Kuri ubu, Uvira ihagaze hagati y’impungenge n’icyizere. Intsinzi y’iki cyemezo cyo kwikura mu mujyi kwa AFC/M23 ni inzira y’amahoro izagenwa n’ibizakurikiraho.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/44-51.jpg"
				length="285804"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ibigo by'ubucuruzi birenga 100 byahaniwe amakosa mu masoko ya Leta</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ibigo-by-ubucuruzi-birenga-100-byahaniwe-amakosa-mu-masoko-ya-leta</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ibigo-by-ubucuruzi-birenga-100-byahaniwe-amakosa-mu-masoko-ya-leta</guid>

		<dc:date>2025-12-16T08:29:41Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			U Rwanda rwongereye ubugenzuzi n’ibihano ku masosiyete ananirwa gushyira mu bikorwa imishinga ya Leta, aho byibura amasosiyete 103 yashyizwe ku rutonde rw’abatemerewe gupiganirwa amasoko ya Leta&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ibigo by’ubucuruzi birenga 100 byahaniwe amakosa mu masoko ya Leta</h1>

			

			

			<div class='spip_document_273981 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/construction.jpg' width="1536" height="1024" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Gushyirwa ku rutonde rw’abatemerewe amasoko (blacklisting) bimara kuva ku mezi 12 kugera ku guhagarikwa burundu, bikabuza isosiyete n’abayobozi bayo kwitabira amasoko ya Leta. Iri zamuka ry’ibihano rigaragaza ibibazo bikigaragara mu ishyirwa mu bikorwa ry’imishinga, mu gihe Leta ikomeje gushora imari mu bikorwa remezo, ikoranabuhanga, uburezi n’ubuzima.</p>
<p>Mu masosiyete aherutse guhanwa harimo ARENEX Ltd, yahagaritswe mu masoko ya Leta mu gihe cy’umwaka umwe nyuma yo kunanirwa gushyira mu bikorwa isoko rya miliyoni 30 z’Amafaranga y’u Rwanda yahawe na Kaminuza y’u Rwanda (UR).</p>
<p>Iri ryari isoko ryo gutanga mudasobwa n’ubufatanyabikorwa bwo kuhira imyaka hifashishijwe ikoranabuhanga (irrigation drones). Iyi sosiyete yanaciwe ihazabu ingana na 5 ku ijana by’agaciro k’isoko.</p>
<p>Umuyobozi Mukuru wa ARENEX, Jean Nepomscene Hagenimana, yavuze ko impamvu nyamukuru yabiteye ari ibiciro bitari bihuye n’ukuri ku isoko.</p>
<p>Yagize ati: “Nyuma twasanze mudasobwa n’utudege twari dusabwa byararenze cyane ibiciro twari twashingiyeho dutanga isoko. Ibiciro byagenwe ntibyajyanye n’ibiri ku isoko, bityo ntitwashoboye kubishyira mu bikorwa.”</p>
<p>Mu rundi rubanza rukomeye, RPPA yahagaritse EXTENSION ENGINEERING COMPANY Ltd n’Umuyobozi Mukuru wayo, RITARARENGA Didace, mu gihe cy’imyaka itanu, kubera imikorere mibi mu mirimo yo kubaka no gusana yakozwe ku mushinga w’Ikigo gishinzwe Guteza Imbere Abakora Umwuga w’Amategeko (ILPD). Iki gihano cyashingiye ku Cyemezo No. 589/2021/BD/D cyo ku wa 3 Kamena 2021, hashingiwe ku ngingo ya 176 n’iya 178 z’Itegeko No. 62/2018 rigenga amasoko ya Leta.</p>
<p>Abongera amakosa bahabwa ibihano bikomeye kurushaho. Bizimana Alphonse n’isosiyete ye G&amp;B Investment Group Ltd bahagaritswe burundu nyuma yo guhanwa inshuro ya kabiri, kuko amategeko ateganya ko gusubira mu makosa bituma isosiyete ivanwa burundu mu masoko ya Leta.</p>
<p>Imibare ya RPPA igaragaza ko ishyirwa mu bikorwa ry’ibihano ryiyongereye cyane mu myaka ya vuba. Nubwo amasosiyete arenga 100 yahaniwe mu myaka irindwi ishize, asaga 90 muri yo yahaniwe mu myaka ine ishize gusa. Aha kandi, ibibazo birenga 60 ku ijana—62 muri 103—byatewe no gutanga amakuru atari yo mu nyandiko zo gupiganira amasoko.</p>
<p>Impuguke mu by’amasoko zivuga ko ingaruka z’ibi bibazo zitagarukira ku masosiyete ahanwe gusa. Imishinga inanirwa ituma imihanda, amashuri n’ibigo nderabuzima bitinda kuzura, bigahatira Leta kongera gukoresha amafaranga mu gutangiza imishinga yahagaze.</p>
<p>Theogene Hakizimana, Umuyobozi Mukuru wa HAKIM Ltd, yavuze ko zimwe mu mpamvu z’izi ntege nke zituruka ku kubura isesengura rihagije ku bahawe amasoko.<br class='autobr' />
Yagize ati: “Hari abashoramari bareba gusa gutsinda isoko ntibite ku bwinshi bw’imirimo n’ibisabwa.” Yongeyeho ko gutinda kwishyurwa n’igitutu cy’inyerezwa ry’amafaranga na byo bishobora kubangamira ishyirwa mu bikorwa ry’imishinga.</p>
<p>Umuyobozi Mukuru wa RPPA, Jimmy Christian Byukusenge, yavuze ko ibi bihano bishingiye ku Itegeko No. 031/2022 ryo ku wa 21 Ugushyingo 2022. Yasobanuye ko ibihano birimo guhagarikwa mu masoko ya Leta mu gihe cy’umwaka, gucibwa ihazabu ingana na 5 ku ijana by’agaciro k’isoko, gusesa amasezerano, ndetse no guhagarikwa burundu ku basubira mu byaha bikomeye birimo uburiganya n’ubwumvikane bubi mu masoko.</p>
<p>Yongeyeho ko mbere yo gufata icyemezo icyo ari cyo cyose, RPPA ibanza gukora iperereza no guha uruhande rushinjwa amahirwe yo kwisobanura. Abashoramari bagirwa abere iyo bigaragaye ko kunanirwa kwabo kwatewe n’imbogamizi zatewe n’inzego zabahaye amasoko—nubwo RPPA ivuga ko kugeza ubu nta rubanza na rumwe rwerekanye ibyo.</p>
<p>N&#8217;ubwo uyu muyobozi avuga ibihano kuri batsindira amasokon ariko, na bo bavuga ko ikigo ayobora kijya kigira uruhare mu migendekere mibi y&#8217;amasoko, kandi bo ntibabihanirwe.</p>
<p>Urugero atanga, ni aho batanga isoko batakoze neza inyigo yazo ngo barebe aho ibiciro bihagaze. <br class='autobr' />
Umwe yagize ati "Usanga bakora amakosa ntihagire ubahana, ariko bagahora bahiga ahaherereye ikosa twakoze kugira ngo baduhanishe."</p>
<p>Mu gihe u Rwanda rukomeje urugendo rwo kwihutisha iterambere, uru rutonde rwiyongera rw’abahagaritswe mu masoko ya Leta rutanga ubutumwa busobanutse: gutsinda isoko rya Leta ntibihagije—ubushobozi, ubunyangamugayo n’ishyirwa mu bikorwa ni ngombwa.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/construction.jpg"
				length="335434"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Abadepite b'u Rwanda batsindiye imidali 3 mu Mikino Ihuza Inteko Zishinga Amategeko muri EAC</title>

		<link>https://kigalitoday.com/imikino/indi-mikino/article/abadepite-b-u-rwanda-batsindiye-imidali-3-mu-mikino-ihuza-inteko-zishinga-amategeko-muri-eac</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/imikino/indi-mikino/article/abadepite-b-u-rwanda-batsindiye-imidali-3-mu-mikino-ihuza-inteko-zishinga-amategeko-muri-eac</guid>

		<dc:date>2025-12-08T21:20:24Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Indi mikino
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Abadepite b’u Rwanda, Hon. Germaine Mukabalisa na Hon. Damien Nyabyenda, kuri uyu wa 08 Ukuboza 2025, batsindiye imidali itatu  mu mikino ihuza abagize Inteko Zishinga Amategeko zo mu Muryango&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Abadepite b’u Rwanda batsindiye imidali 3 mu Mikino Ihuza Inteko Zishinga Amategeko muri EAC</h1>

			

			

			<div class='spip_document_273691 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/screenshot_from_2025-12-08_23-06-40.png' width="426" height="550" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mukabalisa yegukanye umudali wa zahabu mu kwirukanka ku ntera ya metero 400, agaragaza imbaraga n’umuvuduko udasanzwe imbere y’abakinnyi bakomeye baturutse mu bindi bihugu byo mu karere. Hon Mukabalisa kandi yegukanye umudali wa bronze mu gusiganwa ku ntera ya metero 100.</p>
<p>Mu kiganiro kigufi na Kigali Today akimara kwegukana iyi midali, Mukabalisa yagize ati“Ndishimye cyane kuko nageze ku ntego yanjye yo guhagararira igihugu cyanjye neza.”</p>
<p>Yavuze ko iyi midali ayikesha ubufasha bunyuranye we na bagenzi be bahawe n’Inteko Ishinga Amategeko y’u Rwanda, burimo guhabwa imyitozo, umwanya uhagije wo kwitoza, ndetse n’ibindi byangombwa byose bibafasha kwitabira iyi mikino.</p>
<div class='spip_document_273690 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/screenshot_from_2025-12-08_23-07-32.png' width="852" height="568" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Asobanura uburyo yasize ibihangange birimo abanya-Kenya bazwiho kwiruka nk’ingeragere, Mukabalisa yagize ati “Icyamfashije ni ubufasha nahawe n’ Inteko iduha ibikenewe byose n&#8217;imyitozo ihagije hamwe no kwiyemeza ntutinye abo muhanganye.”</p>
<p>Mu bagabo, Hon. Nyabyenda Damien yegukanye umudali wa silver mu gusiganwa ku ntera ya metero 400, ashimangira ubushobozi n’umurava w’u Rwanda muri iyo  mikino ihuza inteko zishanga amategeko mu karere.</p>
<div class='spip_document_273689 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/screenshot_from_2025-12-08_23-08-07.png' width="681" height="468" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Iyi Mikino ngarukamwaka igamije guteza imbere ubumwe, ubufatanye n’imibanire myiza hagati y’ibihugu by’akarere biciye mu mikino. Muri iyi mikino imara icyumweru yatangiye ku wa 6 Ukuboza 2025, abadepite b’u Rwanda bazahatana na bagenzi babo bo mu bindi bihugu bya EAC mu mikino nka Volleyball (abagore n’abagabo), Darts, Golf, no gusiganwa (abagore n’abagabo).</p>
<div class='spip_document_273688 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/screenshot_from_2025-12-08_23-09-37.png' width="861" height="572" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_273687 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/screenshot_from_2025-12-08_23-09-12.png' width="861" height="572" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/png/screenshot_from_2025-12-08_23-06-40.png"
				length="411044"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>U Rwanda na Botswana biyemeje ubufatanye mu kuzamura abaturage</title>

		<link>https://kigalitoday.com/politiki/amakuru/article/u-rwanda-na-botswana-biyemeje-ubufatanye-mu-kuzamura-abaturage</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/politiki/amakuru/article/u-rwanda-na-botswana-biyemeje-ubufatanye-mu-kuzamura-abaturage</guid>

		<dc:date>2019-06-28T13:53:20Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Amakuru
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Perezida Paul Kagame wasoje uruzinduko rw’iminsi ibiri rw’akazi yari arimo ku mugoroba wo ku wa 27 Kamena 2019, hamwe na Madame Jeannette Kagame muri Botswana, yagaragaje ko ibihugu byombi&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>U Rwanda na Botswana biyemeje ubufatanye mu kuzamura abaturage</h1>

			

			

			<div class='spip_document_118771 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="80" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/perezida_kagame_na_mugenzi_we_wa_botswana_basangiye_mbere_yo_gusoza_uruzinduko.jpg' width="700" height="519" alt="Perezida Kagame na mugenzi we wa Botswana basangiye mbere yo gusoza uruzinduko" title="Perezida Kagame na mugenzi we wa Botswana basangiye mbere yo gusoza uruzinduko" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Perezida Kagame na mugenzi we wa Botswana basangiye mbere yo gusoza uruzinduko</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Mu ijambo risoza uruzinduko rwe, Perezida Kagame yagize ati “U Rwanda na Botswana dusangiye intego yo guharanira imibereho myiza n’uburumbuke by’abaturage bacu kandi dushimishijwe  no kuba turi hano mu kuzamura ubucuti bwacu n’ubuhahirane bw’ibihugu byombi.”</p>
<p>Muri urwo ruzinduko rwa mbere yari agiriye muri Botswana, yakomeje avuga ko abayobozi b’ibihugu byombi bamaze igihe bakorana mu kureba uko bateza imbere imikoranire mu bintu by’ibanze bizagira uruhare mu guteza imbere imibereho myiza y’abaturage b’ibihugu byombi.</p>
<p>Ati “Sinshidikanya ko tuzagera kuri iyi nshingano y’ingezi kuko (ibihugu byombi) twiyemeje guha umuturage icyo tumugomba, gukorera mu mucyo, gusubiza ibijyanye n’ibyo dushinzwe (accountability) no guha abaturage uruhare mu bikorwa bibateza imbere.”</p>
<div class='spip_document_118772 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/3-655.jpg' width="700" height="460" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Perezida Kagame yavuze kandi ko u Rwanda na Botswana ari ibihugu by’ibinyamuryango nyakuri by’Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe bikaba ngo bizakomeza gukorana mu gufatanya n’ibindi bihugu by’uwo muryango mu guteza imbere Afurika.</p>
<p>Yasoje ashimira uburyo we na Madame Jeannette Kagame bakiriwe muri Botswana anizeza ko bazongera kugenderera iki gihugu mu bihe bidatinze, agira ati “Tuzagaruka kandi turifuza kubona ubucuti n’imikoranire y’ibihugu byombi birushaho gutera imbere.”</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/perezida_kagame_na_mugenzi_we_wa_botswana_basangiye_mbere_yo_gusoza_uruzinduko.jpg"
				length="107116"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Botswana: Madame Jeannette Kagame yasuye ikigo cyita ku bana bafite Kanseri na Virusi itera SIDA</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/muri-afurika/article/botswana-madame-jeannette-kagame-yasuye-ikigo-cyita-ku-bana-bafite-kanseri-na-virusi-itera-sida</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/muri-afurika/article/botswana-madame-jeannette-kagame-yasuye-ikigo-cyita-ku-bana-bafite-kanseri-na-virusi-itera-sida</guid>

		<dc:date>2019-06-28T12:28:26Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Muri Afurika
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Madame Jeannette Kagame na Madame Neo Masisi, umugore wa Perezida wa Botswana, ku wa 27 Kamena 2019, basuye ibikorwa by’umuryango Botswana-Baylor wita ku bana n’ingimbi barwaye Kanseri n’abafite&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Botswana: Madame Jeannette Kagame yasuye ikigo cyita ku bana bafite Kanseri na Virusi itera SIDA</h1>

			

			

			<div class='spip_document_118766 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="66" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/madame_jeannette_kagame_na_mugenzi_we_wo_muri_botswana_basangira.jpg' width="700" height="730" alt="Madame Jeannette Kagame na mugenzi we wo muri Botswana basangira" title="Madame Jeannette Kagame na mugenzi we wo muri Botswana basangira" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Madame Jeannette Kagame na mugenzi we wo muri Botswana basangira</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Mu bikorwa basuye harimo ikigo “Botswana-Baylor Children’s Clinical Center of Excellence”, giha serivisi z’ubuvuzi abana n’ingimbi bafite virusi itera Sida n’abarwaye kanseri.</p>
<p>Madame Jeannette Kagame yanasuye isomero ry’ingimbi n’icyumba cya mudasobwa biri muri icyo kigo, ndetse aboneraho no kuganiriza abana bagikurikiranirwamo.</p>
<p>Uretse kwita ku bana n’ingimbi, iki kigo giherereye i Gaborone muri Botswana kinatanga serivisi ku miryango y’abana bafite ubwandu bw’agakoko gatera Sida.</p>
<p>Ikigo “Baylor Children’s Clinical Center of Excellence” cyubatswe na Leta ya Botswana ku bufatanye n’abikorera bo muri Botswana ndetse n’Ishuri  ry’Ubuvuzi rya Baylor muri icyo gihugu, binyuze mu mushinga w’iryo shuri wo gukurikirana abana bafite ubwandu bwa Virusi itera Sida, “Baylor International Pediatric AIDS Initiative (BIPAI)”, watangiye muri Kamena 2003.</p>
<div class='spip_document_118767 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="133" data-legende-lenx="xxx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/madame_jeannette_kagame_na_mugenzi_we_basobanurirwa_ibikorerwa_mu_kigo_cya_botswana-baylor_children_s_clinical_centre_of_excellence.jpg' width="700" height="466" alt="Madame Jeannette Kagame na mugenzi we basobanurirwa ibikorerwa mu kigo cya Botswana-Baylor Children's Clinical Centre of Excellence" title="Madame Jeannette Kagame na mugenzi we basobanurirwa ibikorerwa mu kigo cya Botswana-Baylor Children's Clinical Centre of Excellence" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Madame Jeannette Kagame na mugenzi we basobanurirwa ibikorerwa mu kigo cya Botswana-Baylor Children&#8217;s Clinical Centre of Excellence</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Botswana Baylor ni umwe mu miryango y’abagiraneza yemewe muri Botswana ukorera mu bitaro by’icyitegererezo bya kaminuza byitwa  “Princess Marina Hospital”.</p>
<p>Mu ntego za Botswana Baylor harimo kubaka ahazaza haha abana bose amahirwe yo kubaho igihe kirekire n’ubuzima bwiza, binyuze mu kubaha serivisi nziza z’ubuzima,uburezi no gukora ubushakashatsi mu by’ubuzima.</p>
<p>Muri serivisi iki kigo gitanga harimo ubuvuzi bw’abana, ubushakashatsi, umushinga wo kuvura abana barwaye igituntu n’abafite ubwandu bwa Virusi itera Sida, isanamutima n’ubujyanama, kwigisha ibijyanye n’imirire myiza, gusuzuma no kuvura kanseri, kwigisha ndetse no gutanga amahugurwa.</p>
<div class='spip_document_118768 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="147" data-legende-lenx="xxx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/madame_jeannette_kagame_aganira_na_madame_neo_masisi_baganira_n_urubyiruko_mu_kigo_cyita_ku_rubyiruko_rufite_virusi_itera_sida_n_abarwaye_kanseri.jpg' width="700" height="525" alt="Madame Jeannette Kagame aganira na Madame Neo Masisi baganira n'urubyiruko mu kigo cyita ku rubyiruko rufite virusi itera SIDA n'abarwaye kanseri" title="Madame Jeannette Kagame aganira na Madame Neo Masisi baganira n'urubyiruko mu kigo cyita ku rubyiruko rufite virusi itera SIDA n'abarwaye kanseri" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Madame Jeannette Kagame aganira na Madame Neo Masisi baganira n&#8217;urubyiruko mu kigo cyita ku rubyiruko rufite virusi itera SIDA n&#8217;abarwaye kanseri</strong></div></div>
</figure>
</div><div class='spip_document_118770 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="152" data-legende-lenx="xxx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/madame_jeannette_kagame_yari_kumwe_n_umuyobozi_mukuru_wa_imbuto_foundation_sandrine_umutoni_ubwo_basobanurirwaga_ibikorwa_by_umuryango_botswana-baylor.jpg' width="700" height="466" alt="Madame Jeannette Kagame yari kumwe n'Umuyobozi mukuru wa Imbuto Foundation Sandrine Umutoni ubwo basobanurirwaga ibikorwa by'umuryango Botswana-Baylor" title="Madame Jeannette Kagame yari kumwe n'Umuyobozi mukuru wa Imbuto Foundation Sandrine Umutoni ubwo basobanurirwaga ibikorwa by'umuryango Botswana-Baylor" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Madame Jeannette Kagame yari kumwe n&#8217;Umuyobozi mukuru wa Imbuto Foundation Sandrine Umutoni ubwo basobanurirwaga ibikorwa by’umuryango Botswana-Baylor</strong></div></div>
</figure>
</div><div class='spip_document_118769 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="104" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/abandi_bari_batumiwe_basangiye_ku_meza_banakirwa_na_perezida_dr_mokgweetsi_masisi_na_madame_neo_masisi.jpg' width="700" height="484" alt="Abandi bari batumiwe basangiye ku meza banakirwa na Perezida Dr Mokgweetsi Masisi na Madame Neo Masisi" title="Abandi bari batumiwe basangiye ku meza banakirwa na Perezida Dr Mokgweetsi Masisi na Madame Neo Masisi" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Abandi bari batumiwe basangiye ku meza banakirwa na Perezida Dr Mokgweetsi Masisi na Madame Neo Masisi</strong></div></div>
</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/madame_jeannette_kagame_yari_kumwe_n_umuyobozi_mukuru_wa_imbuto_foundation_sandrine_umutoni_ubwo_basobanurirwaga_ibikorwa_by_umuryango_botswana-baylor.jpg"
				length="111384"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Imiryango n'Imidugudu irasabwa guhagurukira ikibazo cy'inda ziterwa abangavu</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubuzima/urusobe-rw-ubuzima/article/imiryango-n-imidugudu-irasabwa-guhagurukira-ikibazo-cy-inda-ziterwa-abangavu</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubuzima/urusobe-rw-ubuzima/article/imiryango-n-imidugudu-irasabwa-guhagurukira-ikibazo-cy-inda-ziterwa-abangavu</guid>

		<dc:date>2019-06-27T03:17:53Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Urusobe rw'ubuzima
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Bamwe mu bafatanyabikorwa b’Umuryango Imbuto Foundation mu rugamba rwo guhangana n’ikibazo cy’abangavu baterwa inda barasaba ko gahunda yo gukumira ko abangavu bakomeza guterwa inda zashingira ku&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Imiryango n’Imidugudu irasabwa guhagurukira ikibazo cy’inda ziterwa abangavu</h1>

			

			

			<div class='spip_document_118664 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="45" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/abitabiriye_inama_bafashe_ifoto_y_urwibutso.jpg' width="700" height="298" alt="Abitabiriye inama bafashe ifoto y'urwibutso" title="Abitabiriye inama bafashe ifoto y'urwibutso" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Abitabiriye inama bafashe ifoto y&#8217;urwibutso</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Babisabye ku wa 26 Kamena 2019, ubwo Umuryango  Imbuto Foundation  wagaragazaga raporo y’umushinga w’intangiriro wo kureba uko ikibazo cyo gutera abangamvu inda cyakumirwa no kureba uko abamaze gutwita bafashwa kugira ngo batongera guterwa izindi nyamara na bo ari abana baba bagiye kurera abandi bana.</p>
<p>Shafiga Murebwayire, umwe mu bitabiriye iyo nama akaba n’umukozi w’Urwego rw’Igihugu rw’Ubugenzacyaha (RIB), avuga ko ibizamini-ngaragazasano (DNA) bikorerwa abana baba barafashwe ku ngufu usanga bigaragaza ko abenshi muri abo bana iyo babajijwe ababateye inda babeshya.</p>
<p>Agira ati “Hari ikibazo gikomeye, abana bafite ikibazo cyo gutinya abo mu miryango yabo ku buryo iyo dufashe DNA z’abantu 50 tukazipima dusanga ari umwe wavugishije ukuri. Abandi bose barabeshya.”</p>
<p>Murebwayire avuga ko ariko unahereye ku mibare igaragara, imiryango ikwiye kwegerwa hakiri kare ikaganirizwa noneho hagira umwana uterwa inda ababyeyi bakabibazwa, abaturanyi babibonye bakabihishira na bo bakabibazwa ndetse n’ubuyobozi bw’umudugudu.”</p>
<p>Marcel Rutagarama, umunyamakuru w’Ikigo cy’Igihugu cy’Itangazamakuru (RBA), na we wari witabiriye ibyo biganiro, avuga ko izi gahunda zishingiye ku muryango no ku mudugudu ari bwo zatanga umusaruro.</p>
<p>Agira ati “Mu mudugudu iyo televiziyo yibwe bucya mu gitondo yabonetse byanga bikunda, bishoboka bite ko mu mudugudu uwateye umwana inda tumubura bikarinda birangira?”</p>
<p>Iki kibazo gikomeje kubera umuryango nyarwanda ihurizo, ndetse mu bukangurambaga butandukanye inzego zinyuranye zikaba zikivugaho ariko nyamara imibare igakomeza kwiyongera aho kugabanuka. Ni cyo cyatumye Umuryango Imbuto Foundation, ku bufatanye na Ishami rya Loni rishinzwe Abaturage (UNFPA) wiyemeza gutanga umusanzu mu kugishakira umuti urambye.</p>
<p>Geraldine Umutesi, umuyobozi wungirije wa Imbuto Foundation, agira ati “Mu bukangurambaga butandukanye abantu bagiye bavuga bati ‘ni ikibazo, ni ikibazo’ ariko twe turicara tuti ‘ko twese tuvuga ko ari ikibazo ni iki cyakorwa?”</p>
<p>Umutesi avuga ko nyuma yo kwibaza ku musanzu umuryango Imbuto Foundation watanga kuri iki kibazo,  wasanze ukwiye mu nzira eshatu zirimo gukumira ko abana batera inda cyangwa bagatwita, kwita ku bamaze guterwa inda n’abana baziteye ndetse no kureba icyo umuryango nyarwanda wakora mu gusubiza iki kibazo mu buryo burambye.</p>
<p>Agira ati “Icya mbere ni uko abantu bahabwa ubumenyi n’ubushobozi, ababyeyi bakaganirizwa ku buzima bw’imyororokere no kumenya abana babo bakabaha umwanya hanyuma hakabaho no kumenya kwita ku bamaze gutwara inda n’abaziteye (iyo tubabonye) tukabaganiriza kugira ngo ubutaha atazatera inda atabishaka.”</p>
<div class='spip_document_118665 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/2-735.jpg' width="700" height="466" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Uyu mushinga w’ibanze (pilot project), Umuryango Imbuto Foundation ku bufatanye n’Ishami rya Loni ryita ku Baturage (UNFPA) n’Akarere ka Rubavu, bawukoreye ku bangavu 175 batewe inda muri ako karere ndetse n’ababyeyi babo hagamijwe kureba ko watanga umusaruro ngo ugezwe mu gihugu hose.</p>
<p>Mu bikorwa byibanzweho muri uyu mushinga watangiye muri Mata 2017, harimo ubukangurambaga bugamije kubafasha guhindura imyumvire, kumenya serivise bagenerwa no kumenya aho zitangirwa kandi bakazihabwa ndetse no kurinda abana gutwita imburagihe.</p>
<p>Mark Bryan Schreiner, Umuyobozi wa UNFPA mu Rwanda, avuga ko amasomo bakuye mu igerageza ry’uyu mushinga yaberetse ko ushobora no kwifashishwa mu gihugu hose mu rwego rwo gufasha abangavu batewe inda no kurinda ko hari abandi bakongera kuziterwa batarageza igihe.</p>
<p>Agira ati “Bamwe mu bana b’abakobwa bari barihebye bafashijwe kubona imirimo, abandi bashobora gusubira mu buzima busanzwe mu miryango yabo, ndetse hari n’abasubiye mu ishuri. Hari kandi na bamwe mu bateye abana inda bashyikirijwe ubutabera n’ubwo bakiri bakeya.”</p>
<p>Raporo y’Imibereho n’Ubuzima bw’Abaturage (DHS) ikorwa n’Ikigo cy’igihugu cy’ibarurishamibare (NISR) igaragaza ko umukobwa umwe kuri batanu ajya kugeza imyaka 19 yarabyaye mu gihe Komisiyo y’Igihugu y’Abana (NCC) ivuga ko  icyegeranyo cya 2015 kigaragaza ko abana 7.3% babyaye.</p>
<p>Mu gihe ikindi cyegeranyo kigaragaza uko abana batewe inda gitegerejwe muri 2020, Dr Claudine  Uwera Kanyamanza, Umunyamabanga Nshingwabikorwa wa NCC, avuga ako iyi mibare ari mito kuko ituruka ku mavuriro kandi hakaba hari benshi batajya kwa muganga.</p>
<p>Ati “Imibare ni minini kurenza iyi mwumva kuko tuyikura kwa muganga n’ubu hari iyo bagenda baduha ariko hari benshi batajya kwa muganga.”</p>
<p>Dr Kanyamanza avuga ko ikibazo cy’abangavu baterwa inda ari ikibazo ahanini kijyanye n’indangagaciro zitangwa mu miryango, bityo hakaba hakwiye kwitabwa cyane ku burere umwana ahererwa mu muryango, mu nshuti ze ndetse no ku mashuri.</p>
<p>Kanyamanza kandi yasabye ko habaho guhuza ibikorwa mu bafatanyabikorwa mu buzima bw’imyororokere no gukumira ikibazo cy’inda ziterwa abangavu, bagira gahunda ihamye bagahuza ibikorwa ku buryo uyu mushinga wa Imbuto Foundation wo kuzitira iterwa inda ry’abangavu no kwita ku bamaze kuziterwa kugira ngo bitazasubira.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/abitabiriye_inama_bafashe_ifoto_y_urwibutso.jpg"
				length="110688"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>RwandAir iratangira ingendo i Tel Aviv muri Israel</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubukerarugendo/ahantu/article/rwandair-iratangira-ingendo-i-tel-aviv-muri-israel</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubukerarugendo/ahantu/article/rwandair-iratangira-ingendo-i-tel-aviv-muri-israel</guid>

		<dc:date>2019-06-24T13:04:09Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ahantu
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Kuva mu ijoro ryo kuri uyu wa 25 Kamena 2019 ku i saa sita n’igice, Abanyarwanda n’abaturarwanda bakunda gusura ubutaka butagatifu muri Israel barasubizwa kuko RwandAir, ikompanyi y’u Rwanda ikora&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>RwandAir iratangira ingendo i Tel Aviv muri Israel</h1>

			

			

			<div class='spip_document_118562 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="46" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/rwandair-6.jpg' width="700" height="392" alt="RwandAir iratangira ingendo zijya i Tel Aviv" title="RwandAir iratangira ingendo zijya i Tel Aviv" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>RwandAir iratangira ingendo zijya i Tel Aviv</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Mu gihe urugendo rwa mbere rwa RwandAir i Tel Aviv rukorwa muri iri joro, biteganyijwe ko izajya ijya i Tel Aviv gatatu mu cyumweru, ni ukuvuga ku wa kabiri, ku wa kane no ku wa gatandatu.</p>
<p>Ni ingendo zizajya zikorwa hifashishijwe indege yo mu bwoko bwa Boeing 737-800NG ifite imyanya 154, harimo imyanya 16 y’icyubahiro (Business class) n’imyanya 138 ahasanzwe (Economy class).</p>
<p>Mu gihe I Tel Aviv habaye ahantu ha 29 RwandAir ikorera ingendo ku isi, Umuyobozi wa RwandAir, Yvonne Makolo, ku rubuga rw’iyi kompanyi y’indege, yatangaje ko bizaba igisubizo ku bakunda gusura ubutaka butagatifu muri Israel.</p>
<p>Agira ati “Kongera Tel Aviv mu ngendo zacu biri mu mugambi mugari dufite wo guhuza u Rwanda n’isi. Tel Aviv ni umwe mu mijyi iyoboye isi mu ikoranabuhanga, tukaba twiteguye gutangira gutwara abakorerayo ubucuruzi ndetse na ba mukerarugendo bajya muri Israel gusura Ubutaka Butagatifu.”</p>
<p>Akomeza agira ati “Ni amahirwe akomeye yo koroshya ingendo no kongerera imbaraga umubano w’u Rwanda na Israel.”</p>
<p>Ambasaderi wa Israel mu Rwanda, Ron Adam, umwe muri bari bugende muri iyi ndege, yanditse kuri Twitter ye ati “Mfite amashyushyu menshi yo kujyana na RwandAir mu rugendo rwayo rwa mbere i Tel Aviv.”</p>
<p>Ingendo za RwandAir i Tel Aviv ku kibuga cya Ben Gurion Airport muri Israel, mu Burasirazuba bwo Hagiti, zije ziyongera ku za Dubai muri icyo gice cy’isi.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/rwandair-6.jpg"
				length="92400"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>U Rwanda mu nzira zo kumenya niba peteroli rufite ishobora gucukurwa</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubukungu/iterambere/article/u-rwanda-mu-nzira-zo-kumenya-niba-peteroli-rufite-ishobora-gucukurwa</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubukungu/iterambere/article/u-rwanda-mu-nzira-zo-kumenya-niba-peteroli-rufite-ishobora-gucukurwa</guid>

		<dc:date>2019-06-21T09:58:02Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Iterambere
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Ikigo cy’Igihugu gishinzwe ibijyanye n’ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro, peteroli na gaz (RMB) kiratangaza ko uyu mwaka wa 2019 uzarangira kimenye niba peteroli iri mu Rwanda ihagije ku buryo&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>U Rwanda mu nzira zo kumenya niba peteroli rufite ishobora gucukurwa</h1>

			

			

			<div class='spip_document_118461 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="77" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/gucukura_peteroli_bisaba_ikoranabuhanga_ritoroshye.jpg' width="700" height="451" alt="U Rwanda na rwo rushobora kwinjira mu mubare w'ibihugu bicukurwamo Peteroli" title="U Rwanda na rwo rushobora kwinjira mu mubare w'ibihugu bicukurwamo Peteroli" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>U Rwanda na rwo rushobora kwinjira mu mubare w&#8217;ibihugu bicukurwamo Peteroli</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Umuyobozi wa RMB, Francis Gatare, avuga ko ubushakashatsi bwatangiye gukorwa mu myaka ine ishize bugaragaza ko mu Rwanda hari peteroli mu Kiyaga cya Kivu no mu duce dukikije Pariki y’Igihugu ya Nyungwe igisigaye akaba ari ukumenya ingano y’iyo peteroli.</p>
<p>Aganira na Kigali Today ku wa 19 Kamena 2019, Gatare yagize ati “Dukomeje gushakisha uduce twaba turimo peteroli mu Rwanda dushobora kwiyongera ku Kiyaga cya Kivu n’uduce dukikije Nyungwe kuko ho ubushakashatsi bwatangiye mu myaka ine ishize bwamaze kugaragara ko ihari.”</p>
<p>Gatare avuga ko bidasubirwaho bamaze kubona ko mu Kivu no mu duce dukikije Nyungwe bamaze kubona ko harimo peteroli, uyu mwaka ukaba uzarangira bamaze kumenya imiterere n’ingano bya peteroli ihari.</p>
<p>Agira ati “Nitumara kumenya ingano ya peteroli dufite ubwo hazaba hakurikiyeho igerageza ryo gucukura kugira ngo turebe ko twayigeraho hagamijwe kureba ko mu minsi iri imbere twatangira ubucukuzi bwa peteroli nyirizina.”</p>
<div class='spip_document_118462 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="77" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/francis_gatare_uyobora_ikigo_gifite_iby_ubucukuzi_bwa_peteroli_mu_nshingano.jpg' width="700" height="525" alt="Francis Gatare uyobora ikigo gifite iby'ubucukuzi bwa Peteroli mu nshingano" title="Francis Gatare uyobora ikigo gifite iby'ubucukuzi bwa Peteroli mu nshingano" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Francis Gatare uyobora ikigo gifite iby&#8217;ubucukuzi bwa Peteroli mu nshingano</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Mu gihe u Rwanda rukomeje kureba niba koko mu kiyaga cya Kivu no mu nkengero zacyo hari peteroli, nyuma yo kuvumbura peteroli muri Uganda umwaka ushize, abashakashatsi bahamya ko muri aka karere k’ibiyaga bigari hashobora kuba hari peteroli ibihugu bigatuyemo bishobora kuba bihuriyeho.</p>
<p>Raporo y’Umuryango w’Ibihugu bya Afurika y’Iburasirazuba (EAC) yashyizwe ahagaragara mu nama ya karindwi y’uyu muryango ivuga ku bushakashatsi bwa peteroli mu karere (EAPCO) yabereye mu Rwanda muri Gicurasi 2016, igaragaza ko mu bihugu bya EAC havumbuwe peteroli tubarirwa muri miliyari 2 na miliyoni 300 ishobora gucukurwa.</p>
<p>Muri Kamena 2016, u Rwanda rwasohoye itegeko rigenga ubushakashatsi kuri peteroli n’imicukurire yayo mu Rwanda hagamijwe guteganya igenzura ry’imirimo ijyana na peteroli igihe bazaba batangiye kuyicukura.</p>
<p>Iri tegeko riteganya ko ubushakashatsi kuri peteroli buzamara imyaka itatu naho kompanyi yakwifuza kuyicukura igahabwa icyangombwa kimara imyaka 25.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/gucukura_peteroli_bisaba_ikoranabuhanga_ritoroshye.jpg"
				length="116635"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Abanyeshuri bose bakwiye kwiga imibare hatitawe ku mashami bigamo -PM Ngirente</title>

		<link>https://kigalitoday.com/uburezi/ibikorwa-by-uburezi/article/abanyeshuri-bose-bakwiye-kwiga-imibare-hatitawe-ku-mashami-bigamo-pm-ngirente</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/uburezi/ibikorwa-by-uburezi/article/abanyeshuri-bose-bakwiye-kwiga-imibare-hatitawe-ku-mashami-bigamo-pm-ngirente</guid>

		<dc:date>2019-06-20T13:54:18Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ibikorwa by'uburezi
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Minisitiri w’Intebe Edouard Ngirente avuga ko kugira ngo abana b’Abanyafurika bagere ku rwego rwo kwiga amashuri makuru bafite imitekerereze ishobora gusesengura ibibazo Afurika ifite, hakwiye&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Abanyeshuri bose bakwiye kwiga imibare hatitawe ku mashami bigamo -PM Ngirente</h1>

			

			

			<div class='spip_document_118448 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="76" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/pm_1.jpg' width="700" height="418" alt="Minisitiri w'Intebe Ngirente asanga abanyeshuri bose bakwiye kwiga imibare" title="Minisitiri w'Intebe Ngirente asanga abanyeshuri bose bakwiye kwiga imibare" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Minisitiri w&#8217;Intebe Ngirente asanga abanyeshuri bose bakwiye kwiga imibare</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ibi Minisitiri w’Intebe Ngirente yabivugiye mu muhango wo gutangiza inama ya 10 y’Impuzamakaminuza yo mu Burasirazuba bwa Afurika (IUCEA) irimo kubera i Kigali kuva kuri uyu wa 20-21 Kamena 2019.</p>
<p>Yagize ati “Tugomba gukora ku buryo abana barangiza amashuri abanza baba bafite ubumenyi bw’ibanze mu mibare naho abarangiza amashuri yisumbuye bakaba bazi bihagije imibare ibafasha mu buzima bwa buri munsi hatitawe ku mashami baba biga.”</p>
<p>Yakomeje agira ati “Tugomba gufata imibare nk’ubumenyi bufasha abanyeshuri bacu gukura mu mitekerereze ibafasha gusesengura ibibazo bihari.”</p>
<p>Mu gihe abitabiriye iyo nama banafunguye Ikigo cy’Ubushakashatsi mu Mibare muri Afurika y’Uburasirazuba “East African Centre for Mathematical Research”, Minisitiri Ngirente yavuze ko yizera ko kizafasha mu kuzamura imitekerereze y’Abanyafurika, kigaha abarimu umwanya wo gukurikirana abanyeshuri kandi bakabakundisha imibare bakiri bato.</p>
<p>Yasabye IUCEA kandi gushyiraho ibyangombwa bisobanutse buri kaminuza yagombye kuzuza kugira ngo yemererwe kwigisha imibare, hagamijwe gutuma izo kaminuza zirushaho kugirirwa icyizere ku rwego mpuzamahanga.</p>
<p>Ati “Nta kaminuza yakagombye kwemererwa kwigisha imibare itujuje ibisabwa by’ibanze kuko byatesha agaciro ireme ry’uburezi bwacu.”</p>
<p>Yakomeje avuga ko amashuri agomba gufata inshingano zo gukora kuburyo Afurika igera ku ntego yihaye zo kongera ireme ry’uburezi no guharanira kuba indashyikirwa muri byose, bityo asaba za kaminuza gukora ku buryo zuzuza ibisabwa ku rwego mpuzamahanga kandi agahora azirikana ko “ireme ry’abanyeshuri rushingira ku ireme ry’ababigisha”.</p>
<p>Nubwo ahamya ko hari intambwe yatewe mu gukoresha ikoranabuhanga mu burezi muri Afurika, Minisitiri w&#8217;Intebe Ngirente yavuze ko Afurika ikwiye guhindura imyumvire mu buryo bwihuse ikarushaho kuyoboka ikoranabuhanga mu nzego zose z’uburezi haba mu kwigisha, mu kwiga, mu bushakashatsi, mu miyoborere ndetse n’ibindi.</p>
<p>Yagize ati “Mu mpinduka zishingiye ku ikoranabuhanga mu burezi, abayobozi za kaminuza bakwiye kugira uruhare runini bitewe n’impinduka zikomeye zigenda ziza, icyuho biteza ndetse n’imbaraga izo mpinduka zisaba mu guhindura abagitsimbaraye ku mikorere ya kera.”</p>
<p>Minisitiri w&#8217;Intebe Ngirente akabivugira ko impinduka zisaba amavugurura mu bigo, zijyana no gutanga ibisabwa haba mu bakozi no mu bushobozi.</p>
<p>Kugira ngo bigerweho, yasabye abitabiriye iyo nama ko mu biganiro bazagirana bazanarebera ku bunararibonye bw’ahandi ku isi, aho ikoranabuhanga mu mashuri ririmo kuzamura imyigishirize.</p>
<div class='spip_document_118450 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/pm_2.jpg' width="700" height="392" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/pm_1.jpg"
				length="76387"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Gutunganya ubusitani, akazi kinjiriza menshi abagakora </title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/article/gutunganya-ubusitani-akazi-kinjiriza-menshi-abagakora</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/article/gutunganya-ubusitani-akazi-kinjiriza-menshi-abagakora</guid>

		<dc:date>2019-06-18T14:26:04Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Amakuru
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Muri 2004, Hamiss Mudenge, umusaza wo mu kigero cy’imyaka nka 60, yagiye kwaka akazi ko gukora mu buhumbikiro (pepinier) y’indabo, ibiti bitandukanye n’imbuto byifashishwa mu gutunganya ubusitani&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Gutunganya ubusitani, akazi kinjiriza menshi abagakora </h1>

			

			

			<div class='spip_document_118354 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="40" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ibiti_by_imitako_birahenda_muri_kigali.jpg' width="700" height="466" alt="Ibiti by'imitako birahenda muri Kigali" title="Ibiti by'imitako birahenda muri Kigali" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Ibiti by&#8217;imitako birahenda muri Kigali</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Mudenge avuga ko mu myaka umunani yamaranye n’umukoresha we, yagendaga yitegereza umubare w’amafaranga yinjiza dore ko uretse gutunganya imirima y’ingemwe no kuzitaho azivomerera anazikorera mu buryo butandukanye yananyuzagamo akakira abakiriya.</p>
<p>Agira ati “Ni njye na we gusa twabaga muri iyo pepeniyeri. Uru rurabo ubona rwonyine (yerekana umuhate) twarugurishaga ibihumbi bitanu (5,000FRW), yashoboraga no kwinjiza miliyoni 10FRW ku kwezi.”</p>
<p>Mu 2010, nyuma yo kubona ko umukoresha we yinjizaga amafaranga menshi akamuha intica ntikize, dore ko amenshi yacaga mu ntoki za Mudenge kuko umukoresha we ngo yari afite akandi kazi, Mudenge yahisemo gutangira iye pepeniyeri mu gishanga kiri ku muhanda mugari hagati ya Nyaratarama na Kibagabaga.</p>
<p>Muri pepeniyeri ya Mudenge harimo amoko arenga 60 indabo n’ibiti kandi ururabo rumwe arugurisha kuva ku mafaranga 500 kugeza ku bihumbi bitatu (3,000FRW) bitewe n’ubwoko bwarwo naho ibiti bye bikaba byiganjemo iby’imbuto kimwe akakigurisha hagati ya 1,500FRW na 3,000FRW.</p>
<p>Nubwo avuga ko bigoye kumenya amafaranga akorera ku munsi bitewe n’uko abakiliya bataza ku buryo buhoraho, Mudenge avuga ko iyo umunsi wagenze neza hari ubwo ashobora kubona ibihumbi 150FRW ku munsi ariko hakaba n’igihe yirenza iminsi itatu nta faranga na rimwe yijinje.</p>
<div class='spip_document_118355 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="78" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/mudenge_afite_ubuhumbikiro_bw_indabo_n_ibiti_by_imitako_bumwinjiriza_akayabo.jpg' width="700" height="466" alt="Mudenge afite ubuhumbikiro bw'indabo n'ibiti by'imitako bumwinjiriza akayabo" title="Mudenge afite ubuhumbikiro bw'indabo n'ibiti by'imitako bumwinjiriza akayabo" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Mudenge afite ubuhumbikiro bw&#8217;indabo n&#8217;ibiti by&#8217;imitako bumwinjiriza akayabo</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Agira ati “Ibyo gucuruza ingemwe ni nka butiki kuko hari ubwo n’umukiliya aza ari umwe akagusigira ibihumbi 150FRW ubundi ukamara iminsi uhirirwa nta n’ukubaza igiciro.”</p>
<p>Mu myaka ibarirwa muri itanu amaze yikorera acuruza ingemwe z’indabo n’ibiti byo mu busitani, Mudenge avuga ko amaze kwiyubakira inzu ifite agaciro nk’aka miliyoni 20FRW i Bumbogo mu Karere ka Gasabo, akaba ashobora gutunga umuryango we w’abantu umunani no kwishyurira abana be batatu amafaranga y’ishuri n’ibikoresho, ndetse we n’umugore we bakazigama ibihumbi 70FRW mu bimina no muri banki buri cyumweru.</p>
<div class='spip_document_118356 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="24" data-legende-lenx=""
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/mudenge_mu_buhumbikiro.jpg' width="700" height="466" alt="Mudenge mu buhumbikiro" title="Mudenge mu buhumbikiro" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Mudenge mu buhumbikiro</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Agira ati “N’umugore wanjye ni byo akora, we abumba amavaze (ibibumbano bashyiramo indabo) kandi tuba muri banki mu Gakinjiro n’I Remera ziba zidusaba amafaranga buri cyumweru.”</p>
<p>Kuri pepeniyeri ya Mudenge twahahuriye n’umukiriya washatse ko tumwita Papa Kévin, aje gushaka indabo zo gushyira mu busitani.</p>
<p>Papa Kévin uvuga ko akunda ubusitani cyane kuko yabaye mu bihugu bitandukanye birimo ibyo muri Afurika y’Iburengerazuba na Oseyaniya, avuga ko mu busitani bw’iwe harimo ibiti byigangemo imikindo n’indabo, bukaba bumaze kumutwara abarirwa mu bihumbi 300FRW.</p>
<p>Agira ati “Nk’indabo n’ibiti birimo bimaze kuntwara 200FRW, abakozi ibihumbi 100FRW kandi ubwo nawe urabyumva no kubwitaho ngo bukure bizantwara andi.</p>
<p><strong>Hobe Nshuti Garden, ubusitani bwatwaye arenga miliyoni 30FRW</strong></p>
<p>N’ubwo abenshi mu bafite pepeniyeri z’ingemwe, indabo n’ibiti byo mu busitani bibagora guhita bavuga ingano y’amafaranga binjiza, iyo urebye igiciro cyo gutunganya ubusitani bitanga ishusho y’umusaruro uva mu ma pepeniyeri.</p>
<div class='spip_document_118357 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="58" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/hobe_nshuti_garden_ubusitani_bwatwaye_arenga_miliyoni_30.jpg' width="700" height="393" alt="Hobe Nshuti Garden,ubusitani bwatwaye arenga miliyoni 30" title="Hobe Nshuti Garden,ubusitani bwatwaye arenga miliyoni 30" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Hobe Nshuti Garden,ubusitani bwatwaye arenga miliyoni 30</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Muri 2015, Koperative Hobe Nshuti, igizwe n’abanyamuryango babarirwa muri 70 bagizwe ahanini n’ingo (imiryango), yatangiye umushinga wo kubaka ubusitani bw’imyidagaduro bwakira ubukwe n’ibirori bitandukanye ku buso bwa hegitari imwe i Musave mu Murenge wa Ndera mu Karere ka Gasabo.</p>
<p>Mu gihe ubaze ibigize ubwo busitani bwose bivugwa ko bufite agaciro ka miliyoni zisaga 400FRW, Prosper Bitembeka, umwe mu banyamuryango b’iyo koperative, avuga ko imirimo yo gutunganya ubwo busitani gusa (kubusiza neza, guteramo ibiti n’indabo) yatwaye hafi miliyoni 30FRW.</p>
<div class='spip_document_118358 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="20" data-legende-lenx=""
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/hobe_nshuti_garden.jpg' width="700" height="393" alt="Hobe Nshuti Garden" title="Hobe Nshuti Garden" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Hobe Nshuti Garden</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Francine Nyirabashyitsi, rwiyemezamirimo uzobereye mu gutunganya ubusitani ari na we wakoze isoko ryo gutunganya “Hobe Nshuti Gardern”, mu kudusobanurira uburyo indabo n’ibiti byo mu busitani bihenda yagiye yifashisha nka bimwe mu byo bashyize muri ubwo busitani.</p>
<p>Nyirabashyitsi avuga ko muri Hobe Garden bakoresheje imodoka za fuso eshashatu (6) za pasiparumu, mu gihe fuso imwe kuva aho baguraga ubwo bwatsi kugeza bayiteye mu busitani ngo byamutwaraga ibihumbi 450FRW. Bivuze ko pasiparumu yo muri Hobe Garden yonyine yatwaye miliyoni ebyiri n’ibuhumbi 700FRW.</p>
<p>Ni mu gihe mu bwoko bw’ibiti bitandukanye yateye muri ubwo busitani avuga ko ibyamuhenze ari imikindo kuko yakoresheje ubwoko butatu bw’imikindo ubwitwa “Palmier Bismarckia” y’umweru akaba ari yo yamuhenze kuko yaguraga ibihumbi 50FRW umwe, kandi muri ubwo busitani akaba yarashyizemo icumi.</p>
<p>Indi mikindo 20 irimo n’uwitwa “Palmier Triangle”  imeze nk’iteye mu Mujyi wa Kigali, imbere y’Ibiro bya Perezida kuko umwe ugura ibihumbi 30k mu gihe na yo yakoreshejemo icumi. Bishatse kuvuga ko ubaze no kuyigeza mu busitani, imikindo ubwayo yamutwaye hejuri ya miliyoni 1,5FRW.</p>
<p>Akomeza avuga ko kandi muri ubwo busitani harimo ibiti by’imbuto 60 birimo imyembe, mandarine, amatunda, amaronji n’ibindi mu gihe igiti kimwe ngo cyagiye kimutwara ibihumbi 5FRW.</p>
<div class='spip_document_118359 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="78" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/kugira_ngo_igiti_kigere_igihe_cyo_kugurishwa_kibanza_kwitabwaho_igihe_kinini.jpg' width="700" height="466" alt="Kugira ngo igiti kigere igihe cyo kugurishwa kibanza kwitabwaho igihe kinini" title="Kugira ngo igiti kigere igihe cyo kugurishwa kibanza kwitabwaho igihe kinini" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Kugira ngo igiti kigere igihe cyo kugurishwa kibanza kwitabwaho igihe kinini</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Agira ati “Byarampenze kuko nashyizemo ibiti biri mu kigero cyo kurabya, ubu bimaze gusarurwaho nka gatatu.”</p>
<p>Muri ubwo busitani kandi harimo n’indabo z’ubwiza na zo avuga ko zamuhenze kuko uruhendutse yaruguze ibihumbi 6FRW naho uruhenze rukamutwara ibihumbi 10FRW.</p>
<p>Mu gihe Nyirabashyitsi yahawe miliyoni 25FRW zo gutunganya Hobe Nshuti Garden gusa, avuga ko yanahawe kontaro y’ibihumbi 250FRW buri kwezi yo kwita kuri ubwo busitani mu gihe cy’umwaka kugira ngo ibiti n’indabo birimo bikure neza.</p>
<p><strong>Uburanga bwo mu ngo na bwo busaba uwifite</strong></p>
<p>Uretse ubusitani bw’ubucuruzi nk’ahakorererwa ibirori bitandukanye, Nyirabashyitsi avuga ko anatunganya ubusitani bwo mu ngo.</p>
<p>Iyi nzobere mu by’uburanga bw’ubusitani ivuga ko ubusitani bwo mu rugo ku buso buri hagati ya m² 300 na m² 1,000 butwara abarirwa hagati ya miliyoni 1FRW n’ibihumbi 300FRW bitewe n’aho ubwo busitani buri n’ingano.</p>
<p>Avuga ko nk’i Nyarutarama mu gipangu kirimo igorofa usanga ubusitani bwaho butwara miliyoni imwe mu gihe usanga nka Kimironko butwara ibihumbi 300FRW.</p>
<p>Avuga kuri ubwo bw’ibihumbi 300FRW, Nyirabashyitsi agira ati “Dushyiramo ibiti bikeya n’indabo nkeya kuko indabo zirahenda.”</p>
<div class='spip_document_118360 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/indabo_n_ibiti_by_ubwiza_byinjiza_akayabo_muri_kigali.jpg' width="700" height="466" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Hirya no hino ku mihanda mu Mujyi wa Kigali, cyane cyane ahegereye amazi, usanga hacucitse pepeniyeri z’ingemwe z’imbuto n’indabo zo mu busitani.</p>
<p>Nko ku muhanda uzwi nka “Poids Lourds” uvuye ku Kinamba cya mbere (uturutse Sonatube) kugera Nyabugogo uhasanga pepeniyeri zirenga 20 z’indabo n’ibiti byo mu busitani, byanatumye ba nyira zo bibumbira mu makoperative.</p>
<p>Ildephonse Munyemanzi, umwe mu bafite pepeniyeri y’indabo n’ibiti bitanga uburanga muri ako gace, akaba n’umuyobozi wa Koperative OPPC Rabagirana nk’imwe muri koperative zikorera muri ako gace yibumbiyemo pepeniyeri 22, avuga ko n’ubwo izo pepeniyeri zibatunze zigira akazi gakomeye ku buryo kubijyamo bisaba kwihangana.</p>
<p>Munyemanzi wahoze ari umucuruzi ku Muhima aho yari afite butiki imwinjiriza abarirwa mu bihumbi 200FRW buri kwezi akabireka akanjira mu buhinzi bwa pepeniyeri y’indabo n’ibiti by’uburanga, akomeza avuga ko koko kubera akazi bitanga no kuba bagendera ku bihembwe by’ubuhinzi bituma indabo n’ibiti by’ubwiza bihenda.</p>
<p>Agira ati “Igihe cy’imvura ni bwo ducuruza naho mu gihe cy’izuba tukuhira tukarera ingemwe, kandi usanga ururabo rumwe ushobora no kururera hagati y’amezi atandatu n’umunani.”</p>
<p>Afatiye ku rugero rw’urubabo rumwe amaze kurera mu gihe cy’amezi atandatu, avuga ko urwo rurabo abarira igiciro cya 2,000FRW amaze kurutakazaho 1,500FRW, cyakora na we akemeza ko bigoye kwibarira umusaruro mu gihe cy’ukwezi dore ko ngo abakiliya badahoraho.</p>
<p>Gusa, na we avuga ko ubusitani bwo ku buso bwa m² 300 abukorera hagati y’ibihumbi 200 n’ibihumbi 500FRW bitewe n’ibyo umukiliya yifuza.</p>
<div class='spip_document_118361 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/gutunganya_ubusitani_bitwara_amafaranga_menshi.jpg' width="700" height="393" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ati “Ubusitani bushobora kuba ari butoya ariko umukiliya abushakamo ibiti bihenze.”</p>
<p>Munyemanzi na we avuga ko muri pepeniyeri ye harimo ibiti bigurishwa hagati y’amafaranga ibihumbi 30FRW kimwe ibihendutse birimo ahanini iby’imbuto bikagura ibihumbi 3FRW.</p>
<p>Nubwo abenshi mu bo twaganiriye twasanze ibiti bihenze bafite bitarenze ibihumbi 50FRW ku giti kimwe, umwe mu bafite pepeniyeri ahitwa ku Mavaze mu Mujyi wa Kigali ku muhanda munini uri munsi y’umudugudu wa Vision City, avuga ko usanga hari ibiti biba bishobora kugura hagati y’ibihumbi 200FRW n’ibihumbi 400FRW bitewe n’igihe kimaze.</p>
<p>Agira ati “Hari igiti usanga kimaze imyaka hagati y’itanu n’icumi, umuntu aje akaguha ibihumbi 400FRW ubyumvise agira ngo ni menshi ariko ubaze ibyo yagitanzeho usanga nta gitangaza kirimo.”</p>
<p>Ibiti bihenda muri ubwo buryo akenshi usanga ari ibiti by’ishyamba biba byaritaweho ku buryo gikurwa muri pepeniyeri bakagenda bakagitereka mu busitani bw’umuntu uko cyakabaye kigakomeza ubuzima bwacyo bitabaye ngombwa ko cyangirika cyangwa ngo kibanze kuma.</p>
<div class='spip_document_118362 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/1-766.jpg' width="700" height="393" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/hobe_nshuti_garden.jpg"
				length="101493"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>RwandAir ibaye igisubizo ku bakora ingendo hagati y'u Rwanda n'u Bushinwa</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubukerarugendo/hirya-no-hino/article/rwandair-ibaye-igisubizo-ku-bakora-ingendo-hagati-y-u-rwanda-n-u-bushinwa</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubukerarugendo/hirya-no-hino/article/rwandair-ibaye-igisubizo-ku-bakora-ingendo-hagati-y-u-rwanda-n-u-bushinwa</guid>

		<dc:date>2019-06-17T15:50:24Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Hirya no hino
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Abakora ingendo hagati y’u Rwanda n’u Bushinwa bari bamaze igihe bategereje ingendo za RwandAir zijya mu Bushinwa basubijwe kuko kuva muri iri joro ryo ku wa mbere tariki 17 Kamena 2019, iyi&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>RwandAir ibaye igisubizo ku bakora ingendo hagati y’u Rwanda n’u Bushinwa</h1>

			

			

			<div class='spip_document_118318 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="87" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/rwandair-5.jpg' width="700" height="700" alt="RwandAir yakuye mu bwigunge aberekeza muri uyu mujyi wa Guangzhou baturutse mu Rwanda" title="RwandAir yakuye mu bwigunge aberekeza muri uyu mujyi wa Guangzhou baturutse mu Rwanda" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>RwandAir yakuye mu bwigunge aberekeza muri uyu mujyi wa Guangzhou baturutse mu Rwanda</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ubutumwa RwandAir yashyize ku rubuga rwayo rwa Twitter, ku gicamunsi cyo kuri uyu wa 17 Kamena 2019, bugira buti “Gutegereza birarangiye! Iri joro turatangiza ingendo hagati ya Kigali- Guangzhou.”</p>
<p>Guangzhou, Umujyi ufatwa nk’umutima w’ubucuruzi mu Bushinwa iraba ibaye ahantu ha 28 RwandAir ikorera ingendo ku isi ikaza kuba ari n’umujyi wa gatatu ikoreramo ingendo ku Mugabane wa Aziya nyuma ya Dubai na Mumbai.</p>
<p>Mu gihe biteganyijwe ko RwandAir izajya ijya i Guangzhou gatatu mu cyumweru hifashishijwe indege ya Airbus A330 inyuze i Mumbai, RwandAir itangaza ko urwo rugendo rusumba izindi ikora kuko kuva i Kigali ugera Guangzhou bizajya bitwara amasaha 16.</p>
<p>Guangzhou ibaye ahantu ha mbere RwandAir yerekeje mu Bushinwa. Ni wo mujyi wa mbere uturukamo ibicuruzwa byinshi Abanyarwanda bakura mu Bushinwa, bikaba byitezwe ko kuba RwandAir itangiyeyo ingendo bizarushaho guteza imbere ubucuruzi hagati yawo na Kigali.</p>
<p>Iyi kompanyi y’indege y’u Rwanda itangiye ingendo mu Bushinwa kandi, mu gihe u Rwanda rwari rumaze iminsi mike rusinyanye na Kompanyi yo mu Bushinwa yitwa Alibaba Group yo guteza imbere ubucuruzi n’ubukerarugendo hagati y’ibihugu byombi.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/rwandair-5.jpg"
				length="96919"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Amateka ya Banki mu Rwanda: Banki y'Abaturage yatangiranye igishoro cy'ibihumbi 400FRW</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubukungu/ubwiteganyirize/article/amateka-ya-banki-mu-rwanda-banki-y-abaturage-yatangiranye-igishoro-cy-ibihumbi-400frw</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubukungu/ubwiteganyirize/article/amateka-ya-banki-mu-rwanda-banki-y-abaturage-yatangiranye-igishoro-cy-ibihumbi-400frw</guid>

		<dc:date>2019-06-11T15:08:14Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ubwiteganyirize
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Antoine Mugesera, umusaza w’imyaka 77 y’amavuko wahoze uri umusenateri mu Nteko Ishinga Amategeko y’u Rwanda ubu akaba ari mu kiruhuko cy’izabukuru, yibuka ko yatunze konti ya banki bwa mbere mu&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Amateka ya Banki mu Rwanda: Banki y&#8217;Abaturage yatangiranye igishoro cy’ibihumbi 400FRW</h1>

			

			

			<div class='spip_document_118028 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="95" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bpr_yatangiriye_ku_bihumbi_400_none_ikorera_mu_muturirwa_w_amamiliyari.jpg' width="873" height="491" alt="Banki y'Abaturage (BPR) yatangiriye ku bihumbi 400Frw none ikorera mu muturirwa w'amamiliyari" title="Banki y'Abaturage (BPR) yatangiriye ku bihumbi 400Frw none ikorera mu muturirwa w'amamiliyari" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Banki y&#8217;Abaturage (BPR) yatangiriye ku bihumbi 400Frw none ikorera mu muturirwa w&#8217;amamiliyari</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Mugesera avuga ko icyo gihe kugira ngo Leta ihembe umukozi yamuhaga igipapuro cyitwaga ‘accreditif’ (twagereranya na cheques z’ubu) akajya kukivunjisha mu mafaranga muri banki, banki na yo ikazagitwara muri Leta ikayiha amafaranga.</p>
<p>Agira ati “Cyari igipapuro wajyanaga muri banki ikaguha amafaranga, na yo ikazakijyana muri Leta kwiyishyuriza mu mafaranga.”</p>
<p>Mugesera avuga ko gufunguza konti no guhabwa inguzanyo nta kintu kidasanzwe bakaga umukiriya gitandukanye n’iby’ubu, cyakora ngo hari ubwo umuntu yashoboraga kubura uburenganzira ku nguzanyo bitewe n’amoko yabaga mu byangombwa.</p>
<p>Mugesera agira ati “Muri za 70 nagiye kwaka inguzanyo yo kubaka barayimpa, ariko nsubiyeyo kwaka iyo kugura imodoka barayinyima.”</p>
<p>Ati “Ntabwo bigeze bambwira ko bayinyimye kubera amoko ariko narabiketse ndabyihorera kuko nabonaga abandi duhuje ibisabwa bazibaha.”</p>
<p>Atugereranyiriza agaciro k’amafaranga y’iki gihe n’ayo mu gihe cya mbere ya 1990, Mugesera avuga ko yatangiye akazi mu 1970 ahembwa ibihumbi 11FRW akaba yarabyakiyeho inguzanyo yo kubaka inzu i Nyamirambo mu Mujyi wa Kigali.</p>
<p>Mu 1978 ageze ku mushahara w’ibihumbi 20FRW, yagiye kuwakiraho inguzanyo yo kugura imodoka ya kamyoneti yo mu bwoko bwa Pegeot 407 yagombaga kwishyura mu myaka ine ariko ntibayimuha.</p>
<p>Ati “Ibihumbi 11 byo muri za 70 yari amafaranga menshi cyane kuko minisitiri w’icyo gihe yahembwa ibihumbi 20FRW, kandi idorali ryavunjanga (agerageza kwibuka) 50FRW.”</p>
<div class='spip_document_118029 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="66" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bcr_yaje_guhinduka_i_m_bank_ni_yo_mfura_y_amabanki_mu_rwanda.jpg' width="700" height="466" alt="BCR yaje guhinduka I&amp;M Bank ni yo mfura y'amabanki mu Rwanda" title="BCR yaje guhinduka I&amp;M Bank ni yo mfura y'amabanki mu Rwanda" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>BCR yaje guhinduka I&amp;M Bank ni yo mfura y&#8217;amabanki mu Rwanda</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Virginie Mukamugenza, watangiye gukorera Banki ya Kigali (BK) mu 1970 imaze imyaka itatu gusa itangiye, ahamya ko, n’ubwo amabanki nk’ibigo by’ubucuruzi atagenderaga mu bintu by’amoko, hari ubwo amoko yatumaga hari abimwa serivisi.</p>
<p>Agira ati “Nko ku bintu by’inguzanyo kubera ko umuntu yabaga yatanze numero y’indangamuntu mu mwirondoro we, hari ubwo barebagaho basanga uri Umututsi bakayikwima.”</p>
<p>Cyakora, Mukamugenza akavuga ko ubwoko bwagiraga ingaruka kuri iyo serivisi imwe yonyine y’inguzanyo, kandi nabwo bigakorwa na bamwe bari barokamwe n’ivangura rishingiye ku moko.</p>
<p>Hagati aho, mu gihe muri iki gihe, usanga hari amatangazo menshi ya cyamunara kubera abambuye amabanki, Mugesera avuga ko icyo gihe bitabagaho cyane, ariko akavuga ko ahanini bituruka ku kuba hari inyota yo gushaka gukira cyane n’ubunyamugayo buke bw’amabanki.</p>
<p>Atanga urugero rw’inzu “yari ifite agaciro ka miliyari ebyiri z’Amafaranga y’u Rwanda, banki ikayiteza cyamunara ku bihumbi 600FRW”, Mugesera agira ati “Icyo gihe banki zari zikiri nzima zidatesha ikintu agaciro, kandi zigakurikirana abo zahaye inguzanyo ngo zirebe ko bazibyaza umusaruro ariko ubu zirebera ingwate gusa.”</p>
<p><strong>U Rwanda rwagize banki ya mbere rwihariye mu 1963</strong></p>
<p>Mbere y’uko u Rwanda ruhabwa ubwigenge, rwakoreshaga banki imwe rwari ruhuriyeho na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo ndetse n’u Burundi yafatwaga nka Banki y’Igihugu y’ibyo bihugu byabumbatirwaga hamwe mu cyitwaga “Congo-Belge, Rwanda-Urundi”.</p>
<p>Antoine Mugesera, watangiye akazi mu 1970 ubwo yari arangije icyiciro cya kabiri cya Kaminuza i Kinshasa, avuga ko Kongo imaze kubona ubwigenge mu 1960  hagiyeho ikimeze nka banki ya Rwanda-Urundi bitaga ‘Union Economique et Monétaire du Rwanda-Urundi’ hanyuma muri Mata 1964 hatangira Banki y’Igihugu y’u Rwanda nyirizina.</p>
<p>Hagati aho ariko, mu 1963, Abanyarwanda bari bamaze gusa n’abahumuka bamaze kubona ko hari inyungu mu bucuruzi bw’amabanki bituma batangiza Banki y’u Rwanda y’Ubucuruzi yari izwi nka ‘Banque Commerciale du Rwanda (BCR),’ itangije igishoro cya miliyoni 15FRW. BCR ikaba yaraje gukuramo akayo karenge igurwa na I&amp;M Bank muri 2012.</p>
<p>Byabaye nk’ibicira inzira andi mabanki kuko guhera icyo gihe mu Rwanda hatangiye kuvuka amabanki ubutitsa dore ko mu 1967 ari bwo Banki y’Igihugu Itsura Amajyambere (BRD) yahise ifungura imiryango n’ “igishoro cya miliyoni 50FRW” ndetse na Banki ya Kigali (BK) yatangiranye igishoro cya miliyoni 40FRW nk’uko Mugesera abisobanura.</p>
<div class='spip_document_118030 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="42" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ishami_rya_bk_rya_nyagatare.jpg' width="700" height="507" alt="Ishami rya Banki ya Kigali rya Nyagatare" title="Ishami rya Banki ya Kigali rya Nyagatare" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Ishami rya Banki ya Kigali rya Nyagatare</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>BK ni imwe mu mabanki yateye imbere cyane kuko mu mpera z’umwaka w’ingengo y’imari wa 2017-2018 yari igeze ku mari mbumbe ya miliyari 731.8FRW ivuye kuri miliyoni 40FRW mu 1967.</p>
<p>Mugesera wanakoze muri Minisiteri y’Ubucuruzi n’Inganda hagati ya 1970-1980 ashinzwe gukurikirana ubucuruzi muri rusange n’amabuye y’agaciro by’umwihariko, avuga ko mu 1975, hahise haza icyitwaga “Caisse Hypotécaire”, iyi banki ikaba yari izwiho cyane gutanga inguzanyo z’ubwubatsi.</p>
<p> Nyuma y’umwaka umwe (1976) hahita havuka Banki y’Abaturage (BPR), Mugesera avuga ko yatangiranye igishoro cy’ibihumbi 400FRW. Nyuma gato, mu 1984 hahise havuka indi banki yitwa BAKAR itaramaze igihe kuko itongeye kumvikana nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.</p>
<p>N’ubwo nta makuru menshi Kigali Today yashoboye kubibonaho, mu gihe mu Rwanda hatari hakaje amabanki, Iposita y’u Rwanda yifashishwaga nka banki igatanga serivisi zose nk’iz’amabanki.</p>
<p>Mu myaka yo hambere ndetse kugeza mu 1994, wasangaga abantu bataritabira amabanki cyane kuko nka Virginie Mukamugenza, umwe mu bakozi bakoreye BK igitangira, avuga ko ubwo yayigeragamo mu 1970, yari ifite abakiriya ibihumbi 28 gusa.</p>
<p><strong>Banki y’Abaturage yaje ari igisubizo muri rubanda</strong></p>
<p>Mu gihe izindi banki twabonye hejuru zatangiye ari banki z’ubucuruzi zibonwamo n’abacuruzi n’abakozi ba Leta, Banki y’Abaturage (BPR) yaje ije gusubiza ikibazo cy’abahinzi n’abandi baturage bafite ubushobozi buke.</p>
<p>Vénuste Kayigamba, umwe mu bakoreye BPR mu mizo yayo kuko yatangiye gukoramo mu 1982, avuga ko BPR yatangiriye ahitwa i Ngamba mu cyari Perefegitura ya Kibungo, itangira yitwa “Union des Banques Populaires (UBP)” igizwe n’amashyirahamwe y’abaturage yo kubitsa no kugurizanya.</p>
<p>Kubera ko mu mizo yayo yatangiranye amafaranga make dore ko Antoine Mugesera avuga ko yatangiranye igishoro cy’ibihumbi 400FRW, UBP ngo yatangiye ifashwa n’u Busuwisi mu gihe cy’imyaka itanu mbere y’uko icutswa igatangira kwirwanaho nk’andi mabanki.</p>
<div class='spip_document_118031 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ikoranabuhanga_rirakataje_mu_mabanki_ku_buryo_bitakiri_ngombwa_kujya_ku_murongo_utegereje_serivisi.jpg' width="824" height="630" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Kayigamba avuga ko umwaka wa mbere bayihaye 100% by’amafaranga yari yarakoresheje mu guhemba abakozi, kugura ibikoresho n’indi mirimo yose yari yakoze muri uwo mwaka, uwa kabiri bayiha 80%, uwa gatatu 60%, uwa kane 40%,  naho uwa gatanu ari na wo wa nyuma ihabwa 20%.</p>
<p>Kugira ngo umuntu abe umunyamuryango wa UBPR ngo byamusabaga umugabane we, wanganaga na 200FRW ariko ngo uko zagendaga zikura umugabane ugenda uzamuka.</p>
<p><strong>Nta mugore wari wemerewe kugira konti</strong></p>
<p>Bernadette Mwamini, umukecuru wo mu kigero cy’imyaka nka 72, yafunguje bwa mbere konti muri banki mu 1985 nabwo bigoranye kuko kugira ngo umugore atunge konti byasabaga ko umugabo we abanza kubimuhera uburenganzira imbere ya banki agiye kubera umukiriya.</p>
<p>Agira ati “Ntabwo byari byoroshye kuko wabanzaga gusaba uburenganzira uwo mwashakanye, ntabwo umugore yari yemerewe kugira konti ya banki.”</p>
<p>Mwamini avuga ko n’ubwo gufunguza konti byari bigoranye kuko byasabaga uburenganzira bw’umugabo, Banki y’Abaturage ni yo ya mbere yafunguriye imiryango abagore.</p>
<p>Ati “Maze kuyifunguza numvise nishimye kuko nari ngiye kugira akantu kanjye nigengaho. Mbere yaho (mbere y’uko Banki y’Abaturage itangira) nta n’ubwo byari byemewe na gato ko umugore atunga konti.”</p>
<p>Mwamini ariko avuga ko n’ubusanzwe umugore nta mutungo yagiraga cyane ko nta n’akazi bagiraga, ndetse akishimira ko kuri ubu umugore usanga yarahawe uburenganzira ku buryo agira imitungo ye ntawe umubangamiye.</p>
<p><strong> Ikoranabuhanga mu mabanki</strong></p>
<p>Virginie Mukamugenza watangiye gukorera BK imaze imyaka itatu gusa itangiye, avuga ko iyo banki kugeza ubu ifatwa nk’imwe muri banki zifite udushya twinshi mu ikoranabuhanga mu Rwanda, dore ko isa n’iyatangiye gukoresha ikoranabuhanga mu 1998.</p>
<p>Agira ati “Mu 1998 nibwo twatangiye gukoresha mudasobwa twese, (aseka) ubundi habaga mudasobwa imwe ishyirwamo amakuru yose ya banki y’ibyo twakoze tubikoze n’intoki hanyuma yo ikabika ku ma “disques”.</p>
<div class='spip_document_118032 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="167" data-legende-lenx="xxx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/mu_gihe_banki_zo_mu_rwanda_zatangiye_gukoresha_ikoranabuhanga_mu_1998_ubu_muntu_ashobora_gukanda_kuri_telephone_ye_akabikuza_amafaranga_kuri_konti_ye_iri_muri_banki.jpg' width="300" height="168" alt="Mu gihe banki zo mu Rwanda zatangiye gukoresha ikoranabuhanga mu 1998, ubu muntu ashobora gukanda kuri telephone ye akabikuza amafaranga kuri konti ye iri muri banki" title="Mu gihe banki zo mu Rwanda zatangiye gukoresha ikoranabuhanga mu 1998, ubu muntu ashobora gukanda kuri telephone ye akabikuza amafaranga kuri konti ye iri muri banki" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Mu gihe banki zo mu Rwanda zatangiye gukoresha ikoranabuhanga mu 1998, ubu muntu ashobora gukanda kuri telephone ye akabikuza amafaranga kuri konti ye iri muri banki</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Mukamugenza avuga ko wasangaga ku ishami rya banki hari mudasobwa imwe noneho buri mugoroba uko barangije akazi bakinjizamo ibyo biriwe bakora byose n’intoki noneho bigahurizwa muri mudasobwa imwe ku rwego rw’igihugu, ari na ho bakuriragamo ayo makuru bakayabika kuri “disque”.</p>
<p>Avuga ko icyo gihe umuntu wajyaga gufunguza konti muri BK bamuhaga ikarita iriho umwirondoro we ndetse azajya yifashisha agiye kubitsa ndetse n’agakarine (carnet de chèques) azajya yifashisha agiye kubikuza.</p>
<p>Nubwo atibuka neza umubare w’amafaranga umuntu yagombaga kuba afite kugira ngo afunguze konti, Mukamugenza avuga ko hari amafaranga bategekaga umuntu gushyira kuri konti kuko habaga hagomba kuvamo 1,500FRW ya “carnet de cheque” ndetse n’ayo kumukorera ifishi.</p>
<p>Mukamugenza avuga ko mu 1980, ubwo serivisi za banki zose zatangiraga gukorwa hifashishijwe ikoranabuhaga, muri BK bahuye n’akazi katoroshye ko gufata amadosiye yose y’abanyamuryango bakayandika muri mudasobwa.</p>
<p>Agira ati “Bashyizeho itsinda rifata amakonti y’abanyamuryango n’amakuru yayo ikagenda iyashyira muri mudasobwa. Akazi kabaye kenshi ariko nyine ni uko byakozwe.”</p>
<p><strong>Impinduka zazanywe n’ikoranabuhanga mu mabanki</strong></p>
<p>Mukamugenza yibuka ko mbere y’uko banki zitangira gukoresha mudasobwa, kugira ngo umukiliya umwe abitse cyangwa abikuze amafaranga ye byasabaga ko ahabwa serivisi n’abantu batatu batandukanye.</p>
<p>Agira ati “Ikoranabuhanga ryihutishije akazi cyane kuko niba ushyize izina ry’umukiliya muri mudasobwa ugahita ubona umwirondoro we ntabwo wabaga ugikeneye kujya kugenzura andi makuru amwerekeyeho.”</p>
<p>Avuga ko bagikoresha intoki byose nko kugira ngo uhe umuntu amafaranga, ukora kuri guichet yagombaga kubanza kujya kureba ukora muri serivisi ishinzwe “carnet de cheque” kugenzura koko ko iyo chèque ari iye no kureba ko ari we koko wayifashe.</p>
<p>Agira ati “Kugenzura amakuru y’umukiliya umwe gusa wasangaga bishobora gufata nk’iminota 10 ariko tumaze kwinjira mu ikoranabuhanga wapfaga kwandikamo izina rye gusa byose bigahita biza.”</p>
<p>Mu rwego rwo gutuma abakiliya batinubira serivisi, Mukamugenza avuga ko abakiliya banini nka za Utexrwa, Sulfo n’abandi babaga barashyiriweho umukozi ubasanga iwabo akabaha serivi bifuza zose batiriwe bajya guta umwanya kuri banki. Uretse ibyo kandi, ngo ahantu hahurira abantu benshi babonaga hari abakiliya benshi (urugero nko kuri Hotel Milles Collines) bahitaga bahashyira agashami.</p>
<p>Uyu mukecuru wo mu kigero cy’imyaka nka 70 akomeza avuga ko igihe bari bagikoresha intoki, mu mpera z’ukwezi babaga bafite akazi kenshi cyane kuko abenshi mu bakozi ba Leta bahemberwaga muri BK.</p>
<p>Ati “Guhera nko mu 1984-1985 abakozi ba Leta hafi ya bose bategetswe guhemberwa muri BK. Mu mpera z’ukwezi wasangaga dufite akazi gakomeye kuko boherezaga lisite y’imishahara ukaba ugomba kugenda ubara ayo mafaranga uyashyira kuri konti ya buri mukozi.”</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/mu_gihe_banki_zo_mu_rwanda_zatangiye_gukoresha_ikoranabuhanga_mu_1998_ubu_muntu_ashobora_gukanda_kuri_telephone_ye_akabikuza_amafaranga_kuri_konti_ye_iri_muri_banki.jpg"
				length="10831"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title> Perezida Kagame aratanga ikiganiro muri Nigeria ku kurwanya ruswa </title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubukungu/iterambere/article/perezida-kagame-aratanga-ikiganiro-muri-nigeria-ku-kurwanya-ruswa</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubukungu/iterambere/article/perezida-kagame-aratanga-ikiganiro-muri-nigeria-ku-kurwanya-ruswa</guid>

		<dc:date>2019-06-11T11:05:25Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Iterambere
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Perezida wa Repubulika y’u Rwanda Paul Kagame ari mu ruzindiko rw’iminsi ibiri i Abuja muri Nigeria aho aza gutanga ikiganiro mu nama yo kurwanya ruswa iribufungurwe kuri uyu wa 11 Kamena 2019 na&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1> Perezida Kagame aratanga ikiganiro muri Nigeria ku kurwanya ruswa </h1>

			

			

			<div class='spip_document_118019 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="55" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/d8xtwf5xuaamsyq.jpg' width="700" height="579" alt="Perezida Kagame yakiriwe na Perezida Muhammadu Buhari" title="Perezida Kagame yakiriwe na Perezida Muhammadu Buhari" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Perezida Kagame yakiriwe na Perezida Muhammadu Buhari</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ni ikiganiro gifite insanganyamatsiko igira iti “Kugabanya ingengo y’imari ikoreshwa mu matora. Igisubizo ku guhangana na ruswa yamunze inzego za Leta” cyateguwe na Komisiyo ishinzwe kurwanya ibyaha byo mu rwego rw’ubukungu muri Nigeria, ku bufatanye na Komite yateguye irahira rya Perezida Buhari.</p>
<p>Muri icyo kiganiro, Perezida Kagame akaba ategerejweho kubasobanurira ku nzira y’u Rwanda mu guhangana na ruswa n’uburyo byaje kurugeza ku mwanya wa kabiri mu bihugu birangwamo ruswa nkeya muri Afurika mu myaka ibiri ishize.</p>
<p>Mu rwego rwo kurushaho kugabanya ibyaha bya ruswa mu nzego za Leta, muri 2016 kandi, u Rwanda rwabaye urwa mbere muri Afurika mu gutangiza itangwa ry’amasoko binyuze mu ikoranabuhanga, “e-procurement”.</p>
<div class='spip_document_118015 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/d8xn56bxkaety_g.jpg' width="700" height="466" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ni mu gihe, ku munsi w’ejo ari na wo wa nyuma w’uruzinduko rwe, Perezida Kagame azitabira ibirori by’irahira rya Perezida Buhari watowe ku nshuro ya kabiri muri Gashyantare uyu mwaka, kongora kuyobora Nigeria.</p>
<p>Ikiganiro ku kurwanya ruswa muri Nigeria cyahujwe n’umuhango w’irahira rya Perezida Buhari mu gihe umwaka ushize Buhari yahize abandi mu Muryango w’Afurika Yunze Ubumwe (AU) ku nsanganyamatsiko yagiraga iti “Gutsinda urugamba rwo kurwanya ruswa: Inzira irambye y’iterambere rya Afurika.”</p>
<p>Perezida Buhari kandi yashyize kurwanya ruswa mu bukangurambaga azibandaho muri uyu mwaka wa 2019 ndetse anasezeranya abanya-Nigeria ko kurwanya ruswa no guhangana n’abakoresha umutongo wa Leta mu buryo bunyuranyije n’amategeko biri mu byo azibandaho muri iyi manda ye ya kabiri.</p>
<div class='spip_document_118020 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/d8xtwf7xkaa8wnw.jpg' width="700" height="466" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_118021 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/d8xtwf7wwaafto4.jpg' width="700" height="447" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_118016 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/d8xn6l9w4aecv6d.jpg' width="700" height="552" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div> <div class='spip_document_118014 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="52" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/d8xn7eexoaecduh.jpg' width="700" height="596" alt="Ubwo perezida Kagame yageraga i Abuja muri Nigeria" title="Ubwo perezida Kagame yageraga i Abuja muri Nigeria" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Ubwo perezida Kagame yageraga i Abuja muri Nigeria</strong></div></div>
</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/d8xtwf7xkaa8wnw.jpg"
				length="133107"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Batatu batawe muri yombi bakekwaho ruswa no kunyereza umutungo</title>

		<link>https://kigalitoday.com/umutekano/imbere-mu-gihugu/article/batatu-batawe-muri-yombi-bakekwaho-ruswa-no-kunyereza-umutungo</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/umutekano/imbere-mu-gihugu/article/batatu-batawe-muri-yombi-bakekwaho-ruswa-no-kunyereza-umutungo</guid>

		<dc:date>2019-05-30T11:39:39Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Imbere mu gihugu
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Urwego rw’Igihugu rw’Ubugenzacyaha (RIB) rwataye muri yombi Jean Damascene Bizimungu, Umugenzuzi w’Imari (Auditeur) w’Akarere ka Rutsiro ashinjwa kwakira ruswa ngo adashyira ku karubanda ubuyobozi&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Batatu batawe muri yombi bakekwaho ruswa no kunyereza umutungo</h1>

			

			

			<div class='spip_document_117495 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="101" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/rib-4.jpg' width="400" height="400" alt="Urwego rw'Ubugenzacyaha (RIB) ruvuga ko abarya ruswa n'abanyereza ibya rubanda ko rutazabihanganira" title="Urwego rw'Ubugenzacyaha (RIB) ruvuga ko abarya ruswa n'abanyereza ibya rubanda ko rutazabihanganira" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Urwego rw&#8217;Ubugenzacyaha (RIB) ruvuga ko abarya ruswa n&#8217;abanyereza ibya rubanda ko rutazabihanganira</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ni amakuru yatanzwe n’umwe mu bakozi b’Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Amakoperative (RCA) bari mu igenzura ry’ikoreshwa ry’imitungo y’amakoperative mu Ntara y’Iburengerazuba.</p>
<p>Amakuru agera kuri Kigali Today avuga ko Bizimungu yatawe muri yombi agiye kugabana miliyoni enye z’Amafaranga y’u Rwanda na mugenzi we wari waturutse muri RCA bari bamaze ibyumweru bibiri bakorana ubugenzuzi bw’iyo koperative.</p>
<p>Izo miliyoni enye Bizimungu ngo yari yazihawe n’uwitwa Fréderic Hakizimana wahoze ari Umuyobozi Mukuru wa Koperative KOPAKAMA y’abahinzi ba Kawa ikorera mu Murenge wa Mushubati mu Karere ka Rutsiro kugira ngo bahishire amakosa yaba yarakozwe mu ikoreshwa nabi n’inyerezwa ry’umutungo wa koperative.</p>
<p>Aganira na Kigali Today, Umuvugizi w’Urwego rw’Igihugu rw’Ubugenzacyaha (RIB), Mbabazi Modeste, yavuze ko koko Bizumungu yatawe muri yombi, ariko bakaba bakirimo gushakisha Hakizimana ukekwaho icyaha cyo gutanga iyo ruswa.</p>
<p><strong>I Rusizi na ho hari babiri batawe muri yombi</strong></p>
<p>Mbabazi Modeste yanasobanuye ko RIB yataye muri yombi abantu babiri mu Karere ka Rusizi, barimo umukozi ushinzwe ishoramari n’amakoperative mu Murenge wa Nkungu ndetse n’Umucungamutungo wa Sacco  y’uwo murenge bazira kunyereza miliyoni eshatu n’igice z’Amafaranga y’u Rwanda (3,5FRW) ya koperative y’abana bavuye Iwawa ikora ububaji n’ubucuruzi bw’ibikomaka ku biti. Ni amafaranga iyo koperative yari yahawe na BDF mu kwezi kwa kane.</p>
<p>Mbabazi yaboneyeho kwibutsa ko ibyaha bya ruswa n’ibyaha byo kunyereza umutungo wa rubanda ari ibyaha Leta itihanganira na gato aburira abafite umutima wo gutwara ibya rubanda ko nibagerageza kubikora bazatabwa muri yombi bakabiryozwa.</p>
<p>Yagize ati “Ibyaha bya ruswa byose turabasaba abantu kubyirinda kuko birangiza ubukungu bw’igihugu kandi bigatuma abantu batera icyizere inzego.”</p>
<p>Yakomeje avuga ko uzabifatirwamo wese agomba kuba yiteguye ko RIB, ikurikije icyo amategeko asaba, izamuta muri yombi agashyikirizwa ubutabera kugira ngo abiryozwe.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/rib-4.jpg"
				length="29310"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Uruganda CIMERWA rugiye kubona umukeba</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubukungu/ubucuruzi/article/uruganda-cimerwa-rugiye-kubona-umukeba</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubukungu/ubucuruzi/article/uruganda-cimerwa-rugiye-kubona-umukeba</guid>

		<dc:date>2019-05-29T15:01:25Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ubucuruzi
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Uruganda rumwe rukumbi rwa Sima mu Rwanda (CIMERWA) rugiye kubona umukeba mu gihe rwari rumaze imyaka irenga 30 rwihariye isoko ryo gukorera sima  ku butaka bw’u Rwanda.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Uruganda CIMERWA rugiye kubona umukeba</h1>

			

			

			<div class='spip_document_117481 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="59" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/bitarenze_ukuboza_uyu_mwaka_cimerwa_igiye_kubona_umukeba.png' width="640" height="452" alt="Bitarenze Ukuboza uyu mwaka, Cimerwa igiye kubona umukeba" title="Bitarenze Ukuboza uyu mwaka, Cimerwa igiye kubona umukeba" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Bitarenze Ukuboza uyu mwaka, Cimerwa igiye kubona umukeba</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Biteganyijwe ko niba nta gihindutse, Prime Cement, urundi ruganda rukorera sima mu Rwanda, i Musanze mu Ntara y’Amajyaruguru, ruzafungura imiryango mu Ukuboza uyu mwaka rukazaba rufite ubushobozi bwo gukora metero kibe ibihumbi 600 za sima buri mwaka.</p>
<p>Augustin Ndebereye, Umuyobozi Wungirije w’Akarere ka Musanze ushinzwe Ubukungu, avugana na Kigali Today kuri uyu wa 29 Gicurasi, yagize ati “icyiciro cyarwo cya mbere biteganyijwe ko kizuzura mbere y’uku uyu mwaka urangira, kandi ibyinshi mu bikoresho rwifashisha biboneka muri aka karere kacu.”</p>
<p>Uru ruganda rwa sima ruzuzura rutwaye abarirwa muri miliyari 63 na miliyoni 630FRW, rwubatse mu Murenge wa Kimonyi, muri kilometero enye uvuye mu Mujyi wa Musanze, bikaba biteganyijwe ko ruzakora amoko ya sima atandukanye rwifashishe amabuye yaturutse ku iruka ry’ibirunga azwi nk’amakoro.</p>
<p>Ndebereye atangaza ibi mu gihe ku wa 24 Gicurasi 2019, Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y’Ibikorwaremezo ushinzwe Ubwikorezi, Jean de Dieu Uwhinganye, yasuye uru ruganda ari kumwe na Jean Marie Vianney Gatabazi, Guverineri w’Intara y’Amajyaguru ubwo yari ari muri iyo ntara agenzura imirimo yo kubaka umuhanda uzaba ugera kuri urwo ruganda ruri mu gice cyahariwe inganda mu Karere ka Musanze.</p>
<p>Nubwo rwongeye ubushobozi bwarwo mu myaka ibiri ishize,  uruganda rwa Cimerwa rwakunze kugaragaza intege nke mu guhaza isoko ndetse bituma Perezida Kagame, muri Werurwe 2019 ubwo yari mu Mwiherero w’Abayobozi bakuru b’igihugu, asaba ko imigabane Leta y’u Rwanda irufitemo yakurwamo rukegurirwa burundu abikorera byabananira rugafunga imiryango.</p>
<div class='spip_document_117482 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="88" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/d7utkiqw4aaj1bf.jpg' width="700" height="525" alt="Ubwo Minisitiri Uwihanganye yasuraga imirimo yo kubaka umuhanda ugana kuri uru ruganda" title="Ubwo Minisitiri Uwihanganye yasuraga imirimo yo kubaka umuhanda ugana kuri uru ruganda" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Ubwo Minisitiri Uwihanganye yasuraga imirimo yo kubaka umuhanda ugana kuri uru ruganda</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Kuva muri Werurwe kugeza Muri Kamena umwaka ushize, u Rwanda rwahuye n’ikibazo gikomeye cya sima ku buryo agafuka k’ibiro 50 ka sima kari gasanzwe kagura 8,500FRW kageze ku bihumbi 15FRW.</p>
<p>Iki kibazo cy’ibura rya sima cyavutse nyuma y’aho Cimerwa ifitwemo imigabane ingana na 51% na kompanyi y’Abanya-Afurika y’Epfo yitwa PPC Ltd itangarije ko ishoye miliyoni 170 z’amadolari (ni ukuvuga abarirwa muri miliyari 154 na miliyoni 530FRW) mu mirimo yo kwagura uru ruganda.</p>
<p>Iri vugurura ryari ryitezweho gutuma Cimerwa yongera umusaruro ikava kuri metero kibe ibihumbi 100 yakoraga kagera kuri metero kibe ibihumbi 600 mu rwego rwo guhaza isoko ry’u Rwanda.</p>
<p>Usibye iyo migabane ingana na 51% ifitwe na PPC Ltd muri Cimerwa, 49% isigaye n’iy’Abanyarwanda isangiwe na Goverinoma y’u Rwanda n’abashoramari b’Abanyarwanda barangajwe imbere n’Ikigo cy’Igihugu cy’Ubwiteganyirize (RSSB) ndetse na kompanyi y’ubucuruzi yitwa “Rwanda Investment Group”.<br class='autobr' />
Ibi bikaba ari byo byateye Perezida Kagame kwibaza icyo u Rwanda rwungukira mu gukomeza gushyira amaranga muri uruganda rudashobora no gutanga nibura ¼ cya sima ikenerwa mu Rwanda.</p>
<p>Yagize ati “Kuki twakomeza kwibeshya ko dukora sima mu gihe ari sima yo kuduteza igihombo gusa,…ubwo ni bucuruzi ki twaba dukora.”</p>
<p>Perezida Kagame yabivugiraga ko Guverinoma ikuyemo imigabane yayo, abikorera bakongera imbaraga mu gukora neza kugira ngo babone inyungu, ariko byanabananira bagafunga aho gukomeza gukorera mu gihombo.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/d7utkiqw4aaj1bf.jpg"
				length="159964"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Abakanishi b'Abanyarwanda bamaze gutwara isoko Abanyamahanga </title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubukungu/iterambere/article/abakanishi-b-abanyarwanda-bamaze-gutwara-isoko-abanyamahanga</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubukungu/iterambere/article/abakanishi-b-abanyarwanda-bamaze-gutwara-isoko-abanyamahanga</guid>

		<dc:date>2019-05-29T10:34:47Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Iterambere
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu myaka 10 yakurikiye ihagarikwa rya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, uwabaga ufite imodoka yagize ikibazo ashaka gukoresha, aho wagana hose mu magaraji yo mu Rwanda by’umwihariko mu Mujyi wa&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Abakanishi b’Abanyarwanda bamaze gutwara isoko Abanyamahanga </h1>

			

			

			<div class='spip_document_117459 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="72" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/garage_ok.jpg' width="700" height="467" alt="Ubu hari ibikoresho bigezweho bituma umukanishi akora imodoka atekanye" title="Ubu hari ibikoresho bigezweho bituma umukanishi akora imodoka atekanye" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Ubu hari ibikoresho bigezweho bituma umukanishi akora imodoka atekanye</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ramathan Hamoud, umukanishi winjiye muri uyu mwuga mu 1997 n’ubu akaba akiwukorera mu Gatsata mu Mujyi wa Kigali ndetse akaba anafite igaraji mu igorofa rya Koperative Icyerekezo yibumbiyemo abakanishi, abanyamagaraji n’abacuruza ibyuma by’ibinyabiziga, yibuka ko ubwo yinjiraga muri uyu mwuga yawugezemo ahasanga Abanya-Uganda benshi ndetse akanabigiraho byinshi.</p>
<p>Agira ati “Nk’urugero agasanduku ka vitesi (boîte de vitesse) iyo kapfaga utabonye Umugande washoboraga guhita ujuganya imodoka yose, ariko ubu umukanishi w’Umunyarwanda ashobora gukora boîte, ashobora gukora moteri, nta kintu na kimwe atakora.”</p>
<p>Hamwe n’ishyaka ryinshi ryo guteza imbere uyu mwuga, kimwe n’indi myuga yari ikiyubaka nyuma ya Jenoside, Hamoud avuga ko yatangiye kuba yashobora gufungura “boîte” mu 1998, ariko na bwo akavuga ko bitari byoroshye kuko byasabaga kuyipimisha ijisho, dore ko ikoranabuhanga ritari ryagateye imbere.</p>
<p>Nubwo Abanyarwanda wasangaga batavugwa cyane muri uyu mwuga ariko, Musa Buhinja, Perezida wa Koperative Icyerekezo, yibumbiyemo abakanishi n’abacuruza ibyuma by’ibinyabiziga, avuga ko mu bukanishi harimo Abanyarwanda benshi, ariko ugasanga batavugwa kubera imyumvire, na bo bagahitamo kwishyira mu ruhu rw’abanyamahanga.</p>
<p>Agira ati “Nkanjye natangiye ubukanishi hano mu Gatsata mu 1996, kandi ntacyo Umugande cyangwa Umunyakenya yashoboraga gukora ntakora, ariko icyo banyitaga Mugande kubera iyo myumvire yo kumva ko nta Banyarwanda bari mu bukanishi.”</p>
<div class='spip_document_117460 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="90" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/garage_4.jpg' width="700" height="467" alt="Iki gikoresho gituma ubasha kumenya ikibazo imodoka ifite utarinze kuyihambura ushakisha" title="Iki gikoresho gituma ubasha kumenya ikibazo imodoka ifite utarinze kuyihambura ushakisha" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Iki gikoresho gituma ubasha kumenya ikibazo imodoka ifite utarinze kuyihambura ushakisha</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>N’ubwo imyumvire no kuba abenshi mu Banyarwanda bari bakivuga indimi z’amahanga bari baturutsemo, Buhinja avuga ko mu bukanishi icyo gihe harimo Abanyarwanda babarirwa muri 30%.</p>
<p>Cyakora, ubwinshi bw’abanyamahanga bari muri uyu mwuga ngo si bwo bwatumaga ukorwa neza, dore ko ahamya ko kugeza muri za 2005, ubukanishi mu Rwanda bwari bugifite icyuho kinini.</p>
<p>Ati “Ubumenyi bwacu nk’Abanyarwanda wasangaga buri nko kuri 30% ubw’abo banyamahanga na bo ugasanga bigiciriritse buri kuri 40%, mbega twari dufite icyuho cya 30% muri serivisi ikinyabiziga cyashoboraga gukorerwa hano mu Rwanda.”</p>
<p>Iki cyuho, Bushayija akavuga ko ahanini cyaturukaga ku kuba baba abakanishi b’abanyamahanga ndetse n’ab’Abanyarwanda batari bakageze ku rwego rwo gusuzuma ibinyabiziga bifashishije ikoranabuhanga rya mudasobwa.</p>
<p>Ati “Baba abo banyamahanga, baba twebwe ntabwo twari <br class='autobr' />
twakageze ku rwego rwo kumenya ikibazo imodoka ifite tutabanje kuyishwanyuza.”</p>
<p>Bamwe bakoreshaga imodoka zabo mu mahanga cyangwa bagatumaho abakanishi b’Abanyamahanga</p>
<div class='spip_document_117461 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="49" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/perezida-10.jpg' width="700" height="446" alt="Musa Buhinja, Perezida wa Koperative Icyerekezo" title="Musa Buhinja, Perezida wa Koperative Icyerekezo" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Musa Buhinja, Perezida wa Koperative Icyerekezo</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Uyu muyobozi wa Koperative Icyerekezo, ntashidikanya ko iyo myaka wasangaga hari bamwe mu bari bafite imodoka bahitagamo kujya gukoresha imodoka zabo muri bindi bihugu byo mu karere cyangwa bagatumaho abakinishi b’abanyamahanga.</p>
<p>Agira ati “Uko imyaka yagiye isimburana, Abanyarwanda bakomeje kugenda biyongera muri uyu mwuga ku buryo ubu utembereye muri Kigali mu nkengero wasanga mu bakanishi dufite, Abanyarwanda ari 98% kandi uyu munsi nta kamyo n’imwe yatunanira.”</p>
<p>Avuga ko mu igorofa ry’Icyerekezo bakora imodoka zose kuva ku ivatiri kugera ku ijipe iyo ari yo yose, ariko muri Kigali hakaba hari n’andi magaraji yazobereye mu gukanika amakamyo ku buryo ahamya ko bitakiri ngombwa ko ikinyabiziga kijya gukorerwa mu mahanga kubera kubura umukanishi uzobereye mu kugikanika.</p>
<p>Akomeza avuga ko kugeza ubu abakanishi b’Abanyarwanda bafite ubushobozi bwo gukora imodoka kuva ku ma-rotir ( gukora ibyuma byo munsi ku buryo imodoka igenda itajegera), bazi gukanika moteri ndetse no gukora udusanduku twa moteri.</p>
<p>Agira ati “Niba bashobora gufungura moteri bakongera bakayiteranya, bagafungura agasanduku ka vitesi kayo bakongera bakagateranya, nta kindi kintu kiba gisigaye kuko ibindi ni igihimba cyayo kandi uwo ari we wese ibyo yabyiga mu cyumweru kimwe akabikora neza.”</p>
<p>Mu gihe byajyaga bivugwa ko hari imodoka zipfa zikabura ibyuma bisimbura ibyapfuye mu Rwanda, bityo izo na zo zikaba zarambutswaga imipaka zigatwarwa mu bihugu by’abaturanyi, iki kibazo Buhinja avuga ko na cyo cyakemutse ko nta modoka n’imwe itabonerwa ibyuma bisimbura ibyapfuye.</p>
<p>Ati “Izajyaga zivugwa n’izi Hyundai nshya za Santa Fé ariko na zo ubu ibyuma byazo birahari.”</p>
<p>Mu gihe hari abantu bazana ibyuma by’imodoka bitaboneka bakabiryamaho bagamije guhenda abakiliya, Buhinja avuga ko ijambo Perezida Kagame aheruka kuvugira muri Musanze kuri icyo kintu cy’abatindana ibicuruzwa mu bubiko bagamije guhenda, cyabafashije cyane, ubu bakaba barimo kuganiriza abacuruza ibyuma by’ibinyabiziga babikoraga.</p>
<div class='spip_document_117462 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="49" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/rmathan.jpg' width="700" height="468" alt="Ramathan Hamoud, amaze imyaka 22 akora aka kazi" title="Ramathan Hamoud, amaze imyaka 22 akora aka kazi" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Ramathan Hamoud, amaze imyaka 22 akora aka kazi</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Agira ati “Iki kintu cyaradufashije cyane, ubu isoko riraguye turimo kuganira na bo ariko uzatinda kumva azahomba kuko byose tuzi aho bituruka.”</p>
<p><strong>Ikoranabuhanga mu bukanishi</strong></p>
<p>Akoresha mudasobwa asuzuma imodoka, Mohamoud avuga ko kuva muri za 2005, umwuga w’ubukanishi mu Rwanda warushejeho gutera imbere kuko hajemo ikoranabuhanga aho basigaye bifashisha mudasobwa mu gusuzuma ikinyabiziga ndetse igahita ibereka icyuma kigomba gusimbura icyapfuye.</p>
<p>Agira ati “Nk’icyo gihe nta scanner yari iriho, kugira ngo ushakishe ikosa wabikoreshaga amatwi yawe bitewe n’ubumenyi ufite, ariko ubu ngubu ushobora gukoresha scanner igahita ikwereka ikosa utiriwe ufata umwanya munini urishakisha.”</p>
<p>Uretse izo scanner, mu gihe abakanishi binjiraga munsi y’imodoka mu buryo bwa gakondo ariko ubu bafite imashini ziterura imodoka umukanishi akabona uko ayijya munsi akayikanika, kandi akagira n’ibikoresho byabugenewe aryamaho aho kuryama hasi cyangwa ku bikarito.</p>
<p>Avuga ko bitewe ahanini n’iryo koranabuhanga, abakanishi b’Abanyarwanda hafi ya bose ubu bazi gukora mu bintu by’insinga z’imodoka, ibyo bita “wiring”.</p>
<p>Ati “Iyo urebye nko ku modoka zo guhera muri za 2010, Abanyarwanda bose bazi kuzikora kuri wiring.”</p>
<p><strong>Bashoye miliyari 6FRW mu kunoza umwuga w’ubukanishi</strong></p>
<p>Iyo atekereje ku rugendo umwuga w’ubukanishi wanyuzemo, Buhinja arushyira mu byiciro bitatu by’ingenzi.</p>
<p>Avuga ko mu gihe kuva muri 1994 u Rwanda rukimara kubohorwa, babanje mu rugamba rwo kureba uko bakwiyubaka, muri 1996  na za 1998 bakoresheje ingufu zidasanzwe mu mwuga ariko nyamara bakabona umusaruro bakuramo ntuhwanye n’imbaraga baba bashyizemo.</p>
<p>Ati “Twakoraga inama twese tukisuzuma tukibaza tuti ‘ibyo dukora ni ibyo, aho tugana turahabona cyangwa ibyo dukora nta cyizere cy’ahazaza bitanga?”</p>
<p>Buhinja akomeza avuga ko nyuma yo kumvikana ku guha icyerekezo ubukanishi n’ibijyana na wo, hagati ya 1998 - 2000 byabasabye kwishakamo ibisubizo begeranya ubushobozi batangira gushakisha ubushobozi bwo kugura ibikoresho.</p>
<p>Kuva muri 2000 kugera muri 2005, avuga ko bahuye n’akazi k’ingutu ko gushakisha amafaranga kugira ngo barebe ko ibikoresho by’ibanze byose biboneka, birangira babigezeho.</p>
<div class='spip_document_117463 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/garage_2.jpg' width="700" height="467" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Kuva muri 2007, abakanishi bakoreraga mu Gatsata biyemeje ko bagomba kuva mu gishanga batangira gushakisha uburyo bwo kugura ikibanza bagombaga kubakamo igorofa y’amagaraje n’ubucuruzi bw’ibyuma by’ibinyabiziga.</p>
<p>Avuga ikibanza cyubatsemo amagorofa y’amagaraji mu Gatsata, agira ati “Ubwo rero buno butaka twabuguze miliyoni 470 FRW adukomotsemo.”</p>
<p>Muri 2007, iyo koperative igizwe n’abanyamuryango 99 ni bwo yatangiye kuzamura igorofa ya mbere ikorerwamo n’abacuruza ibyuma by’ibinyabiziga yuzura muri 2010 itwayi Miliyari 1 na Miliyoni 502FRW, noneho muri 2017 batangira kubaka igorofa izajya ikorerwamo n’amagaraji none ubu bayikoreramo.</p>
<p>Ubu iyi koperative iteganya ko muri 2020 bazasubukura bakubaka icyiciro cya nyuma kizubaka indi gorofa y’amagaraje ifite parikingi hejuru.</p>
<p>Saïd Mazimpaka, umukanishi akaba n’umunyegarage ukuriye abakanishi bakorera mu magorofa ya Koperative Icyerekezo, avuga ko kugeza ubu mu Rwanda hari abakanishi bari mu byiciro bitatu.</p>
<p>Icyiciro cya mbere avuga ko ari abakanishi babigize umwuga, kuri ubu babarirwa muri 650, icyiciro cya kabiri kikaba icy’abafasha abakanishi b’umwuga (aba-aides) babarirwa mu 100 babafasha mu gufungura ibice by’imodoka bikeneye gukorwa cyangwa bakabatuma kureba hirya no hino  mu gihe barimo kwiga umwuga, naho abandi ngo bakaba ari abaza kwimenyereza umwuga baturuka mu mashuri atandukanye.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/garage_2.jpg"
				length="170582"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>N'amarira menshi, Minisitiri w'Intebe w'Ubwongereza yeguye</title>

		<link>https://kigalitoday.com/politiki/amateka-y-isi/article/n-amarira-menshi-minisitiri-w-intebe-w-ubwongereza-yeguye</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/politiki/amateka-y-isi/article/n-amarira-menshi-minisitiri-w-intebe-w-ubwongereza-yeguye</guid>

		<dc:date>2019-05-24T11:04:41Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Amateka y'isi
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Theresa May, Minisitiri w’Intebe w’Ubwongereza, amaze kwegura nyuma yo kunanirwa gukura Ubwongereza mu Muryango w’Ubumwe bw’Ibihugu by’Uburayi (EU) mu cyo bari barise “Brexit”.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>N’amarira menshi, Minisitiri w’Intebe w’Ubwongereza yeguye</h1>

			

			

			<div class='spip_document_117117 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="95" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/d7unrkow0aewjtm.jpg' width="680" height="469" alt="Theresa May wayoboraga u Bwongereza kuva mu 2016 azahagarika imirimo ye tariki 13 Kamena 2019" title="Theresa May wayoboraga u Bwongereza kuva mu 2016 azahagarika imirimo ye tariki 13 Kamena 2019" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Theresa May wayoboraga u Bwongereza kuva mu 2016 azahagarika imirimo ye tariki 13 Kamena 2019</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>May ntiyashoboye guhisha amarangamutima ye ubwo yagezaga ijambo ry’ubwegure bwe kuri BBC, kuri uyu wa 24 Gicurasi 2019, May yagaragaje akababaro atewe no kuba atarashoboye gukura igihugu cye muri EU mu gihe we n’abo bahuje imyumvire bumvaga ko ari byo biha Ubwongereza ejo heza.</p>
<p>Mu ijambo yavuganye ikiniga kinshi ryarangiye asutse amarira, May yagize ati “Politiki yacu ishobora kuba yarataye umurongo ariko hari byinshi byo kwishimira muri iki gihugu, hari byinshi bitanga icyizere cy’ejo hazaza.”</p>
<p>N’amarira acunshumuka mu maso, ati “Nababwira byinshi byanejeje kuri uyu mwanya birimo nko kuba narabaye Minisitiri w”Intebe w’umugore muri iki gihugu, nizere ko ntari uwa nyuma. Sineguye rero kubera inabi nifuriza iki gihugu ahubwo ndagira ngo ntange umwanya wo kurushaho gukorera igihugu nkunda.”</p>
<p>May yagizwe Minisitiri w’Intebe w’Ubwongereza ku wa 13 Nyakanga 2016 asimbuye David Cameron, kugira ngo ayobore inkundura yo gukura Ubwongereza mu Muryango w’Ubumwe bw’Ibihugu by’Uburayi (EU), nyuma y’uko abaturage b’iki gihugu bari bamaze gutora muri Kamarampaka umwanzuro ko bagomba gusohoka muri uwo muryango.</p>
<blockquote class="twitter-tweet" data-lang="en"><p lang="en" dir="ltr">PM <a href="https://twitter.com/theresa_may?ref_src=twsrc%5Etfw">@Theresa_May</a> makes a statement in Downing Street <a href="https://t.co/eg4ElQMXVR">https://t.co/eg4ElQMXVR</a></p>
<p>&mdash; UK Prime Minister (@10DowningStreet) <a href="https://twitter.com/10DowningStreet/status/1131848450411077632?ref_src=twsrc%5Etfw">May 24, 2019</a></p>
</blockquote>
<script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>
<p>N’ubwo yibwiraga ko byoroshye ariko kuko abaturage b’igihugu cye bari bamaze kubitorera ntibyamworoheye kuko hahise hatangira imyigaragambyo ikomeye, abenshi biganjemo urubyiruko basaba ko Ubwongereza butava muri uwo muryango kuko babonaga bizabatesha amahirwe menshi muri rwego rw’ubukungu, imirimo ndetse n’ishema n’igitinyiro Ubwongereza bwari bufite mu ruhando mpuzamahanga.</p>
<p>Iryo hangana ry’ibitekerezo ryatumye bakomeza gucuma amatariki yo gusohoka muri uwo muryango n’ubwo n’ibihugu byari bisigaye muri EU byakomezaga kubotsa igitutu ngo buzuze ibasabwa mu masezerano basinye ashyiraho uwo muryango mbere yo kuwusohokamo.</p>
<p>Kuri iyi nshuro ya gatatu, May agerageza kumvisha Inteko ko ari ngombwa ko Ubwongereza buva muri EU ariko igakomeza kwinangira abenshi mu bayigize bagenda biguru ntege ari na ko bagaragaza impungenge zo kuva muri EU, May akaba yahisemo kwegura kugira ngo ibyo biganiro byo kureba uko bayivamo bizayorwe n’uzamusimbura kuko we yabonaga Inteko imunaniza.</p>
<p>May akaba yatangaje ko azarekura inshingano ze nka Minisitiri w’Intebe w’Ubwongereza ku wa 13 Kamena uyu mwaka.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/d7unrkow0aewjtm.jpg"
				length="55283"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Amazi, ku isonga ry'ibyo ukwiye gutekerezaho mbere yo gutura muri Kigali</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubukungu/iterambere/article/amazi-ku-isonga-ry-ibyo-ukwiye-gutekerezaho-mbere-yo-gutura-muri-kigali</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubukungu/iterambere/article/amazi-ku-isonga-ry-ibyo-ukwiye-gutekerezaho-mbere-yo-gutura-muri-kigali</guid>

		<dc:date>2019-05-24T10:00:20Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Iterambere
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu gihe amazi ari kimwe mu by’ibanze umuntu akenera kugira ngo abeho ndetse akaba ari no mu burenganzira bw’ibanze bwa muntu, hamwe na hamwe mu Mujyi wa Kigali usanga kujya kuhatura ugomba kubanza&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Amazi, ku isonga ry’ibyo ukwiye gutekerezaho mbere yo gutura muri Kigali</h1>

			

			

			<div class='spip_document_117116 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="89" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/dsc_4952-2.jpg' width="700" height="466" alt="Ikibazo cy'amazi muri Kigali kiri mu biri gushakirwa umuti urambye n'inzoga zibishinzwe" title="Ikibazo cy'amazi muri Kigali kiri mu biri gushakirwa umuti urambye n'inzoga zibishinzwe" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Ikibazo cy&#8217;amazi muri Kigali kiri mu biri gushakirwa umuti urambye n&#8217;inzoga zibishinzwe</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Mu cyegeranyo cya Kigali Today yasanze igiciro cy’amazi kiva ku mafaranga 10 y’u Rwanda kikagera kuri 250FRW bitewe n’igihe ndetse n’agace umuntu atuyemo.</p>
<p>Samuel Habumuremyi, umusore wo mu kigero cy’imyaka nka 26 utunzwe no kuvomera abantu amazi ku Giticyinyoni mu Mudugudu wa Kiruhura mu Murenge wa Kigali, avuga ko ijerekani y’amazi ari ubuntu, ariko ubwo buntu na bwo burabahenda kuko umutumye amwishyura hagati ya 100FRW na 200FRW bitewe n’aho ari, uvuye kuri kaburimbo.</p>
<p>Agira ati “Hano amazi arabura cyane, nko mu kwezi ashobora kuzamo icyumweru kimwe gusa, n’ubu amaze icyumweru ataza.”</p>
<p>Uretse uruhombo rw’amazi akomoka mu musozi ruri ku Giti cy’Inyoni udafite amazi mu rugo avomaho, nta handi hafi aho hari akazu k’amazi. Ibi bigatuma iyo mazi yabuze biba ingumi kuri ako kazu k’amazi ariko bikanaba amahirwe ku bakarani bavomera abaturage amazi.</p>
<p>Mu Karere ka Nyarugenge, mu bice bya Nyamirambo ahitwa ku Mumena, ku mavomo rusange (utuzu tw’amazi), ijerekani y’amazi igura 20FRW ariko waba uyakeneye ushaka kuyavoma mu rugo rw’umuturanyi ufite ikigega cy’amazi ukayagura kuri 50Frw mu gihe, iyo yabuze bikaba ngombwa gutuma umukarani kuyakuzanira umwishyura 250FRW.</p>
<p>Alphonse Hitimana, umucuruzi uturanye n’akazu k’amazi ku Mumena, agira ati “Ajya abura ariko nyine iyo yabuze uha umukarani 50FRW yo kujya kukuvomera ku ijerekani yavayo ukamwongera 200FRW.”</p>
<p>Muri ako karere gafatwa nk’akarere k’ubucuruzi, ku Gitega mu Murenge wa Gitega, ijerekani y’amazi ku tuzu tw’amazi igura 10FRW ariko yabura ukaba witeguye kwishyura umukarani uyakuzanira 100FRW ku ijerekani imwe.</p>
<p>Jean Bosco Dusabe, umwe mu batuye muri ako gace agira ati “Iyo yabuze dutuma abana kuyatuzanira ku mpombo ziri kuri Ruhurura ya Mpazi tukabaha 100FRW ku ijerekani.”</p>
<p>Umanutse gato ukagera Kimisagara muri ako karere, usanga ho ku tuzu tw’amazi ijerekani igura 30FRW mu gihe abayabitse mu bigega mu ngo zabo bayagurisha 50FRW naho yabura abakarani bakayabazanira kuri 100FRW.</p>
<p>Nyamara, wagera hirya gato, mu Karere ka Gasabo mu Murenge wa Gatsata, ugasanga ku tuzu tw’amazi ijerekani igura 20FRW ariko umukarani uyabashyiriye igihe yabuze akabaca 200FRW, mu gihe abayafite mu bigega mu ngo bayagurisha 50FRW.</p>
<p>Ni mu gihe i Jabana mu Murenge wa Jabana muri ako karere ho nta mazi na mba ahaba ku buryo abahatuye bibasaba gutuma abakarani mu gishanga ku matiyo y’amazi bakayabagezaho mu ngo ahagaze hagati ya 150 na 200FRW.</p>
<p>Kimironko muri Gasabo naho, amazi usanga ari ingorabahizi, aho ku tuzu tw’amazi usanga agura 20FRW, mu ngo z’abaturage agatangirwa 100FRW naho ababitse ay’imvura bakayagurisha kuri 50FRW.</p>
<p>Naho mu Karere ka Kicukiro, mu Murenge wa Kanombe usanga ku tuzu tw’amazi ijerekani bayigurisha 30FRW mu gihe abafite ibigega mu ngo usanga ijerekani bayitangira 100FRW naho watuma umukarani ukamwishyura 150FRW.</p>
<p>Mu Gatenga ho ku tuzu tw’amazi usanga ijerekani ari 10FRW, abayacuruza mu ngo bakayagurisha 50FRW naho abakarani bakayabavomera kuri 150 FRW cyangwa 200FRW bitewe n’aho ari ho, mu gihe i Masaka ahenshi ku tuzu tw’amazi agura 30FRW abandi bakayavomera ubuntu ku mariba naho bayatuma abakarani bakabishyura 150FRW ku ijerekani mu gihe abafite ibigega mu ngo bayacuruza kuri 100FRW.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/dsc_4952-2.jpg"
				length="212101"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ibura ry'amazi: Ibyago bya bamwe, inyungu ku bandi</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubukungu/ubucuruzi/article/ibura-ry-amazi-ibyago-bya-bamwe-inyungu-ku-bandi</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubukungu/ubucuruzi/article/ibura-ry-amazi-ibyago-bya-bamwe-inyungu-ku-bandi</guid>

		<dc:date>2019-05-23T11:51:24Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ubucuruzi
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Ku muhanda Nyabugogo-Giticyinyoni, uhasanga amajerekani atondetse kuri kaburimbo abakarani - ngufu bacuruza amazi, abandi basunika ibigorofani binini by’ibyuma byuzuye amajerekani y’amazi bagenda&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ibura ry&#8217;amazi: Ibyago bya bamwe, inyungu ku bandi</h1>

			

			

			<div class='spip_document_117090 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="157" data-legende-lenx="xxx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/dsc_4875.jpg' width="700" height="467" alt="Ibi bigega ngo bimaze imyaka itanu. Icy'umweru kijyamo 20 km3, cyaguzwe Miliyoni 3.5 naho igitukura kijyamo 12 Km3 cyaguzwe Miliyoni 1,5. Biherereye Kabeza" title="Ibi bigega ngo bimaze imyaka itanu. Icy'umweru kijyamo 20 km3, cyaguzwe Miliyoni 3.5 naho igitukura kijyamo 12 Km3 cyaguzwe Miliyoni 1,5. Biherereye Kabeza" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Ibi bigega ngo bimaze imyaka itanu. Icy&#8217;umweru kijyamo 20 km3, cyaguzwe Miliyoni 3.5 naho igitukura kijyamo 12 Km3 cyaguzwe Miliyoni 1,5. Biherereye Kabeza</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Samuel Hubumuremyi, umusore wo mu kigero cy’imyaka nka 26, wavuye iwabo i Kinazi mu Karere ka Ruhango agiye gushaka ubuzima muri Kigali, avuga ko yatangiye akora akazi ko gutwaza ababa bagiye guhaha Nyabugogo, ariko aza gusanga amafaranga akuramo ntacyo yamugezaho kuko uwo yatwazaga atamurengerezaga 200FRW hakaba ubwo bwira nta na 1,000FRW akoreye.</p>
<p>Agira ati “Nabonaga ntacyo mvanamo, mpita nshaka ibihumbi 120FRW ngura iyi ngorofani kuko nabonaga amazi akunda kubura, ntangira kujya mvomera abaturage bakampa amafaranga hagati ya 100 na 200FRW ku ijerekani bitewe n’aho nyatwaye.”</p>
<p>Habumuremyi wari ufite amajerekani 22 kuri iyo ngorofani ubwo twamusangaga i Kiruhura mu Kagari ka Nyabugogo mu Murenge wa Kigali, yatubwiye ko ashobora kuvomera abantu nibura amajerekani 100 y’amazi ku munsi.</p>
<p>Bishatse kuvuga ko tubariye ku mpuzandengo y’amafaranga 150 ku ijerekani, Habumuremyi ashobora kwinjiza ibihumbi 450FRW ku kwezi abikesha kuvomera abaturage, mu gihe we yishyura ku ivomo rya Giticyinyoni amafaranga ibihumbi bitanu y’ifatabuguzi.</p>
<div class='spip_document_117091 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="62" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/dsc_4907.jpg' width="700" height="466" alt="Bamwe batunga imiryango yabo babikesha kuvomera abantu amazi" title="Bamwe batunga imiryango yabo babikesha kuvomera abantu amazi" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Bamwe batunga imiryango yabo babikesha kuvomera abantu amazi</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Mu gihe Habumuremyi kuvomera abaturage amazi byamuviriyemo umushinga ukomeye kuko avuga ko ateganya kugura izindi ngorofani  eshatu agashaka abandi bakozi bazajya bamufasha nyuma yo kubona ko afite abakiriya benshi, abakiriya be bo barira ayo kwarika, kuko badakunze kubona amazi kandi bari ku kilometero kimwe gusa uvuye ku Ruganda rw’Amazi rwa Nzove.</p>
<p>Marie Mukangira, umugore uri mu kigero cy’imyaka nka 55 akaba n’Umuyobozi w’Inama y’Igihugu y’Abagore (CNF) mu Mudugudu wa Kiruhura mu Kagali ka Nyabugogo mu Murenge wa Kigali, avuga ko ababazwa no kuba babura amazi cyane nyamara byitwa ko begereye Uruganda rw’Amazi rwa Nzomve. Uruganda rw’Amazi rwa Nzove ruri nko kuri km ebyiri gusa uvuye i Kiruhura.</p>
<p>Mukangira akagira ati “Muri iki gihe turimo kubura amazi cyane ntituzi ikibitera, hari n’igihe hashira n’ibyumweru bibiri, bitatu nta na rimwe aje.”</p>
<p>Mukangira avuga ko n’ubusanzwe mu kwezi usanga babona amazi nk’icyumweru kimwe, ubundi bakagura n’abakarani baba bagiye kuyavoma udafite amafaranga ngo akajya kuvoma ay’igishanga.</p>
<div class='spip_document_117092 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="65" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/dsc_4952.jpg' width="700" height="466" alt="Amajerekani ni igikoresho gikora akazi kenshi cyane muri Kigali" title="Amajerekani ni igikoresho gikora akazi kenshi cyane muri Kigali" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Amajerekani ni igikoresho gikora akazi kenshi cyane muri Kigali</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Si mu bice bya Nyabugogo gusa amazi yabaye ikibazo kuko Bosco Havugimana, umugabo wo mu kigero cy’imyaka nka 27, avuga ko na we atunzwe no kuvomera amazi abaturage bo mu bice bya Kibagabaga na Kimironko.</p>
<p>Havugimana avuga ko yavuye iwabo mu Murenge wa Ruheru mu Karere ka Nyaruguru muri 2013 agiye gushaka ubuzima  muri Kigali, atangira akora akazi muri imwe muri resitora zo muri Kimironko na Kibagabaga mu Karere ka Gasabo bakamuhemba ibimbi 7FRW ku kwezi, ariko aza kuvumbura ko mu gace yakoreragamo harimo ikibazo gikomeye cyamufasha kwihangira umurimo.</p>
<p>Agira ati “Muri resitora bampembaga udufaranga duke nkabona tutantunga noneho nza kureba nkabona muri aka gace amazi akunda kubura. Muri 2014 mpita nsezera nkanjya mvomera abantu amazi bakampa amafaranga.”</p>
<p>Avuga ko yatangiye yikorera ijerekani y’amazi ku mutwe uwo ayishyiriye akamwishyura 200FRW, noneho uwo avomeye akamurangira undi bituma abantu bamumenyera bimutera kugura igare ry’ibihumbi 30FRW ryo kumufasha kuvoma ngo ahaze abakiliya be.</p>
<p>Kuri ubu, Havugimana avuga ko ari rwiyemezamirimo ufite akazi gahoraho kandi kamuhemba neza kuko afite resitora ebyiri ndetse n’ingo nyinshi avomera ku buryo buhoraho hakaba n’abamutuma iyo amazi yabuze gusa.</p>
<p>Mu ma saa tanu z’amanywa kuri uyu wa 20 Gicurasi 2019, ubwo twari tumusanze i Kibagabaga ahetse amajerekani ane y’amazi ku igare, Havugimana yadutangarije ko yari amaze kugeza ku bakiliya be amajerikani 32 akaba yari agikomeje akazi.</p>
<div class='spip_document_117093 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="80" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/dsc_4918.jpg' width="700" height="466" alt="Bagurisha amazi bakurikije urugendo bakoze bayazana ndetse n'uko nabo bayaguze" title="Bagurisha amazi bakurikije urugendo bakoze bayazana ndetse n'uko nabo bayaguze" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Bagurisha amazi bakurikije urugendo bakoze bayazana ndetse n&#8217;uko nabo bayaguze</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Yagize ati “Ubundi abakiliya basanzwe bahoraho banyijiriza ibihumbi bitandatu ku munsi ariko iyo amazi yabuze nkorera 12,500FRW nibura ku munsi kuko uretse abampaye akazi gahoraho icyo gihe undi umpamagaye wese anyishura 250FRW ku ijerekani.”</p>
<p>Yakomeje agira ati “Urebye ibura ry’amazi ya WASAC risa n’irigenda rigabanuka ariko iyo yabuze ashobora kubura n’ukwezi kose.”</p>
<p>Havugimana avuga ko bimutungiye umuryango ndetse n’umwana we ngo akaba yiga mu ishuri yishyura ibihumbi 47FRW ku gihembwe i Kagugu mu Murenge wa Gisozi.</p>
<p>Ibibazo by’amazi byatumye bagura ibigega batangira ubucuruzi</p>
<p>Mu 2000, Marie Rose Mukamutungirehe, umubyeyi wo mu kigero cy’imyaka nka 50 yabonye mu gace atuyemo ka Kibagabaga bakunze kubura amazi, yiyemeza kubaka robine (ivomo) akajya agurisha abaturanyi be amazi.</p>
<p>Mukamutungirehe avuga ko kubera ko aho ivomo rye riri hasa n’aho ari hasi, ivomo rye ntirikunze kubura amazi, bigatuma ibice bikikije Kibagabaga byose bijya gushaka amazi ku ivomo rye.</p>
<p>Agira ati “Twebwe amazi yacu ntajya abura keretse ari nk’itiyo yatobotse. Nk’abatuye za Kimironko usanga baza kuvoma hano kuko ho amazi akunda kubura cyane.”</p>
<p>Avuga ko nibura mu cyumweru yinjiza ibihumbi 40FRW kubera ubucuruzi bw’amazi, mu gihe yishyura ku mafaranga 330 kuri metero kibe.</p>
<div class='spip_document_117094 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="61" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/dsc_4861.jpg' width="700" height="466" alt="Bamwe bahitamo kuyatwara muntoki iyo aho bayajyana ari hafi" title="Bamwe bahitamo kuyatwara muntoki iyo aho bayajyana ari hafi" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Bamwe bahitamo kuyatwara muntoki iyo aho bayajyana ari hafi</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Nyuma yo kubona ko muri ako gace, amazi akunda kubura cyane, muri 2014, Mukamutungirehe yaguze ikigega cya litiro ibihumbi bitanu, ni ukuvuga amajerekani 250, kimufasha gufata amazi y’imvura mu rwego rwo kugira ngo ibura ry’amazi ridahungabanya ubucuruzi bwe.</p>
<p>Agira ati “Iyo amazi yabuze amazi yo muri iki kigega nyacuruza mu minsi ibiri cyangwa itatu akaba ararangiye kandi ijerekani nyigurisha 50FRW mu gihe aya robine nyagurisha 20FRW.”</p>
<p>Ahitwa Bibare mu Murenge wa Kimironko, umukecuru wo mu kigero cy’imyaka nka 70 uzwi nka Maman Alain, afite ibigega bibiri by’amazi kimwe mu gipangu iwe, kimwe kikaba gipima litiro ibihumbi bitanu.</p>
<p>Maman Alain ufite inzu zikodeshwa zirenga icumi mu gipangu iwe, avuga ko yaguze ibyo bigega agamije gukemura ikibazo cy’amazi ku bakiliya bakodesha iwe, kuko ngo amazi yabonaga umugabo agasiba undi muri ako gace.</p>
<p>Cyakora agira ati “Gusa nyine urumva, amazi iyo yabuze n’abaturanyi baza kuvoma iwanjye, ijerekani nkayibagurisha ku mafaranga 100.”</p>
<p>Mu gihe ikibazo cy’ibura ry’amazi kandi cyakunze kumvikana mu Murenge wa Kanombe mu Karere ka Kicukiro ahazwi nko kuri 12, abaturage baho mu 2012 bishyize hamwe binyuze mu budehe biyubakira ikigega cya metero kibe eshanu bagamije gufata amazi bakazajya babona ayo bakoresha igihe amazi yabuze.</p>
<p>Gusa, ako kagega kabaye iyanga maze Umuryango utari uwa Leta witwa World Vision wiyemeza kubakira abo baturage Ikigega cya metero kibe 65 kuri miliyoni 40FRW ariko abo baturage na bo babigiramo uruhare rw’ 10%.</p>
<p>James Ryakatonda, umwe mu bakora kuri ibyo bigega, agira ati “Hano amazi ajya abura cyane, twebwe rero ibi bigega bifata amazi tukayabika noneho tukazayafungura ari uko amazi ya WASAC yabuze kugira ngo abaturage babone aho bavoma. Icyo gihe ijerekani tuyibahera 50Frw.”</p>
<p>Ryakatonda avuga ko iyo amazi yabuze, ibi bigega babyifashisha mu kugurisha abaturage amazi nibura mu gihe cy’iminsi ine.</p>
<p>Uretse aha twasuye, abaturage cyane cyane mu karere ka Kicukiro bihangiye imishinga yo gucuruza amazi, bagura ibigega cyangwa ibishashi bijyamo amazi, bakavoma amazi yaje, ariko bitewe n&#8217;ibura ry&#8217;amazi bavomerwa n&#8217;imodoka zijya ziyavana mu mirenge yo hirya aho amazi aboneka, bityo nabo bakagurisha abandi.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/dsc_4861.jpg"
				length="175314"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Umujyi wa Kigali wahawe igihembo cyo guteza imbere imibereho y'abaturage</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubukungu/iterambere/article/umujyi-wa-kigali-wahawe-igihembo-cyo-guteza-imbere-imibereho-y-abaturage</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubukungu/iterambere/article/umujyi-wa-kigali-wahawe-igihembo-cyo-guteza-imbere-imibereho-y-abaturage</guid>

		<dc:date>2019-05-23T11:22:14Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Iterambere
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Newcities, Umuryango udaharanira inyungu mu gihugu cya Canada uteza imbere imiturire y’imijyi yimakaza imibereho y’abayituye, wahaye Umujyi wa Kigali igihembo mpuzamahanga cyo guteza imbere&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Umujyi wa Kigali wahawe igihembo cyo guteza imbere imibereho y’abaturage</h1>

			

			

			<div class='spip_document_117089 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/af92639943225daae72b17e6292b55.jpg' width="700" height="463" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Iki gihembo cyatanzwe na Newcities ku bufatanye n’Umuryango Novartis Foundation wo muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika ndetse n’Umujyi wa Montreal muri Canada, kuri uyu wa 22 Gicurasi 2019, Umujyi wa Kigali ugikesha siporo rusange izwi nka “Car Free Day” iba kabiri mu kwezi.</p>
<p>Muri “Car Free day”, abatuye mu Mujyi wa Kigali bose bagirwa inama yo guparika amamodoka bagahurira mu Mujyi wa Kigali rwagati bagakora siporo.</p>
<p>Mu itangazo rigenewe abanyamakuru, Umujyi wa Kigali uvuga ko “Car Free Day”  “igamije kubungabunga ubuzima bw’abaturage bakora imyitozo ngororamubiri ariko kandi ikanagira uruhare mu kurengera ibidukikije.”</p>
<p>Ibyo bihembo byiswe “Wellbeing City Awards”, bitanzwe ku nshuro ya mbere , bigamije gushimira imijyi ishyira imbere imibereho y’abayituye mu igenamigambi yayo ndetse na politiki z’ibihugu.</p>
<p>Imijyi isanga 100 yo mu bihugu 27 hirya no hino ku isi yari yitabiriye gupiganira ibyo bihembo, ariko Newcities n’abafatanyabikorwa bahitamo imijyi itanu gusa harimo n’Umujyi wa Kigali ari na wo byarangiye wegukanye intsinzi.</p>
<div class='spip_document_117106 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="123" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/sport.jpg' width="700" height="340" alt="Gahunda ya Siporo rusange ikorwa kabiri mu kwezi mu Mujyi wa Kigali ni kimwe mu bikorwa byahesheje amanota meza uwo mujyi" title="Gahunda ya Siporo rusange ikorwa kabiri mu kwezi mu Mujyi wa Kigali ni kimwe mu bikorwa byahesheje amanota meza uwo mujyi" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Gahunda ya Siporo rusange ikorwa kabiri mu kwezi mu Mujyi wa Kigali ni kimwe mu bikorwa byahesheje amanota meza uwo mujyi</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Umuyobozi w’Umujyi wa Kigali, Marie Chantal Rwakazina, agira ati “Ni ibyishimo bikomeye kuba Umujyi wa Kigali wegukanye intsinzi nk’umujyi uharanira guteza imbere imibereho myiza y’abaturage.”</p>
<p>Rwakazina akomeza avuga ko bitanga icyizere kuri siporo rusange ya “Car Free Day” nka gahunda igamije guteza imbere ubuzima rusange n’imibereho myiza y’abatuye Kigali.</p>
<p>Yashimiye abaturage ba Kigali, cyane cyane abitabira Car Free day igihe cyose ndetse n’abafatanyabikorwa bafasha mu gutuma iyi gahunda igenda neza, ndetse anavuga ko bazakomeza guteza imbere iyi siporo.</p>
<p>John Rossant, Umuyobozi wa NewCities ari na wo washinze uyu muryango, agira ati “Imibereho myiza itangirira mu gutegura igishushanyo mbonera, ariko ntibigarukire aho. Uyu muryango uharanira imijyi itanga umunezero n’ubuzima bwiza ifata imibereho myiza nk’izingiro ry’ibigomba gushingirwaho mu gutegura no kuyobora imijyi.”</p>
<p>Yakomeje agira ati “Akanama kacu gatanga amanota rero kishimiye kumva umuhate Umujyi wa Kigali wabishyizemo kuko tubona ‘Car Free Day’ igenda itera imbere kandi Kigali irakataje mu bikorwa biteza imbere imibereho myiza y’abaturage.</p>
<p>Uretse Umujyi wa Kigali, indi mijyi yegukanye ibihembo muri “Wellbeing City Award” irimo Santa Maria wo muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika kubera guteza imbere umuryango (community), Pune wo mu Buhinde kubera guteza imbere ubukungu no guha amahirwe angana abawutuye, Lisbon wo muri Portugal kubera guteza imbere ibidukikije ndetse na Milan wo mu Butaliyani kubera guteza imbere imibereho myiza y’abaturage.</p>
<p>Iyi mijyi uko ari itanu, ikaba izashyirizwa ibihembo byayo  ku wa 19 no kuwa 20 Kamena 2019 i Montreal muri Canada.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/af92639943225daae72b17e6292b55.jpg"
				length="134994"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ibyabaye mu Rwanda nta handi dufite ubushobozi bwo kugera bizongera kuba - James Uwizeye</title>

		<link>https://kigalitoday.com/kwibuka/article/ibyabaye-mu-rwanda-nta-handi-dufite-ubushobozi-bwo-kugera-bizongera-kuba-james-uwizeye</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/kwibuka/article/ibyabaye-mu-rwanda-nta-handi-dufite-ubushobozi-bwo-kugera-bizongera-kuba-james-uwizeye</guid>

		<dc:date>2019-05-21T19:41:34Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Kwibuka
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Umunyamabanga wa mbere wa Ambasade y’u Rwanda mu Bwongereza, James Uwizeye, avuga  ko u Rwanda rwiteguye gutabara aho ari ho hose ku isi, rufite ubushobozi bwo kugera, hashobora kuba amacakubiri&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ibyabaye mu Rwanda nta handi dufite ubushobozi bwo kugera bizongera kuba - James Uwizeye</h1>

			

			

			<div class='spip_document_117029 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/1-727.jpg' width="717" height="477" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Uwizeye yabivugiye mu muhango wo kwibuka ku nshuro ya 25 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, wabereye i Devon mu Bwongereza mu mpera z’icyumweru gishize.</p>
<p>Yagize ati “Mu bihe byashize i Darfur muri Soudan, habaye Jenoside ariko u Rwanda rwabaye urwa mbere mu gutabara rwoherezayo ingabo.”</p>
<p>Honarable Luke Pollard, Umudepite mu Nteko Ishinga Amategeko y’u Bwongereza, yashimye inzira u Rwanda rwafashe yo kurenga amateka ashaririye rwanyuzemo ya Jenoside yakorewe Abatutsi rugahitamo ubumwe mu bwiyunge rugamije kongera kwiyubakira igihugu.</p>
<p>Yagize ati “Ibyo kandi bikubiye muri iyi nsanganyamatsiko igira iti ‘Kwibuka Twiyubaka.”</p>
<div class='spip_document_117030 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/2_ok-4.jpg' width="717" height="477" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Françoise Ihirwe Kaneza, umwe mu Banyarwanda bari bitabiriye uwo muhango, yabwiye abari bahari ko u Rwanda rwafashe umwanzuro wo guca imirunga yose yatandukanyaga Abanyarwanda rugamije kubaka ubumwe mu bana barwo.</p>
<p>Kaneza yagize ati “Abanyarwanda barangana haba mu Itegeko Nshinga, aho ari hose mu ruhame mu Rwanda kandi amoko yajyaga atandukanya Abanyarwanda yakuwe mu Itegeko Nshinga no mu ndangamuntu.”</p>
<div class='spip_document_117031 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/2-689.jpg' width="717" height="477" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Umuhango wo kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi wabereye i Devon wari uyobowe na Rev. Nick Mckinnel, Musenyeri w’Ababatisita b’i Plymouth, watangijwe no gushyira indabo ahari ikimenyetso cya Jenoside yakorewe Abatutsi mu busitani bwiswe “Peace Garden Plymouth Hoe”, ukurikirwa n’urugendo rwo kwibuka abazize Jenoside yakorewe Abatutsi rwavuye kuri urwo rwibutso rugera ku rusengero rw’Ababatisita i Plymouth.</p>
<p><strong>Andi mafoto:</strong></p>
<div class='spip_document_117032 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/3-616.jpg' width="717" height="477" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_117033 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/4-530.jpg' width="717" height="477" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_117034 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/5-444.jpg' width="717" height="477" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_117035 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/6-378.jpg' width="717" height="477" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_117036 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/7-341.jpg' width="717" height="477" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_117037 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/8-296.jpg' width="717" height="477" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_117038 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/8_ok.jpg' width="717" height="477" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_117039 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/9-246.jpg' width="717" height="477" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_117040 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/10-217.jpg' width="717" height="477" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_117041 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/12-167.jpg' width="717" height="477" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_117042 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/13-148.jpg' width="717" height="477" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_117043 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/14-125.jpg' width="717" height="477" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_117044 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/15-107.jpg' width="717" height="477" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_117045 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/16-85.jpg' width="1066" height="1600" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_117046 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/17-67.jpg' width="717" height="477" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/13-148.jpg"
				length="130713"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>KOICA yahaye u Rwanda inkunga izafasha urubyiruko guhanga imirimo ibihumbi 20</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/koica-yahaye-u-rwanda-inkunga-izafasha-urubyiruko-guhanga-imirimo-ibihumbi-20</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/koica-yahaye-u-rwanda-inkunga-izafasha-urubyiruko-guhanga-imirimo-ibihumbi-20</guid>

		<dc:date>2019-05-16T18:52:49Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Ikigo cy’ubufatanye mpuzamahanga cya Koreya y’Epfo (KOICA), kuri uyu wa 16 Gicurasi 2019, cyasinyanye na Minisiteri y’Urubyiruko amasezerano y’inkunga ya miliyoni 7 n’ibihumbi 500 by’Amadolari ya&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>KOICA yahaye u Rwanda inkunga izafasha urubyiruko guhanga imirimo ibihumbi 20</h1>

			

			

			<div class='spip_document_116827 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/2-684.jpg' width="1200" height="800" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Iyi nkunga ibarirwa muri miliyari esheshatu na miliyoni 771 n’ibihumbi 750 mu mafaranga y’u Rwanda  yatanzwe na Leta ya Koreya y’Epfo izakoreshwa na Minisiteri y’Urubyiruko ifatanyije n’Ishami rya Loni rishinzwe Iterambere (UNDP), hagamijwe kwimakaza no guteza imbere ibikorwa bihuza urubyiruko  mu cyiswe ‘YouthConnekt’ no kurufasha mu mishinga yo kwihangira imirimo mu gihe cy’imyaka ine.</p>
<p>Minisitiri w’Urubyiruko, Rosemary Mbabazi, avuga ko uretse gufasha urubyiruko mu kwihangira imirimo, iyi nkunga izanafasha mu kwigisha urubyiruko ibijyanye n’ubuzima bw’imyororokere no mu guha urubyiruko urubuga mu gutanga ibitekerezo kuri gahunda z’igihugu n’ibyemezo bifatwa ku buzima bw’igihugu.</p>
<p>Minisitiri Mbabazi yagize ati “Uyu mushinga uzaguka ugere no mu bigo by’imyuga kugira ngo dufashe rwa rubyiruko rufite ibihangano cyangwa udushya bashaka kuzana dushobora gukemura ibibazo biri mu muryango nyarwanda.”</p>
<div class='spip_document_116824 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/5-440.jpg' width="1200" height="884" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yakomeje avuga utwo dushya dushobora kuba mu nzego zitandukanye z’ubuzima bw’igihugu nko mu buhinzi, mu burezi no mu bundi buzima busanzwe bwose bw’igihugu hagamijwe gutoza urubyiruko kutazajya rubona ibibazo ngo ruganye ahubwo rukumva ari rwo bisubizo kuri ibyo bibazo.”</p>
<p>Yavuze kandi ko iyo nkunga izifashishwa no mu mishinga iteza imbere impano z’urubyiruko binyuze mu bugeni n’ibihangano hagamijwe kwagura ibikorwa Minisiteri y’Urubyiruko yakoranaga n’Umuryango Imbuto Foundation muri “Art Rwanda-Ubuhanzi”.</p>
<p>Ati “Ni ukugira ngo rwa rubyiruko rufite ibihangano ariko rudafite ubushobozi bwo kubyagura tubafashe kubatoza binyuze mu bigo bibatoza ariko tukanabahuza n’isoko.”</p>
<p>Igice cy’iyi nkunga kandi kizifashishwa mu bikorwa by’ubushakashatsi bigamije gufasha ibihangano n’udushya by’urubyiruko kugera ku rwego rw’ubuziranenge rwabifasha guhangana ku isoko mpuzamahanga.</p>
<div class='spip_document_116826 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/3-611.jpg' width="1200" height="787" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Umuyobozi w’Ikigo cy’Igihugu cy’Ubushakashatsi (NIRDA), Kampeta Sayinzoga, yagize ati “Ikibazo kimwe duhura na cyo ni uko abahanga udushya bose bigana iby’ahandi ariko akenshi ugasanga biri ku rwego rwo hasi ugereranyije n’ibikenewe ku isoko.”</p>
<p>Sayinzoga avuga ko igice cy’iyo nkunga kizafasha mu kunoza udushya tuba twahanzwe n’urubyiruko kugira ngo bibe ibintu bishobora gucuruzwa ndetse no mu kuruhugura kugira ngo bamenye uko umuntu ashobora guhanga ikintu koko gikenewe mu buzima bwa buri munsi bw’umuntu.</p>
<p>Ati “Mbere y’uko uhanga agashya atekereza ku gihangano ubwacyo, akajya abanza gufata igihe agatekereza ku isoko kizacuruzwaho, ikibazo gihari n’umuti yifuza kukivugutira akabona gutangira gushushanya uko kizaba kimeze (design).”</p>
<p>Lee Byunghwa, Umuyobozi wa KOICA mu Rwanda, avuga ko bahisemo gutera inkunga uyu mushinga kuko bari basanzwe bazi ko ‘Youthconnekt’ ari umwe mu mishinga ihindura ubuzima bw’urubyiruko mu buryo bugaragara.</p>
<div class='spip_document_116825 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/4-525.jpg' width="1200" height="783" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yagize ati “Rero UNDP ikitugezaho uyu mushinga, twasubije amaso inyuma mu bikorwa byose by’urubyiruko dusanga ‘Youthconnekt’ ari bwo buryo bunoze bwo gufashamo urubyiruko mu Rwanda.”</p>
<p>Uretse aya masezerano Ministeri y’Urubyiruko yasinyanye na KOICA ndetse na NIRDA izayifasha mu kunoza imishinga y’urubyiruko, iyi minisiteri yanasinyanye na UNDP amasezerano n’ikigo cy’ikoranabuhanga cya Liquid Telecommunication Rwanda Ltd.</p>
<p>Aya masezerano yo akaba ari ayo guhugura urubyiruko mu bijyanye n’ikoranabuhanga binyuze mu bigo by’urubyiruko no muri za kaminuza, gufasha urubyiruko kwihangira imirimo binyuze mu ikoranabuhanga, guhuza ba rwiyemezamirimo bato n’ababifitemo uburambe ndetse no gufasha kugeza ikoranabuhanga ahabereye inama z’urubyiruko za ‘YouthConnekt’.</p>
<p>Kuva ‘YouthConnekt’ yatangira muri 2012 imaze kugira uruhare mu ihangwa ry’imirimo ibihumbi umunani (8000) ikaba imaze guha urubyiruko rusaga miliyoni imwe urubuga mu bikorwa byo kubaka igihugu.</p>
<div class='spip_document_116823 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="93" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/abayobozi_ku_mpande_zombi_bashyize_umukono_ku_masezerano.jpg' width="1080" height="720" alt="Abayobozi ku mpande zombi bafashe ifoto y'urwibutso nyuma yo gushyira umukono ku masezerano" title="Abayobozi ku mpande zombi bafashe ifoto y'urwibutso nyuma yo gushyira umukono ku masezerano" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Abayobozi ku mpande zombi bafashe ifoto y&#8217;urwibutso nyuma yo gushyira umukono ku masezerano</strong></div></div>
</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/2-684.jpg"
				length="169043"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>&#8216;Gerayo Amahoro' ije kugabanya impanuka ho 30%</title>

		<link>https://kigalitoday.com/umutekano/imbere-mu-gihugu/article/gerayo-amahoro-ije-kugabanya-impanuka-ho-30</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/umutekano/imbere-mu-gihugu/article/gerayo-amahoro-ije-kugabanya-impanuka-ho-30</guid>

		<dc:date>2019-05-13T11:45:22Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Imbere mu gihugu
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Gerayo Amahoro
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Angelique Uwamahoro, umukobwa wo mu kigero cy’imyaka nka 24 wari muri Gare ya Nyabubogo mu ma saa tanu kuri uyu wa 13 Gicurasi 2019, agiye gufata imodoka yerekeza i Muhanga, avuga ko mu cyumweru&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>‘Gerayo Amahoro’ ije kugabanya impanuka ho 30%</h1>

			

			

			<div class='spip_document_116645 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/d6bo6d7w4aanodm.jpg' width="761" height="817" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Agira ati “Abenshi usanga bagenda barangaye bibereye kuri za WhatsApp.”</p>
<p>Cyakora, Uwamahoro akavuga ko n’ubwo yabonaga ko iyo myitwarire yabateza impanuka, ari we ari n’abandi bagenzi bari muri iyo modoka nta n’umwe wigeze akebura uwo mushoferi.</p>
<p>Guhera kuri uyu wa 13 Gicurasi 2019, buri mushoferi utwaye abagenzi mu buryo bwa rusange arasabwa kujya abanza gusobanurira abagenzi ko bamufiteho uburenganzira, akanabasobanurira ibyo abujijwe ndetse na bo akabasobanurira ibyo bemerewe n’ibyo babujijwe.</p>
<p>Ibi biri mu gahunda ya “Gerayo amahoro”, ubukangurambaga bw’ibyumweru 52 (umwaka wose) Polisi y’Igihugu, Ishami rishinzwe Umutekano wo mu Muhanda, n’abafatanyabikorwa bayo barangajwe imbere na Minisiteri y’Ibikorwaremezo, batangije none bugamije kugabanya impanuka zo mu muhanda ku kigero nibura cya 30%.</p>
<p>Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y’Ibikorwaremezo (MININFRA) ushinzwe ubwikorezi, Ing. Jean de Dieu Uwihanganye, akaba asaba abagenda mu binyabiziga bitwara abantu mu buryo bwa rusange, gufata iya mbere mu kwirindira umutekano wo mu muhanda biyama imyitwarire yabateza impanuka, ariko na bo bakitwararika ibyo basabwa.</p>
<div class='spip_document_116646 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="118" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/d6b3_csxkaasm_l.jpg' width="810" height="1080" alt="Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y'Ibikorwaremezo (MININFRA) ushinzwe ubwikorezi, Ing. Jean de Dieu Uwihanganye" title="Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y'Ibikorwaremezo (MININFRA) ushinzwe ubwikorezi, Ing. Jean de Dieu Uwihanganye" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y’Ibikorwaremezo (MININFRA) ushinzwe ubwikorezi, Ing. Jean de Dieu Uwihanganye</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Muri Gare ya Nyabugogo, aganiriza abagenzi bari bari mu modoka ya Ritco bari berekeje i Nyamagabe, Minisitiri Uwihanganye yagize ati “Niba umushoferi atangiye kuvugira kuri terefone ntimukagire mutya ngo umwe namubuza kuvugira kuri terefone ngo muvuge ngo arashyanuka.”</p>
<p>Ibi Uwihanganye yabivugiraga ko, ngo yigeze kubona imodoka igendera ku muvuduko munini arayihagarika agiye gukuramo umushoferi abagenzi batangira kumubwira ko bihuta.</p>
<p>Agira ati “Icy’ingenzi ni uko mukwiye kumenya ko mugomba kugera iyo mujya amahoro. Muri ababyeyi, muri urubyiruko, imiryango irabakeneye ntabwo mukwiye gutakariza ubuzima mu mpanuka. Turifuza ko rero mugira uruhare mu mutekano wo mu muhanda.”</p>
<p>Yakomeje agira ati “Niba uri kuri moto, niba uri mu mudoka, nawe ufite uruhare mu gutuma ugerayo amahoro,…umushoferi utwaye na we turamukeneye nk’Umunyarwanda, niyumve ko ashaka kugerayo amahoro ariko igikomeye cya gatatu ni ukugira ngo umurinzi w’umutekano mu muhanda abanze abe umuntu utwawe.”</p>
<div class='spip_document_116647 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="55" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/4-523.jpg' width="810" height="1080" alt="Umuyobozi wa Polisi wungirije DCG Juvenal Marizamunda " title="Umuyobozi wa Polisi wungirije DCG Juvenal Marizamunda " class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Umuyobozi wa Polisi wungirije DCG Juvenal Marizamunda </strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Muri ubwo bukangurambaga, buri modoka itwara abagenzi mu buryo rusange yashyizwemo ijwi umushoferi agomba gushyiriramo abagenzi mbere yo guhaguruka kugira ngo bumve uburenganzira bamufiteho, kandi na bo bumve inshingano zabo mu kwirinda impanuka ngo bagere iyo bajya amahoro.</p>
<p>Mu butumwa buri muri iryo jwi, abagenzi basabwa kwirinda kunywera itabi mu mudoka, kwicarana ku ntebe imwe ari babiri, kujugunya mu modoka ibisigazwa by’ibiribwa bibangamira abagenzi, kwicarana n’imizigo ibabangamira, gukorakoranaho bibangamiye umwe mu bagenzi n’izindi ngeso mbi zabangamira abandi bari mu kinyabiziga.</p>
<p>Naho umushoferi we, ubwo butumwa bumubuza kwishyuza amafaranga y’urugendo hadakoreshejwe ikarita yabugenewe, gukoresha terefone atwaye, gutwara yanyweye ibisindisha, kurenza umuvuduko wateganyijwe, kwirengangiza kwambara umukandara w’imodoka no gukubaganya akagabanya muvuduko.</p>
<p>Umushoferi kandi, abujijwe guhagarara ahatemewe agashyiramo abagenzi no gushyiramo imiziki isakuza ku buryo ibangamira abagenzi, ndetse iryo jwi rikanaha abagenzi numero bahamagaraho mu gihe ibyo byose bitubahirijwe kugira ngo Polisi n’izindi nzego zibishinzwe zibatabare.</p>
<p>Umuvugizi wa Polisi y’u Rwanda, CP John Bosco Kabera, avuga ko kuba umushoferi azajya abanza kubwira abagenzi ibyo abujijwe n’ibyo na bo babujijwe mbere yo guhaguruka ari igihango kizajya gituma bagenda neza bakagera iyo bajya amahoro.</p>
<p>CP Kabera ati “Turumva ari nk’igihango baba basinye kuko iyo ubabwiye ibyo bemerewe, na bo ukababwira ibyo babujijwe n’ibyo bemerewe byumvikana ko ari ubwumvikana ku buryo iyo umwe arenze ku nshingano ze undi ashobora kumukebura cyangwa akaba yabibwira inzego zibishinzwe.”</p>
<div class='spip_document_116648 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="63" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/d6bo7omw4aad3qo.jpg' width="1200" height="893" alt="Abagenzi nabo biteguye kugira uruhare muri ubu bukangurambaga " title="Abagenzi nabo biteguye kugira uruhare muri ubu bukangurambaga " class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Abagenzi nabo biteguye kugira uruhare muri ubu bukangurambaga </strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Imibare ya Polisi y’Igihugu igaragaza ko kuva uyu mwaka watangira abantu babarirwa mu 180 bamaze guhitanwa n’impanuka zo mu muhanda, mu gihe umwaka ushize abarenga 400 na bo bahitanwe n’impanuka zo mu muhanda.</p>
<p>CP Kabera akaba avuga ko nta gushidikanya ubukangurambaga “Gerayo amahoro” buzatuma impanuka zo mu muhanda zigabanuka kuko ngo byagaragaye ko ubukangurambaga bwo kwirinda impanuka bajyaga bakora icyumwe kimwe buri mwaka bwasigaga impanuka zo mu muhanda zigabanutse ku kigero cya 46%.</p>
<p>Bishop Kehangire, Umunyamabanga Nshingwabikorwa wa RFTC (kimwe mu bigo bitwara abagenzi), avuga uruhare runini mu kwirinda no kurinda abandi impanuka ari umushoferi, bityo umushoferi wabo uzarenga ku mabwiriza bahabwa muri ubwo bukangurambaga azajya abiryozwa.</p>
<div class='spip_document_116649 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="92" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/d6bo9upwaaal4c8.jpg' width="1200" height="800" alt="Abatwara ibinyabiziga nabo bazagira uruhare runini muri ubu bukangurambaga buzamara umwaka" title="Abatwara ibinyabiziga nabo bazagira uruhare runini muri ubu bukangurambaga buzamara umwaka" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Abatwara ibinyabiziga nabo bazagira uruhare runini muri ubu bukangurambaga buzamara umwaka</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Agira ati “Niba abujijwe kuvugira kuri telefone ni kimwe mu biteza impanuka, niba abujijwe kurenza umuvuduko ni kimwe mu biteza impanuka, niba abujijwe kugenda nabi ni kimwe mu bitera impanuka, tukumva rero ko umushoferi niyumva ko ari we shingiro ry’ibikorwa byose bituma tugabanya impanuka, impanuka zizagabanuka.”</p>
<p>Ubu bukangurambaga buzamara ibyumweru 52 (umwaka wose) ku rwego rw’igihugu bwatangirijwe muri Gare yo mu Mujyi izwi nka “Downtown” bukomereza muri Gare ya Nyabugogo aho Minisitiri Uwihanganye n’abayobozi ba Polisi y’Igihugu binjiraga mu modoka bagasobanurira abagenzi n’abayobozizi b’ibinyabiziga uko bagomba kwitwara ngo birinde impanuka.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/d6bo9upwaaal4c8.jpg"
				length="132169"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Kunyereza no kwangiza umutungo wa rubanda byashyizwe mu byaha by'ubugome</title>

		<link>https://kigalitoday.com/umutekano/imbere-mu-gihugu/article/kunyereza-no-kwangiza-umutungo-wa-rubanda-byashyizwe-mu-byaha-by-ubugome</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/umutekano/imbere-mu-gihugu/article/kunyereza-no-kwangiza-umutungo-wa-rubanda-byashyizwe-mu-byaha-by-ubugome</guid>

		<dc:date>2019-05-10T08:14:11Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Imbere mu gihugu
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Ubushinjacyaha Bukuru bw’u Rwanda burasaba abashinzwe gushyira ingengo y’imari ya Leta mu bigo bitandukanye bya Leta kurya bari menge, kuko ngo ibihano bijyanye n’ibyaha ku kwangiza umutungo wa&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Kunyereza no kwangiza umutungo wa rubanda byashyizwe mu byaha by’ubugome</h1>

			

			

			<div class='spip_document_116475 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="79" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/d6ho6sqxsaak9ps.jpg' width="1200" height="900" alt="Minisitiri Busingye aganiriza abashinzwe ikoreshwa ry'ingengo y'imari ya Leta" title="Minisitiri Busingye aganiriza abashinzwe ikoreshwa ry'ingengo y'imari ya Leta" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Minisitiri Busingye aganiriza abashinzwe ikoreshwa ry&#8217;ingengo y&#8217;imari ya Leta</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Umunyamabanga Mukuru w’Ubushinjacyaha Bukuru bw’u Rwanda, Jean Damascene Habimana, yabibwiye abashinzwe ingengo y’imari ya Leta mu bigo bya Leta bari mu mahugurwa y’umunsi umwe, i Kigali kuri uyu wa 9 Gicurasi 2019.</p>
<p>Ni amahugurwa yari agamije kubongerera ubumenyi ku bijyanye n’amasezerano y’amasoko bagirana na ba rwiyemezamirimo no kubashishikariza kurushaho gukemura ibibazo binyuze mu bwumvikane (mediation).</p>
<p>Yagize ati “Dukwiye kuba menge, nk’uko mu Kinyarwanda babivuga, tukagerageza gushishoza kugira ngo tutazagongongwa n’ibyo ngibyo byari amakosa ubu bikaba byaragizwe ibyaha, cyane cyane ko n’ibihano byazamuwe cyane.”</p>
<p>Mu gihe mbere uwagaragarwagaho amakosa mu masezerano akagushamo Leta yacibwaga ibihumbi 500FRW, Itegeko mpanabyaha rishya ryashyize ayo makosa “mu byaha by’ubugome” aho uyagaragaweho ahanishwa igifungo cy’imyaka itanu n’ihazabu ya miliyoni 5FRW.</p>
<p>Habimana yavuze kandi ko mu gihe mu Itegeko Mpanabyaha rya mbere, hari harimo ingingo ivuga ibyo kunyereza umutungo wa Leta, ngo wasangaga biteza ikibazo kuko ritateganyaga ibyo kunyereza umutungo wa rubanda.</p>
<div class='spip_document_116476 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/d6hpe1fwwaes_eu.jpg' width="960" height="720" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Agira ati “Mu itegeko mpanabyaha ryari ririho mbere y’iryo dukoresha ubu, hari harimo ikibazo ku ngingo ivuga kunyereza umutungo wa Leta, hakavuka ikibazo cy’abantu banyerezaga umutungo uteri uwa Leta ariko ufitiye rubanda rwinshi akamaro.”</p>
<p>Habimana akavuga ko abantu nk’abo wasangaga baca mu rihumye inzego zishinzwe gukurikirana umutungo ufitiye rubanda akamaro, akavuga ko ubu icyo kibazo cyakemutse itegeko rinakurikirana n’abanyereza cyangwa abangiza umutungo w’amabanki n’amakoperative.</p>
<p>Emile Ntwari, Umuyobozi ushinzwe Ubujyanama mu by’Amategeko muri Minisiteri y’Ubutabera, watanze ikiganiro ku bijyanye no gutegura amasezerano, yavuze ko hari ikibazo cy’ubunebwe ku bigo binini bigirana amasezerano y’imirimo n’ibigo by’abanyamahanga kuko ngo usanga ahanini basinya ayo masezerano batabanje kuyasoma.</p>
<p>Ntwari yavuze ko amasezerano y’ibyo bigo by’ibinyamahanga ahanini bishyira mu masezerano ko igihe habayeho kwica amasezerano bazakemura icyo kibazo binyuze mu bwumvikane (arbitration), mu gihe hari igihe usanga ikiguzi cy’ubwo bwumvikane gishobora kurenga kure ikiguzi cy’ibyo muburanira.</p>
<div class='spip_document_116477 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/minisitiri_busingye_aganiriza_abashinzwe_ikoreshwa_ry_ingengo_y_imari_ya_leta.jpg' width="4288" height="2848" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Kubera ko abo usanga baba bashaka gukemura ibibazo binyuze mu kumvikanishwa usanga akenshi bakoresha amategeko yo mu bihugu by’Uburayi nk’Ubwongereza n’Ubufaransa, bityo mbere yo kwemera amasezerano nkayo bagombye kujya bashishoza, kandi bakanagisha inama Minisitiri w’Ubutabera.</p>
<p>Muri ayo mahugurwa, abashinzwe ikoreshwa ry’ingengo y’imari ya Leta mu bigo bya Leta,  bagaragaje ibibazo bimwe na bimwe bishobora gutuma bica amasezerano cyangwa gusesa amasezerano baba bagiranye na ba rwiyemezamirimo bigahombya Leta.</p>
<p>Muri ibyo harimo gutinda kubona amaranga yo kubishyura, amasezerano arimo imitego, amabwiriza y’inzego zo hejuru, ruswa mu itangwa ry’amasoko n’ibindi.</p>
<p>Donat Hararimana, Umuyobozi ushinzwe kubaka inganda ntoya z’amashanyarazi n’imiyoboro minini mu Kigo cy’Igihugu gishinzwe gutunganya ingufu z’amashanyarazi (EDCL), avuga ahanini usanga bahura n’ikibazo cyo gutinda kwishyura ba rwiyemezamirimo bikaba ngombwa ko bakurura amasezerano bigahombya Leta.</p>
<p>Yagize ati “Nko mu myaka ine ishize twagiriwe inama ko aho kwishyura inyungu y’ubukererwe ku nyishyu, twagerageza kureba niba tutajya tureba ko niba rwiyemezamirimo tumutindije amezi abiri tukamwishyura na we tutajya tumwongereraho amezi abiri agakomeza imirimo.”</p>
<p>Ati “Ibyo rero byatuviriyemo ibibazo bibiri kandi mbona mwakwiye kutugiraho inama kuko dukunzwe kugira kutishyurira ku gihe aho umushinga wakagombye kumara amezi 24 umara 48, inyungu Leta yari itegereje mu mushinga ugasanga irabuze kandi wareba ugasanga inyungu Leta yagombaga gutanga ni ntoya cyane ukurikije ibyo yatakaje.”</p>
<p>Harerimana atanga urugero rw’uruganda rw’amashanyarazi (substation) rwa Gabiro rwuzuye mu Ugushyingo 2018 yakagombye kuba yaruzuye mu Ukuboza 2017 bitewe no kwishyura nabi nyamara ngo iyo bareka rwiyemezamirimo agakoresha amafaranga ye akazishyurwa inyungu ku bukererwe batari guhomba cyane.</p>
<p>Minisitiri w’Ubutabera akaba n’Intumwa Nkuru ya Guverimo y’u Rwanda, Johnston Busingye, yabwiye abashinzwe ishyirwa mu bikorwa by’ingengo y’imari ya Leta kujya bihutira kugisha inama Minisiteri y’Ubutabera aho kugenda biguru ntege no gutsimbarara mu manza cyangwa mu bindi bintu babona bishobora guhombya Leta.</p>
<p>Raporo y’Umugenzuzi Mukuru w’Imari ya Leta ya 2018 igaraza ko imishinga 86 irimo iyagiye itinda kurangira kubera gutinda kwishyurwa n’iyo ba rwiyemezamirimo bataye kubera ibibazo nk’ibyo, yahombeje Leta Miliyari 143.2.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/d6ho6sqxsaak9ps.jpg"
				length="158529"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Hari abahesha b'inkiko bihindura ababitsi ba Leta-Minisitiri Busingye</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubutabera/imanza/article/hari-abahesha-b-inkiko-bihindura-ababitsi-ba-leta-minisitiri-busingye</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubutabera/imanza/article/hari-abahesha-b-inkiko-bihindura-ababitsi-ba-leta-minisitiri-busingye</guid>

		<dc:date>2019-05-07T14:24:34Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Imanza
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Minisitiri w’Ubutabera akaba n’Intumwa Nkuru ya Leta y’u Rwanda, Johnston Busingye, yihanangirije abahesha b’inkiko barangiza imanza ariko bakagira akaboko kadashaka kurekura amafaranga&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Hari abahesha b’inkiko bihindura ababitsi ba Leta-Minisitiri Busingye</h1>

			

			

			<div class='spip_document_116307 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="43" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/min_busingye_johnston-2.jpg' width="640" height="406" alt="Minisitiri w'Ubutabera, Johnston Busingye" title="Minisitiri w'Ubutabera, Johnston Busingye" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Minisitiri w&#8217;Ubutabera, Johnston Busingye</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Minisitiri Busingye yavuze kuri uyu wa 07 Gicurasi 2019, ubwo yari amaze kwakira indahiro z’abahesha b’inkiko 86 barimo 28 b’umwuga na 58 batari ab’umwuga ndetse n’abanoteri 70 barimo 12 ba Leta na 58 bikorera.</p>
<p>Yagize ati “Mboneyeho no kubibutsa ko uyu murimo muwuhemberwa na Leta bityo mukaba mutemerewe gusaba icyo ari cyo cyose umuturage ubagannye asaba kurangirizwa urubanza cyangwa guhabwa serivisi iyo ari yo yose iri muri izi nshingano.”</p>
<p>Mu gihe abahesha b’inkiko b’umwuga bari basanzwe mu mirimo babarirwaga muri 430, hiyongereyo abarahiye none, baba 458.</p>
<p>Kuri abo, hiyongeraho abahesha b’inkiko batari ab’umwuga babarirwa mu bihumbi 4774 barimo abanyamabanga nshingwabikorwa b’uturere n’imirenge, abanyamabanga nshingwabikorwa b’utugari, abahesha b’inkiko batatu bakorera ku cyicaro cya Minisiteri y’Ubutabera, 30 bakorera mu nzu zitanga ubufasha mu by’amategeko n’umwe ukorera ku Rwego rw’Umuvunyi.</p>
<p>Minisitiri Busingye akagira ati “Murumva uwo mubare ko twagombye kuba abahesha b’inkiko bahagije ku buryo nta muntu wagombye kubura umufasha.”</p>
<p>Yababwiye ko nibaramuka bashyize imbere kurangiza imanza z’abaturage mu nshingano zabo aho kubifata nk’inshingano z’inyongera bazaba bakora akazi kabo neza, ko ahubwo biri mu nshingano umuyobozi afite kuko “iyo umuturage abonye ubutabera ibindi byose ategereje cyangwa asabwa biroroha kandi iyo atabubonye birakomera.”</p>
<div class='spip_document_116306 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="38" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/abarahiye_biyemeje_gukora_kinyamwuga-2.jpg' width="717" height="476" alt="Abarahiye biyemeje gukora kinyamwuga" title="Abarahiye biyemeje gukora kinyamwuga" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Abarahiye biyemeje gukora kinyamwuga</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Yakomeje asaba abahesha b’inkiko barahiye uyu munsi kutazagwa mu makosa yagiye agaragara kuri bamwe mu bababanjirije muri uwo murimo, arimo ikibazo cyo kurangiza imanza n’izindi nyandiko mpesha mu buryo bunyuranyije n’amategeko; nko kudatangaza cyamunara no kugurisha ku munsi no ku isaha binyuranyije n’ibyavuzwe mu imenyesha rya cya munara.</p>
<p>Yavuze kandi ko hari abo basanze barangiza imanza n’izindi nyandiko mpesha igice “aho bishyuza amafaranga y’uwatsindiye urubanza aya Leta yateganyijwe n’urukiko ntiyishyuzwe cyangwa akishyuzwa ntashyirwe kuri konti yabugenewe umuntu akihindura umubitsi wa Leta.”</p>
<p>Ati “Ntabwo twifuza umuhesha w’inkiko ko yihindura Ikigo cy’Igihugu cy’Imisoro n’Amahoro cyangwa se akaba ari we uhinduka umubitsi wa Leta akaba BNR yacu, amafaranga akagenda akayereka umugore we akavuga ngo aya ni amafaranga ya Leta reka tube tuyagumanye ahangaha.”</p>
<p>Minisitiri Busingye yavuze ko kubera amakosa nk’ayo n’andi yarondoye hari abahesha b’inkiko 27 basezererwe burundu muri uwo murimo hakaba n’abandi atavuze umubare bafunzwe ndetse n’abahagaritswe by’agateganyo.</p>
<p>Perezida w’Urugaga rw’Abahesha b’Inkiko b’Umwuga, Védaste Habimana, avuga ko bafashe ingamba zo guca burundu ayo makosa zirimo kugenzura umuhesha w’inkiko ugiye guteza cyamunara ku buryo bakora akazi kabo kinyamwuga.</p>
<p>Agira ati “Kuba iryo genzura (monitoring) ririho kuko adateguzwa ko abamugenzura bagiye kuhagera, bituma yitwararika ngo ataza kugwa mu makosa cyangwa se uwaba yabiguyemo tukamenya uko yakurikiranwa ku buryo bworoshye kubera ko haba hari umuntu uba waramukurikiranye.”</p>
<p>Samuel Majyambere, Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Umurenge wa Muyumbu mu Karere ka Kamonyi warahiriye kuba umuhesha w’inkiko mu murenge we, avuga ko yiteguye gushyira imbere ubutabera mu kurangiza imanza z’abaturage mu kazi ke.</p>
<p>Majyambere, umaze amezi atandatu ari umunyamabanga nshingwabikorwa w’umurenge, agira ati “Kubera ko mu gihe gito nari maze mu kazi byagaragaye ko abaturage bafite inyota yo guhabwa ubutabera, bityo rero gushyira ku mwanya wa mbere gutanga ubwo butabera numva biri mu byo nzihatira gukora kubera ko niba hari n’ibindi nashobora gukora ariko umuturage atishimye, byabangamira n’ubundi imikorere.”</p>
<p>Majyambere avuga ko nk’uko mu nshingano z’ibanze bafite harimo no guha abaturage serivisi nziza, kurangiza imanza ngo ntazabifata nk’inshingano z’inyongera, ahubwo ngo azajya abihoza muri hagunda ze za buri munsi.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/abarahiye_biyemeje_gukora_kinyamwuga-2.jpg"
				length="166708"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>RGB isanga hari intambwe yatewe mu korohereza abanyamakuru kubona amakuru </title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/rgb-isanga-hari-intambwe-yatewe-mu-korohereza-abanyamakuru-kubona-amakuru</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/rgb-isanga-hari-intambwe-yatewe-mu-korohereza-abanyamakuru-kubona-amakuru</guid>

		<dc:date>2019-05-04T14:17:55Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Anne Marie Niwemwiza, Umunyamakuru wa KT Radio ukora ikiganiro “Ubyumve ute”, yibuka atangira iki kiganiro muri 2015 uburyo byari bigoye guhamagara umuyobozi mu kiganiro ngo yemere kukijyamo kuko&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>RGB isanga hari intambwe yatewe mu korohereza abanyamakuru kubona amakuru </h1>

			

			

			<div class='spip_document_116216 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/inzego_zigira_uruhare_mu_iterambere_ry_itangazamakuru_n_abanyamakuru_baganira_ku_buryo_kubona_amakuru_byarushaho_koroshwa.jpg' width="6000" height="4000" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Agira ati “Icyo gihe nahamagaraga umuyobozi akambaza ati ‘Ni Radio Rwanda se’, nkumva ndababaye cyane nibaza nti ‘niba bitaba Radio Rwanda se kuki njyewe batanyitaba.”</p>
<p>Ubwo hizizwaga Umunsi Muzampahanga w’Ubwisanzure bw’Itangazamakuru, i Kigali kuri uyu wa 3 Gicurasi 2019, Niwemwiza wari mu bahaye ikiganiro abitabiriye uwo munsi, ku kurebera hamwe uko gutanga amakuru bikwiye kurushaho koroshywa, yagaragaje ko yishimira impinduka zigenda zigaragara mu gutanga amakuru n’ubwo&nbsp;hari abakigenda biguru ntege.</p>
<p>Yagize ati “Icyo ni kimwe mu bintu navuga ko byambabazaga, gutumira umuntu akakubaza ngo uru uwa hehe, kuki se unshaka,..kandi naramaze kumenya ko ni umuturage w’iyo ukure afite uburenganzira bwo kuguhamagara akakubaza ibintu ukabimusobanurira mu gihe uri umuyobozi runaka.”</p>
<p>Urwego rw’Igihugu rw’Imiyoborere, RGB, ruvuga ko kubera ubukangurambaga rukora buri mwaka guhera muri 2014, bugamije kumenyakanisha Itegeko ryerekeye gutanga amakuru (Access to Information Law), abayobozi mu nzego zitandukanye bagenda bahindura imvumvire bakaba baratangiye kwirekura mu gutanga amakuru.</p>
<p>Gérard Mbanda, Umuyobozi w’Ishami ry’Itangazamakuru muri RGB, agira ati “Aho twagiye hose twasanze imyamvire yarahindutse. Wenda hari aho ugera ugasanga abayobozi barahinduye hakaza abandi bashya, ariko ni yo mpamvu duhora twibutsa.”</p>
<p>Mbanda avuga ko itangazamakuru rigira uruhare rukomeye mu iterambere ry’igihugu, bityo igihe umunyamakuru yimwe amakuru aba agomba kubimenyesha inzego zibishinzwe kugira ngo zihwiture uwo muyobozi uba wanze gusubiza ibiri mu nshingano ze.</p>
<p>Yagize ati “Hatabaye gutanga amakuru ntacyaba gikorwa. Ni yo mpamvu nk’inzego za Leta&nbsp;iri tegeko turiha uburemere cyane kandi tunashishikariza n’abari mu nzego za Leta bashakwaho amakuru, bafite ubushobozi bwo gutanga amakuru kujya bayatanga ku gihe nta mbogamizi.”</p>
<p>Umuyobozi w’Ishyirahamwe ry’Amanyamakuru mu Rwanda (AERJ), Gonzaga Muganwa, na we yemera ko hari intambwe imaze guterwa mu guha abanyamakuru ubwisanzure n’ubwo ari urugamba rugikomeza.</p>
<p>Muganwa avuga ko hari ibintu bitanu by’ibanze bigaragaza urwego rw’ubwisanzure bw’itangangazamakuru mu Rwanda, birimo umutekano kuko abanyamakuru bafite umutekano mu kazi kabo ndetse n’iyo hari ugize ikibazo inzego zihagurukira rimwe kigakemuka.</p>
<p>Icya kabiri kareberwaho ubwisanzure bw’itangazamukuru ngo kikaba ari ubwigenge, aha Muganwa akabihuza n’umurongo wa buri gitangazamakuru kuko ari cyo giha umurongo umunyamakuru, bityo agahamya ko ubwo bwigenge buhari.</p>
<p>Ati “Akenshi iyo urebye urebye ibitangazamakuru muri rusange, ubwo bwigenge barabufite amategeko arabuteganya, ariko n’umunsi ku wundi nta muntu uzakubwira ngo uyu munsi tubigenze gutya.”</p>
<p>Icya gatatu kigaragaza ubwo bwisanzure, Muganzwa avuga ko ari uko mu Rwanda hari itangazamakuru rya Leta hakaba n’itangazamakuru ryigenga, mu gihe hari ibihugu usanga itangazamakuru ryihariwe na Leta gusa.</p>
<p>Akomeza avuga ko kugeza ubu hasigaye ibibazo bibiri bibangamiye ubwisanzure bw’itangazamakuru birimo uburyo abanyamakuru b’abanyamahanga basiragizwa mu guhabwa ibyangombwa bibemerera gukorera itangazamakuru mu Rwanda, ndetse no n’ikibazo cyo gukumirwa no kwikumira (Censorship and self censorship).</p>
<p>Ati “Muri iyi minsi hari ikintu tubona, umunyamakuru akora inkuru haba hari abantu batayishimiye…ugasanga barimo kumutoteza kuri Twitter kandi kiba ikibazo igihe muri abo bantu harimo abafata ibyemezo mu nzego za Leta zifite aho zihuriye n’itangazamakuru.”</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/inzego_zigira_uruhare_mu_iterambere_ry_itangazamakuru_n_abanyamakuru_baganira_ku_buryo_kubona_amakuru_byarushaho_koroshwa.jpg"
				length="5439608"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Imibiri irenga ibihumbi 84 yabonetse i Kabuga irashyingurwa i Nyanza ya Kicukiro </title>

		<link>https://kigalitoday.com/kwibuka/article/imibiri-irenga-ibihumbi-84-yabonetse-i-kabuga-irashyingurwa-i-nyanza-ya-kicukiro</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/kwibuka/article/imibiri-irenga-ibihumbi-84-yabonetse-i-kabuga-irashyingurwa-i-nyanza-ya-kicukiro</guid>

		<dc:date>2019-05-04T05:29:56Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Kwibuka
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu buryo butunguranye, muri Gicurasi 2018, mu rugo rw’uwitwa Emilienne Uwimana mu ruganiriro rw’inzu yabagamo, yanabyariyemo abana babiri havumbuwe icyobo gifite metero 30 z’ubujyakuzimu gitabyemo&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Imibiri irenga ibihumbi 84 yabonetse i Kabuga irashyingurwa i Nyanza ya Kicukiro </h1>

			

			

			<div class='spip_document_114980 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="63" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/gahoromani.jpg' width="717" height="452" alt="Ibyobo byubatsweho inzu mu rwego rwo gusibanganya ibimenyetso" title="Ibyobo byubatsweho inzu mu rwego rwo gusibanganya ibimenyetso" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Ibyobo byubatsweho inzu mu rwego rwo gusibanganya ibimenyetso</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Muri uko kwezi, mu rugo rwa Safari Hermenegilde, utuye mu gace kamwe na Uwimana naho havumbuye ibindi byobo na byo byatawemo imibiri y’Abatutsi bishwe muri Jenoside mu 1994.</p>
<p>Umuyobozi wa Ibuka mu Karere ka Kicukiro, Aimable Ruzima, avuga ko kuva icyo gihe kugeza uyu munsi, imibiri 84,415 y’inzirakarengane zishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi imaze kuboneka mu duce twa Masaka mu Karere  Kicukiro no mu Gahoromani mu Karere ka Gasabo.</p>
<p>Imibiri ishyingurwa kuri uyu wa gatandatu yabonetse mu Murenge wa Masaka, muri Kicukiro, mu Gahoromani mu Murenge wa Rusororo mu Karere ka Gasabo ndetse n’indi yabonetse mu Karere ka Nyarugenge mu mirenge ya Kanyinya, Mageragere na Kigali.</p>
<p>Ruzima avuga ko mu bice bya Kicukiro habonetse imibiri 52,861 naho muri Gasabo hakaboneka imibiri 31,554.</p>
<p>Ruzima akomeza avuga ko nubwo “igikorwa nyamakuru cyo gushyingura imibiri yabonetse gikorwa none, gushakisha imibiri byo bikomeje kuko batangira gutaburura imibiri yabonetse kwa Uwimana batari bazi ko bizagera ku rwego rwo gusanga abantu benshi gutyo muri ako gace.”</p>
<p>Ati “N’ubundi bagendaga babona imibiri hamwe bagera imbere bakagwa ku yindi, ni igikorwa kigikomeje kuko ibyo byobo byari byaracukuranywe ubuhanga ku buryo ubona byari bifite impamvu. Ni ibintu ntavuga ko birangiye uyu munsi.”</p>
<p>Avuga ko gushakisha imibiri ari igikorwa cy’igihe kirekire kuko n’ubusanzwe iboneka kubera ko hari abantu baba bayitanzeho amakuru, dore ko n’ubusanzwe imwe mu ntwaro zikomeye zo gupfobya no guhakana Jenoside yakorewe Abatutsi harimo no guhisha ibimenyetso byayo kuko abayikoze bataba bifuza ko bigaragara.</p>
<p>Ruzima avuga ko bigoye kumenya umubare w’imibiri y’Abatutsi bishwe muri Jenoside yaba yaratawe muri ako gace kuko ngo batangira bibwiraga ko “hashoboraga kuboneka imibiri ibarirwa mu bihumbi 20 cyagwa 30 none dore hamaze kuboneka irenga ibihumbi 80.”</p>
<p>Akomeza avuga ko kugeza ubu bamaze gutanga ibirego 30 by’abantu bakekwaho kugira uruhare mu bwicanyi bwabereye muri icyo gice cya Kabuga gikomatanya uduce two mu mirenge ya Rusororo muri Gasabo na Masaka muri Kicukiro, ariko “hari ikibazo ko hari abagenda batoroka ubutabera mu gihe bagitegereje kuburana.”</p>
<p>Jeannette Sumwiza, umwe mu barokokeye mu Gahoromani, avuga ko ku cyobo cyo mu Gahoromani hiciwe musaza we n’abana batatu ba mukuru we.</p>
<p>Agira ati “Nabonye imyambaro y’abana batatu ba mukuru wanjye ndayibuka kandi nyamara nahoraga mbivuga abantu bakantera ubwoba, bandwanya ku buryo nagerageje no gucuruza ibirayi bakajya babimenamo umunyu bikabora.”</p>
<p>Ibi Sumwiza abivuga mu gihe Ruzima, na we yemeza ko gutinda kubona imibiri y’abantu batuye muri ibyo bice bya Kabuga kandi harahishwe imibiri myinshi, byaturutse ku kuba abarokotse Jenoside baho babibonye cyangwa bari babizi, muri Gacaca bahoraga baterwa ubwoba ko uzabivuga azicwa ndetse hakaba hari n’abagiye bahimuka kubera gutotezwa.</p>
<p>Uretse imibiri ibihumbi 84,415 yabonetse mu bice bya Kabuga mu Gahormani na Masaka, hari n’indi mibiri 20 yabonetse mu Karere ka Nyarugenge irimo umunani yabonetse mu Murenge wa Mageragere, irindwi yabonetse mu Murenge wa Kanyinya, itatu mu Murenge wa Kigali, umwe mu Murenge wa Nyamirambo n’umwe mu Murenge wa Kigali nk’uko tubikesha Jean de Dieu Serugendo, Umukozi ushinzwe Itumanaho mu Karere ka Nyarugenge.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/gahoromani.jpg"
				length="124849"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Musanze: Biyemeje kurandura imirire mibi binyuze mu bukangurambaga no kuremerana</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubuzima/indwara/article/musanze-biyemeje-kurandura-imirire-mibi-binyuze-mu-bukangurambaga-no-kuremerana</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubuzima/indwara/article/musanze-biyemeje-kurandura-imirire-mibi-binyuze-mu-bukangurambaga-no-kuremerana</guid>

		<dc:date>2019-05-02T10:52:50Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Indwara
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Musanze
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Pélagie Nyirakamana, Umubyeyi wo mu Mudugudu wa Gasanze, Akagari ka Cyabararika mu Murenge wa Muhoza mu Karere ka Musanze, yarwaje umwana Bwaki muri 2016 agera ku rwego rwo kuba atarashoboraga no&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Musanze: Biyemeje kurandura imirire mibi binyuze mu bukangurambaga no kuremerana</h1>

			

			

			<div class='spip_document_116143 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="14" data-legende-lenx=""
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bahawe_amagi.jpg' width="1040" height="520" alt="Bahawe amagi" title="Bahawe amagi" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Bahawe amagi</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Uyu mwana w’imyaka itanu wari mu ibara ry’umutuku risobanura ko yazahajwe n’imirire mibi, ku myaka itatu yari agipima ibiro umunani ariko kubera inama yagiriwe na ba Mutimawurugo n’Intore z’Abajyanama b’Ubuzima bazwi ku izina ry’Impeshakurama, mu mezi atagera kuri atanu ngo umwana yari amaze kuva mu ibara ry’umutuku.</p>
<p>Nyirakamana agira ati “Umwana ubu ameze neza arapima ibiro 16 no mu kuboko arimo gupima 18 mu gihe batangira yari afite ibiro umunani mu kaboko apima 13.”</p>
<p>Avuga ko abagize iyo mitwe y’intore uko ari ibiri bamufashije kujya ku kigo nderabuzima bamuha amata yo guha umwana, bamuremera bimwe mu biribwa banamugira inama yo gutegura igaburo ryuzuye bituma amererwa neza, ku kigo nderabuzima bamusezerera mu mpera za 2016, umwana ameze neza ngo nta kibazo afite.</p>
<p>Nyirakamana agira ati “Ku bijyanye n’imirire mu rugo, mutegurira utuboga twa dodo nk’uko babinyigishije nkamukorera ibintu bishoboka byose mbega ubu nta kibazo afite.”</p>
<p>Kimwe na Nyirakamana, Samuel Mugabarigira na we yagezweho n’ikibazo cy’imirire mibi mu rugo, arwaza abana babiri bwaki ariko ku bufatanye n’Impeshakurama, ba Mutimawurugo n’ubuyobozi bw’umudugudu we ubu umwana we ngo yarakize.</p>
<p>Ku mwaka umwe gusa muri 2017, umwana wa Mugabarigira yari afite ikibazo cy’imirire mibi ari mu mutuku kandi n’umugore atwite ndetse n’uyu we akivuka ahita ahura n’ikibazo cy’imirire mibi.</p>
<div class='spip_document_116144 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="45" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bahawe_ibiribwa_n_ibindi_bintu_bitandukanye.jpg' width="1040" height="520" alt="Bahawe ibiribwa n'ibindi bintu bitandukanye" title="Bahawe ibiribwa n'ibindi bintu bitandukanye" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Bahawe ibiribwa n&#8217;ibindi bintu bitandukanye</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Mugabarigira ati “Bampaye imbuto z’imboga ndazitera nkajya nzimuhata, muri uko kuzimuhata ubu yarakize nta kibazo afite, n’ubu ejobundi bongeye kubasuzuma basanga abana banjye barakize.”</p>
<p>Clément Rwubaka, umwe mu bajyanama b’ubuzima mu Kagari ka Cyabararika mu Murenge wa Muhoza mu Karere ka Musanze akaba mu Ntore z’Impeshakurama, avuga ko batoza abaturage gutegura amafunguro bifashishije amabara arimo icyatsi kibisi, umweru, umutuku na orange bikunganirwa n’inyama cyangwa ibyo mu mazi nk’indagara.</p>
<p>Agira ati “Dufashe nk’imboga z’ibara ry’icyatsi, icyatsi kivuga ibirinda indwara, noneho hakaza ikijumba. Ikijumba cya Wadada kigira ibara ry’umutuku buri wese arabizi noneho hakaza karoti ifite ibara rya oranje n’ibishyimbo kimwe n’ibinyampeke, ibyo biri mu byubaka umubiri.”</p>
<p>Ni mu gihe Clarisse Murekatete, umwe muri ba Mutimawurugo bo muri ako kagari we, avuga ko bagira uruhare runini mu mihigo yo kurwanya imirire mibi n’isuku yo ku mubiri n’iy’ingo.</p>
<p>Ati “Mbere ba mutimawurugo bataragira uruhare mu guhangana n’ikibazo cy’imirire mibi, imirire mibi yari ihari cyane noneho ugasanga n’ababyeyi bafite abana bafite imirire mibi ntibasobanukirwe ibyo ari byo.”</p>
<div class='spip_document_116145 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="45" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/mu_byo_babaha_babaremera_harimo_n_imyambaro.jpg' width="1040" height="520" alt="Mu byo babaha babaremera harimo n'imyambaro" title="Mu byo babaha babaremera harimo n'imyambaro" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Mu byo babaha babaremera harimo n&#8217;imyambaro</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Murekatete avuga ko nyuma yo kuva mu Itorero rya ba Mutimawurugo bashyize hamwe n’izindi nzego zirimo iz’Inama y’Igihugu y’Abagore ku kagari, abajyanama b’ubuzima ndetse n’itorero ryo ku mudugudu, biha intego yo kurandura ikibazo cy’imirire mibi.</p>
<p>Avuga ko muri urwo rugendo bashishikarije abaturage kugira akarima k’igikoni ndetse no kwita ku isuku mu ngo bagamije kurinda abana indwara zikomoka ku mwanda.</p>
<p>Akomeza agira ati “Ubu nta rugo rutagira akarima k’igikoni. Rwaba urwifashije rwaba urutifashije, akarima k’igikoni tugahagararaho cyane kugira ngo tudufashe mu kurera abana bacu.”</p>
<p>Murekatete avuga ko muri Gasanze, ufite akarima k’igikoni bamufasha kukitaho naho uwo basanze atagafite bakamuremera bakakamwubakira binyuze mu muganda w’abagore noneho abagize Inama y’Igihugu y’Abagore mu mudugudu bagahabwa inshingano yo kumukurirana bamwereka uko akitaho kandi bakanamushishikariza gutegura imboga mu mafunguro ye bafatanyije n’Impeshakurama.</p>
<p>Mu gihe muri 2016, ubwo Murekatete yari avuye mu Itorero rya ba Mutimawurugo mu Kagari kabo ka Cyabararika yasanze hari abana babarirwa muri 15 bafite ikibazo cy’imirire mibi, ngo kubera ingamba bagiye bafata, mu kwezi gushize raporo yagaragaje ko abasigaye mu mutuku ari babiri, naho batandatu bakaba bari mu muhondo.</p>
<div class='spip_document_116146 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-05-02_at_10.54.39_am_4_.jpg' width="1040" height="520" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Albertine Munyaneza, Umukuru w’Umudugudu wa Jorudani akaba n’Umuyobozi w’Abakuru b’Imidugudu mu Kagari ka Cyabararika avuga ko aho Itorero rimanukiye mu midugudu barushijeho kwegera abaturage binjira muri gahunda zihutisha impinduka mu buzima bw’abaturage.</p>
<p>Agira ati “Hari kugenda haba impinduka igaragarira amaso mu mirire, mu isuku no kwiteza imbere by’umwihariko mu bagore bihereye mu biganiro tuba twagiranye mu masibo barimo.”</p>
<p>Munyaneza avuga ko mbere y’uko Itorero mu midugudu hari amakimbirane mu ngo kandi bamwe bakayahishira bigatuma ingo zihora zishyamiranye ntizigire icyo zigezaho kandi n’abana babirenganiramo.</p>
<p>Ati “Ariko aho inzego zose zohererejwe mu baturage uhereye ku masibo, umuturage ahura n’ikibazo akakibwira mugenzi we cyangwa akakibwira ushinzwe zone (zone ni komite igizwe n’abantu batanu), aho hose bakamenya ikibazo cyawe ubwo natwe kikatugeraho ku mudugudu tukagufasha kugikemura.”</p>
<p>Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Akagari ka Cyababararika mu Murenge wa Muhoza, Eduard Nsabiyera, ahamya ko babifashijwemo n’abitabiriye Itorero ry’Igihugu by’umwihariko ba Mutimawurugo n’Impeshakurama, abaturage bafite isuku mu ngo, mu mihanda y’imigenderano ndetse n’ikibazo cy’imirire mibi gisa n’ikirimo kurangira.</p>
<p>Agira ati “Nk’abajyanama b’ubuzima bafatanyije na ba Mutimawurugo hari ibikorwa byinshi bakora mu miryango ifite abana bafite ikibazo cy’imirire mibi aho bakusanya ibyo kurya bakurikije imibereho ya buri rugo.”</p>
<div class='spip_document_116147 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-05-02_at_10.54.39_am.jpg' width="1040" height="520" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Nsabiyera avuga ko uretse amata atangirwa ku kigo nderabuzima ku bana bafite imirire mibi, ngo mu Kagari ke ba Mutimawurugo bafatanyije n’abajyanama b’ubuzima ndetse n’abakuru b’imidugudu bakusanyije ibiribwa bitandukanye birimo ibishyimbo, amagi 350, ifu y’igikoma, ibigori n’ibindi babiha ingo zifite ikibazo cy’imirire mibi.</p>
<p>Agira ati “Mu kwezi gushize twarapimye dusanga hari abana umunani bari mu mirire mibi barimo babiri bari mu mutuku na batandatu bari mu muhondo, none tuganiye n’ababyeyi dusanga hari bimwe mu byibanze bamwe muri bo badashobora kubona twiyemeza kubaremera aho kubaha amata gusa.”</p>
<p>Akomeza avuga ko buri muturage ufite ikibazo cy’imirire mibi yahawe ibiro 25 by’ifu y’igikoma ndetse agahabwa imyaka irimo ibishyimbo n’ibigori ndetse na buri mwana ufite ikibazo cy’imirire akagenerwa amagi abarirwa muri 40.</p>
<p>Aya mafunguro baremewe, hamwe n’uturima tw’igikoni ndetse n’ubujyanama mu gutegura indyo yuzuye, Nsabiyera avuga ko bizabafasha kurandura imirire mibi mu kagari ayobora bitarenze muri Nyakanga uyu umwaka wa 2019 nk’uko babyiyemeje.</p>
<p>Mu Karere ka Musanze, muri 2016,  hagaragaraga abana 512 bafite ikibazo cy’imirire mibi, ariko kuri ubu abakiri mu mirire mibi ni 2015 barimo 42 bafite ikibazo cy’imirire mibi ikabije.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-05-02_at_10.54.39_am.jpg"
				length="78560"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ibikoresho bidahagije bituma ibikorwa by'urubyiruko ruri ku rugerero bidindira</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ibikoresho-bidahagije-bituma-ibikorwa-by-urubyiruko-ruri-ku-rugerero-bidindira</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ibikoresho-bidahagije-bituma-ibikorwa-by-urubyiruko-ruri-ku-rugerero-bidindira</guid>

		<dc:date>2019-04-27T10:54:31Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Gicumbi
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Bamwe mu rubyiruko rw’Intore z’Inkomezabigwi, icyiciro cya karindwi, bari mu bikorwa by’urugerero mu Murenge wa Rutare mu Karere ka Gicumbi baravuga ko imikoranire idasobanutse yabo n’ubuyobozi&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ibikoresho bidahagije bituma ibikorwa by’urubyiruko ruri ku rugerero bidindira</h1>

			

			

			<div class='spip_document_115929 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="65" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bumwe_mu_bwiherero_bwubatswe_ariko_ntiburasakarwa_ntibunakinze.jpg' width="1080" height="810" alt="Bumwe mu bwiherero bwubatswe ariko ntiburasakarwa, ntibunakinze" title="Bumwe mu bwiherero bwubatswe ariko ntiburasakarwa, ntibunakinze" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Bumwe mu bwiherero bwubatswe ariko ntiburasakarwa, ntibunakinze</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ubusanzwe, izo ntore zibarirwa muri 77 ubu ziri ku rugerero muri uwo murenge zigabanyamo amatsinda abiri kugira ngo zishobore gukora neza. Icyakora ngo hari igihe zigera aho zigomba gukorera zigataha zidakoze.</p>
<p>Uwitwa Noella Cyuzuzo, agira ati “Twicamo amatsinda bamwe bagakora mu cyumweru kimwe abandi bagakora mu kindi kuko iyo tubaye benshi turavunishanya abandi ntibakore.”</p>
<p>Ubwo twabasabangaga mu bikorwa by’urugerero ku wa 25 Mata 2019, izo Nkomezamihigo ziri ku rugerero mu Murenge wa Rutare zari zirimo gutema no gutunda ibiti byo kubakira umuturage utishoboye ndetse no kubakira abatagira ubwiherero.</p>
<p>Gusa, bumwe mu bwiherero bubakiye umuturage mu Mudugudu wa Bureranyana mu Murenge wa Gatwaro, buhomye igice kandi butindishije imbabari z’ibiti ubona bishobora gushyira mu kaga ubukoresha.</p>
<div class='spip_document_115930 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="116" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/intore_ziri_ku_rugerero_mu_murenge_wa_rutare_mu_karere_ka_gicumbi_zikorera_ibiti_byo_kubakira_umuturage_utishoboye.jpg' width="1080" height="607" alt="Intore ziri ku rugerero mu Murenge wa Rutare mu Karere ka Gicumbi zikorera ibiti byo kubakira umuturage utishoboye" title="Intore ziri ku rugerero mu Murenge wa Rutare mu Karere ka Gicumbi zikorera ibiti byo kubakira umuturage utishoboye" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Intore ziri ku rugerero mu Murenge wa Rutare mu Karere ka Gicumbi zikorera ibiti byo kubakira umuturage utishoboye</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Frank Mugaragu, Intore yo ku Mukondo y’Impamyabigwi zikorera urugerero mu Murenge wa Rutare, avuga ko bituruka ku kuba nta bikoresho bihagije  bijyanye n’ibikorwa by’urugerero bariho.</p>
<p>Agira ati “Tugira ikibazo cy’ibikoresho kuko iyo turangije icyumweru kimwe duhita dupanga ibikorwa by’icyumweru gitaha ariko hari igihe tubipanga, twaba twapanze nko kubakira umuturage dukora amasuku, twagerayo tugasanga nta mazi ahari n’uwo tugomba kubakira ntawe uhari tugahita dutaha ntacyo dukoze.”</p>
<p>Mugaragu avuga ko hari ni igihe bagenda bagiye kubumba amatafari bagasanga nta maforomo yo kwifashisha ahari.</p>
<p>Ati “Urebye ikibazo gihari gituma tudakora uko bikwiye ni ibikoresho nta kindi, kandi iyo tugiye tugasanga nta bikoresho bihari natwe biduca intege.”</p>
<div class='spip_document_115931 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-26_at_3.11.36_pm.jpg' width="1080" height="607" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Akomeza avuga ko kugira ngo ibikorwa by’urugerero bigende neza, ubuyobozi bwakagombye kujya butegura abagenerwabikorwa hakiri kari kare bagakora ku buryo abagiye mu rugerero bahasanga ibikoresho.</p>
<p>Jean Damascene Mansana, Umukozi ushinzwe Uburezi mu Murenge wa Rutare akaba ari na we ushinzwe ibikorwa by’urugerero muri uwo murenge, avuga ko inkomezabigwi ziri ku rugerero zahize ibikorwa bikubiyemo iby’ubukangurambaga ku bikorwa bya Leta nka mituweli, kurandura imirire mibi, isuku mu ngo ndetse n’ibikorwa by’imirimo y’amaboko.</p>
<p>Mansana ahamya ko ibikorwa by’ubukangurambaga zikora bigenda neza, ariko na we akemeza ko bahura n’imbogamizi ikomeye iyo bigeze ku mirimo y’amaboko ifasha abaturage batishoboye kuko ngo urugerero rutagenerwa ingengo y’imari.</p>
<p>Agira ati “Ikibazo kirahari ko intore ziri ku rugerero zitabona ibikoresho uko bikwiye kuko hari ibikoresho bisaba amafaranga, nko kugura amabati urumva ntabwo babikora.”</p>
<p>Icyakora, Mansana avuga ko hari bimwe mu bikoresho bagerageza kubonera intore binyuze mu gukusanya umusanzu mu baturage kugira ngo babaremere. Ngo hari n’ibindi bikoresho bya ngombwa biba bikenewe kugira ngo bubake neza ariko batakwibonera kuko birenze ubushobozi bwabo.</p>
<p>Ati “Nk’aho dutuye mwabonye ko kutagira amazi bisaba kujya kuvoma mu kabande ariko dusaba ko n’uwo twubakira aba agomba kugira uruhare rwe nk’ayo mazi n’ibiti aho bishoboka akabizana.”</p>
<div class='spip_document_115932 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-26_at_3.12.42_pm.jpg' width="1080" height="607" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Umukozi ushinzwe Imiyoborere mu Karere ka Gicumbi, Joseph Munyezamu, avuga ko mu rwego rwo kwita ku bikorwa byubakwa n’intore, akarere karimo gukoran n’ishami rishinzwe imibereho y’abaturage n’isuku n’isukura mu karere kugira ngo barebe uko haboneka isakaro binyuze mu mafaranga agenerwa abatishoboye.</p>
<p>Ati “Dushaka kureba uko twabona amafaranga y’isakaro rya buriya bwiherero bwuhatswe n’intore mu mafaranga yagenewe abatishoboye kuko intore ntizigira amafaranga yo gusakara, iyo ngengo y’imari ntayo bafite icyo bafite ni amaboko.”</p>
<p>Munyezamu avuga ko barimo kureba ubwiherero bwubatswe n’Inkomezabigwi ziri ku rugerero kugira ngo barebe uko babona amafaranga yo kubusakara.</p>
<p>Intore z’Inkomezamihigo icyiciro cya 7, zatangiye ari 104 ariko zisigaye ari 77 kuko zimwe zagiye ziva mu Murenge wa Rutare zikajya ahandi.  Mu mezi abarirwa muri atanu zimaze mu bikorwa by’urugerero, zimaze kubumba amatafari abarirwa muri 300 mu gihe ziteganya kubaka inzu ebyiri z’abatishoboye ndetse zinubaka n’ubwiherero 6 ariko na bwo bukaba butaruzura neza.</p>
<p>Uretse ibyo bikorwa bifatika, izo ntore z’Inkomezamihigo ziri mu bikorwa by’urugerero zanashishikariza abaturage kwitabira gahunda za Leta zirimo kurwanya imirire mibi, kwitabira ubwisungane mu kwivuza n’ibindi.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bumwe_mu_bwiherero_bwubatswe_ariko_ntiburasakarwa_ntibunakinze.jpg"
				length="159869"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Bishyize hamwe bubakirana ubwiherero ariko babura isakaro</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/bishyize-hamwe-bubakirana-ubwiherero-ariko-babura-isakaro</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/bishyize-hamwe-bubakirana-ubwiherero-ariko-babura-isakaro</guid>

		<dc:date>2019-04-26T12:47:06Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Bamwe mu baturage bo mu Mudugudu wa Maya mu Kagari ka Kabuga ho mu Murenge wa Kageyo mu Karere ka Gicumbi baravuga ko bishyize hamwe bakubakirana ubwiherero binyuze mu biganiro bahawe n’Itorero&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Bishyize hamwe bubakirana ubwiherero ariko babura isakaro</h1>

			

			

			<div class='spip_document_115908 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="99" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-26_at_10.23.35_am.jpg' width="1080" height="810" alt="Ubu ni bumwe mu bwiherero budafite isakaro, bikaba bishobora gutuma butamara kabiri kubera imvura" title="Ubu ni bumwe mu bwiherero budafite isakaro, bikaba bishobora gutuma butamara kabiri kubera imvura" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Ubu ni bumwe mu bwiherero budafite isakaro, bikaba bishobora gutuma butamara kabiri kubera imvura</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Iyo ugeze muri Santere ya Kodobo mu Mudugudu wa Maya kuri kaburimbo neza mu birometero nka bibiri uvuye muri Santere ya Rukomo werekeza i Kigali, hagaragara ubwiherero bwinshi budasakaye.</p>
<p>Hakorimana Anastase, Intore yo ku Mukondo (Umuyobozi) w’Isibo y’Icyerekezo muri uwo mudugudu iyo santere iherereyemo, avuga ko ingo 20 zigize iyo sibo ye zishyize hamwe mu kubakirana ubwiherero ariko bamwe muri bo bakabura isakaro kubera ubushobozi buke.</p>
<p>Agira ati “Twubakiranye ubwiherero ariko harimo ubusakaye n’ubudasakaye kuko twese si ko twashoboye kubona ubushobozi bwo kubona isakaro. 30% gusa ni bwo busakaye.”</p>
<p>Mu gihe Hakorimana avuga ko ubuyobozi bw’akagari kabo bwashoboye kubabonera isakaro rya bumwe muri ubwo bwiherero, Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Akagari ka Kabuga, Jean Damascene Rukundo, asaba abaturage guhindura imyumvire bakishakamo ibisubizo.</p>
<p>Ati “Icyo tubashishikariza ni ugukomeza bakishakamo n’amafaranga yo kugura isakaro bakabusakara kuko hari n’ibindi tubashishikariza gukora kandi bakabigeraho kandi dukurikije umuvuduko bafite mu mezi abiri bizaba bigezweho.”</p>
<p>Rukundo ariko avuga ko abo bazasanga koko badafite imbaraga n’ubushobozi, akagari kazakomanga mu nzego zigakuriye no mu bafatanyabikorwa na bo bakabonerwa isakaro.</p>
<p>Uretse n’ubwiherero, Ubuyobozi bw’Akagari ka Kabuga buvuga ko muri ako kagari hari n’ingo zibarirwa muri 15 zikeneye isakaro.</p>
<p>Mu Itorero ryo ku mudugudu mu Kagari ka Kabuga, Rukundo avuga ko abaturage bahura bagafatanya gukemura amakimbirane yo mu miryango kandi bakiga no ku zindi ngingo zijyanye n’iterambere ry’umudugudu, gufashanya n’imibereho myiza muri rusange.</p>
<p>Mu rwego rwo gukemura ikibazo cy’ubwiherero budasakaye, Umuyobozi Mukuru w’Ishami ry’Imiyoborere mu Karere ka Gicumbi, Joseph Munyezamu,  avuga ko barimo gukorana n’abafatanyabikorwa b’akarere bakora mu bijyanye n’isuku n’isukura kugira ngo barebe ko babonera abo baturage isakaro kugira ngo bashobore kuzuza ubwiherero bwabo.</p>
<p>Agira ati “Turimo gukoresha amafaranga yagenewe gufasha abatishoboye no gushaka abafatanyabikorwa tukabona isakaro tugasakara iriya misarani.”</p>
<p>Munyezamu avuga ko batangiye kubarura hirya no hino mu mirenge ubwiherero budasakaye kugira ngo batange ingengo y’imari yo kubusakara, ariko agasaba abaturage kugira uruhare mu kwishakira ibisubizo mu rwego rwo kwigira aho guhora baganya.</p>
<p>Ati “Dutegereza ko imirenge itanga imibare igasaba amafaranga kuko ushobora kuba warubatse ubwiherero ariko utarabwubakiye umuntu uri mu cyiciro cya mbere dusaba ko na we akangurirwa gushyiraho uruhare rwe agasakara kuko gusakara umusarane ni ibati rimwe cyangwa abiri.”</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-26_at_10.23.35_am.jpg"
				length="159869"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Intore z'Abanyamakuru zatumwe kureba iby'indi mitwe y'Intore yagezeho</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/intore-z-abanyamakuru-zatumwe-kureba-iby-indi-mitwe-y-intore-yagezeho</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/intore-z-abanyamakuru-zatumwe-kureba-iby-indi-mitwe-y-intore-yagezeho</guid>

		<dc:date>2019-04-24T08:19:03Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Intore z’Abanyamakuru zibumbiye mu mutwe w’Intore w’Impamyabigwi zatumwe hiryo no hino mu gihugu guhamya ibigwi by’indi mitwe y’intore  hagamajwe kwimakaza umuco w’ubutore mu Banyarwanda mu rwego&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Intore z’Abanyamakuru zatumwe kureba iby’indi mitwe y’Intore yagezeho</h1>

			

			

			<div class='spip_document_115824 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="42" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-23_at_10.01.14_pm.jpg' width="1080" height="607" alt="Aldo Havugimana Umuyobozi w'Impamyabigwi" title="Aldo Havugimana Umuyobozi w'Impamyabigwi" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Aldo Havugimana Umuyobozi w&#8217;Impamyabigwi</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Peacemaker Mbungiramihigo, Umuyobozi w’Inama Nkuru y’Itangazamakuru, nk’urwego rwafatanije n’Itorero ry’Igihugu gutuma abanyamakuru kureba uko Itorero ritanga umusaruro mu kubaka igihugu, yashimye uburyo Impamyabigwi zitwara mu kwesa imihigo dore ko “zibikora mu kazi kazo ka buri munsi ko gutara no gutangaza amakuru.”</p>
<p>Mu biganiro byabanjirije gutuma Impamyabigwi kuri uyu wa 23 Mata 2019, Mbungiramihigo yagize ati “Imitwe y’Intore muzaganira na yo izadufasha kumva neza uko ubuzima bw’Abanyarwanda bumeze mu mivugire mu migirire no gufata ingamba zihamye zadufasha gukomeza ibindi bikorwa.”</p>
<p>Aldo Havugimana, Umuyobozi w’Impamyabigwi, ubusanzwe witwa Intore yo ku Mukondo y’Impamyabigwi, yizeje ubuyobozi bw’Itorero n’ubw’Inama Nkuru y’Itangazamakuru ko Intore z’Impamyabigwi zizasoza kinyamwuga ubutumwa zahawe, dore ko ngo ziri mu ziri ku isonga mu yindi mitwe y’Intore mu kwesa imihigo.</p>
<p>Yagize ati “Ntabwo tuvuga ko guhamya cyangwa kumenyekanisha ibyo imitwe y’Intore ikore ari ibya nonaho kubera ko umunsi ku munsi itangazamakuru ari ubuzima bw’igihugu.”</p>
<p>Ibi Havugimana yabivugiye ko Itorero ry’Igihugu ryagejejwe mu nzego z’ibanze guhera ku mudugudu hakaba hari amasibo kandi kuva umutwe w’Impamyabigwi washingwa mu myaka itatu ishize ukaba uvuga ibikorwa by’izo ntore zindi mu masibo zikoreramo.</p>
<p>Agaragaza yagarutse kuri imwe mu mihigo y’Impamyabigwi irimo kwihesha agaciro no kugaragaza ibigwi by’u Rwanda na Afurika; gusesengura, kuba maso no kurwanya abavangira ibyo u Rwanda rumaze kugeraho, kugaya no gushima icyiza ku mugaragaro ndetse no kubaka ubufatanye hagati y’ibitangazamakuru hagamijwe gusangira amakuru afitiye igihugu akamaro.</p>
<p>Cyakora, yavuze ko n’ubwo imyinshi mu mihigo y’Impamyabigwi yakozweho hari ikigenda biguru ntege yizeza “ko muri uyu mwaka nta muhigo n’umwe wahizwe n’imyamyabigwi uzaba ukiri mu yagwingiye.”</p>
<p>Ati “Aho tuzajya hirya no hino mu ntara tugomba kuzareba ya mitwe y’Intore icyemura ibibazo by’Abanyarwanda mu nyungu z’Abanyarwanda.”</p>
<p>Ni mu gihe Ubuyobozi bw’Itorero bw’Igihugu buvuga ko iki gikorwa kigamije kureba uko umuco w’ubutore wimakazwa mu mitwe yose y’Intore zatojwe no kureba uko Itorero rihagaze mu tugari kuko ngo Itorero riramutse bikomeye byaba bisobanura ko ubuzima bw’abanyarwanda bwabwa buhagaze neza n’imyumvire yabo yarazamutse.</p>
<p>Perezida w’Itorero ku rwego rw’Igihugu, Eduard Bamporiki, akaba yasabye Impamyabigwi kuzitwara neza mu butumwa zahawe byaba ngombwa zikanatoza.</p>
<p>Yagize ati “Umurimo mwiza uwukora ukoranye n’abawuriho kuko ni bwo umenya koko ko bawukora neza, kuko muri abatoza.”</p>
<p>Mu gihe mu Rwanda hari abanyamakuru babarirwa mu gihumbi, kugeza ubu abatojwe mu Itorero ry’Igihugu ni 350 batojwe mu byiciro bitatu mu myaka itatu ishize.</p>
<p>Abahawe ubutumwa bwo guhamya ibigwi by’indi mitwe y’Intore ku ikubiro bakaba ari 31 bazabikora mu byiciro bibiri bitandukanye bakazakorera mu turere twa Gicumbi na Musanze mu Ntara y’Amajyaruguru, Bugesera na Rwamagana mu Ntara y’Ibirasirazuba, Nyarugenge mu Mujyi wa Kigali, Huye na Nyamagabe mu Mujyepfo ndetse na Rusizi na Nyamasheke mu Burengerazuba.</p>
<p>Icyiciro cya mbere cy’ubu butumwa kikaba kizahera mu Majyaruguru, mu Burasirazuba no mu Mujyi wa Kigali guhera kuri uyu wa 24-29 Mata 2019 naho icyiciro cya kabiri kikazakorera mu Burengerazuba no mu Majyepfo guhera ku wa 2-6 Gicurasi 2019.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-23_at_10.01.14_pm.jpg"
				length="41189"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Malariya yica umwana umwe buri minota ibiri</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubuzima/indwara/article/malariya-yica-umwana-umwe-buri-minota-ibiri</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubuzima/indwara/article/malariya-yica-umwana-umwe-buri-minota-ibiri</guid>

		<dc:date>2019-04-22T15:01:15Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Indwara
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Icyegeranyo cy’Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Buzima (OMS) ku ndwara ya Malariya giherutse kumurikwa muri 2016 kigaragaza ko umwana umwe ku isi buri minota ibiri aba yishwe na Malariya.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Malariya yica umwana umwe buri minota ibiri</h1>

			

			

			<div class='spip_document_115739 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="89" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/intumwa_z_ibihugu_bya_eac_na_drc_zirarebera_hamwe_uko_ibyo_bihugu_byahangana_na_malaria.jpg' width="1080" height="720" alt="Intumwa z'ibihugu bya EAC na DRC zirarebera hamwe uko ibyo bihugu byahangana na Malaria" title="Intumwa z'ibihugu bya EAC na DRC zirarebera hamwe uko ibyo bihugu byahangana na Malaria" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Intumwa z&#8217;ibihugu bya EAC na DRC zirarebera hamwe uko ibyo bihugu byahangana na Malaria</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ashingiye kuri iyi mibare, Minisitiri w’Ubuzima, Dr Diane Gashumba, yabwiye impuguke zishinzwe kurwanya Malariya muri Minisiteri z’Ubuzima mu bihugu byo mu Muryango w’Ibihugu bya Afurika y’Iburasirazuba (EAC) na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo (DRC) bari mu nama y’iminsi ibiri i Kigali, ko gukumira Malariya mu karere bisaba gusenyera umugozi umwe.</p>
<p>Yagize ati “Turi hano twese kuko tuzi ko Malariya ihitana umwana umwe buri minota ibiri kandi nyamara ishobora kwirindwa.”</p>
<p>Minisitiri Gashumba yababwiye ko kubera iyo mpamvu buri gihugu kitagombye kwihugiraho mu kurwanya Malariya ko ahubwo ibihugu byagombwe gusenyera umugozi umwe bigahuza igenamigambi mu kuyikumira.</p>
<div class='spip_document_115740 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-22_at_2.08.11_pm_1_.jpg' width="1080" height="720" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>OMS igaragaza ko muri 2016, abatuye isi babarirwa muri miliyoni 216 barwaye Malariya, ihitana ababarirwa mu bihumbi 445, mu gihe 90% by’abo yahitanye ari abo muri Afurika yo munsi y’ubutayu bwa Sahara.</p>
<p>Icyo cyegeranyo kigaragaza ko ibihugu 15 byo munsi y’ubutayu bwa Sahara birimo n’ibyo mu karere nk’u Rwanda, Uganda, Burundi, Tanzania na  DRC byiharira 80% bya Malariya igaragara ku isi.</p>
<p>Bitanu muri ibyo bihugu byiharira 50% bya Malariya yose yo ku isi, mu gihe muri ibyo bitanu harimo bitatu byo muri aka karere ari byo Uganda, Tanzania na DRC.</p>
<div class='spip_document_115738 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="81" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/virusi_itera_malariya_ishobora_kwinjira_mu_muntu_mu_gihe_arumwe_n_umubu_uyifite.jpg' width="490" height="368" alt="Virusi itera Malariya ishobora kwinjira mu muntu mu gihe arumwe n'umubu uyifite" title="Virusi itera Malariya ishobora kwinjira mu muntu mu gihe arumwe n'umubu uyifite" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Virusi itera Malariya ishobora kwinjira mu muntu mu gihe arumwe n&#8217;umubu uyifite</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Eric Mukomena Sompwe, Umuyobozi wa Porogaramu yo kurwanya Malariya muri DRC, na we avuga ko nta gihugu gikwiye kurwanya Malariya ukwacyo kubera ko ibihugu by’akarere bigenderana, bigatuma abaturage babyo bayihererekanya.</p>
<p>Agira ati “Hari urujya n’uruza runini hagati y’abaturage bo muri kano karere, ni yo mpamvu nka DRC tugomba kwifatanya n’ibihugu bya EAC mu kurandura Malariya kuko uwashaka kuyirwanya wenyine yaba yibeshya mu gihe ihererekanywa mu rujya n’uruza rw’abantu.”</p>
<p>Dr Michael Katende waturutse mu bunyamabanga bwa EAC, yabwiye abitabiriye iyo nama ko kurwanya Malariya biri mu by’ibanze abakuru b’ibihugu muri EAC bashyize imbere, bityo muri iyo nama irimo kubera mu Rwanda kuva 22-23 Mata 2019, bakaba bagomba gukuramo igenamigambi risobanutse ryo kurwanya Malariya.</p>
<div class='spip_document_115741 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-22_at_2.08.11_pm.jpg' width="1080" height="720" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/virusi_itera_malariya_ishobora_kwinjira_mu_muntu_mu_gihe_arumwe_n_umubu_uyifite.jpg"
				length="30811"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Abamotari baratangira gukoresha mubazi guhera muri Kamena 2019 </title>

		<link>https://kigalitoday.com/umutekano/imbere-mu-gihugu/article/abamotari-baratangira-gukoresha-mubazi-guhera-muri-kamena-2019</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/umutekano/imbere-mu-gihugu/article/abamotari-baratangira-gukoresha-mubazi-guhera-muri-kamena-2019</guid>

		<dc:date>2019-04-19T07:48:32Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Imbere mu gihugu
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Ubuyobozi bw’Impuzamashyirahamwe y’Abamotari mu Rwanda (FERWACOTAMO) buravuga ko bwamaze kuganiriza abamotari ku buryo bitarenze Kamena 2019 abatwara abagenzi kuri moto bose bazaba bafite utwuma&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Abamotari baratangira gukoresha mubazi guhera muri Kamena 2019 </h1>

			

			

			<div class='spip_document_115551 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="115" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-19_at_9.06.58_am.jpg' width="1080" height="607" alt="Perezida wa Federasiyo y'Abamotari mu Rwanda avuga ko abadashaka kujyana n'igihe ari abadashaka gukorera mu mucyo" title="Perezida wa Federasiyo y'Abamotari mu Rwanda avuga ko abadashaka kujyana n'igihe ari abadashaka gukorera mu mucyo" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Perezida wa Federasiyo y&#8217;Abamotari mu Rwanda avuga ko abadashaka kujyana n&#8217;igihe ari abadashaka gukorera mu mucyo</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Umuyobozi wa FERWACOTAMO, Daniel Ngarambe, avuga ko bitarenze Kamena uyu mwaka, abamotari bose bagomba kuzaba bararangije kwiyandikisha ku gukoresha ikoranabuhanga rya mubazi, mu rwego rwo guca akajagari muri uwo mwuga.</p>
<p>Ngarambe avuga ko biteguye gutangirana na mubazi mu kwezi kwa gatandatu kuko ari bwo abamotari bazaba barangije kwiyandikisha n’ubwo hakiri bamwe muri bo babyinubira.</p>
<p>Agira ati “Ababyinubira ni babandi badashaka gukora kinyamwuga, bashaka gukora mu kajagari, ababyinubira ni babandi bafite ubwishingizi bwo gutembera gusa (promenade), ababyinubira ni babandi badashaka gufata ubwishingizi.”</p>
<p>Akomeza uvuga ko kugira ngo umumotari ahabwe mubazi agomba kuba afite uruhushya rumwemerera gutwara moto, kuba afite ubwishingizi no kwerekana ikinyabiziga ukakimenyakanisha.</p>
<p>Ati “Ariko hari abantu usanga bashaka gukora ikimotari badashaka no kwishyura amafaranga y’imisoro y’Ikigo cy’Imisoro n’Amahoro (RRA), ariya y’umusoro ku nyungu. Abo rero ntibaba bashaka kugaragara muri ubu bwikorezi.”</p>
<div class='spip_document_115552 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-19_at_9.09.15_am.jpg' width="1080" height="607" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Agira inama buri mumotari kugira uruhare mu gushyira ku murongo umwuga wabo kugira ngo ushobore kugira icyo ubamarira.</p>
<p>Fredric Musabyimana, umumotari ukorera muri Zone ya Kigali muri Koperative yitwa Twiyubake Motari, na we ahamya ko gukoresha mubazi bishobora kuzatuma bunguka n’ubwo hari bagenzi be bakibifiteho impungenge.</p>
<p>Agira ati “Hari igihe utwara umugenzi aho yakwishyuye 1,500FRW ukamwishyuza 1,000FRW, akaguhenda cyangwa nawe ukamuhenda ariko mubazi nidutangira kuzikoresha ibyo ntibizongera.”</p>
<p>Mu nama yahuje ubuyobozi bwa RURA,  abamotari na Polisi, ku wa 5 Mata 2019, Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y’Ibikorwaremezo, Jean de Dieu Uwihanganye, yasabye abamotari bose gushyira mubazi kuri moto zabo bitarenze ku wa 1 Nyakanga 2019.</p>
<p>Ibi Ing. Uwihanganye yababwiye ko ari umwe mu myanzuro y’Inama y’Abaminisitiri yo ku wa 3 Mata 2019, yemeje uburyo bwo gutwara abantu n’ibintu ku mapikipiki, bivuze ko kuva muri Nyakanga uyu mwaka nta mumotari uzongera guciririkanya n’umugenzi.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-19_at_9.06.58_am.jpg"
				length="32891"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>U Rwanda rumaze gutakaza miliyoni 530FRW uyu mwaka mu ndishyi z'impanuka</title>

		<link>https://kigalitoday.com/umutekano/imbere-mu-gihugu/article/u-rwanda-rumaze-gutakaza-miliyoni-530frw-uyu-mwaka-mu-ndishyi-z-impanuka</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/umutekano/imbere-mu-gihugu/article/u-rwanda-rumaze-gutakaza-miliyoni-530frw-uyu-mwaka-mu-ndishyi-z-impanuka</guid>

		<dc:date>2019-04-18T15:15:53Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Imbere mu gihugu
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Ubuyobozi bw’Ikigega cy’u Rwanda cy’Ingoboka (Special Guarantee Fund) buravuga ko kuva  muri Nyakanga 2018 kugeza muri Werurwe 2019 kishyuye miliyoni 530FW kubera abantu basabye indishyi kubera&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>U Rwanda rumaze gutakaza miliyoni 530FRW uyu mwaka mu ndishyi z’impanuka</h1>

			

			

			<div class='spip_document_115540 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="91" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-18_at_2.20.44_pm_1_.jpg' width="1080" height="607" alt="Umuvugizi wa Polisi y'u Rwanda, Ishami ryo mu Muhanda, SSP Jean Marie Vianney Ndushabandi" title="Umuvugizi wa Polisi y'u Rwanda, Ishami ryo mu Muhanda, SSP Jean Marie Vianney Ndushabandi" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Umuvugizi wa Polisi y’u Rwanda, Ishami ryo mu Muhanda, SSP Jean Marie Vianney Ndushabandi</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Byatangajwe na Dr Joseph Nzabonikuza, Umuyobozi Mukuru w’Ikigega cy’Ingoboka,kuri uyu wa 18 Mata 2019, mu mahugurwa y’abamotari 500 bo mu Karere ka Nyarugenge agamije kubigisha no kubakangurira kwirinda impanuka zo mu muhanda.</p>
<p>Asobanura impamvu y’amafaranga angana atyo yishyuwe ku mpanuka, Dr Nzabonikuza yagize ati “Ikinyabiziga kidafite ubwishingizi kikagira icyo cyonona, Leta irakishingira, ikinyabiziga kitamenyekanye, impanuka giteje Leta yishingira uwahohotewe, ikinyabiziga kibwe cyangwa cyafashwe ku ngufu cyagera imbere kigakora impanuka ibyo cyononnye, Leta igoboka abahohotewe.”</p>
<p>Yakomeje avuga ko kuva uyu mwaka w’ingengo y’imari watangira kugeza mu mpera za Werurwe uyu mwaka  abantu 190 bahohotewe n’ibinyabiziga basabye indishyi.</p>
<p>Muri bo ngo 134 bagonzwe n’ibinyabiziga bidafite ubwishingizi, na 56 bo bagongwa n’ibinyabiziga bitamenyekanye kuko ba nyirabyo  baburiwe irengero mu gihe 99 muri bo ari abagonzwe na moto.</p>
<p>Dr Nzabonikuza akaba yibukije abo bamotari ko niba umuntu afite ikinyabiziga mbere yo kujya mu muhanda agamba kuba afite ubwishingizi bw’ibyo yakwangiza kuko ngo iyo uciye mu rihumye Leta ukajya mu muhanda ugakora impanuka Leta yishingira ibyo yangije ariko na we ukazabiryozwa ku buryo bishobora no kugira ingaruka zikomeye no ku muryango wawe.</p>
<div class='spip_document_115541 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-18_at_2.22.11_pm.jpg' width="1080" height="607" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yavuze ko niba moto yawe ikoze impanuka uwahohotewe  bikagaragara ko serivisi zimutanzweho zingana miliyoni 6FRW uba ugomba kuyishyura mu gihe ubundi ubwhingizi ari bwo bwakishyuye.</p>
<p>Ati “Icyo gihe rero turagenda tukishyura wa muntu hanyuma na we ya moto yawe kuka iba yafashwe iri kuri Polisi, tukayiteza cyamunara wenda tugakuramo ibihumbi 350, tukagenda tukagurisha ka gasambu kawe wenda miliyoni 3, na bwo ubwishyu ntibuvemo noneho ugasanga n’iyo waba wapfuye umuzungura wawe asigara yishyura kuko umwenda wa Leta ntabwo uhera.”</p>
<p>Muri miliyoni 530FRW Ikigega cy’Ingoboka kimaze kwishyura abahohotewe n’impanuka kandi ngo miliyoni 334FRW n’izagendeye ku bahohotewe n’ibinyabiziga bidafite ubwishingizi mu gihe impuzandeko igaragaza ko umuntu umwe utwara moto iyo akoze impanuka amafaranga ibigo by’ubwishingizi bimutangaho aba ari hagati ya miliyoni 4,5FRW na miliyoni 5FRW.</p>
<p>Umuvugizi wa Polisi y’u Rwanda, Ishami ryo mu Muhanda, SSP Jean Marie Vianney Ndushabandi, yibukije abamotari ko Inama y’Abaminisitri iherutse yashyize ikimotari mu buryo bwemewe bwo gutwara abantu mu gihugu, bityo bikaba bibasaba gukora umwaga wabo kinyamwuga.</p>
<p>Yagize ati “Birabasaba kureka udukosa tw’ubusabusa tubahindanyiriza isura nko kwica ibisabwa n’amatara ayobora abakoresha umuhanda, kwiba abagenzi, kubangamira abanyamaguru gutambuka mu tuyira twabagenewe (zebra crossing) n’ibindi.”</p>
<p>Yababwiye ko Leta itazemera kurebera ko abantu bamarwa n’impanuka zo mu muhanda ko ahubwo abarenga ku mategeko izajya ibahana yihanukiye.</p>
<p>Mu mpanuka zimaze kuba mu muhanda muri uyu mwaka w’ingengo w’imari 75% ngo zakozwe n’abamotari, ndetse n’abamotari ahanini ngo akaba ari bo bazangirikiramo nk’uko SSP Ndushabandi yabitangaje.</p>
<p>Yakomeje avuga ko “mu minsi mike iri imbere” hazatangira kwifashishwa ibyuma bifata amashusho (camera) biri ku matara  ayobora abagenzi mu muhanda mu guhana abica amategeko y’umuhanda.</p>
<p>Ati “Ubu uzajya ukora ikosa camera zandike nimero ya pulake yawe n’ikosa ukoze zikoherereze fagitiye y’ibyo ugomba kwishyura.”</p>
<p>Yavuze ko ubu buryo burimo kunozwa ku buryo igisigaye ari uguza izo kamera zo ku mihanda na pulaki z’ibinyabiziga na numero za telephone z’abakoresha ibinyabiziga.</p>
<p>Frederick Musabyimana, umumotari mu zone ya Nyarugenge, yemeza ko koko abenshi mu bamotari batitwararika amategeko y’umuhanda bitewe ahanini no gukoresha ibiyobyabwenge ndetse n’abamotari bafite imyumvire ikiri hasi.</p>
<p>Ati “Bigaragarira ahanini mu bikorwa bibi bakora no kutubahiriza amatara ayobora abagenzi no kubangamira abanyamaguru mu muhanda, ariko kubera aya mahugurwa tuzajya tugenda tubibaganirizaho kuko iyo mugenzi wanjye yica amategeko njyewe uyubahiriza biramvangira bikanyangiriza isura.”</p>
<p>Mu gihe mu Mujyi wa Kigali habarurwa abamotari ibihumbi 18, Umuyobozi w”Impuzamashyirahamwe ry’Abamotari mu Rwanda, Daniel Ngarambe, avuga ko byagaragaye ko abenshi mu bamotari batubahiriza amategeko y’umuhanda bigateza impanuka n’igihombo ku gihugu.</p>
<p>Ati “Imibare minini igihe cyose izamuka n’iy’abamotari bapfa tukibaza impamvu…ariko ugasanga akenshi n’ubwo yabonye iriya perimi ariko nta ndangagaciro afite zo kubaha umuhanda n’abandi bawugendamo.”</p>
<p>Avuga ko ari yo mpamvu bateguriwe amahugurwa abigisha uko bagomba kugenda batabangamiye abandi bakoresha umuhanda binyuze mu mategeko y’umuhanda, ubutabazi bw’ibanze, kurwanya ibiyobyabwenge ndetse no gukangurira abamotari gufata ubwishingizi.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-18_at_2.20.44_pm_1_.jpg"
				length="39023"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Umugabo yafatanywe kashe 74 yiganisha ibyangombwa</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubutabera/amakuru/article/umugabo-yafatanywe-kashe-74-yiganisha-ibyangombwa</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubutabera/amakuru/article/umugabo-yafatanywe-kashe-74-yiganisha-ibyangombwa</guid>

		<dc:date>2019-04-17T14:23:55Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Amakuru
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Polisi y’u Rwanda yafatanye kasha 74 umugabo wo mu kagari ka Kigarama, mu Murenge wa Gitega mu Karere ka Nyarugenge ukora ibyangombwa by’ibyiganano by’ibigo bitandukanye akabiha abajya kubyibisha.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Umugabo yafatanywe kashe 74 yiganisha ibyangombwa</h1>

			

			

			<div class='spip_document_115501 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="65" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-17_at_2.46.19_pm.jpg' width="717" height="402" alt="Uyu mugabo ngo yari afite kashe 74 akoresha mu mpapuro mpimbano" title="Uyu mugabo ngo yari afite kashe 74 akoresha mu mpapuro mpimbano" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Uyu mugabo ngo yari afite kashe 74 akoresha mu mpapuro mpimbano</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Uwo mugabo ubona ari mu kigero cy’imyaka 35 avuga ko ku munsi w’ejo ari bwo Polisi yamufatiye mu cyuho itungiwe agatoki n’abaturage.</p>
<p>Ati “Mu by’ukuri twari dusanzwe tubikora mu buryo bwo gushaka gukira vuba ariko turabisabira imbabazi.”</p>
<p>Mu makashe bamusanganywe hari ay’ibigo bitandukanye birimo ibya Leta n’iby’abikorera nk’amabanki, ibigo by’amashuri, ibitaro, imirenge, Polisi, amashuri yisumbuye n’amakuru n’izindi nzego zitandukanye ku buryo yatangaga impamyabumenyi n’indangamanota z’amashuri, ibyangombwa by’ubutaka n’ibindi.</p>
<p>Uyu mugabo uvuga ko yatangiye gukora ubu bujura muri 2015 akaza kubihagarika nyuma y’umwaka umwe nyuma yo kuvumburwa n’umugore we akamwizeza ko atazabisubira, n’ubwo iwe bahasanze ibyangombwa byinshi cyane yari yarakoreye abantu batandukanye, avuga ko yari yabyongeye ku munsi w’ejo abikorera inshuti ye Polisi ikabagwa gitumo.</p>
<p>Avuga ko indangamanota yayikoreraga hagati y’ibihumbi 10 na 15Frw naho impamyabushobozi akayitangira ibihumbi 30FRW.</p>
<p>N’ubwo atavuga umubare w’abo bakoranaga muri uko gukora ibyo byangombwa n’aho bacurishaga kashe avuga ko ababikora ari benshi kandi bamwe muri bo yababwiye Polisi y’Igihugu.</p>
<p>Agira inama ababikora batarafatwa, uwo mugabo yagize ati “Nta cyiza kibirimo kandi ukunda igihugu ntabwo wakora ibintu nk’ibi. Iyo ukibirimo uba wumva uryohewe n’amafaranga make ugenda ubona ariko ntuba uzi ko bigira ingaruka kuri wowe ubwawe no ku gihugu muri rusange.”</p>
<p>CIP Marie Gorethe Umutesi, Umuvugizi wa Polisi mu Mujyi wa Kigali, avuga ko Polisi itazihanganira abantu bacura ibyangombwa ngo bahabwe serivisi badakwiye.</p>
<p> Agira ati “Wamuhaga amafaranga akaguterera kashe, ni ukuvuga ngo akurikiranweho icyaha cy’inyandiko mpimbano.”</p>
<p>Ingingo ya 276 yo mu gitabo cy’amategeko ahana y’u Rwanda ateganyiriza igihano cy’igifungo kuva ku myaka 5 kugeza kuri 7 n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda kuva kuri miliyoni 3FRW kugeza kuri miliyoni 5FRW umuntu wese uhamwe n’iki cyaha.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-17_at_2.46.19_pm.jpg"
				length="102710"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Mu cyumweru cyo kwibuka hagaragaye ibyaha 72 by' ingengabitekerezo</title>

		<link>https://kigalitoday.com/kwibuka/article/mu-cyumweru-cyo-kwibuka-hagaragaye-ibyaha-72-by-ingengabitekerezo</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/kwibuka/article/mu-cyumweru-cyo-kwibuka-hagaragaye-ibyaha-72-by-ingengabitekerezo</guid>

		<dc:date>2019-04-16T09:48:35Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Kwibuka
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu gitondo cyo ku wa 11 Mata 2019, Jeannine Nyiransabimana w’imyaka 34 y’amavuko, wo mu Karere ka Kirehe, yabyutse yitegura ngo ajye kwifatanya n’abandi kwibuka ku nshuro ya 25 Jenoside yakorewe&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Mu cyumweru cyo kwibuka hagaragaye ibyaha 72 by’ ingengabitekerezo</h1>

			

			

			<div class='spip_document_110236 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="61" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/modeste_mbabazi.jpg' width="717" height="451" alt="Modeste Mbabazi, umuvugizi w'urwego rushinzwe ubugenzacyaha " title="Modeste Mbabazi, umuvugizi w'urwego rushinzwe ubugenzacyaha " class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Modeste Mbabazi, umuvugizi w&#8217;urwego rushinzwe ubugenzacyaha </strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Mu gihe uyu mugabo yahise atoroka ariko nyuma akaza gutabwa muri yombi, Urwego rw’Igihugu ry’Ubugenzacyaha (RIB) ruvuga ko ibyaha by’ingengabitekerezo byagaragaye mu mu cyumweru cyo kwibuka ku nshuro ya 25, ahanini ari ibyari bishingiye ku bujiji.</p>
<p>Umuvugizi wa RIB, Modeste Mbabazi, agira ati “Mu birego 72 by’ingengabitekerezo ya Jenoside twakiriye mu cyumweru cyo kwibuka, bine gusa ni byo byari bishingiye ku bikorwa bifatika, ibindi ni amagambo asesereza.”</p>
<p>Gusa, muri ibyo birego bine bishingiye ku bikorwa, Mbabazi avugamo ibirego bibiri bakiriye byo kurandura imyaka y’abarokotse Jenoside n’ibindi bibiri bijyanye no gutema amatungo, na yo y’abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi.</p>
<p>Avuga ko ayo magambo arimo gutukana ndetse “n’andi magambo yose yerekeranye n’ingengabitekerezo ya Jenoside, ariko ibyo wareba ugasanga akenshi byuzuye ubujiji kuko ureba ugasanga ababikora ari ba bantu baciriritse cyane.”</p>
<p>Akomeza agira ati “Si n’abantu b’abanyabwenge wavuga ngo barize, barasomye, uretse umuntu umwe w’i Rwezamenyo mu Murenge wa Nyamirambo aho bari bagiye kwibuka umuntu umwe w’umuganga agatangira kubabwira amagambo atajyanye n’icyabazanye, yerekereza ku ngengabitekerezo ya Jenoside.”</p>
<p>RIB ivuga ko mu cyumweru cyo kwibuka ku nshuro ya 25 Jenoside yakorewe Abatutsi, ibirego bijyanye n’ingengabitekerezo ya Jenoside byagabanutse kuko bakiriye ibirego 72, umwaka ushize na bwo hari haragaragaye 72 naho muri 2017 hakaboneka 114.</p>
<p>Umuvugizi wa RIB avuga ko ugereranyije n’iyi myaka ibiri ishize, ibirego by’ingengabitekerezo ya Jenoside byagabanutse ushingiye ku babikora no ku mibare.</p>
<p>Ati “Navuga ko byagabanutse kubera uko iyo mibare iyo uyigereranyije ukareba n’uko abantu babitangaho amakuru, ubu abantu bitabiriye gutanga amakuru ku gihe cyane ugereranyije n’uko babikoraga mu myaka ishize.”</p>
<p>Yaburiye kandi ababa bagifite imigambi y’ingengabitekerezo ya Jenoside avuga ko n’ubwo ibyaha bijyanye na yo bikigaragara n’imbaraga zo kubirwanya zihari, avuga ko n’utekereza gukomeza kuzana ingengabitekerezo ya Jenoside akwiye kumenya ko amategeko azabimubaza.</p>
<p>Ibikorwa byose n’amagambo bifatwa nk’ingengabitekerezo ya Jenoside bihanwa n’Itegeko No 59/2018 ryo kuwa 22/08/2018 ryererekeranye n’Icyaha cy’Ingengabitekerezo ya Jenoside n’Ibyaha bifitanye isano nayo.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/modeste_mbabazi.jpg"
				length="61762"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Umukozi wa Loni yategetswe kugura amasasu yo kumurasana n'umuryango we muri Jenoside</title>

		<link>https://kigalitoday.com/kwibuka/article/umukozi-wa-loni-yategetswe-kugura-amasasu-yo-kumurasana-n-umuryango-we-muri-jenoside</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/kwibuka/article/umukozi-wa-loni-yategetswe-kugura-amasasu-yo-kumurasana-n-umuryango-we-muri-jenoside</guid>

		<dc:date>2019-04-15T14:47:29Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Kwibuka
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Festus Ndayisaba wari umukozi wa PNUD, rimwe mu mashami ya One UN mu Rwanda, ngo yategetswe kwishyura amasasu yo kwicishwa, we n’umuryango we, kugira ngo baticwa urw’agashinyaguro.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Umukozi wa Loni yategetswe kugura amasasu yo kumurasana n’umuryango we muri Jenoside</h1>

			

			

			<div class='spip_document_115419 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="61" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/abo_mu_miryango_y_abakoraga_muri_loni_bunamiye_ababo_bishwe.jpg' width="717" height="477" alt="Abo mu miryango y'abakoraga muri Loni bunamiye ababo bishwe" title="Abo mu miryango y'abakoraga muri Loni bunamiye ababo bishwe" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Abo mu miryango y&#8217;abakoraga muri Loni bunamiye ababo bishwe</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Mu buhamya Faith Betty, umukobwa wa Ndayisaba, yatanze mu mpera z’icyumweru gishize mu muhango wo kwibuka abari abakozi ba Loni 64 bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi, yavuze ko kuva Jenoside yatangira ku wa 7 Mata 1994, se yagiye aha Interahamwe amafaranga ngo zitabica ariko bigeze ku wa 14 Gicurasi haza interamwe iturutse mu cyari Gisenyi itegekwa ko bicwa.</p>
<p>Betty, nk’umwe mu bo mu muryango wa Ndayisaba bashoboye kurokokera kuri Saint Michel, agira ati “Papa yategetswe kwishyura amafaranga yo kugura amasasu yo kuturashisha kugira ngo tudapfa urw’agashinyaguro.”</p>
<p>Muri uwo muhango Fodé Ndiaye, Umuyobozi wa One UN Rwanda, yongeye gushimangira ko Jenoside yakorewe Abatutsi ari ikimenyetso ntakuka cyo gutsindwa kwa Loni mu nshingano zayo.</p>
<div class='spip_document_115420 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="41" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/fode_ndiaye_umuyobozi_wa_one_un_rwanda.jpg' width="717" height="477" alt="Fod&#233; Ndiaye, Umuyobozi wa One UN Rwanda" title="Fod&#233; Ndiaye, Umuyobozi wa One UN Rwanda" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Fodé Ndiaye, Umuyobozi wa One UN Rwanda</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ndiaye yavuze ko urebye amateka asharira u Rwanda rwanyuzemo muri Jenoside yakorewe Abatutsi n’intambwe rumaze gutera rwiyubaka, asanga rwabereye isi yose urugero rwiza mu gukorana umurava n’ubuhanga mu kurandura ibibangamira ubumwe bw’abaturage bikabateza umwiryane.</p>
<p>Ndiaye yagize ati “Intego yacu yo gushakira icyiza ikiremwamuntu ifata impu nyishi, ariko zose zidusaba kongera ingufu mu kunga ubumwe no gukorera hamwe duharanira kwiyubaka.”</p>
<p>Ashimira umurava n’ubwitange ingabo za FPR Inkotanyi zashyize mu guhagarika Jenoside yakorewe Abatutsi, yakomeje asaba abari bitabiriye uwo muhango gushyira hamwe nta n’umwe usigaye inyuma kugira ngo bashobore kubaka ejo heza.</p>
<p>Mu butumwa bwe, Antonio Guterres, Umunyamabanga Mukuru wa Loni, afata mu mugongo muri iki gihe cyo kwibuka abazize Jenoside yakorewe Abatutsi. Yibukije ko ikibi n’icyiza bibana muri sosiyete ariko abantu bakaba bagomba guhora baharanira kubaka ejo heza.</p>
<div class='spip_document_115421 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="81" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/abari_bahagarariye_leta_y_u_rwanda_muri_uwo_muhango_bacanye_urumuri_rw_icyizere.jpg' width="717" height="725" alt="Abari bahagarariye Leta y'u Rwanda muri uwo muhango bacanye urumuri rw'icyizere" title="Abari bahagarariye Leta y'u Rwanda muri uwo muhango bacanye urumuri rw'icyizere" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Abari bahagarariye Leta y&#8217;u Rwanda muri uwo muhango bacanye urumuri rw&#8217;icyizere</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Guterres yavuze ko muri sosiyete zose hari ubushobozi bwo gukora ikibi ariko hakaba n’ububasha bwo kumvikana, ubugwaneza, ubutabera n’ubwiyunge.</p>
<p>Ati “Nimureke rero dusenyere umugozi umwe mu kubaka ejo heza hatubereye twese kandi ni bwo buryo bwiza bwo gusubiza agaciro abishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu myaka 25 ishize.”</p>
<p>Johnston Busingye, Minisitiri w’Ubutabera akaba n’Intumwa Nkuru ya Guverinoma y’u Rwanda wari umushyitsi mukuru, yagaye Loni yananiwe guhagarika Jenoside, ikananirwa nibura gutabara abari abakozi bayo.</p>
<p>Busingye yagarutse kandi ku bari abakozi ba Loni bijanditse muri Jenoside bakidegembya hirya no hino mu mahanga ko ubutabera bw’u Rwanda buzakora ibishoboka byose bakagezwa imbere y’ubutabera.</p>
<p>Yagize ati “Tuzi ko hari abari abakozi ba Loni baje kwifatanya n’Interahamwe bagakurikirana abakozi bagenzi babo, bakabakurikirana mu ngo zabo bakabaha abicanyi cyangwa bakabica bo ubwabo.”</p>
<p>Ati “Ntabwo twebwe tuyobora ubutabera bw&#8217;aho abo bantu  bahungiye, ariko ndagira ngo mbabwire ko tuzakora ibishoboka byose, igihe cyose tugihari kugira ngo abo bantu bashyikirizwe ubutabera.”</p>
<p>Minisitiri Busingye yasabye Umuryango Mpuzamahanga ubufatanye kugira ngo abo bari abakozi ba Loni bagize uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi bagezwe mu butabera.</p>
<div class='spip_document_115422 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="60" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ambasaderi_w_u_buholandi_na_we_yari_yitabiriye_uwo_muhango.jpg' width="717" height="477" alt="Ambasaderi w'u Buholandi na we yari yitabiriye uwo muhango" title="Ambasaderi w'u Buholandi na we yari yitabiriye uwo muhango" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Ambasaderi w&#8217;u Buholandi na we yari yitabiriye uwo muhango</strong></div></div>
</figure>
</div><div class='spip_document_115423 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-12_at_7.32.06_pm.jpg' width="717" height="477" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_115424 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-12_at_7.30.59_pm.jpg' width="717" height="568" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-12_at_7.32.06_pm.jpg"
				length="120952"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Imiryango y'abakoraga muri BK bishwe muri Jenoside yishimiye ko bubakiwe urwibutso</title>

		<link>https://kigalitoday.com/kwibuka/article/imiryango-y-abakoraga-muri-bk-bishwe-muri-jenoside-yishimiye-ko-bubakiwe-urwibutso</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/kwibuka/article/imiryango-y-abakoraga-muri-bk-bishwe-muri-jenoside-yishimiye-ko-bubakiwe-urwibutso</guid>

		<dc:date>2019-04-14T08:17:57Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Kwibuka
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu gihe Banki ya Kigali (BK) yibukaga abari abakozi bayo cumi na batanu bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi, ku wa 12 Mata 2019, imiryango yabo yishimiye ko ku nshuro ya mbere ubwo bibukaga ku&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Imiryango y’abakoraga muri BK bishwe muri Jenoside yishimiye ko bubakiwe urwibutso</h1>

			

			

			<div class='spip_document_115374 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/3-593.jpg' width="1023" height="712" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Asobanura ibigize urwo rwibutso, Ambroise Rugambwa, uhagarariye imiryango y’abari abakozi ba BK bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi, yagize ati “Umwaka ushize twabasabye urwibutso murushyizeho ruza rusumba ndetse n’izindi ahangaha.”</p>
<p>Rugambwa, asobanura bimwe mu bimenyetso biri muri urwo rwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rushyinguyemo abari abakozi ba Banki ya Kigali, yavuze ko amazi atemba hejuru y’ahanditse amazina yabo amanukira impande zombi asobanura amarira barize mbere yo kuva kuri iyi si.</p>
<p>Ati “Uko yatembye, murabona aho igihugu cyacu kigana, mukabona isoko itemba neza (jeu d’eau) ariko abo ni abo basize n’abasigaye bose baza kugera igihe bishima na bo kuko iyo ufite umukino w’amazi uba ufite igihe wumva usa n’uruhutse ariko utibagiwe ibyabaye.”</p>
<p>Ku rundi ruhande rw’urwo rwibutso rurebana n’Ibiro by’Umujyi wa Kigali, hari urumuri rushashagirana, Rugambwa akavuga ko rushushanya urumuri rw’icyizere, ikindi kikaba ikirango cya Komisiyo y’Igihugu yo kurwanya Jenoside (CNLG).</p>
<div class='spip_document_115375 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/1-697.jpg' width="728" height="1024" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ni urwibutso rwubatse mu cyari parikingi y’inyubako ya mbere BK yakoreragamo, na byo imiryango y’abishwe bakoreraga BK bakabishimira iyo banki ko itarushyize ku nyubako nshya yayo, kuko ngo hari icyo bivuze mu guha icyubahiro abayikoreraga bishwe muri Jenoside.</p>
<p>Yakomeje asaba BK kujya ihora bugufi abana b’abari abakozi bayo bishwe muri Jenoside ndetse byaba ngombwa ikabaha n’akazi nk’uko ngo yigeze kubibemerera kandi ikaba yari yatangiye kubishyira mu bikorwa.</p>
<p>Muri uwo mugoroba wo kwibuka abari abakozi ba BK bishwe muri Jenoside, Virginie Mukamugenza wari umukozi wa BK kuva muri Gicurasi 1970 akahava agiye mu zabukuru muri Mata 2007, yasobanuye urugendo rukomeye banyuzemo, nk’Abatutsi, mu bihe by’ivangura n’ibya Jenoside.</p>
<p>Mukamugenza yanatanze ubuhamya bugaragaza uko abenshi muri abo 15 bari abakozi ba BK bishwe muri Jenoside, asaba ubuyobozi bwa BK kutazigera na rimwe bwongera gukora ikosa ryo kuvangura abakozi bayo ahubwo bukajya bubafata kimwe, buri wese agahabwa ibijyanye n’ibyo uburenganzira bwe bumwemerera.</p>
<div class='spip_document_115379 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="42" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/9-239.jpg' width="1023" height="670" alt="Dr Diane Karusisi, Umuyobozi wa BK Group" title="Dr Diane Karusisi, Umuyobozi wa BK Group" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Dr Diane Karusisi, Umuyobozi wa BK Group</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Umuyobozi wa Banki ya Kigali, Dr Diane Karusisi, yashimiye abaje kwifatanya n’umuryango wa BK mu kwibuka abari abakozi bayo bishwe muri Jenoside asobanura ko kwibuka bikubiyemo ibikorwa bitatu.</p>
<p>Avuga ko icya mbere ari ukunamira abantu bose bazize Jenoside yakorewe Abatutsi nko “kubasubiza ubumuntu bwabo, kubasubiza agaciro bambuwe bicwa n’inyamaswa.”</p>
<p>Icya kabiri avuga ko ari uguhumuriza abacitse ku icumu kuko “ibikomere by’amateka ya Jenoside ari bo babyikoreye.”</p>
<p>Ati “Njyewe mbibonamo ubutwari bwinshi kuba barafashe agahinda bafite n’amarangamutima yabo bakavuga ngo reka tubishyire iruhande twubake u Rwanda, dutange imbabazi, twubakane igihugu n’abandi Banyarwanda, mbona ari ubutwari budasanzwe!”</p>
<p>Karusisi avuga ko icya gatatu Abanyarwanda bakwiye gukora iyo bibuka inzirakarengane zishwe muri Jenoside ari ukuzirikana ko bagomba kubaka igihugu cyabo kuko ahenshi ku isi bakibona u Rwanda mu isura ya Jenoside yakoranywe ubugome bwa kinyamaswa butigeze ahandi ku isi.</p>
<p>Ati “Kubaka igihugu cyacu ni ukumenya ko imvugo mbi yica, ni ukumenya ko tutagomba kubiba urwango mu miryango yacu mu bana bacu, ni ukumenya ko n’iyo turi mu kazi tugomba kuzirikana ubumwe bwacu nk’Abanyarwanda kuko iyo tububuze abantu bashira.”</p>
<p>Uyu muyobozi wa Banki ya Kigali akaba yijeje ko izakomeza kuba bugufi abasigaye bo mu miryango y’abari abakozi bayo.</p>
<p>Ati “Uko imyaka isimburana, ntituzacika intege zo kwibuka ko abantu batanze amaboko yabo, ubwenge bwabo kugira ngo twubake ikigo cya BK kugera aho kigeze ubungubu.”</p>
<p>Karusisi yavuze kandi ko amateka y’abari abakozi ba BK bishwe muri Jenoside iyi banki izahora iyazirikana ku buryo abantu bose bayikoramo bazajya bakora akazi kabo mu mutekano, nta macakubiri kandi buri wese azajya ahabwa umwanya wo gutanga icyo afite kandi bagafatwa kimwe.</p>
<p>Ati “Icyo turakibijeje ko ntacyo muzatuburana, ntacyo dufite mutazabona. Turi kumwe mu kwibuka ariko no mu bihe byiza tuzaba turi kumwe ku buryo dukomeza kubaka igihugu cyacu.”</p>
<div class='spip_document_115378 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/2-664.jpg' width="1023" height="708" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_115376 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/4-509.jpg' width="1023" height="683" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_115377 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/5-429.jpg' width="1024" height="930" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_115380 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/7-329.jpg' width="1024" height="660" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_115381 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/8-289.jpg' width="1024" height="691" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p><strong>Amafoto:</strong> Plaisir Muzogeye</p>
<p>Kureba andi mafoto, kanda <a href="https://www.flickr.com/photos/kigali-today/albums/72157704540536612/with/47594484001/" class="spip_out" rel="external">hano</a></p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/2-664.jpg"
				length="242900"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>BK yahaye ingo 100 z'abarokotse Jenoside umuriro w'imirasire y'izuba</title>

		<link>https://kigalitoday.com/kwibuka/article/bk-yahaye-ingo-100-z-abarokotse-jenoside-umuriro-w-imirasire-y-izuba</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/kwibuka/article/bk-yahaye-ingo-100-z-abarokotse-jenoside-umuriro-w-imirasire-y-izuba</guid>

		<dc:date>2019-04-12T14:35:09Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Kwibuka
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu rwego rwo kwifatanya n’Abanyarwanda kwibuka  ku nshuro ya 25 Jenoside yakorewe Abatutsi, Banki ya Kigali (BK), kuri uyu wa 12 Mata 2019, yifashe mu mugongo abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>BK yahaye ingo 100 z’abarokotse Jenoside umuriro w&#8217;imirasire y’izuba</h1>

			

			

			<div class='spip_document_115298 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="113" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-12_at_4.25.49_pm-2.jpg' width="717" height="537" alt="Umuyobozi wa Banki ya Kigali, Dr Diane Karusisi ashyira indabo ku rwibutso rwa Jenoside mu murenge wa Ntarabana" title="Umuyobozi wa Banki ya Kigali, Dr Diane Karusisi ashyira indabo ku rwibutso rwa Jenoside mu murenge wa Ntarabana" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Umuyobozi wa Banki ya Kigali, Dr Diane Karusisi ashyira indabo ku rwibutso rwa Jenoside mu murenge wa Ntarabana</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Umuyobozi wa Banki ya Kigali, Dr Diane Karusisi, yagize ati “Twabahaye amashanyarizi ariko hari n’inzu 16 turimo gusana kugira ngo abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi babe mu nzu zibahesha icyubahiro.”</p>
<p>Karusisi yavuze ko icyo gikorwa gifite agaciro kangana na miliyoni 70FRW ariko ko ingengo y’imari yacyo ishobora kuziyongera kuko abahawe inzu basabye ko bazabashyiriraho ibigega bifata amazi kugira ngo bajye bashobora kubona amazi hafi.</p>
<p>Yakomeje atanga ubutumwa bw’ihumure ku barokotse Jenoside yakorewe Abatutsi, agira ati “Ndabahumuriza mbabwira ko u Rwanda rwahindutse ko twese turi Abanyarwanda kandi dushaka gufatanya, aho bishobotse tukifatanya cyane cyane n’abafite ibibazo cyangwa abakiri mu bukene ku buryo twese twatera imbere nk’Abanyarwanda tugahesha agaciro igihugu cyacu.”</p>
<p>Karusisi yavuze kandi ko iki ari igikorwa BK ikora buri mwaka aho ifatanya n’ubuyobozi bwa Ibuka ndetse n’ubw’inzego z’ibanza bagahitamo ahari abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi bafite ibibazo kurenza abandi bakajya kubafasha, bahereye ku cyo bakeneye kurusha ibindi.</p>
<div class='spip_document_115295 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-12_at_4.25.49_pm_1_.jpg' width="1024" height="768" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Emmanuel Urimubenshi, umwe mu bahawe inzu, yashimiye BK ko yamuhaye aho kuba kandi ikamuha urumuri kuko ngo inzu ye yaru yarangiritse cyane.</p>
<p>Asobanura ubuzima yanyuzemo bukomeye muri Jenoside n’uburyo yamushegeshe bigatuma no muri iki gihe ubuzima bukimugora, yagizi ati “Ikintu nari nkeneye cyane ni icumbi naho ibindi ni ibya rusange. Ndashimira BK impaye inzu yo kubamo.”</p>
<p>Alphonsine Murebwayire, Perezida wa Ibuka mu Karere ka Rulindo, yagarutse ku bihe bya Jenoside guhera muri 1959 agenda agaragaza uburyo Abatutsi b’i Ntarabana bagiye bicwa mu bihe bitandukanye bya Jenoside kugeza mu 1994 agamije kugaragaza uburyo Jenoside yateguwe.</p>
<p>Aha ni ho yahereye ashimira, mu izina rya Ibuka, BK agira ati “Ndabashimira nk’umuryango wa Ibuka mu Karere, twebwe nk’umuryango Ibuka ni ukudusubiza agaciro, ni ukuduha imbaraga, iyo mwibuka ko hari abacu bayirokotse badafite ubushobozi. Imana ijye ibaba hafi.”</p>
<div class='spip_document_115296 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-12_at_4.25.49_pm_3_.jpg' width="1024" height="768" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Umuyobozi w’Akarere ka Rulindo, Emmanuel Kayiranga, na we yashimiye BK yaje kubafata mu mugongo, agaragaza ko koko abarokotse Jenoside yarokotse Jenoside mu Karere ka Rulindo bugarijwe n’ibibazo bitandukanye, by’umwihariko iby’inzu zo kubamo kuko ngo inyinshi zubatswe kera ubu zikaba zishaje.</p>
<p>Yashimiye BK yabafashe mu mugongo kandi ikabatera ingabo mu bitugu mu guharanira imibereho myiza y’abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi, avuga ko n’akarere gafite miliyoni 600FRW mu ngengo y’imari y’uyu mwaka yo kubakira abarokotse Jenoside.</p>
<p>Ati “Mu mpera z’ukwa kane turaba dufite inzu 32 zubatse neza kandi zifite ibyangombwa byose nk’amashanyarazi, amazi n’ibigega by’amazi zizaba zuzuye.”</p>
<p>Avuga ko kugeza ubu mu  nzibutso zitandukanye zo mu Karere ka Rulindo hashyinguwe imibiri ibihumbi 18 na 762 bishwe muri Jenoside, agasaba urubyiruko guharanira ko Jenoside itazasubira ukundi.</p>
<div class='spip_document_115297 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-12_at_4.25.49_pm_2_.jpg' width="1024" height="768" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-12_at_4.25.49_pm-2.jpg"
				length="170293"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Bantegetse kuvuga ko FPR yahanuye indege ya Habyarimana - Mugenzi wari maneko</title>

		<link>https://kigalitoday.com/kwibuka/article/bantegetse-kuvuga-ko-fpr-yahanuye-indege-ya-habyarimana-mugenzi-wari-maneko</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/kwibuka/article/bantegetse-kuvuga-ko-fpr-yahanuye-indege-ya-habyarimana-mugenzi-wari-maneko</guid>

		<dc:date>2019-04-11T18:43:10Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Kwibuka
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Richard Mugenzi wari maneko mu ngabo za Habyarimana avuga ko ku wa 6 Mata 1994, indege ya Perezida Habyarimana imaze kumanurwa, abari abayobozi b’Ingabo z’u Rwanda (Ex FAR) n’ingabo z’Ubufaransa&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Bantegetse kuvuga ko FPR yahanuye indege ya Habyarimana - Mugenzi wari maneko</h1>

			

			

			<div class='spip_document_115251 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="99" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/richard_mugenzi.jpg' width="960" height="639" alt="Richard Mugenzi mu rwibutso rwa komine rouge, ahashyizwe imibiri myinshi y'Abatutsi muri Jenoside" title="Richard Mugenzi mu rwibutso rwa komine rouge, ahashyizwe imibiri myinshi y'Abatutsi muri Jenoside" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Richard Mugenzi mu rwibutso rwa komine rouge, ahashyizwe imibiri myinshi y&#8217;Abatutsi muri Jenoside</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Mu gihe u Bufaransa bumaze imyaka 25 buhakana uruhare rwabwo muri Jenoside yakorewe Abatutsi, Perezida Macron akaba ateganya gushyiraho komisiyo yiga ku ruhare rw’igihugu cye muri Jenoside, Mugenzi avuga ko guhera mu 1992, ubutasi bwa EX FAR bugiriwe inama n’Ingabo z’u Bufaransa, bwahimbaga ubutumwa buharabika Inkotanyi bukabutambutsa buvuga ko ari ubwo bumvise bumviriza Inkotanyi ku byuma byazo by’itumanaho.</p>
<p>Mu kiganiro n’Ikinyamakuru “Libération” cyo mu Bufaransa ku wa 4 Mata u Rwanda rwitegura kwibuka ku nshuro ya 25, Mugenzi agira ati “Byari ngombwa guha Inkotanyi isura mbi mu rwego rwo gusubiza intege mu bugingo ingabo z’u Rwanda byagaragaraga ko zatakaje icyizere.”</p>
<p>Uyu mugabo w’umusivili rukumbi wahawe akazi k’ubumaneko mu gisirikare cya Habyarimana mu 1990 mu Kigo cya Gisirikare cya Butotori giherereye i Rubavu mu Burengerazuba bw’u Rwanda, avuga ko yari yarashyiriweho kuneka Inkotanyi, avuga ko indege ya Perezida Habyarimana ikimara kumanurwa yasabwe gusohora ubutumwa buvuga ko Inkotanyi zirimo kubyina zishimira intsinzi.</p>
<p>Ati “Ntabwo byari byo, icyari kigamijwe byari ukugira ngo Inkotanyi zishinjwe ko ari zo zayihanuye babone uko batangira gukorera Jenoside Abatutsi.”</p>
<p>Mugenzi avuga ko mu by’ukuri ihanurwa ry’indege ya Habyarimana ryari uburyo byo kumuhirika ku butegetsi bwateguwe n’abahezanguni bari mu buyobozi bukuru bwa Guverinoma ye, bakeka ko amaze gusinya amasezerano y’amahoro i Arusha kandi ayo masezerano ngo yarahaga FPR imyanya ingana na ½ mu basirikare bakuru b’u Rwanda mu gihe bifuzaga kubarimbura.</p>
<p><strong>Ajya gutangira akazi yahuguwe n’abasirikare b’Abafaransa</strong></p>
<p>Libération cyabajije mugenzi niba yari aziranye n’abasirikare b’Abafaransa bari mu Rwanda icyo gihe, Mugenzi avuga ko ubwo yajyaga gutangira akazi mu 1990, abasirikare b’Abafaransa ari bo bamuhuguye.</p>
<p>Ati “Ni bo bantoje kandi ni nabo bangiraga inama z’uko noza ibyo nabaga maze kumva ku byuma by’itumanaho by’Inkotanyi. Bazaga buri munsi kutureba tukanasangirira mu ruriro rw’abasikare bakuru (Mess des officiers.)”</p>
<p>Akomeza avuga ko uko yajyaga mu biro by’umuyobozi we, Col Anatole Nsengiyumva, yamusanganaga n’umusirikare w’Umufaransa, ariko ko hagati 1990-1992 imikoranire y’Ingabo z’u Rwanda n’iz’Ubufaransa yasaga n’ikorwa mu bwihisho.</p>
<p>Ati “Babaye nk’abakura agahu ku nnyo mu 1992 kuko icyo gihe batangiye kwinjira mu ntambara ku buryo bweruye, bakajyana na Ex FAR ku rugamba ndetse banafata ibirindiro by’intambara.”</p>
<p>Avuga ko Paul Barril wari umwe mu bajandarume bakomeye mu Bufaransa, na we wari mu Rwanda muri icyo gihe ndetse unashinjwa kuba umwe mu bahanuye ingege ya Habyarimana, yajyaga inshuro nyinshi mu Kigo cya Gisirikare cya Butotori mbere no mu gihe cya Jenoside.</p>
<p>Ati “Hari umukapiteni w’Inshuti yanjye twabanaga i Butotori ni we wamunyeretse ansobanurira ko ashinzwe ibikorwa bya gisirikare bikomeye (opérations spéciales). Abayobozi banjye baramwemeraga cyane.”</p>
<p>Mugenzi avuga ko muri Kanama 1993 bamaze gusinya amasezerano ya Arusha ari abasirikare ba Habyarimana ari n’Abafaransa bose bitotombye bavuga ko “ayo masezerano aha Inkotanyi imyanya ingana na ½ mu gisirikare ari ubugwari” bakabifata nko guhereza igihugu Abongereza, dore ko icyo gihe u Rwanda rwakoranaga byose n’Abafaransa.</p>
<p>Mu gihe u Bufaransa bumaze imyaka 25 buhakana uruhare rwabwo muri Jenoside yakorewe Abatutsi, Mugenzi avuga ko bimutangaza kuko nta na kimwe Ex FAR yakoze itari kumwe n’Ingabo z’Ubufaransa kuva mu 1990-1994, agatangazwa n’ “impamvu mu Bufaransa hari abantu benshi bahakana Jenoside yakorewe Abatutsi kandi Jenoside itegurwa n’ubutegetsi.”</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/richard_mugenzi.jpg"
				length="133065"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Sudan: Uwari Minisitiri w'Ingabo asimbuye Bashir wahiritswe ku butegetsi</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/muri-afurika/article/sudan-uwari-minisitiri-w-ingabo-asimbuye-bashir-wahiritswe-ku-butegetsi</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/muri-afurika/article/sudan-uwari-minisitiri-w-ingabo-asimbuye-bashir-wahiritswe-ku-butegetsi</guid>

		<dc:date>2019-04-11T13:36:48Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Muri Afurika
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Igisirikare cya Sudan cyamaze gutangaza ko cyakuyeho Perezida Omar al-Bashir kandi ko kigiye guhindura Itegeko Nshinga mu myaka ibiri iri mbere.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Sudan: Uwari Minisitiri w’Ingabo asimbuye Bashir wahiritswe ku butegetsi</h1>

			

			

			<div class='spip_document_115236 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="31" data-legende-lenx=""
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ibn_auf.jpg' width="800" height="533" alt="Lt, Gen. Awad Mohamed Ibn-Auf" title="Lt, Gen. Awad Mohamed Ibn-Auf" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Lt, Gen. Awad Mohamed Ibn-Auf</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Minisitiri w’Ingabo wa Sudan, Gen Ahmed Awad Ibn Auf, ku gicamunsi cyo kuri wa 11 Mata 2019, yatangarije Radio na Televiziyo by’icyo gihugu ko ari we ugiye kuyobora Guverinoma y’Inzibacyuho ya Sudan mu gihe cy’imyaka ibiri, akazaba afite inshingano yo gutegura Itegeko Nshinga rishya ry’icyo gihugu.</p>
<p>Gen Ahmed Awad Ibn Auf wari Minisitiri w’Ingabo atangaje ko ari we ugiye kuyobora Guverinoma y’Inzibacyuho ndetse anatangaza ko Sudan yinjiye mu bihe bidasanzwe bizamara amezi atatu.</p>
<p>Yavuze kandi ko igisirikare cyataye muri yombi Omar al-Bashir akaba ari ahantu hatekanye ndetse anavuga ko Itegeko Nshinga ryabaye rihagaritswe gukurikizwa, n’imipaka ikaba yafunzwe kugeza igihe batangarije izindi mpinduka, kandi ko n’ikirere cy’icyo gihugu kibaye gifunzwe mu masaha 24.</p>
<p>Gen Ibn Auf atangaje ko abaye afashe ubutegetsi mu gihe Ishyaka rya gikomunisiti muri icyo gihugu ryanze kuva ku izima risaba abaturage kutava mu mihanda kugeza ubutegetsi bushyizwe mu maboko y’abasivili.</p>
<p>Omer al-Digair, Umuyobozi w’ iryo shyaka yagize ati “Turasaba abaturage bari mu myigaragambyo kuguma mu mihanda bakarinda impinduka baharaniraga kandi bagatera utwatsi icyo ari cyo cyose muri izi mpinduka kidasubiza ibyifuzo byabo.”</p>
<p>Ni mu gihe ku rundi ruhande igisirikare cyagaragaye gishyigikiye abaturage bigaragambyaga basaba Omar Al-Bashir kuva ku butegetsi, ubu noneho kiyemeje kuza guhangana n’uwo ari wese uza gushaka kubangamira izi mpinduka.</p>
<p>Naho uwitwa Dr Husan El-mugamar we akaba yagize ati “Perezida wa Sudan amaze gukurwa ku butegetsi, ubu igisirikare cyamutaye muri yombi. Miliyoni z’abaturage turi mu mihanda i Khartoum, dukomeje gusaba ko ubutegetsi bushyirwa mu biganza by’abaturage.”</p>
<p>Imyigaragambyo ihiritse Perezida al-Bashir wa Sudan yatangiye mu mpera z’umwaka ushize wa 2018 itangijwe n’abagore bigaragambirizaga ko igiciro cy’umugati cyazamutse cyane bagasaba ko habaho impinduka.</p>
<p>Imbarutso y’iyi myigaragambyo yatangijwe n’umukobwa w’imyaka 22 w’umunyeshuri wavuze umuvugo abwira bagenzi be ko uburenganzira buharanirwa, ko nibatabuharanira ntawe uzabubatereka mu biganza, aho yagiraga ati “Isasu ntiryica hica guceceka kw’abaturage.”<br class='autobr' />
Perezida al-Bashir yari amaze imyaka 30 ku butegetsi.</p>
<p>Perezida Al-Bashir avuye ku butegetsi mu gihe ibintu byose byari byahenze mu buryo bukomeye muri icyo gihugu, ndetse n’ifaranga rya Sudan rikaba ryari rimaze guta agaciro ku kigero cya 40% mu myaka ine ishize.</p>
<p><strong>Inkuru bijyanye: </strong></p>
<p><a href="https://www.kigalitoday.com/amakuru/muri-afurika/article/perezida-omar-al-bashir-wa-sudan-amaze-gukurwa-ku-butegetsi" class="spip_out" rel="external">Perezida Omar al-Bashir wa Sudan amaze gukurwa ku butegetsi</a></p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/ibn_auf.jpg"
				length="89878"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Perezida Omar al-Bashir wa Sudan amaze gukurwa ku butegetsi</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/muri-afurika/article/perezida-omar-al-bashir-wa-sudan-amaze-gukurwa-ku-butegetsi</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/muri-afurika/article/perezida-omar-al-bashir-wa-sudan-amaze-gukurwa-ku-butegetsi</guid>

		<dc:date>2019-04-11T10:30:18Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Muri Afurika
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Perezida wa Sudan, Omar Hassan Ahmad al-Bashir, amaze kurekura ubutegetsi. Inzego zitandukanye muri icyo gihugu, zirangajwe imbere n’igisirikare, ubu ziri mu biganiro byo gushyiraho Guverinoma&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Perezida Omar al-Bashir wa Sudan amaze gukurwa ku butegetsi</h1>

			

			

			<div class='spip_document_115218 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/2-660.jpg' width="1200" height="800" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Amakuru arimo gucicikana ku mbuga nkoranyambaga aravuga ko igisirikare cya Sudan kugeza ubu ari cyo kirimo kuyobora izo mpinduka ariko  ko Omer Al-digair, Umuyobozi w’Ishyaka rya Gikominisiti muri Sudan yasabye “abaturage bari mu myigaragambyo kuguma mu mihanda bakarinda impinduka baharaniraga kandi bagatera utwatsi icyo ari cyo cyose muri izi mpinduka kidasubiza ibyifuzo byabo.”</p>
<p>Ni mu gihe Ibiro Ntaramakuru by’Abongereza, Reuters, byo byanditse ko umwe mu baminisitiri (Provincial Minister) yababwiye ko “Bashir yavuye ku butegetsi ubu bakaba bari mu biganiro byo gushyiraho Guverinoma y’inzubacyuho.”</p>
<p>Andi makuru yo aravuga ko kugeza ubu Bashir na Guverinoma ye batawe muri yombi mu gihe hagitegerejwe izindi mpinduka.</p>
<p>Uwitwa Dr Husan El-mugamar yagize ati “Perezida wa Sudan amaze gukurwa ku butegetsi ubu igisirikare cyamutaye muri yombi. Miliyoni z’abaturage turi mu mihanda i Khartoun dukomeje gusaba ko ubutegetsi bushyirwa mu biganza by’abaturage.”</p>
<div class='spip_document_115219 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/3-589.jpg' width="650" height="365" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Imyigaragambyo ihiritse Perezida al-Bashir wa Sudan yatangiye mu mpera z’umwaka ushize itangijwe n’abagore bigaragambyaga binubira ko igiciro cy’umugati cyazamutse cyane bagasaba ko habaho impinduka.</p>
<p>Imbarutso y’iyi myigaragambyo yatangijwe n’umukobwa w’imyaka 22 w’umunyeshuri wavuze umuvugo abwira bagenzi be ko uburenganzira buharanirwa, ko nibataburwanira ntawe uzabubatereka mu biganza aho yagiraga ati “Isasu ntiryica hica guceceka kw’abaturage.”</p>
<p>Perezida al-Bashir yari amaze imyaka 30 ku butegetsi, ubu Abanya-Soudan bategereje kumva uza kumusimbura, mu itangazo riza gutangwa n’igisirikare.</p>
<p><strong>Inkuru bijyanye:</strong></p>
<p><a href="https://www.kigalitoday.com/amakuru/muri-afurika/article/sudan-uwari-minisitiri-w-ingabo-asimbuye-bashir-wahiritswe-ku-butegetsi" class="spip_out" rel="external">Sudan: Uwari Minisitiri w’Ingabo asimbuye Bashir wahiritswe ku butegetsi</a></p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/2-660.jpg"
				length="92733"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ubugome ndengakamere abana bicanwe muri Jenoside</title>

		<link>https://kigalitoday.com/kwibuka/article/ubugome-ndengakamere-abana-bicanwe-muri-jenoside</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/kwibuka/article/ubugome-ndengakamere-abana-bicanwe-muri-jenoside</guid>

		<dc:date>2019-04-11T10:04:04Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Kwibuka
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu gihe Jenoside yakorewe Abatutsi ifatwa nka bumwe mu bwicanyi ndengakamere, bwakoranwe ubugome bukabije mu kinyejana cya 20, muri bimwe mu bice by’u Rwanda abana bibasiwe mu buryo bwihariye&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ubugome ndengakamere abana bicanwe muri Jenoside</h1>

			

			

			<div class='spip_document_115217 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/abana-27.jpg' width="873" height="491" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Valérie Mukabayire, Perezida w’Umuryango w’Abapfakajwe na Jenoside yakorewe Abatutsi (AVEGA), abisobanura agira ati “Bari baracengejwemo n’itangazamakuru ribiba urwango ko uwica inzoka adasiga amagi yayo, biha Interahamwe imbaraga zo kwica abana, impinja n’ibitambambuga kuko ngo bari kuzabatambamira mu bihe bizaza.”</p>
<p>Akomeza avuga ko bica impinja bavugaga amagambo yicuza bagira bati “Kagame na Rwigema ntibahunze ari abana babahetse, izi nkotanyi zidutera zose ntizahunze bazihetse?”</p>
<p>Kubera imyumvire nk’iyo, muri Mata 1994, mu gihe Interahamwe z’abaga mu bice byose by’igihugu zica Abatutsi, mu Murenge wa Nyarubaka mu Karere ka Kamonyi ho ibintu byari byafashe indi sura abagore bariye karungu ari bo barimo kwica.</p>
<p>By’umwihariko, muri ako gace, havugwa umugore witwa Mukangango wavuze ko atifuza kugira umwana w’umuhungu w’Umututsi uhakurira kuko ngo ari ho nyakwigendera Maj Gen Fred Gisa Rwigema watangije urugamba rwo kubohora igihugu ari ho yavukiye, bityo “kwica buri mwana wese w’umuhungu w’umututsi bikaba bizatuma nta wundi Rwigema uvuka muri ako gace.”</p>
<p>Muri uwo mugambi, Mukangango ntiyari wenyine kuko igitekerezo cye cyasamiwe hejuru na bagenzi be, barimo Bernadette Mukarurangwa, umugore wahoze ari umudepite na we washishikarizaga Interahamwe kurimbura Abatutsi.</p>
<p>Bivugwa ko ubu Mukarurangwa ari impunzi mu mahanga, mu gihe Mukangango ngo yaba yarapfuye mu ntambara yo kubohora igihugu.</p>
<p>Urupfu rw’agashinyaguro abana b’i Nyarubaka bapfuye</p>
<p>Muri Jenoside yakorewe Abatutsi ibihumbi by’Abatutsi baturukaga i Nyarubaka no mu nkengero zaho biyemeje guhungira i Kabgayi, nyamara batazi ko Mukangango n’abambari be bari bamaze gutegura za bariyeri zo kubiciraho mu masangano y’umuhanda Nyamiyaga-Nyarubaka-Musambira na Musumba.</p>
<p>Muri iyo nzira y’amagorane, ababyeyi bari bahunze bahetse abana babo batazi ko Mukangango yari yatanze amabwiriza yo gutoranyamo abana b’Abahungu kugira ngo bicwe.</p>
<p>Abisobanura, Clautilde Mukabagire, umwe mu bapfakazi ba Jenoside b’i Nyarubaka, agira ati “Tugeze ku Gitega muri Nyarubaka interahamwe zifite imihoro n’inyundo zirimo imisumari zaraduhagaritse zitegeka ko abana b’abahungu bajya ukwabo, dushatse kubyanga batangira kudukubita ubwicanyi butangira ubwo.”</p>
<p>Mukabagire wari ufite abana bane icyo gihe bahunga, avuga ko babiri b’abahungu bahise bicirwa ahongaho mu maso ye, agira ati “Nabonye Interahamwe zita abana banjye mu rwobo ari bazima. Bagiye bataka kugeza ubwo tutari tugishobora kumva amajwi yabo.”</p>
<p>Amagana y’abandi bana b’abahungu bari kumwe na bo bishwe muri ubwo buryo dore ko Pacifique Murenzi, Perezida wa Ibuka mu Murenge wa Nyarubaka, avuga ko muri icyo cyobo bakuyemo imibiri y’abana b’abahungu 150, ubu bakaba bashyinguye mu Rwibutso rwa Jenoside rwa Nyarubaka.</p>
<p>Hagati aho, Mukabagire avuga ko Interahamwe zikimara kwica abo bana b’abahungu zitanyuzwe ahubwo zahise zadukira abagore zitangira kubasambanya ku ngufu, ariko zinica uwitwaga Umututsi wese.</p>
<p>Ni mu gihe muri Nyarubuye mu cyari Perefegitura ya Kibungo, n’ubwo Interahamwe zishe urw’agashinyaguro Abatutsi, byageze ku bana zikabigirizaho nkana.</p>
<p>Iyo ugeze ku Rwibutso rwa Jenoside rwa Nyarubuye, uhasanga bimwe mu bikoresho byifashijwe mu kwica Abatutsi muri Jenoside, ariko wagera ku byo bifashishaga mu gukorera iyicarubozo abana b’abakobwa amarira akarushaho kukubunga mu maso.</p>
<p>Yerekana amwe mu mateka y’Urwibutso rwa Jenoside rwa Nyarubuye, Nyirakamana Florentine umukozi wa CNLG uhakorera agira ati “Murabona ibi bisongo, ni byo bajombaga abana b’abakobwa, iyi furu ni yo botsagaho inyama z’imyijima n’imitima y’Abatutsi babaga bamaze kwica, bakarya.”</p>
<p>Muri urwo rwibutso harimo ibindi bikoresho byinshi birimo imivure Interahamwe zategeragamo amaraso y’Abatutsi bamaze kwicwa ngo zirebe uko amaraso y’Abatutsi asa, n’akuma “bifashishaga basya urusenda rwo kunyanyagiza mu mirambo ngo barebe ko hari ugihumeka, bagahita bamuhuhura.”</p>
<p>I Ntarama mu Bugesera, mu Kiriziya Gaturika Santarari ya Ntarama, ho hari abana bari bahunganye n’ababyeyi babo, bamwe babahetse, abashoboye kwigenza bagenda.</p>
<p>Mu gihe bamwe muri abo bana bigaga mu mashuri abanza no mu kibeho bigira amasakaramentu, muri uru rwibutso hagaragara bimwe mu bikoresho by’ishuri nk’amakaye, ibitabo n’amakaramu yabo, nk’ikimenyetso cy’uko bari bahunze ariko bibwira ko mu gihe gito bazasubira ku ishuri.</p>
<p>Nyamara ariko, nk’uko bitangazwa na Innocent Ruzigana, umukozi wa Komisiyo y’igihugu yo kurwanya jenoside (CNLG) ukorera ku rwibutso rwa Ntarama, abana bahungiye kuri iyi kiliziya bishwe nabi, kuko abenshi biciwe mu ishuri bigiragamo gatigisimu, bakicwa bakubiswe ku nkuta z’iryo shuri.</p>
<p>Kuri urwo rwibutso harimo igice gifite urukuta rwuzuyeho amaraso nk’ikimenyetso cy’ukuntu abana bagiye bicwa bakubiswe ku rukuta rw’urusengero, ndetse n’ahari ibikoresho byabo by’ishuri na gatigisimu bigaragaza ko biciwe aho bari bafitiye icyizere cyo kurokokera.<br class='autobr' />
Imibare itangazwa na CNLG ivuga ko muri Jenoside yakorewe Abatutsi, hapfuye abagera kuri 1,074,056, muri bo abarenga ibihumbi bihumbi 230 bakaba bari abana bari munsi y’imyaka icyenda.</p>
<p>Ivuga kandi ko 53% by’abishwe bari munsi y’imyaka 24.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/abana-27.jpg"
				length="67861"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Kwibuka25: Amateka ya Kavubi wahizwe kuva akiri urusoro</title>

		<link>https://kigalitoday.com/kwibuka/article/kwibuka25-amateka-ya-kavubi-wahizwe-kuva-akiri-urusoro</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/kwibuka/article/kwibuka25-amateka-ya-kavubi-wahizwe-kuva-akiri-urusoro</guid>

		<dc:date>2019-04-10T11:05:19Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Kwibuka
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Pierre Kavubi, w’imyaka 59, yarokotse ibihe bya Jenoside yakorewe Abatutsi kuva muri za 60 kugeza kuri karundura yo mu 1994, acuzwa utwe anabuzwa kwiga kandi yari umuhanga ariko ntibyamubujije&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Kwibuka25: Amateka ya Kavubi wahizwe kuva akiri urusoro</h1>

			

			

			<div class='spip_document_115224 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="28" data-legende-lenx=""
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/igitwenge_ubu_cyaragarutse.jpg' width="800" height="533" alt="igitwenge ubu cyaragarutse" title="igitwenge ubu cyaragarutse" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>igitwenge ubu cyaragarutse</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Inzira y’ubuzima bugoye Kavubi yanyuzemo ihera akivuka kuko yavutse mu 1960 avukira muri Uganda aho iwabo bari bamaze umwaka bahungiye bameneshejwe kubera imvururu zishingiye ku ivanguramoko zatumye abatutsi batangira kumeneshwa mu Rwanda kuva mu 1959.</p>
<p>Kavubi wavukaga mu muryango w’abana batatu, barimo abahungu babiri n’umukobwa umwe, avuga ko mu 1962, nyina yaje kumva ko nyina (nyirakuri wa Kavubi) akiriho, asaba umugabo ko yamwerera agasubira mu Rwanda akajya kumureba maze azana na Kavubi wari ukiri uruhinja amuhetse.</p>
<p>Mu gihe biteguraga gusubira muri Uganda, ngo abayobozi baramubujije bavuga ko “Umwami Kigeli aba muri Uganda none akaba yari yaje gukoresha za mitingi mu Rwanda akangurira abaturage kumuyoboka.”</p>
<p>Kavubi avuga ko byatumye 1964, se umubyara agaruka mu Rwanda aje kureba uko byabagendekeye ariko ageze mu Mutara bamufatira i Gabiro  bamwita “inyenzi” baza kumwimurira muri Gereza ya Ruhengeri aza kurekurwa mu 1966.</p>
<p><strong>Itotezwa mu mashuri ryatumye umwarimu amuhindurira amazina</strong></p>
<p>Kavubi akomeza avuga ko ubundi izina se umubyara yamwise akivuka ari Mugabowakigeli Pierre Claver, ariko kubera ivangura rikomeye ryaberaga mu mashuri, umwarimu wamwigishaga mu wa mbere w’amashuri abanza amuhindurira amazina.</p>
<p>Agira ati “Data yaje gufungurwa asanga naratangiye ishuri. Ariko njyewe data yari yaranyise Mugabowakigeli Petero Karaveri ariko umwarimu wantangije kwiga mu wa mbere izina rya Mugabowakigeli araryanga aravuga ngo yabonye nshabutse arandika Kavubi hanyuma izina rya Mugabowakigeli bazarireke banshakire irindi.”</p>
<div class='spip_document_115225 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="71" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/4v8a9577.jpg' width="800" height="533" alt="Kavubi ubu ni Rwiyemezamirimo ukomeye, ukora amasoko yo mu Mamiriyari" title="Kavubi ubu ni Rwiyemezamirimo ukomeye, ukora amasoko yo mu Mamiriyari" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Kavubi ubu ni Rwiyemezamirimo ukomeye, ukora amasoko yo mu Mamiriyari</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Avuga ko kubera ko icyo gihe se yari afunzwe atabonye uko amwita irindi zina, bituma agumana izina rya Kavubi yahawe n’uwo mwarimu. Ajya kumwita Kavubi, uwo mwarimu yavugaga ko izina rya Mugabowakigeli rigaragaza ko se ari umuyoboke wa UNAR, ishyaka ryari rikomeye ku mahame ya cyami bityo akaba umuyoboke wa Kigeli.</p>
<p>Ati “Umwarimu rero yanze ko barinyita kuko we yari uwo muri MDR Parmehutu haba hajemo ko njyewe ntangiye guhura n’ibibazo byo kwangirwa n’izina ryanjye.”</p>
<p>N’ubwo amategeko y’u Rwanda yemera ko umuntu ashobora guhindura amazina, Kavubi ntiyigeze ashaka guhindura iri zina ngo asubirane Mugabowakigali se yamwise ariko iri zina riracyamuba mu mutwe kuko ku mbugankoranyambaga yitwa Mugabo.</p>
<p>Ati “Niyise Mugabo kugira ngo nkomeze guha agaciro data wanyise Mugabowakigeli ariko wa Kigeli mbikuraho kuko ntashaka kwivanga mu bya politiki.”</p>
<p>Akomeza avuga ko ivangura bakorerwaga mu mashuri, Kavubi avuga ko bajyaga bamuhagurtsa mu ishuri kimwe na bagenzi bakereka abandi bana bababwira ngo nibarebe umwana w’inyenzi.</p>
<p>Iryo vangura ngo ryageze aho akorana n’abandi bana ibizamini bya Leta bisoza amashuri abanza ariko bagakosora abandi, we impapuro ze bakazica bakazita mu myanda kuko babaga bamaze kubona ko ari Umututsi, dore ko ngo ku mafishi buzuzaga bajya gukora ibizamini bya Leta bashyiragaho ubwoko bwabo.</p>
<div class='spip_document_115226 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="50" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bajugunywe_mu_cyobo_cya_metero_18_arimo_yerekana.jpg' width="800" height="533" alt="bajugunywe mu cyobo cya metero 18 arimo yerekana" title="bajugunywe mu cyobo cya metero 18 arimo yerekana" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>bajugunywe mu cyobo cya metero 18 arimo yerekana</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Agira ati “Mwarimu wanyigishaga yabonye ntasohotse ku rutonde rw’abatsinze yiyemeza kujya kuri Minisiteri y’Uburezi kubaza uko byangendekeye kuko nari umuhanga cyane, ariko agezeyo asanga ibyanjye barabizingazize babita mu nkangara batagamo imyanda bataniriwe babikosora.”</p>
<p>Avuga ko uwo mwarimu witwa Emmanuel Nzabarinda, n’ubu ukiriho, wamwigishaga mu Kigo cy’Amashuri Abanza cya Gihara muri Kamonyi, byamubabaje cyane yiyemeza kumushakira umwanya mu ishuri ry’imyuga ryitwaga CERAR ahiga iby’ubwubatsi.</p>
<p><strong>“Jenoside” yo mu 1973</strong></p>
<p>Ku myaka ye 12 mu 1973, Kavubi avuga ko yibuka ko abanyapolitiki, cyane cyane abadepite, bagiye mu mashuri bagatangira kwigisha abanyeshuri guhiga Abatutsi.</p>
<p>Agira ati “Abana b’Abatutsi bigaga mu mashuri yisumbuye babaga ari bakeya cyane noneho tugiye kumva twumva ngo bamwe babirukanye, abandi bahunze igihugu bagiye, abandi bishwe.”</p>
<p>Avuga ko icyo cyuka cyatutumbye kikagera no mu baturage noneho “umwana wawe wiga mu mashuri yisumbuye yaza yagera mu rugo abaturage bagahita babimenya, ni bwo rero byageze mu 1973 muri Mata bajya mu mazu y’Abatutsi baratwika, babarira inka, imyaka mu mirima barayitwara indi barayitwika baranabamenesha.”</p>
<p>Kavubi wigaga mu mwaka wa gatandatu w’amashuri abanza icyo gihe,  avuga ko icyo gihe bo bahungiye muri Misiyoni ya Kamonyi (Paruwasi ya Kamonyi) bahamara ukwezi noneho haza gutangazwa ko ihumure ryagarutse basubira mu ngo.</p>
<p><strong>Inka bakoye mushiki we yatumye bongera kwiyubaka</strong></p>
<p>Kavubi avuga ko nyuma y’amage yo muri Mata 1973, umuryango we watakaje byose kuva ku nzu yari yatwitswe kugera ku nka eshatu bari batunze n’imyaka byasahuwe.</p>
<p>Avuga ko basubiye i Muhira i Runda mu Karere ka Kamonyi, bibasaba kongera kugondagonda akazu ko kubamo babaho mu bukene bukomeye mu gihe kingana n’umwaka ariko nyuma batangira kugenda bongera kwiyubaka.</p>
<p>Ati “Twarabanje turiyakira turahinga kubera ko isambu yari igihari imyaka irera, urutoki rorongera rurera tubaho.”</p>
<div class='spip_document_115227 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="85" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/kavubi-yerekana-i-gikondo-aho-we-n_umuryango-we-batemewe-akagira-amahirwe-akarokoka.jpg' width="800" height="533" alt="Kavubi-yerekana-i-Gikondo-aho-we-n'umuryango-we-batemewe-akagira-amahirwe-akarokoka" title="Kavubi-yerekana-i-Gikondo-aho-we-n'umuryango-we-batemewe-akagira-amahirwe-akarokoka" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Kavubi-yerekana-i-Gikondo-aho-we-n&#8217;umuryango-we-batemewe-akagira-amahirwe-akarokoka</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Gusa, avuga ko icyizere cyo kongera kwiyubaka cyagarutse bongeye kubona inka, bari bakoye mushiki we agiye gushaka mu 1976, akavuga ko bongeye kwisuganya bakiyubaka koko hagati ya 1976-1977.</p>
<p>Muri urwo rugendo rwo kwiyubaka, Kavubi wari urangije amashuri abanza akavutswa amahirwe yo gukomeza mu yisumbuye nk’uko twabivuze hejuru akamara imyaka itatu yicaye mu rugo, avuga ko nyuma yo gushakirwa ishuri na mwarimu we Emmanuel Nzabarinda muri CERAR ya Rugazi mu Murenge wa Runda ahubatse ubu ishuri ryitwa CETAR yakomeje kuba umuhanga biza  kumuhesha akazi akirangiza bituma na we atangira kwiyubaka.</p>
<p>Avuga ko nyuma y’uko mwarimu Nzabarinda amenyesheje ababyeyi ba Kavubi ko yamuboneye ishuri ry’imyuga byasabye se kujya gushaka akazi k’ubuzamu kuri iryo shuri kugira ngo ashobore kumwishyurira.</p>
<p>Ati “Icyo gihe sinibuka amafaranga y’ishuri twishyuraga ariko data yahembwaga mu bihumbi bitatu cyangwa bine noneho igihe cyo kwishyura ishuri cyagera bagafata ku mushahara we.”</p>
<p>Kavubi akomeza avuga ko iyo babaga bagiye gusoza umwaka ibigo bikomeye byajyaga gushakishayo abanyeshuri b’abahanga ngo bibahe akazi noneho ikigo cy’Ababiligi kitwaga DVV cyubakaga ibigega by’amazi ku Kimisagara kiramufata kimuha akazi ndetse bamugira kapita nyuma baza no kumutwara gukora mu ruganda rw’icyayi rwa Ramba-Gaseke.</p>
<p>Mu mafaranga yahembwaga, Kavubi mu 1982 afatanyije na mukuru we, yubakiye ababyeyi be inzu irimo sima inakingishije inzugi z’ibyuma (métallique), inzu avuga ko yari ifite agaciro nka ka miliyoni 3FRW y’icyo gihe. Ni ukuvuga ko ubibaze mu gaciro k’inzu muri iki gihe aho bari batuye ku Ruyenzi mu Murenge wa Runda muri Kamonyi, yaba ifite agaciro hafi ka miliyoni 20FRW. Nk’umusore wabaga ushaka gukora sport no gutembera, avuga ko yanaguzemo igare rya sport ku 17,500FRW, nyuma aza no kugura ipikipiki.</p>
<p>Mu 1983, DVV yaje guhomba, yahise ajya gukorera indi sosiyete y’Abafaransa yitwaga SGEEM (Sosiété Général d’Entreprise d’Electro-Mechanique) yimurirwa i Kadahokwa i Butare naho bubaka ibigega by’amazi.</p>
<p>Agira ati “Amafaranga nahembwaga ni yo yamfashaga kwita ku babyeyi banjye no kwiyitaho ubwanjye nk’umusore kuko uretse mu gifundi nta handi Umututsi yapfaga kubona akazi.”</p>
<p>Mu gihe yakoreye SGEEM kuva mu 1983-1990 ahembwa ibihumbi 24FRW ku kwezi, Kavubi yaje gushaka umugore mu 1984.</p>
<p><strong>Mu bihe bya Jenoside karundura mu 1994, Kavubi yiciwe umuryango we areba</strong></p>
<p>Mu Ukwakira 1990 intambara yo kubohora igihugu itangira, Kavubi yari afite abana bane, atangira inzira y’umusaraba n’umuryango we, bitewe n’amatangazo ya Guverinoma yari iriho ahururiza Abatutsi “abita inyenzi” abaturanyi batangira kumwishisha no kumuhiga.</p>
<p>Avuga ko hagati ya tariki 4-5 Ukwakira 1990, Habyarimana yokoze igisa nk’ikinamico, abasirikare be barara barasa muri Kigali bavuga ko inkotanyi zawinjiyemo, nyamara ngo byari amayeri yo gutangira kwica Abatutsi no kubaryanisha n’abandi baturage.</p>
<div class='spip_document_115228 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="51" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/kuri_ayo_mabutike_niho_we_n_umuryango_we_batemewe.jpg' width="800" height="533" alt="Kuri ayo mabutike niho we n'umuryango we batemewe" title="Kuri ayo mabutike niho we n'umuryango we batemewe" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Kuri ayo mabutike niho we n&#8217;umuryango we batemewe</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ati “Icyo gihe hahise havuka urunturuntu hagati y’abaturage ndetse n’abazungu twakoreraga barataha bahunga intambara dutakaza imirimo kandi icyo gihe Umututsi atarapfaga kubona akazi uretse gushakishiriza mu bigo by’abazungu.”</p>
<p>Yibuka umugabo ukomoka ku Gisenyi witwaga Buhake yaberaga mu nzu i Gikondo muri Kigali, amwirukana mu nzu ye ngo kuko Inkotanyi zateye.</p>
<p>Agira ati “Icyo gihe njyewe nabaga mu nzu nkodesha y’umugabo witwaga Buhake aza kuyinyirukanamo, arambwira ati ‘bene wanyu baje ejo badafata igihugu ukavuga ko inzu ari iyawe.”</p>
<p>Guhera icyo gihe, Kavubi n’umuryango we babuze aho berekeza kuko ngo ntawari wemerewe gucumbukira Umututsi, kuko ngo byafatwaga nko gucumbikira inyenzi.</p>
<p>Ku bw’amahirwe, ngo hari umugabo witwaga Straton wari warubatse akazu k’icyumba kimwe n’uruganiriro ahantu mu rutoki rwe i Gikondo mu buryo bwo gufata ikibanza, akamutwaramo aba ariko amucumbukiramo.</p>
<p>N’agahinda ku maso no mu ijwi, agira ati “Uyu Straton muri 1994 muri Jonoside baramwishe n’umuryango we bamuhora ko yari yacumbikiye akana k’Agatutsi.”</p>
<p>Kavubi akomeza avuga ibihe bikomeye yanyuzemo hagati ya 1990-1994, byanatumye ajya gushaka akazi k’ubuzamu kuri Entreprise André Masino.</p>
<p>Ngo yatangiye ako kazi ahembwa ibihumbi 17FRW ariko kubera gukunda akazi ke no kugakora neza Masino aza kumuzamura atangira kumuhemba ibihumbi 32FRW bituma abasha kwiyubakira inzu i Gikondo muri Kigali, ariko kuko atari kwemererwa kuyubaka kuko yari Umututsi ayubaka mu izina rya Jean Pierre Nzabarinda wari umuzamu kwa Kabagema wari Visi Perezida wa MRND, kuko we nk’Umututsi atari kwemererwa kuyubaka.</p>
<p>Ati “Uwo nzabarinda yari umuntu wo mu Ruhengeri kandi afite ubudahangarwa ahabwa no kuba yari umuzamu kwa Kabagema wari umwe mu bakomeye muri MRND.”</p>
<p>Ku wa 8 Mata 1994, interahamwe zateye kwa Kavubi ariko yakekaga ko bashaka kwica abagabo gusa aba ari we uhunga wenyine ahungira mu rugo  rw’Umukongomani basenganaga witwa Musiwa ariko bukeye abapolisi bari baturanye barahunze bavuye mu gice inkotanyi zari zarafashe muri Perefegitura ya Byumba bamenye ko yahunze ngo bashaka gufata umugore we ku ngufu.</p>
<div class='spip_document_115229 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="80" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/kuri_la_guardienne_kavubi_yahahuriye_n_akaga_atazibagira_exfar_zishaka_kumwica.jpg' width="800" height="533" alt="kuri La Guardienne Kavubi yahahuriye n'akaga atazibagira EXFAR zishaka kumwica" title="kuri La Guardienne Kavubi yahahuriye n'akaga atazibagira EXFAR zishaka kumwica" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>kuri La Guardienne Kavubi yahahuriye n&#8217;akaga atazibagira EXFAR zishaka kumwica</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Byatumye umugore we, n’abana na bo bahungira mu rundi rugo na rwo rw’Umukongomani witwa Rubemba wari warahunze ahunganye na MUNUAR, umutwe w’ingabo za Loni zabungabungaga amahoro mu Rwanda, noneho inzu ayisigamo umugore wa Kavubi n’abana.</p>
<p>Nyuma interahamwe ngo zaje kumenya ko Kavubi yihishe kwa Masiwa ariko Masiwa aramuburira amusaba ko areba ahandi yihisha kuko bari bapanze igitero cyo gutera iwe, maze Kavubi ahita asanga umugore n’abana mu rugo bari bahungiyemo.</p>
<p>Ati “Nagiye ari nijoro njya mu nzu nigumiramo ariko umugore n’abana bakajya bajya hanze gushaka utwo kurya n’ubwo ubwicanyi bwari bukomeye.”</p>
<p>Nyuma ngo haje gukorwa umukwabu mu mazu yose bashakamo Abatutsi bihishe maze abaturanyi be baje kuhasaka baba batahuye ko na we yihishe muri ya nzu ntibamwica ariko bamutegeka kutongera kwihisha, maze mu gihe yari amaze ukwezi yihishe ku wa 1 Gicurasi 1994 ava muri ya nzu ajya hanze.</p>
<p>Akomeza agira ati “Ngiye hanze baba barambonye, tariki ya 2 Gicurasi mu gitondo aho ngaho twari ducumbitse hahise haza igitero, baraza baramboha, bajya mu nzu ya Rubemba barasaka hose hanyuma baratuzamukana ku cyobo cy’ahantu hitwaga kwa Rubwiriza Tharcisse.”</p>
<p>Ati “Baradutwaye njyewe n’umugore n’abana banjye, twese baradutema batujugunya muri icyo cyobo, dusangamo n’indi mirambo y’abantu.”</p>
<p>Amakuru yaje guhabwa n’umugore wa Rubwiriza n’ubu ukiriho avuga ko icyo cyobo bajugunywemo wari umusarane wo kwa Rubwiriza wari ufite metero 18.</p>
<p>Kavubi wari watemenywe n’umuryango we mu gitondo mu ma saa kumi n’ebyiri, avuga ko yiriwe muri icyo cyobo n’imiborogo ya bamwe mu bantu bari batawemo bakiri bazima basamba abumva, ariko mu masaha y’umugoroba aza kuzamukamo ashaka ko bamwica bakamurangiza aho kuguma muri uwo mubabaro.</p>
<div class='spip_document_115230 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="102" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/4v8a9720.jpg' width="800" height="533" alt="Kavubi atembereza umunyamakuru Roger Marc wa Kigali Today inzira y'umusaraba yanyuzemo muri Jenoside" title="Kavubi atembereza umunyamakuru Roger Marc wa Kigali Today inzira y'umusaraba yanyuzemo muri Jenoside" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Kavubi atembereza umunyamakuru Roger Marc wa Kigali Today inzira y&#8217;umusaraba yanyuzemo muri Jenoside</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Agaragaza inguma z’imihoro 14 yatemwe ndetse n’urutoki bamuciye, agira ati “Bantemye umubiri wose, bantemye mu bitugu, mu mutwe, ku kuboko, intoki,…” agakomeza avuga ko we ikirenze byose ari uko bamutemye nyuma, nyuma yo kumubabaza babanje kumutemera abana n’umugore mu maso umwe ku wundi “kugira ngo baze kuntema nyuma babanje kumbabaza koko.”</p>
<p>Amaze kuva muri icyo cyobo, Kavubi yagiye mu nzu zo mu gikari kwa Rubwiriza maze bugeze mu gitondo mu ma saa kumi amanuka mu gishanga cya Gikondo agira ngo asubire kwa Masino kuko yumvaga agihari kandi akaba ari we wenyine yumvaga wamuhisha.</p>
<p>Avuga ko yabaye agihinguka abazamu bo kwa Masino bamwakiriye kuko bari bamuzi, ariko Babura aho bamushyira kuko yaramo akivirirana, ariko ngo bamujyana mu nzu yo hasi (cave) hanyuma umuzamu w’Umututsi warimo akaba ari we umushyira amafunguro.</p>
<p>Naho ariko ntiyaharambye kuko bagenzi b’uwo muzamu b’Abahutu ngo baje kumuhururiza interahamwe zimusangamo zigiye kumwica umwe muri zo aravuga ati “Ntabwo twisiga amaraso ye kandi n’ubundi yapfuye” ngo ziramutwara zijya kumuta muri “Camp Zaïre” mu mwanda ngo abe ari ho azaborera.</p>
<p><strong>Amakara yaguye mu bisebe ni yo yamurokoye</strong></p>
<p>Kavubi avuga ko ubwo yari muri icyo kimoteri cya Camp Zaïre, kuko intambara yari ishyushye Inkotanyi zirwana n’ingabo za Habyarimana, ngo haje kuza burende y’ingabo za Habyarimana ishaka kurasa ku nkotanyi zari ziri kuri Bralirwa noneho barebye muri jumeli (icyuma cyerekana ibiri kure) bamubonamo yicaye muri cya kimoteri abona baramwikanze.</p>
<p>Avuga ko yahise ahava asanga impunzi zari haruguru ye, zahacaga ziturutse mu gatenga, agira ngo zimurangize, ariko ngo ageze kuri izo mpunzi ziramwitaza ziramuhunga ariko zimwe muri zo ngo zimujyana kuri bariyeri yari kuri Rwanda Motor ahari ikigo gicunga umutekano cya Intersec ubungubu.</p>
<p>Ageze kuri iyo bariyeri yahasanze interahamwe yitwa Bosco Mugemana yari imuzi ariko aho kugira ngo imwice itegeka imodoka yari ivuye gusahura mu gice cy’inganda cya Gikondo kumujyana muri Croix-Rouge.</p>
<p>Ati “Yarababwiye ngo banjyane kuri Croix-Rouge ababwira ngo ni umuntu wacu uyu nguyu yaturikanwe na bombe none mumutujyanire muri Croix-Rouge.”</p>
<p>Ya modoka n’ubwo yemereye Mugemana ko imugeza kuri Croix-Rouge ariko ngo ntiyamugejejeyo kuko yamutaye kuri Cercle Sportive bamubwira ko bo bari bagiye i Nyamirambo.</p>
<p>Ibyo na byo byatumye ahura n’ibindi bigeragezo kuko yahuye n’ abasirikare bo kwa Habyarimana bamubonye bakamukeka bashaka kumwica ariko ababwira ko arimo kujya kwivuza yaturikanwe na bombe.</p>
<div class='spip_document_115231 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="102" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/aha_ku_ishuri_ry_ababikira_u_tunyoni_hahoze_hakorera_croix_rouge_y_u_rwanda_ni_ho_kavubi_yarokokeye.jpg' width="800" height="533" alt="Aha ku ishuri ry'ababikira ,u tunyoni hahoze hakorera Croix rouge y'u Rwanda ni ho kavubi yarokokeye" title="Aha ku ishuri ry'ababikira ,u tunyoni hahoze hakorera Croix rouge y'u Rwanda ni ho kavubi yarokokeye" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Aha ku ishuri ry&#8217;ababikira ,u tunyoni hahoze hakorera Croix rouge y&#8217;u Rwanda ni ho kavubi yarokokeye</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ati “Barabyanze bambwira ko babibonye ari imihoro banshyira mu modoka ya gisirikare ngo banjyane kunyica ariko tugeze munsi yaho uwari ubayoboye aravuga ati ‘mwebwe ko turwana n’inyenzi zifite imbunda uyu muramujyana hehe, barongera banta hasi.”</p>
<p>Avuga ko yongeye gutera intambwe yerekeza kuri Croix-Rouge, ubu ni ahari ishuri ry’ababikira bita mu Utunyoni, ariko yongera guhura n’indi modoka ya gisirikare na bo bamukora nk’iby’aba mbere ariko ntibamwica.</p>
<p>Ngo yakomeje kuzamuka ageze kuri La Guardienne, abasirikare bari barinze Croix-Rouge bari ku gahanda k’igitaka gatambika mu Rugunga bashaka kumwica, kumwica noneho umusirikare waje amusanga amutunze imbunda amugezeho ayimushinga mu gatuza aramuhindukiza noneho amutwara ayimushinze mu mugongo ngo ajye mu kwimwica.</p>
<p>Ati “Yageze hepfo agiye kundasa undi musirikare aramubwira ngo abe aretse araza arambaza ati ‘ni iki wowe’ mubwira ko bombe yanturikanye nkaba nari nje kwivuza, mu gihe wawundi agihakana ko ari bombe, we afata imbunda akurayo icyuma cyayo agishinga mu bisebe byara aha ku kaboko (aherekana) abonamo amakara, ya yandi yo muri Camp Zaire, aravuga ngo ntimumwice harimo za ‘eclats’-ibisagazwa bya bombe) koko ni byo mumureka ajye kwivuza.”</p>
<p>Wa musirikare washakaga kumwica icyo gihe ngo yaramuretse ariko avuga ko ari ha handi he yamubonye ari Umututsi n’ubundi bazamusangamo bakamwica. Kavubi yarakomeje ageze kuri Croix-Rouge, umuzamu yanga kumikingurira ariko umuzungu wavuraga inkomere, amubonye abaza umuzamu mu Gifaransa  noneho mu gihe umuzamu yamubwiraga ko yanze kumukingurira kuko nta byangombwa, Kavubi kuko yumvaga Igifaransa amutakambira amubwira ko bashaka kumwica umuzungu aramwinjiza ajya kumuvura.</p>
<p>Ku wa 11 Gicurasi, bombe yaje kugwa muri Croix-Rouge ahavurirwaga abana biba ngombwa ko babamanura aho bavuriraga abakuru, ku bw’amahirwe Kavubi ahita abonamo umuhungu we w’imfura bari baratemanwe bakabata mu cyobo.</p>
<p>Avuga ko bagumanye aho muri Croix-Rouge kugeza ku wa 22 Kamena 1994, Croix-Rouge itangiye kwimura abantu, bo bagahita basanga Inkotanyi, baza kurokokana ariko basanga iwe barahasenye nta n’ikintu na kimwe basigaranye.</p>
<p><strong>N’ubwo ibihe bya Jenoside byose byagiye bimusiga iheruheru ubu yariyubatse</strong></p>
<p>N’ubwo yatangiye guhura n’umusaraba wa Jenoside akiri mu nda ya mama we, kugeza ubwo yiciwe umuryango wowe wose akarokakana n’umwana umwe, Kavubi ntiyemeye guheranwa n’ako gahinda k’amateka.</p>
<p>Ubu yariyubatse ashaka umugore abyara abandi bana babiri, ubu hamwe n’uwo barokokanye afite abana batatu kandi ubu uretse umwe ukiri muri kaminuza abandi bose bize kaminuza.</p>
<div class='spip_document_115232 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/4v8a9640.jpg' width="800" height="533" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Muri urwo rugendo rwo kwiyubaka, Kavubi nk’umuntu wari warize ubwubatsi kandi igihugu cyarahinduwe amatongo, Jenoside ikirangira yahise abona ibiraka byinshi byo kubaka bimufashaka kongera kubona amafaranga no kwiyubaka byihuse.</p>
<p>Muri urwo rugendo avuga ko yakoze amasoko atatu yo kubaka inzu zari zifite agaciro ka miliyoni 120FRW, ayarangiza mu 2000 akuyemo miliyoni 30FRW yubakamo inzu yo kubamo Kimironko ndetse n’imodoka ya Pickup yo kumufasha mu biraka bye by’ubwubatsi.</p>
<p>Kugeza mu 2005, Kavubi yari amaze kugira inzu zigezweho bakunda kwita “cadasitEre” ebyiri ndetse akanagira n’imodoka eshatu zirimo ivatiri agendamo na pickup ebyiri yifashisha mu kazi ke.</p>
<p>Uyu munsi, Kavubi ni umwubatsi wahiriwe n’akazi ke ukora ibiraka by’amamiliyari ku buryo ubu afite isoko ryo kubaka inzu rifite agaciro ka miliyoni 600 akaba anakora ibiraka bw’ubujyanama mu by’ubwubatsi ndetse n’ibijyanye n’igenagaciro.</p>
<p>Iyo umubajije ibyo yanyuzemo mu magambo make arakubwira ati “Jenoside yangize umunyapolitiki nkiri umwana muto. Nkiga mu mashuri abanza nirirwaga nsoma imbwirwaruhame za perezida ngo numve ibiza kutubaho.”</p>
<p>Iyo yibutse imirimo yakoreraga igihugu mbere ya Jenoside nk’umwubatsi n’ibyamubayeho we kimwe na bagenzi be, agira ati “Amaboko yubakaga u Rwanda barayatemye.”</p>
<div class='spip_document_115233 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/4v8a9708.jpg' width="800" height="533" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/kuri_ayo_mabutike_niho_we_n_umuryango_we_batemewe.jpg"
				length="263774"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>U Rwanda rwahanganye n'ibibazo byarwo, aho guhanga amaso amahanga - Perezida Kagame </title>

		<link>https://kigalitoday.com/kwibuka/article/nta-kibazo-na-kimwe-kitabonerwa-igisubizo-perezida-kagame</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/kwibuka/article/nta-kibazo-na-kimwe-kitabonerwa-igisubizo-perezida-kagame</guid>

		<dc:date>2019-04-09T08:19:24Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Kwibuka
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Perezida Kagame avuga ko intambwe u Rwanda rwateye muri iyi myaka 25 ishize Jenoside yakorewe Abatutsi ibaye, yaturutse ku kuba rwarashyize imbaraga mu guhangana n’ibibazo byarwo rudategereje, aho&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>U Rwanda rwahanganye n’ibibazo byarwo, aho guhanga amaso amahanga - Perezida Kagame </h1>

			

			

			<div class='spip_document_115102 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="81" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/6-358.jpg' width="1024" height="1007" alt="Perezida Kagame yasobanuye inzira u Rwanda rwanyuzemo ngo rugere aho rugeze ubu" title="Perezida Kagame yasobanuye inzira u Rwanda rwanyuzemo ngo rugere aho rugeze ubu" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Perezida Kagame yasobanuye inzira u Rwanda rwanyuzemo ngo rugere aho rugeze ubu</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ibi Perezida Kagame yabivugiye mu kiganiro n’abanyamakuru ku wa 8 Mata 2019, nyuma y’ikibazo cy’umunyamakuru wo muri Kameruni wari umusabye kugereranya n’intambwe u Rwanda rumaze gutera nyuma y’imyaka 25 ruvuye muri Jenoside n’ibindi bihugu byagiye bihura n’ibihe by’amakimbirane n’intambara nka Côte d’Ivoire, Repubulika ya Santrafurika (CAR) n’ibindi, kugeza ubu byananiwe kwigobotora ibibazo.</p>
<p>Mu kumusubiza, Perezida Kagame yagize ati “Ni byo koko twabonye abaterankunga batandukanye, ariko uruhare rukomeye rwari urwacu, rwo kumenya gukoresha neza izo nkunga tugatera imbere cyangwa tukazipfusha ubusa.”</p>
<p>Ati “Njye numva nafata umwanya wo kuvuga ku bitureba nk’u Rwanda aho kuvuga ku bibazo by’abandi bishobora kuba bisa cyangwa bitandukanye, ariko n’ababikemura baratandukanye.”</p>
<p>Perezida Kagame yavuze ko imiterere y’ibibazo n’uburyo bikemurwa ndetse n’ubikemura ari byo bizana icyo kinyuranyo, bityo uko u Rwanda ruhangana n’ibibazo byarwo ari byo birutandukanya n’ibindi bihugu.</p>
<div class='spip_document_115103 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="108" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/uyu_munyamakuru_wo_muri_kameruni_yabajije_ibanga_u_rwanda_rwakoresheje_ngo_rutere_imbere_nyuma_ya_jenoside.jpg' width="1024" height="679" alt="Uyu munyamakuru wo muri Kameruni yabajije ibanga u Rwanda rwakoresheje ngo rutere imbere nyuma ya Jenoside" title="Uyu munyamakuru wo muri Kameruni yabajije ibanga u Rwanda rwakoresheje ngo rutere imbere nyuma ya Jenoside" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Uyu munyamakuru wo muri Kameruni yabajije ibanga u Rwanda rwakoresheje ngo rutere imbere nyuma ya Jenoside</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ati “Ariko igikomeye duhuriraho twese ni uko abanyagihugu b’igihugu icyo ari cyo cyose mu kibazo icyo ari cyo cyose baba bagomba kureba uko bagikemurira hamwe.”</p>
<p>Ati “Baba bagomba kumva ko umuti w’ikibazo bafite uhera kuri bo ubwabo, kuko nkurikije ubunararibonye bw’ibyo twanyuzemo, nta muntu n’umwe uzaturuka aho ari ho hose ngo aze kugukemurira ikibazo.”</p>
<p>Aha Perezida Kagame yavugaga ko abantu bashobora kugutera inkunga mu bibazo urimo atanga urugero rw’abantu b’ingeri zitandukanye bateye u Rwanda ingabo mu bitugu mu bibazo rwarimo, ariko yibutsa ko “byose ntacyo byaba bimaze iyo abaturage b’igihugu badafashe iya mbere mu gukoresha iyo nkunga neza.”</p>
<p>Perezida Kagame avuga ko ibihugu byose bya Afurika byanyuze cyangwa bikiri mu bibazo nka Repubulika ya Santrafurika (CAR), Mali, Côte d’Ivoire n’ahandi hose hari ibibazo bigomba kwirebaho.</p>
<div class='spip_document_115104 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/11-198.jpg' width="1024" height="730" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/6-358.jpg"
				length="129110"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Itangazamakuru ririmo gukuririza ikibazo cy'u Rwanda na Uganda - Perezida Kagame</title>

		<link>https://kigalitoday.com/politiki/amakuru/article/itangazamakuru-ririmo-gukuririza-ikibazo-cy-u-rwanda-na-uganda-perezida-kagame</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/politiki/amakuru/article/itangazamakuru-ririmo-gukuririza-ikibazo-cy-u-rwanda-na-uganda-perezida-kagame</guid>

		<dc:date>2019-04-08T14:36:01Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Amakuru
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Perezida Paul Kagame yavuze ko  Umuryango w’Ibihugu bya Afurika y’Iburasizuba (EAC) uhagaze neza muri iki gihe, kabone n’ubwo harimo utubazo duke ibihugu bikwiye kuganiraho.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Itangazamakuru ririmo gukuririza ikibazo cy’u Rwanda na Uganda - Perezida Kagame</h1>

			

			

			<div class='spip_document_115077 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/5-423.jpg' width="1024" height="747" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu kiganiro n’abanyamakuru kuri uyu wa 8 Mata 2019, umunyamakuru wo muri Kenya yabajije Perezida Kagame niba kuba nta muperezida n’umwe wo muri EAC waje kwifatanya n’u Rwanda muri ibi bihe byo kwibuka ku nshuro ya 25 atari ikimenyetso ko uwo muryango uri mu bibazo by’amakimbirane, ariko Perezida Kagame aramuhakanira.</p>
<p>Kagame yamusubije agira ati “EAC ubu imeze neza n’ubwo habamo ibibazo uvuga ko nta zibana zidakomanya amahembe.”</p>
<p>Yakomeje avuga ko n’iyo abo baperezida baza kwifatanya n’u Rwanda bitari kuba bivuze ko nta kibazo gikeneye kuganirwaho gihari.</p>
<p>Gusa, Perezida Kagame yibukije ko ibihugu bya EAC byaje kwifatanya n’u Rwanda mu kwibuka, bitandukanye n’ibyo uwo munyamakuru yavuze, kuko ngo byagiye bihagararirwa mu buryo bumwe cyangwa ubundi n’ubwo abaperezida batiyiziye ubwabo.</p>
<div class='spip_document_115078 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/4-502.jpg' width="1024" height="491" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yatanze urugero ko nka Tanzania yahagarariwe na Minisitiri w’Intebe wayo naho Uganda ikohereza Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga.</p>
<p>Ati “Rero ibyo si byo washingiraho uvuga ko EAC iri mu bibazo, EAC imeze neza kuko n’ubusanzwe tujya duhura tukaganira ku bibazo dufitanye tukabishakira umuti.”</p>
<p>Perezida Kagame yabajijwe by’umwihariko ku mubano w’u Rwanda na Uganda, maze asubiza ko icyo kibazo afite icyizere ko na cyo kizakemuka.</p>
<p>Ati “Nk’uko nahoze mbivuga, ibibazo hagati y’ibihugu bizahoraho. Ni byo hari ibibazo tugomba gukemura hagati yacu na Uganda kandi tuzakomeza kureba uko tubikemura atari kubikemurira mu itangazamakuru.”</p>
<p>Perezida Kagame yavuze ko itangazamakuru rifite uburenganzira bwo kumenya ibirimo kuba ariko ko bazajya bariha amakuru uko baganira kuri icyo kibazo.</p>
<p>Ati “Ibyo turimo kuganiraho byose biri mu itangazamakuru, gusa hari ibyo tutaravuga mu itangazamukuru kuko itangazamakuru rirasa n’iririmo kuremereza ikibazo, bityo rero ndashaka kuba ncubije icyo cyuka simbivugeho byinshi kugeza igihe bizabera ngombwa ko nongera kubivugaho.”</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/5-423.jpg"
				length="104985"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>U Rwanda rwateye intambwe yo kwiyubaka, amahanga atera iyo kwemera ukuri - Dr Bizimana</title>

		<link>https://kigalitoday.com/kwibuka/article/u-rwanda-rwateye-intambwe-yo-kwiyubaka-amahanga-atera-iyo-kwemera-ukuri-dr-bizimana</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/kwibuka/article/u-rwanda-rwateye-intambwe-yo-kwiyubaka-amahanga-atera-iyo-kwemera-ukuri-dr-bizimana</guid>

		<dc:date>2019-04-08T08:45:16Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Kwibuka
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Dr Jean Damascène Bizimana, Umunyamabanga wa Komisiyo y’Igihugu yo kurwanya Jenoside, mu kiganiro yatanze ku wa 7 Mata 2019 hibukwa ku nshuro ya 25 Jenoside yakorewe Abatutsi, yavuze ko  mu gihe&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>U Rwanda rwateye intambwe yo kwiyubaka, amahanga atera iyo kwemera ukuri - Dr Bizimana</h1>

			

			

			<div class='spip_document_114992 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bizimana.jpg' width="1024" height="715" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Dr Bizimana yavuze by’umwihariko ko n’ubwo amahanga atabashije guhagarika Jenoside itaraba,  mbere y’uko ibaho hari ibimenyetso bihagije bigaragaza ko yari irimo gututumba.</p>
<p>Yagize ati “Jenoside ni icyaha gitegurwa kitabaho kigwiririye abantu ngo kibeho nk’impanuka.”</p>
<p>Yavuze ko n’ubwo hibukwa ku nshuro ya 25 Jenoside yakorewe Abatutsi hibukwa by’umwihariko ubwicanyi bwa mbere bwakorewe Abatutsi mu myaka 60 ishize ari na bwo bwabimburiye kurimbura Abatutsi mu 1974.</p>
<p>Yifashishije ingero zifatika, Dr Bizimana yavuze ko uko ingoma zagiye zisimburana kuva u Rwanda rwabona ubwigenge ari ko abatutsi bagiye bicwa.</p>
<p>Dr Bizimana yavuze ko mu 1962, muri Perefegitura ya Byumba Abatutsi ibihumbi bibiri bishwe nyamara ngo ntihagire umuntu n’umwe ubivugaho uretse Uwitwa Joseph Sibomana wabimenyesheje Perezida Habyarimana.</p>
<p>Avuga ko mu 1963, abandi batutsi benshi bishwe mu maperefegitura yose y’u Rwanda, muri Perefegitura ya Gikongoro honyine hakaba harishwe ababarirwa mu bihumbi 30.</p>
<p>Ati “Hari umutangabuhamya w’Umusuwisi wigishaga i Butare wari waroherejwe na UNESCO yeguye ku nshingano ze avuga ko adashobora kwigisha mu gihugu cyica igice cy’abaturage bacyo.”</p>
<p>Yavuze no ku mujenerali w’Umubiligi na we wabyanditseho ndetse no ku makuru ya Radio Vatican yahoraga avuga ku bwicanyi bwaberaga mu gihugu.</p>
<p>Ashingiye kuri izo ngero n’izindi yatanze, Dr Bizimana akaba yavuze ko Jenoside yakorewe Abatutsi itatangiye mu 1994, nk’uko abenshi babyibwira ko ahubwo  yateguwe kandi igakorwa mu gihe kirekire.</p>
<p>Dr Bizimana yatanze izindi ngero nyinshi zigaragaza ko hari benshi mu banyamahanga bagiye babona ibimenyetsi bya Jenoside bakabibwira umuryango mpuzamahanga, nyamara ntubyiteho, bityo abenshi muri bo bakaba bavuga ko Jenoside yakorewe Abatutsi itari kubaho iyo amahanga yita kuri izo mpuruza.</p>
<p>Ati “Nk’uwari Ambasaderi w’Ubufaransa mu Rwanda mbere ya 1990, ubwe yavuze ko Jenoside yatutumbaga guhera mu 1990.”</p>
<p>Yagarutse ku bantu benshi barimo n’abakozi ba Loni bagiye bavuga kuri Jenoside yakorewe Abatutsi kuva mbere na nyuma ya 1994, ariko anagaya cyane bimwe mu bihugu byacumbikiye bamwe mu bahekuye u Rwanda muri Jenoside yakorewe Abatutsi bikaba bitabaryoza ibyo bakoze cyangwa ngo bibohereze mu Rwanda byitwaje ko byabahaye ubwenegihugu.</p>
<p>Ati “Ibyo bisobanuro nta shingiro bifite, byagombye kugendera ku manza zaciwe n’Ubutabera bwa Amerika, zanzuye ko iyo umuntu abonye ubwenegihugu bwa Amerika kubera ibinyoma ko aburanishwa kuri ibyo byaha kandi agasubizwa mu gihugu yaturutsemo.”</p>
<p>Dr Bizimana yanagaragaje impungenge ku nyandiko z’ababuranishijwe ku byaha bya Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rukiko Mpuzamahanga rwashyireho u Rwanda, TPIR, bashaka kugira umutungo wa Loni kandi nyamara zibumbatiye amateka y’u Rwanda.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bizimana.jpg"
				length="77495"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Abarokotse ni bo bonyine bari basigaranye icyo gutanga: Imbabazi zabo &#8211; Perezida Kagame</title>

		<link>https://kigalitoday.com/kwibuka/article/abarokotse-ni-bo-bonyine-bari-basigaranye-icyo-gutanga-imbabazi-zabo-perezida-kagame</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/kwibuka/article/abarokotse-ni-bo-bonyine-bari-basigaranye-icyo-gutanga-imbabazi-zabo-perezida-kagame</guid>

		<dc:date>2019-04-07T13:36:19Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Kwibuka
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu ijambo rye ritangiza icyumweru cy’icyunamo, Perezida wa Repubulika y’u Rwanda, Paul Kagame, yashimiye abarokotse Jenoside, avuga ko nyuma ya Jenoside ari bo bonyine bari basigaranye icyo&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Abarokotse ni bo bonyine bari basigaranye icyo gutanga: Imbabazi zabo – Perezida Kagame</h1>

			

			

			<div class='spip_document_114906 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/pk-18.jpg' width="1080" height="771" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Perezida Kagame mu ijambo yagejeje ku mbaga yari iteraniye muri Kigali Convention center, igizwe n’abakuru b’ibihugu na za guverinoma ndetse n’abahagarariye intumwa zaturutse mu bihugu byinshi, yibukije inkuru y’umukobwa wavuze umuvugo ubwo u Rwanda rwibukaga mu myaka yashize.</p>
<p>Yagize ati “Umwana w’umukobwa yatumye benshi bazenga amarira mu maso, ubwo yavugaga umuvugo. Hari imvugo mu Kinyarwanda ivuga ko Imana yirirwa ahandi igataha i Rwanda. Uwo mwana yarabajije ati ese yari irihe ya majoro yo muri Jenoside?”</p>
<p>Yakomeje agira ati “Murebe u Rwanda rwa none. Biragaragara ko Imana yagarutse kurara i Rwanda nk’uko byavugwaga mbere.”</p>
<p>Perezida Kagame yaboneyeho kandi gushimira abagize imbaraga zo gutabariza u Rwanda mu gihe cya Jenoside, barimo uwari uhagarariye Repubulika ya Cheque mu muryango w’Abibumbye, u Buholandi na Nigeria n’ubwo amajwi yabo atumviswe.</p>
<p>Yagize ati “Abaturage bacu, ndetse n’abaturage b’ibindi bihugu bitandukanye barahagurutse bazamura ijwi basaba ko Jenoside yakorerwaga Abatutsi yahagarikwa mu gihe byinshi mu bihugu bikomeye byari byicecekeye.”</p>
<p>Perezida Kagame yakomeje avuga ko abana b’abakobwa byabaye ngombwa ko baba ababyeyi ba basaza babo na barumuna babo, abaturanyi bakaba ba se wabo na ba nyirarume b’impfubyi, yewe n’abavuye ikantarange bakaba inshuti.</p>
<p>Yagize ati “Mu by’ukuri umuco wacu  wubaka ubuvandimwe, turahozanya, turiyubaka bundi bushya. U Rwanda ubu ni umuryango umwe n’ubwo twanyuze mu magorene.”</p>
<p>Perezida Kagame yabwiye imbaga yari yaturutse hirya no hino ku isi ko bigoye kumva kwigunga n’akababaro k’abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi, ati “nyamara twabasabye ubutitsa kwiyibagirwa bakongera guha igihugu ubuzima, amarangamutima tuyashyira ku ruhande.”</p>
<p>Perezida Kagame ati “Abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi bikoreye imitwaro iremereye nta kwijujuta no kwinuba. Ibi byaradukomeje kandi bitwubakira ubumwe.”</p>
<p>Ashimira abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi, Perezida Kagame yagize ati “Nta kindi nabona mbabwira uretse kubashimira. Kwihangana kwanyu, ubutwari bwanyu ni bwo shusho nyakuri y’ intsinzi y’u Rwanda.”</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/pk-18.jpg"
				length="50862"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Abanditsi bafitanye isano n'u Rwanda ni bo bizerwa cyane ku mateka ya Jenoside</title>

		<link>https://kigalitoday.com/kwibuka/article/abanditsi-bafitanye-isano-n-u-rwanda-ni-bo-bizerwa-cyane-ku-mateka-ya-jenoside</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/kwibuka/article/abanditsi-bafitanye-isano-n-u-rwanda-ni-bo-bizerwa-cyane-ku-mateka-ya-jenoside</guid>

		<dc:date>2019-04-05T11:18:54Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Kwibuka
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Abahanga mu buvanganzo barimo Umunyarwanda Jean Marie Vianney Rurangwa, Umufaransakazi Dr Virginie Brinker n’Umunya-Tchad, Dr Koulsy Lamko basanga usoma amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Abanditsi bafitanye isano n’u Rwanda ni bo bizerwa cyane ku mateka ya Jenoside</h1>

			

			

			<div class='spip_document_114767 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="50" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/40570834293_518aeaa367_k.jpg' width="1280" height="845" alt="Abanditsi batanga ikiganiro muri Caf&#233; Litt&#233;raire" title="Abanditsi batanga ikiganiro muri Caf&#233; Litt&#233;raire" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Abanditsi batanga ikiganiro muri Café Littéraire</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p> bamwe mu babyeyi batabasha kuganiriza abana babo kuri Jenoside yakorewe Abatutsi nyamara bikenewe kugirango amateka atazasibangana cyangwa se ngo agorekwe.</p>
<p>Ku wa kane w’iki cyumweru umukobwa washatse kwivuga mu izina rye rimwe rya Josie, wo mu kigero cy’imyaka nka 18, yavuze ko yari arimo kuganira na bagenzi be ababaza uko bamenya amateka ya Jenoside yakorewe abatutsi, bamubwira ko bayasomye mu bitabo, abandi bakavuga ko ibyo baziho batibuka aho babikuye.</p>
<p>Agira ati “Umwe muri bo yambwiye ko ibyo azi kuri Jenoside yakorewe Abatutsi ari ibyo asoma mu bitabo gusa, undi ambwira ko atibuka ibyo ayiziho aho byaturutse kuko yumva Jenoside yinjiye mu buzima bwe bwa buri munsi.”</p>
<p>Ati “Yarambwiye ati ‘ni nk’uwakubaza uko wamenye ko witwa Josie. Sinibuka uko nabimenye kuko byinjiye mu buzima bwanjye bwa buri munsi.”</p>
<p>Josie yibutse ikiganiro yagiranye na bagenzi be nyuma yo kumva ikibazo Nelly Umulisa, umunyeshuri wiga amasomo y’isanamitima “Psychologie Clinique” muri Kaminuza y’u Rwanda, yari abajije abahanga mu buvanganzo bakaba n’abanditsi ku mateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi, baganirizaga imbaga yiganjemo urubyiruko ku buryo bwo kubungabunga amateka afasha kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi “Preserver la mémoire du Génocide contre les Tutsi”.</p>
<div class='spip_document_114769 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="60" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/46621401045_5b7db51e5c_k.jpg' width="1280" height="826" alt="Madame Jeannette Kagame ni umwe mu bitabiriye ibi biganiro" title="Madame Jeannette Kagame ni umwe mu bitabiriye ibi biganiro" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Madame Jeannette Kagame ni umwe mu bitabiriye ibi biganiro</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Bitewe n’uburemere n’ubugome bw’indengakamere Jenoside yakoranywe, Umulisa yabazaga aba bahanga uburyo buboneye bwo kuganiriza abana bato kuri Jenoside yakorewe Abatutsi, bushobora gutuma bayumva kandi amakuru bahawe ntabakomeretse.</p>
<p>Muri ibi biganiro byakorwaga mu kiswe “Café Littéraire” cyangwa umugoroba w’ubuvanganzo, byaberaye muri Camp Kigali, kuri uyu wa 4 Mata 2019, abahanga mu buvanganzo barimo Umunyarwanda Jean Marie Vianney Rurangwa, Umufaransakazi Dr Virginie Brinker n’Umunya-Tchad, Dr Koulsy Lamko bavugaga k’uko Jenoside yakorewe Abatutsi yibukwa hirya no hino ku isi n’uburyo kwiyibuka byahererekanywa uko ibisekuru bisimburana (transmission de la mémoire).</p>
<p>Muri uyu mugoroba w’ibiganiro wari witabiriwe na Madamu Jeannette Kagame, Umunyamabanga Nshingwabikorwa wa Komisiyo y’Igihugu yo kurwanya Jenoside, Dr Jean Damascene Bizimana n’abandi bayobozi barimo na Dr Clet Niyikiza; Rurangwa yemeranyijwe na Josie ko kubwira abana ku mateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi bigoye, cyane ko ikoranabuhanga ryavangiye uburyo ababyeyi baganirizagamo abana babo.</p>
<p>Ati “Ubu sinavuga ngo tuzongera kuganiririza abana bacu ku gishyito kandi ari ho babwiriraga abana za kirazira binyuze mu migani kuko ubu abantu bataramira kuri za televiziyo.”</p>
<p>Cyakora, ashingiye ku mivugo n’ikinamico by’abana biga mu Agahozo Shalom, muri uwo mugoroba w’ubuvanganzo, byibandaga ku mpamvu kwibuka ari ngombwa ndetse no ku kwihangana no kwiyubaka kw’Abanyarwanda nyuma y’ibihe bikomeye bya Jenoside, Rurangwa akavuga ko kubwira urubyiruko n’abana bato amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi bishoboka.</p>
<div class='spip_document_114768 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/46621371435_e3ec379caa_k.jpg' width="1280" height="834" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ati “Biragoye ariko birashoboka kuko bayiga mu mashuri ariko na none bagahimba (créer). Mwabonye imivugo, indirimbo n’ikinamico by’aba bana bo mu Gahozo Shalom. Birasobanura neza amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi no kwiyubaka kw’Abanyarwanda kandi nyamara bikavugwa mu buryo budakomeretsa.”</p>
<p>Muri ibi biganiro ariko, birinze gutunga agatoki ababyeyi ko kutabwira abana kuri Jenoside yakorewe Abatutsi byaba ari amakosa, kuko ngo bishobora kuba rimwe na rimwe bidaterwa n’ubushake buke mukuyababwira ahubwo bikaba binashobora guterwa no kuba badafite uburyo n’ubushobozi bwo kuyavugamo bagahitamo kwicecekera.</p>
<p>Kimwe mu byagarutsweho kandi bitanga icyizere ko isi izamenya ukuri kuri Jenoside yakorewe Abatutsi ni  uburyo hirya no hino ku isi, by’umwihariko mu bihugu byatinze kuyemera, bagenda bavuga kandi bakanigisha mu mashuri amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi.</p>
<p>Dr Virginie Brinker, umwarimukazi w’ubuvanganzo muri Kaminuza ya Boulogne mu Bufaransa akaba n’umushakashatsi wibanda ku mateka y’Afurika n’uburyo yibukwa, by’umwihariko akaba yaranditse igitabo gisoza icyiciro cya gatatu cya kaminuza ku buryo kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi byazaba uruhererekane binyuze mu buvanganzo n’amafilimi, avuga ko nko mu Bufaransa Jenoside yakorewe Abatutsi isigaye yigishwa mu mashuri yisumbuye.</p>
<div class='spip_document_114770 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/46813222144_238b40bd88_k.jpg' width="1280" height="836" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Agira ati “N’ubwo bikigoye gukoresha imvugo ziboneye kubera ubumenyi buke, ariko nibura Ubufaransa bwateye indi ntambwe ubu Jenoside yakorewe Abatutsi yigishwa mu mashuri yisumbuye.”</p>
<p>Mu gihe umwe mu rubyiruko rwitabiriye uyu mugoroba w’ubuvanganzo yabajije icyakorwa kugira ngo habeho amateka amwe azwi ya Jenoside yakorewe Abatutsi, kuko usanga agenda atandukana cyane bitewe n’inyandiko za bamwe mu bahakana n’abapfobya Jenoside yakorewe Abatutsi, Dr Brinker yavuze ko nta mpungenge nyinshi zagakwiye kubaho kuko ngo iyo umwarimu ategura isomo yifashisha ibitabo n’inyandiko byinshi bishoboka bimufasha kubona amateka atabogama.</p>
<p>Aha ni ho Dr Lamko ukomoka muri Tchad yanavugiye ko usanga akenshi inyandiko n’ibitabo by’Abanyafurika bivuga ku mateka y’Afurika, ariko umwanditsi utavuga ku gihugu akomokamo usanga bidakunze kwizerwa cyane, kuko ngo abasoma baba bumva batizeye ko ari inkuru mpamo.</p>
<p>Ati “Ubu twaje kwifatanya namwe mu kwibuka kugira ngo tube abagabo koko bo guhamya ayo mateka kandi byongerere agaciro n’amateka twandika binyuze mu buvanganzo butandukanye.”</p>
<p>yari kumwe na bagenzi baganira ababaza uko bamenya amakuru kuri Jenoside yakorewe Abatutsi maze atungurwa no kumva buri wese ayamenya mu buryo bwe ngo “kuko hari bamwe mu babyeyi bahitamo kutayavugaho mu ngo zabo.”</p>
<p>Agira ati “Umwe muri bo yambwiye ko ibyo azi kuri Jenoside yakorewe Abatutsi ari ibyo asoma mu bitabo</p>
<div class='spip_document_114771 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/46813238534_786440d1cf_k.jpg' width="1280" height="816" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Virginie Brinker, ubwo yigaga mu mashuri yisumbuye iwabo mu Bufaransa yabonye kuri TV amakuru avuga kuri Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda mu 1994, ariko ntiyasobanukirwa n’ibyo yumvaga bimutera kujya gushaka ibitabo bivuga kuri iyi Jenoside yahitanye imbaga y’abarenga miliyoni y’Abanyarwanda.</p>
<p>Ati “Nk’umunyamahanga namenyeye kuri televiziyo ko mu Rwanda habaye Jenoside ariko sinahise nshobora kumva ibyo ari byo, nashoboye gusobanukirwa mbisomo mu bushakatsi nakoraga.”</p>
<p>Koulsy Lamko ni umwarimu muri kaminuza akaba n’umwanditsi w’ibitabo ndetse n’umusizi. Ni umwe mu bashinze ikigo cya kaminuza y’u Rwanda cy’ubuvanganzo i Butare ubwo yigishaga muri Kaminuza y’u Rwanda ari no mu masomo ye y’icyiciro cya gatatu cya kaminuza.</p>
<div class='spip_document_114772 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/32594445527_09b752179a_k.jpg' width="1280" height="907" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/46813238534_786440d1cf_k.jpg"
				length="340598"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Rusirare: Umugabo umaze imyaka 30 arimbisha Kigali </title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubukungu/ubucuruzi/article/rusirare-umugabo-umaze-imyaka-30-arimbisha-kigali</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubukungu/ubucuruzi/article/rusirare-umugabo-umaze-imyaka-30-arimbisha-kigali</guid>

		<dc:date>2019-04-04T15:40:07Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ubucuruzi
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu myaka 71 ishize, umuryango w’abahinzi borozi wo mu cyahoze ari komine Rutonde, ubu ni akarere ka Rwamagana wibarutse umwana w’umuhungu aza abahoza amarira kuko mukuru we yari yaritabye Imana.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Rusirare: Umugabo umaze imyaka 30 arimbisha Kigali </h1>

			

			

			<div class='spip_document_114678 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="59" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/4v8a1041_copy_1_.jpg' width="1280" height="853" alt="Jacques Rusirare amaze imyaka 30 akora amarangi mu Rwanda" title="Jacques Rusirare amaze imyaka 30 akora amarangi mu Rwanda" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Jacques Rusirare amaze imyaka 30 akora amarangi mu Rwanda</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Kuko yari avutse nyamara baherutse gupfusha, ababyeyi bigiriye inama yo kwita umwana wabo Rusirare, ijambo ry’Igiswahili rishatse kuvuga ngo ntirurare, mbese ngo urupfu rukomeze rugende ntirurare muri urwo rugo.</p>
<p>Ubu bwari uburyo bwo kurwirukana cyangwa se kurukanga ngo rubavire ku ruhinja bari bibarutse.</p>
<p>Uyu muhungu yarakuze ndetse araguka cyane, ubu izina rye rirazwi mu ruhando rw’abacuruzi bakomeye muri Kigali.</p>
<p>Jaques Rusirare, avuga ko mu 1960 ubwo yigaga mu mashuri abanza, mushiki we mukuru yamuhaye ibiceri atibuka neza umubare ariko “byari munsi y’amafaranga ijana y’u Rwanda (100FRW), atangira gucuruza utuntu dutandukanye twa takataka.</p>
<p>Uyu munyemari ukomoka i Rutonde mu Karere ka Rwamagana akaba ari mu bakomeye mu Rwanda dore ko abarirwa mu cyiciro cy’abasoreshwa banini, avuga ko yarangije amashuri abanza mu 1963 ntashobore gukomeza mu yisumbuye kubera ibibazo by’amateka y’ivangura byaranze u Rwanda, bimutera kwishakira inzira agana iy’ubucuruzi buciriritse.</p>
<p>Agir ati “Ibyo nkora ntabwo mbikomora ku babyeyi banjye kuko n’ababyeyi twari twaratandukanye kubera amateka yari ariho ndetse, nk’umusaza ntabwo yari akiri mu gihugu, yari yarahunze.”</p>
<p>Avuga ko muri ubwo buzima bushariye ari bwo mushike we mukuru yamuhaye uduceri avuga ko twari munsi y’amafaranga ijana y’u Rwanda (100FRW).<br class='autobr' />
Agira ati “Igishoro cya mbere ni amafaranga nahawe na mushiki wanjye mukuru ni yo nahereyeho mu bucuruzi.”</p>
<p>N’igitwenge, Rusirare akomeza agira ati “Ayo mafaranga ntabwo nibuka umubare wayo, ariko icyo nibuka neza ni uko yari munsi y’amafaranga ijana y’u Rwanda.”</p>
<div class='spip_document_114679 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="56" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/4v8a8987.jpg' width="1280" height="853" alt="Bimwe mu byo bifashisha bakora amarangi ya AMEKI Color" title="Bimwe mu byo bifashisha bakora amarangi ya AMEKI Color" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Bimwe mu byo bifashisha bakora amarangi ya AMEKI Color</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Cyakora, akomeza avuga ko bitewe n’imiterere y’ubucuruzi bw’icyo gihe yayaranguyemo utuntu twinshi tw’ubuconco dore ko idebe rya litiro 20 rya peteroli ryaranguranga 20FRW, agakarito k’isabune kakarangura muri 20FRW naho ipaki y’itabi ikarangura 5FRW.</p>
<p>N’ubwo Rusirare yatangiye ubucuruzi akiri umwana muto, avuga ko yatangiye ubucuruzi bw’umwuga bwubahirije amategeko mu 1968 yandikisha ubucuruzi bwe muri Leta (Registre de commerce).</p>
<p>Kubera ibibazo by’umutekano muke waterwaga n’ivangura rishangiye ku moko, mu 1969 Rusirare yimuriye ubucuruzi bwe mu isoko ryo mu Gakinjiro mu Mujyi i Kigali maze buramuhira mu 1971 agura imodoka ya Toyota Stout ku mafaranga ibihumbi 335FRW, amara umwaka n’igice ayifashisha mu bucuruzi bwe ariko ari na ko atwaza abafite ibintu bakamwishyura.</p>
<p>Mu 1972, yaguye ubucuruze bwe maze afungura amagazini mu gice cy’ubucuruzi mu Mujyi wa Kigali kuri “Avenu du Commerce” bimuhesha kugura ikamyo ya mbere mu 1974. Nyuma y’umwaka umwe gusa agura ikamyo ya kabiri ahita afata isoko ryo gukwirakwiza ibicuruzwa bya BRALIRWA.</p>
<p>Uyu mucuruzi wubatse izina mu gukora no gucuruza amarangi mu Rwanda binyuze mu ruganda rwe rwa Ameki Color, avuga ko mu 1975 ari bwo yashoboye gusohoka mu gihugu atemberera muri Kenya i Nairobi bimufasha kubona imikorere y’abandi, ahakura igitekerezo cyo gukora amarangi.</p>
<div class='spip_document_114680 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="44" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/4v8a8974.jpg' width="1280" height="853" alt="Mashini zifashishwa mu guterura mu ruganda" title="Mashini zifashishwa mu guterura mu ruganda" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Mashini zifashishwa mu guterura mu ruganda</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Agira ati “Mbere yaho kugenda ntabwo byari byoroshye kuko nta n’uwapfa kubona passport.”</p>
<p>Izo ngendoshuri yagiye akorera i Nairobi zatumye mu 1982 atangira icyo yisi “Atelier du Meuble de Kigali (AMEKI)” ari cyo kizwi nka “Ameki Meuble” bigatuma ajya i Nairobi kenshi ajya kurangura ibikoresho byo kwifashisha birimo amarangi, verini, kole y’imbaho n’ibindi.</p>
<p>Avuga ko nyuma y’imyaka itanu ajya kurangura ibikoresho byo kwifashisha muri atelier, cyane cyane verini na kole y’imbaho, yagize igitekerezo cyo kubyikorera kugira ngo igiciro yabiguragaho n’ingendo yakoraga bigabanuke, abajiji imashini zibikora asanga zishobora no gukora amarangi.</p>
<p>Ati “Nahise ngura imashini ebyiri nshaka n’umuntu wize ubutabire ndetse n’abakozi bandi bane ntangira uruganda rw’amarangi gutyo.”</p>
<p>Rusirare akomeza avuga ko izo mashini uko ari ebyeri yaziguze miliyoni cumi n’ebyeri (12,000,000FRW), amafaranga avuga ko ari menshi kuko icyo gihe miliyoni 4FRW zaguraga ikamyo nshya yo mu bwoko bwa Benz 16 - 21.</p>
<p>N’amashyengo menshi, Rusirare ati “Ubu miliyoni enye wazigura nk’amapine gusa.”</p>
<div class='spip_document_114681 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="28" data-legende-lenx=""
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/4v8a8940.jpg' width="1280" height="853" alt="Uku ni ko amarangi avangwa" title="Uku ni ko amarangi avangwa" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Uku ni ko amarangi avangwa</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p><strong>Urugendo ntirwamworoheye mu gutangira AMEKI Color</strong></p>
<p>Afata icyemezo cyo gutangira uruganda rukora amarangi, vernis na Kole y’imbaho mu 1987, Rusirare yasanze ku isoko izindi nganda ebyiri zibikora zirimo urwitwaga Cirwa Color na Rwanda Paint bituma kubona ibyangombwa by’urwo ruganda bimubera ingume.</p>
<p>Byatumye urugendo rutamworohera kuko yabanje kubura ibyangombwa (licence) byo kubikora kandi yari afite imashini z’uruganda na BK yamwemereye amafaranga amufasha mu yindi mirimo y’uruganda.</p>
<p>Agira ati “Icyo gihe licence (icyangombwa cy’uruganda) yatangwaga na Banki Nkuru y’Igihugu (BNR) gusa, ariko kubera ko bamwe mu batanganga ibyo byangombwa bari bafite imigabane muri Cirwa barabinyima.”</p>
<p>Akomeza avuga ko yakomeje guhatiriza ariko ko “iyo utarambiwe ugera ku cyo wifuza. Nta kintu cyangoye nko gukora amarangi byantwaye imyaka ibiri kugira ngo nshobore gutangira kandi nari mfite ibikoresho byose n’abakozi.”</p>
<p>Mu gihe umwaka wa 1987 warangiye asa n’uwarangije kwitegura imirimo yose yo gutangira uruganda, Ameki Color yatangiye mu 1989.</p>
<div class='spip_document_114682 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="59" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/4v8a8837.jpg' width="1280" height="853" alt="Ibigega byifashwishwa babika amazi yifashishwa mu ruganda" title="Ibigega byifashwishwa babika amazi yifashishwa mu ruganda" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Ibigega byifashwishwa babika amazi yifashishwa mu ruganda</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p><strong>Jenoside yakorewe Abatutsi yamukomye mu nkokora</strong></p>
<p>N’ubwo muri iki gihe iyo uvuze irangi mu Rwanda izina umuntu atekereza mbere ari Ameki Color, Rusirare avuga ko byamutwaye imbaraga nyinshi kubera amateka akarishye yaranze u Rwanda.</p>
<p>N’agahinda kagaragara mu maso kandi kumvikana mu ijwi, Rusirare yibuka uburyo mu 1994, muri Jenoside yakorewe Abatutsi, Uruganda rwe rwa Ameki Color barutwitse ndetse na bamwe mu bakozi bakicwa abandi bagahunga.</p>
<p>Cyakora, nk’umuntu wari wariyemeje ubu bucuruzi, ngo nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi yaguze imashini nshya nini esheshatu zikora amarangi y’ubwoko bwose ndetse akagira n’izindi mu malaboratwari zifashishwa mu buziranenge no kugena ibipimo.</p>
<p>Agira ati “Ubu ubucuruzi bwarakuze kuko hari n’umutekano ubungubu umuntu acuruza ntacyo yikanga.”</p>
<p>Ati “Ubu imashini dukoresha n’iyo wajya n’ahandi hose ku isi bakora amarangi meza ni zo wahasanga.”</p>
<p>Mu gihe mu mizo ye mu by’amarangi, Ameki Color yakoraga toni ebyiri ku munsi, akomeza avuga ko ubu Ameki Color ifite ubushobozi bwo gukora toni zirenga 100 z’amarangi ku munsi, cyakora ngo “byose bigenwa n’ababa babasabye ko babakorera amarangi (commande).”</p>
<div class='spip_document_114683 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="63" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/4v8a8842.jpg' width="1280" height="853" alt="Umukozi ukoresha imashini isudira ibikombe bibikwamo amarangi " title="Umukozi ukoresha imashini isudira ibikombe bibikwamo amarangi " class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Umukozi ukoresha imashini isudira ibikombe bibikwamo amarangi </strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Mu gihe Ameki Color yatangiye ifite abakozi 10 Jenoside iba bageze ku bakozi 50 none ubu uru ruganda rufite abakozi babarirwa muri 300.</p>
<p>Kuri ubu uru ruganda rwikorera buri gikoresho cyose gikenerwa mu gukora irangi kugeza rigeza ku isoko. Uretse gukora irangi runikorera ibikombe bafungamo irangi, ibifungwamo verni, ibya cole, ibya masitike rukanakora indobo n’amajerikani apfunyikwamo irangi kugira ngo rubone uko rurigeza ku isoko.</p>
<div class='spip_document_114684 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="49" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/4v8a1097_copy.jpg' width="1280" height="853" alt="Uruganda AMEKI rwagiye rutwara ibikombe byinshi" title="Uruganda AMEKI rwagiye rutwara ibikombe byinshi" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Uruganda AMEKI rwagiye rutwara ibikombe byinshi</strong></div></div>
</figure>
</div><div class='spip_document_114685 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="73" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/4v8a8900.jpg' width="1280" height="853" alt="ibi bintu byifashishwa bakora amajerekani n'ibikombe bibikwamo amarangi " title="ibi bintu byifashishwa bakora amajerekani n'ibikombe bibikwamo amarangi " class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>ibi bintu byifashishwa bakora amajerekani n&#8217;ibikombe bibikwamo amarangi </strong></div></div>
</figure>
</div><div class='spip_document_114686 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="40" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/4v8a9032.jpg' width="1280" height="853" alt="ibikoresho bikorerwa muri AMEKI Meuble" title="ibikoresho bikorerwa muri AMEKI Meuble" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>ibikoresho bikorerwa muri AMEKI Meuble</strong></div></div>
</figure>
</div><div class='spip_document_114687 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="45" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/4v8a8959.jpg' width="1280" height="853" alt="Imwe mu mashini yifashishwa bakora amarangi " title="Imwe mu mashini yifashishwa bakora amarangi " class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Imwe mu mashini yifashishwa bakora amarangi </strong></div></div>
</figure>
</div><div class='spip_document_114689 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/4v8a8943.jpg' width="1280" height="853" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_114690 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/4v8a8922.jpg' width="1280" height="853" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_114691 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/4v8a9019.jpg' width="1280" height="853" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_114692 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/4v8a8944.jpg' width="1280" height="853" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p><strong>Amafoto: </strong> Roger Marc Rutindukanamurego</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/4v8a9019.jpg"
				length="248003"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Umwana wawe witwara bidasanzwe wasanga afite &#8216;Autisme'</title>

		<link>https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/umwana-wawe-witwara-bidasanzwe-wasanga-afite-autisme</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/umwana-wawe-witwara-bidasanzwe-wasanga-afite-autisme</guid>

		<dc:date>2019-04-03T11:23:34Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Carine Gahongayire, umubyeyi w’umwana witwa Benji urererwa muri Autisme Rwanda, avuga ko umwana we yavutse nk’abandi bana ndetse bakabona akora nk’iby’abandi bana bose kugeza ageze mu myaka itatu.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Umwana wawe witwara bidasanzwe wasanga afite ‘Autisme’</h1>

			

			

			<div class='spip_document_114637 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="85" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-03_at_12.34.56_am.jpg' width="1080" height="607" alt="Rosine Duquesne Kamagaju avuga ko buri wese akwiye guhagurukira ubumuga bwa Autisme" title="Rosine Duquesne Kamagaju avuga ko buri wese akwiye guhagurukira ubumuga bwa Autisme" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Rosine Duquesne Kamagaju avuga ko buri wese akwiye guhagurukira ubumuga bwa Autisme</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Gahongayiye avuga ko Benji, ubu uri mu kigero cy’imyaka itanu,  yageze mu gihe cyo kujya kwiga mu mashuri y’incuke nta kibazo kidasanzwe baramubonaho ku buryo yarangije umwaka wa mbere w’amashuri y’incuke ameze nk’abandi bana.</p>
<p>Cyakora, ngo ageze mu mwaka wa kabiri w’incuke, yatangiye kujya ahugira mu bye agakora ibihabanye n’iby’abandi bigana babaga barimo gukora, ariko kubera ko mu mashuri y’incuke bimura abana bose, na we baramwimuye ariko ageze mu wa gatatu w’incuke ababyeyi be batangira kubona ko ashobora kuba afite ikibazo kidasanzwe.</p>
<p>Ati “Ubundi mu mwaka wa gatatu w’incuke abana batangira kugira imibare bandika, bakiga guteranya no gukuba ariko Benji nta na kimwe muri byo yashoboraga kandi guhera ubwo yanatangiye kwigunga ntiyongera gukinana n’abandi bana.”</p>
<p>Gahongayire avuga ko kugeza icyo gihe batari bagashoboye kumenya ko Benji afite ikibazo ahubwo bakamubwira ko azasibira mu wa gatatu w’incuke kugira ngo azazamukane n’abandi bana bari ku rwego rumwe.</p>
<div class='spip_document_114638 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-03_at_12.29.04_am.jpg' width="1080" height="607" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ati “Tumusibije ibintu byakomeje kugenda birushaho kuba bibi, noneho kubera ko turi abakirisito dutangira gusenga biranga ariko nyuma nza kubiganizaho muramukazi wanjye, aba ari we umbwira ko ashobora kuba ifite ikibazo cya ‘Autisme’”.</p>
<p>Gahongayire wari wumviseho bwa mbere  ‘Autisme’, muramukazi we ngo yamusobanuriye imyitwarire y’umwana ufite ubu bumuga yumva ibimenyetso bimeze nk’iby’umuhungu we koko, bimutera gukora ubushakashatsi kuri interineti ngo amenye ubu bumuga byimbitse.</p>
<p>Mu gihe yari muri ubwo bushakashatsi, ngo yahabonye paji ya facebook y’ikitwa “Autisme Rwanda” ahita agira amahirwe yo kuyihuriraho na Rosine Duquesne Kamagaju watangije iri shuri ryita ku bana bafite ubumuga bwa ‘Autisme’ bimutera ishyaka ryo kujyanayo Benji.</p>
<p>Ati “Muri ubwo bushakashatsi nashoboye kumenya ko abana bafite ‘Autisme’ batakaza ubushobozi bwo kuvuga, ntibashora gusabana n’abandi, ntibashobora kumara akanya ku kintu kimwe, yewe nta n’ubwo bashobora kureba neza.”</p>
<p>Benji ubu ni umwe mu bana 80 barererwa muri Autisme Rwanda, ndetse umubyeyi we akaba yishimira ko ubu  “ashobora kwandika inyuguti zose, kubara, kwandika imibare no gutandukanya amabara mu gihe nta na kimwe muri byo yageze muri ‘Autisme Rwanda’ ashobora gukora.”</p>
<p>Ashingiye ku rugero rw’umuhungu we, Gahongayire avuga ko abana bafite Autisme ari abana nk’abandi bose kandi ko bashobora kwiga bakazigirira akamaro ndetse bakanakagirira igihugu.</p>
<p>Kimwe na Gashongayire, Godelive Dusabe na we arerera muri “Autisme” Rwanda umwana witwa Jonathan Ishimwe yasigiwe na mukuru we. Avuga ko babonye ko Ishimwe afite ikibazo cya Autisme batinze kuko bakimenye ageze ku myaka itanu.</p>
<div class='spip_document_114639 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-03_at_12.32.33_am.jpg' width="1080" height="607" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Dusabe agira ati “Yagize ikibazo mu mikurire, mu kuvuga, mu kugenda,…ibintu byose wabonaga yaratakaye ugereranyije n’abana bo mu kigero cye.”</p>
<p>Akomeza avuga ko abana bafite autisme usanga bigunze, bameze nk’abari mu isi yabo ku buryo mu myaka itanu uba ukimukorera ibintu byose.</p>
<p>Ishimwe wageze muri “Autisme Rwanda” afite imyaka itanu ubu afite 11 ariko Dusabe avuga ko abari basanzwe bamuzi iyo bamubonye bamutangarira kuko ngo ubu ashobora kugenda, kwigaburira, akandurura  ndetse akanamenya gushimira.</p>
<p>Gusa, Dusabe avuga ko amashuri y’abana bafite ubumuga bwa autisime ahenda cyane ku buryo bigoye ko umuntu ufite ubushobozi buke yarereramo umwana we, agasaba Leta n’abaterankunga gukora ibishoboka kugira ngo ikiguzi cy’uburezi gihenduke kuri abo bana.</p>
<p>Ati “Iyo mbaze nsanga tumutangaho ibimbi nka 750FRW ku gihembwe kuko nishyura ibihumbi 450FRW ku gihembwe utabariyemo ay’ingendo, kurya n’ibindi.”</p>
<p>“Autisme Rwanda”, ishuri ryita ku bana bafite ikibazo cya Autisme riherereye mu Murenge wa Gisozi mu Karere ka Gasabo, ryavufunguye imiryango muri 2014 ritangirana n’abana batandatu ariko kugeza ubu rimaze kwakira ababarirwa muri 80.</p>
<p>Rosine Duquesne Kamagaju warishinze akanaba umuyobozi waryo, na we avuga ko hari abarijyamo ariko bakananirwa kubera ubushobozi buke hakaba hari n’abandi benshi bifuza kurijyanamo abana ariko bakabura imyanya kuko rikiri rito.</p>
<p>Mu bukangurambaga bwo kwigisha Abanyarwanda ku bumuga bwa “Autisme’ kuri uyu wa 2 Mata 2019, Kamagaju yagize ati “Ibi ubwabyo bigaragaza ko ikibazo cya ‘Autisme’ kiturimo, iri mu miryango yacu, mu baturanyi no mu nshuti zacu, bityo twese twagombye kuyihagurukira.”</p>
<p>Yakomeje asaba abari aho ndetse n’inzego za Leta by’umwihariko kugira ikibazo cya Autisme icyabo kandi bakagira uruhare rufatika mu gutuma abana bafite ubwo bumuga biga.</p>
<p>Dr Zuberi Muvunyi, Umuyobozi Mukuru muri Minisiteri y’Ubuzima (Minisanté) ushinzwe ibikorwa by’ubuvuzi, yizeje “Autisme Rwanda” wari witabiriye ibyo birori yavuze ko Minisanté iteganya gukora ubushakashatsi bugaragaza abana bafite ubumuga bwa “Autisme” kugira ngo bitabweho.</p>
<p>Dr Muvunyi by’umwihariko yashimiye ababyeyi bajyanye abana babo muri “Autisme” Rwanda kuko ubusanzwe mu muco Nyarwanda ababyeyi baterwa ipfunwe n’abana nk’abo bakabahisha mu ngo ndetse yizeza Autisme Rwanda ubufatanye mu guteza imbere uburezi n’ubuzima bw’abana nk’abo.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-03_at_12.34.56_am.jpg"
				length="65556"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Israel yafunguye Ambasade mu Rwanda</title>

		<link>https://kigalitoday.com/politiki/amakuru/article/israel-yafunguye-ambasade-mu-rwanda</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/politiki/amakuru/article/israel-yafunguye-ambasade-mu-rwanda</guid>

		<dc:date>2019-04-01T13:02:37Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Amakuru
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Bwa mbere mu mateka, igihugu cya Israel cyafunguye ambasade mu Rwanda mu rwego rwo kurushaho kunoza umubano wacyo n’u Rwanda.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Israel yafunguye Ambasade mu Rwanda</h1>

			

			

			<div class='spip_document_114531 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="118" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-01_at_2.52.46_pm.jpg' width="1080" height="751" alt="Minisitiri w'ububanyi n'amahanga w'u Rwanda hamwe n'Umuyobozi Mukuru muri Minisiteri y'Ububanyi n'Amahanga ya Israel" title="Minisitiri w'ububanyi n'amahanga w'u Rwanda hamwe n'Umuyobozi Mukuru muri Minisiteri y'Ububanyi n'Amahanga ya Israel" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Minisitiri w&#8217;ububanyi n&#8217;amahanga w&#8217;u Rwanda hamwe n&#8217;Umuyobozi Mukuru muri Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga ya Israel</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga ya Israel, mu butumwa bwayo bwishimira iyi ntambwe mu mubano wa Israel n’u Rwanda, kuri uyu wa 1 Mata 2019, yagize iti “Isreal imaze gufungura ambasade nshya i Kigali, ikaba izongera umubano n’ubuhahirane hagati y’ibihugu byacu.”</p>
<p>Ni mu gihe, Yuval Rotem, Umuyobozi Mukuru muri Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga ya Israel wifatanyije na Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga w’u Rwanda, Amb Dr Richard Sezibera, ndetse na Ambasederi wa mbere wa Israel mu Rwanda, Ron Adam muri iki gitondo, yagize ati “Ni umunsi udasanzwe mu mubano wa Israel n’u Rwanda kuko Israel igiye gufungura ambasade nshya i Kigali.”</p>
<p>Rotem yanishimiye kandi kubonana na Perezida Kagame bakaganira ku mubano w’ibihugu byose ndetse n’ibyo bumva uwo mubano ukwiyi gushingiraho.</p>
<p>Amb Ron Adam yageze mu Rwanda ku wa 26 Werurwe 2019 yitabiriye inama y’abayobozi b’ibigo bikomeye muri Africa “African CEOs Forum” yabaye hagati ya 25-26 Werurwe ivuga ku iterambere ry’ubukungu no koroshya urujya n’uruza rw’ibicuruzwa kuri uyu mugabane.</p>
<div class='spip_document_114532 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-01_at_2.53.28_pm.jpg' width="1080" height="713" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Nk’uko yabitangaje kuri Twitter ye ariko, Amb Adam akaba nta gahunda yari afite yo gusubira muri Israel kuko yagomba guhita afungura Ambasade y’igihugu cye mu Rwanda.</p>
<p>Ku wa 27 Ugushyingo 2017, ni bwo Minisitiri w’Intebe wa Israel, Benjamin Netanyahu yatangaje ko igihugu cye giteganya gufungura ambasade mu Rwanda mu rwego rwo kurushaho gutsura umubano na Afurika.</p>
<p>Ni mu gihe Netanyahu yari aherutse gusura u Rwanda ku wa 6 Nyakanga 2016, na bwo agamije kurushaho gutsura umubano w’igihugu cye na Afurika.</p>
<p>N’ubwo ubusanzwe, Israel yari isanzwe ifitanye umubano n’u Rwanda, serivisi z’iki gihugu zijyanye n’ububanyi n’amahanga bwacyo n’u Rwanda zakorerwaga muri Etiyopiya kuko ari ho yari ifite ambasade yari ishinzwe ibihugu bitatu birimo Etiyopiya, u Rwanda n’u Burundi.</p>
<div class='spip_document_114533 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-01_at_2.53.30_pm.jpg' width="1080" height="721" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-04-01_at_2.52.46_pm.jpg"
				length="149172"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ikigega cy'Abanyamakuru gitangiranye miliyoni eshanu zatanzwe na RGB</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubukungu/ubwiteganyirize/article/ikigega-cy-abanyamakuru-gitangiranye-miliyoni-eshanu-zatanzwe-na-rgb</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubukungu/ubwiteganyirize/article/ikigega-cy-abanyamakuru-gitangiranye-miliyoni-eshanu-zatanzwe-na-rgb</guid>

		<dc:date>2019-03-30T10:10:48Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ubwiteganyirize
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Umuyobozi w’Urwego rw’Igihugu rw’Imiyoborere, RGB, Dr Usta Kayitesi, asanga ikigega cyo kuzigama no kugurizanya cy’abanyamakuru kizabafasha kubaka umuco w’ubutore n’ubunyangamugayo kuko kizatuma&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ikigega cy’Abanyamakuru gitangiranye miliyoni eshanu zatanzwe na RGB</h1>

			

			

			<div class='spip_document_114259 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="136" data-legende-lenx="xxx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/dr_usta_kayitesi_umuyobozi_wa_rgb_yizeje_impamyabigwi_ko_rgb_izaziba_hafi_mu_guteza_imbere_ikigega_cyazo_cyo_kuzigama_no_kugurizanya.jpg' width="1080" height="720" alt="Dr Usta Kayitesi, Umuyobozi wa RGB, yizeje Impamyabigwi ko RGB izaziba hafi mu guteza imbere ikigega cyazo cyo kuzigama no kugurizanya" title="Dr Usta Kayitesi, Umuyobozi wa RGB, yizeje Impamyabigwi ko RGB izaziba hafi mu guteza imbere ikigega cyazo cyo kuzigama no kugurizanya" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Dr Usta Kayitesi, Umuyobozi wa RGB, yizeje Impamyabigwi ko RGB izaziba hafi mu guteza imbere ikigega cyazo cyo kuzigama no kugurizanya</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Kayitesi yabitangaje ku wa 29 Werurwe 2019 mu nama yari yahurije hamwe Intore z’abanyamakuru  zizwi nk’Impamyabigwi, inama yari igamije kwikebuka ngo Impamyabigwi zirebe aho zigeze zesa imihigo.</p>
<p>Muri iyo nama, Impamyabigwi zatinze cyane ku muhigo wo gutangiza ikigega cy’abanyamakuru cyo kuzigama no kugurizanya, nk’umwe mu mihigo bigaragara ko umaze imyaka itatu waragwingiye, ariko nyuma yo kumva amategeko shingiro yateguwe n’itsinda rya zimwe mu Mpamyabigwi hanzurwa ko icyo kigega gitangira.</p>
<p>Ashingiye ku musanzu w’ubwizigame muri icyo kigega wagenwe  uhera ku bihumbi bibiri ukagera ku bihumbi icumi by’amafaranga y’u Rwabda buri kwezi, Dr Kayitesi yagize ati “Ibihumbi bibiri ubitse biruta ibihumbi ijana uriye.”</p>
<div class='spip_document_114260 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="122" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/impamyabigwi_zibwira_abayobozi_batandukanye_barimo_aba_rgb_mhc_na_perezida_w_itorero_ry_igihugu_aho_bageze_besa_imihigo.jpg' width="1080" height="720" alt="Impamyabigwi zibwira abayobozi batandukanye barimo aba RGB, MHC na Perezida w'Itorero ry'Igihugu aho bageze besa imihigo" title="Impamyabigwi zibwira abayobozi batandukanye barimo aba RGB, MHC na Perezida w'Itorero ry'Igihugu aho bageze besa imihigo" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Impamyabigwi zibwira abayobozi batandukanye barimo aba RGB, MHC na Perezida w&#8217;Itorero ry&#8217;Igihugu aho bageze besa imihigo</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Yakomeje avuga ko ubwo Impamyabigwi zahigaga imihigo yazo, RGB na yo yahize kuzaziba bugufi no kuziherekeza mu rugendo rwo kwesa imihigo, maze atangaza ko RGB iteye inkunga ya miliyoni eshanu umuhigo w’Ikigega cy’Abanyamakuru cyo kuzigama no kugurizanya.</p>
<p>Dr Kayitesi akaba yasabye ko umurongo w’icyo kigega wanozwa vuba hagafunguzwa konti yacyo kugira ngo RGB ibone aho icisha inkunga yabemereye kuko ngo amafaranga yayo aba yarashyizwe mu ngengo y’imari y’umwaka.</p>
<p>Umuhire Valentin, umwe mu ntore z’Impamyabigwi avuga ko kugira ngo itangazamakuru ritere imbere bisaba ko abanyamakuru bashyira hamwe, bityo agasanga ikigega cyo kuzigama no kugurizanya kizabafasha muri uwo murongo.</p>
<p>Ati “Gushyira hamwe rero bisaba kwitanga, niba twaratojwe nk’Impamyabigwi ni twebwe tugomba kubera urumuri bagenzi bacu kuko kujya muri icyo kigega ni amahitamo ya buri wese, ntabwo ari itegeko.”</p>
<p>Yakomeje agira ati “Ariko ayo mahitamo agaturuka mu gushaka kwacu no guhuza ingufu.”</p>
<div class='spip_document_114262 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-03-30_at_8.38.31_am.jpg' width="1080" height="720" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu gihe hari bamwe mu banyamakuru wabonaga bafitiye impungenge icyo kigega, Aldo Havugimana, Intore yo ku mukondo mu Mpamyabigwi akaba n’umuyobozi wa Radio Rwanda, yabijeje ko amategeko agiye kunozwa ku buryo amafaranga azajya muri icyo kigega azaba afite umutekano kandi ashobora kugoboka ba nyirayo.</p>
<p>Ati “Kuba twarateganyije ko inguzanyo zizatangira gutangwa tumaze umwaka twizigamira, murumva ko nidutangira gutanga inguzanyo amafaranga azaba afite umutekano usesuye.”</p>
<p>Ibi Havugimana akabivugira ko mu mategeko harimo ko uzajya asaba kugurizwa azajya agurizwa ¾ by’ayo afitemo hagamijwe guca intege abajya bashaka kuvamo uko biboneye.</p>
<p>Icyakora, iyi ngingo yo wabonaga abenshi mu banyamakuru batayishima bagasaba ko aho guhabwa ari munsi y’ayo bafitemo nk’inguzanyo, iyi ngingo yahinduka hakajya hakwa ingwate cyangwa abanyamuryango bakajya bishingirana, bityo bikubaka icyizere bagirirana kandi bigakomeza iterambere rya buri wese.</p>
<p>Perezida w’Itorero ry’Igihugu, Eduard Bamporiki, na we yijeje Impamyabigwi umusanzu we mu kubaka Ikigega cyo kuzigama no kugurizanya cy’abanyamakuru kuko ngo biri mu byo Umutoza w’Ikirenga, Perezida wa Repubulika, Paul Kagame, yabasabye.</p>
<div class='spip_document_114261 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="66" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bamporiki_na_we_yavuze_ko_ashyigikiye_iterambere_ry_impamyabigwi.jpg' width="1080" height="720" alt="Bamporiki na we yavuze ko ashyigikiye iterambere ry'Impamyabigwi" title="Bamporiki na we yavuze ko ashyigikiye iterambere ry'Impamyabigwi" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Bamporiki na we yavuze ko ashyigikiye iterambere ry&#8217;Impamyabigwi</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ati “Ndumva nshaka gutanga isezerano ko naba nkiri mu Itorero cyangwa ntagihari ninshobora guhura n’Umutoza w’Ikirenga nzamwibutsa ko twatangiye. Ababyibuka bazi ko muri iyo nzira adashobora kudufasha tutariho kandi iyo tuza kuba turiho burya, ubu tuba tumaze kugera kure.”</p>
<p>Kugeza ubu, Intore z’Impamyabigwi zigizwe n’abanyamakuru 354 batojwe mu byiciro bitatu bitandukanye, ababyifuza muri aba bakaba ari bo ku ikubitiro iki kigega kizatangirana na bo, dore ko muri iyo nama hanakozwe urutonde rw’abifiza gutangirana na cyo n’umusanzu buri wese azajya atanga buri kwezi.</p>
<div class='spip_document_114263 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-03-30_at_8.39.13_am.jpg' width="1080" height="720" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_114264 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-03-30_at_8.41.16_am.jpg' width="1080" height="720" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2019-03-30_at_8.39.13_am.jpg"
				length="80149"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Umusenateri arasaba Amerika kwifatanya n'u Rwanda mu #Kwibuka25</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubutabera/jenoside/article/umusenateri-arasaba-amerika-kwifatanya-n-u-rwanda-mu-kwibuka25</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubutabera/jenoside/article/umusenateri-arasaba-amerika-kwifatanya-n-u-rwanda-mu-kwibuka25</guid>

		<dc:date>2019-03-28T08:28:12Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Jenoside
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Robert Menendez, Umusenateri wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika (USA) uhagarariye Leta ya New Jersey, yashyikirije Sena y’icyo gihugu umwanzuro usaba ko USA yakwifatanya n’u Rwanda mu bikorwa byo&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Umusenateri arasaba Amerika kwifatanya n’u Rwanda mu #Kwibuka25</h1>

			

			

			<div class='spip_document_114178 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/png/menendez.png' width="1160" height="629" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Menendez usanzwe uri umwe mu ba senateri bavuga rikumvikana muri Komisiyo y’Ububanyi n’Amahanga, ku wa 27 Werurwe 2019, ni bwo yagejeje umwanzuro we kuri Sena ya Amerika ayisaba kuwushyigikira kugira ngo igihugu cye kizifatanye n’u Rwanda mu bikorwa byo kwibuka ku nshuro ya 25.</p>
<p>Mu ibaruwa igize uwo mwanzuro, yagize ati “Muri iyi Mata twifatanyije n’u Rwanda n’Umuryango Mpuzamahanga mu kwibuka ku nshuro ya 25 ibi bihe bikomeye by’amateka.”</p>
<p>Akomeza agira ati “Mu gihe dushimira Abanyarwanda na Guverinoma y’u Rwanda intambwe bakomeje gutera mu kubaka amahoro, ubwiyunge no kumva neza inshingano zabo, turanemera gutsindwa bikomeye k’Umuryango Mpuzamahanga, na Amerika by’umwihariko, kuba tutarashoboye gutabara ngo tubuze kandi duhagarike umugambi n’ibikorwa bya Jenoside.”</p>
<div class='spip_document_114179 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="110" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/robert_menendez_ubanza_ibumoso_asanga_kwibuka25_ari_ibihe_bikomeye_amerika_ikwiye_kwifatanyamo_n_u_rwanda.jpg' width="500" height="333" alt="Robert Menendez (ubanza ibumoso) asanga #kwibuka25 ari ibihe bikomeye Amerika ikwiye kwifatanyamo n'u Rwanda" title="Robert Menendez (ubanza ibumoso) asanga #kwibuka25 ari ibihe bikomeye Amerika ikwiye kwifatanyamo n'u Rwanda" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Robert Menendez (ubanza ibumoso) asanga #kwibuka25 ari ibihe bikomeye Amerika ikwiye kwifatanyamo n&#8217;u Rwanda</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Uyu mwanzuro wateguwe na Senateri Menendez ubwe afatanyije n’abandi basenateri barindwi bo muri Komisiyo y’Ububanyi n’Amahanga, unahamagarira Leta Zunze Ubumwe za Amerika n’Umuryango Mpuzamahanga gusenyera umugozi umwe mu gutambamira Jenoside n’ibyaha byibasira inyoko muntu no gutabara ahari ho hose ku isi mu gihe haba ibyaha nk’ibi hagamijwe kubaka ahazaza heza h’abatuye isi.</p>
<p>Abo basenateri bagira bati “Duhamije ko abaturage ba Amerika bazakomeza kwifatanya n’Abanyarwanda mu rugendo rw’ubwiyunge, amahoro, gushyira hamwe ndetse n’imiyoborere myiza.”</p>
<p>Umwanzuro w’aba basenateri uvuga kandi ko Amerika izakomeza gufasha u Rwanda mu gusobanurira abaturage bayo n’ab’isi yose muri rusange amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi hagamijwe gukumira kugira ngo Jenoside ntizasubire ukundi kuri iyi si.</p>
<p>Bati “Twiyemeje gukomeza gushyigikira u Rwanda na Amerika, imiryango mpuzamahanga n’inkiko kugira ngo abakoze Jenoside yakorewe Abatutsi batabwe muri yombi baryozwe uruhare rwabo muri Jenoside.”</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/robert_menendez_ubanza_ibumoso_asanga_kwibuka25_ari_ibihe_bikomeye_amerika_ikwiye_kwifatanyamo_n_u_rwanda.jpg"
				length="112891"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ibyo Umujyi wa Kigali usaba abatuye 'Bannyahe' ngo ibyabo bikemuke </title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubukungu/iterambere/article/ibyo-umujyi-wa-kigali-usaba-abaturage-ba-bannyahe-ngo-ibyo-kubimura-bikemuke-burundu</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubukungu/iterambere/article/ibyo-umujyi-wa-kigali-usaba-abaturage-ba-bannyahe-ngo-ibyo-kubimura-bikemuke-burundu</guid>

		<dc:date>2019-03-25T13:46:27Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Iterambere
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Gasabo
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Nyuma yo gutsindwa mu rubanza bari barezemo Akarere ka Gasabo, abaturage bo mu midugudu ya Kangondo I&amp;II na Kibiraro, bandikiye Umujyi wa Kigali bawutakambira basaba guhabwa amafaranga&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ibyo Umujyi wa Kigali usaba abatuye &#8217;Bannyahe&#8217; ngo ibyabo bikemuke </h1>

			

			

			<div class='spip_document_114039 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="58" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/pic1_bannyahe-2.jpg' width="1080" height="661" alt="Kangondo I &amp;II agace kamenyekanye cyane nka Bannyahe" title="Kangondo I &amp;II agace kamenyekanye cyane nka Bannyahe" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Kangondo I &amp;II agace kamenyekanye cyane nka Bannyahe</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ku wa 11 Gashyantare 2019, ni bwo Urukiko Rwisumbuye rwa Gasabo rwasomye imyanzuro y’urubanza abaturage bo muri aka gace kazwi nka “Bannyahe”, gaherereye mu Kagari ka Nyarutarama mu Murenge wa Remera, baregagamo Akarere kabo ka Gasabo bagashinjwa gushaka kubimura binyuranyije n’amategeko.</p>
<p>Abo baturage bavuga ko akarere karimo kubatsindira amazu arimo kubakwa n’umushoramari mu Busanza mu Karere ka Kicukiro mu gihe bo bifuzaga guhabwa ingurane ikwiye mu mafaranga aho guhabwa izo nzu.</p>
<p>Nyuma yo gusuzuma ibimenyetso by’ibivugwa n’impande zombi, Urukiko Rwisumbuye rwa Gasabo rwateye utwatsi icyo kirego, rushingiye ku kuba mbere yo gutanga ikirego abaturage bararenze inzego mu gutakambira ubuyobozi kuri iki kibazo kuko ngo bari baratakambiye Minisiteri y’Ubutegetsi bw’Igihugu aho gutakambira Umujyi wa Kigali nk’urwego ruri hejuru y’Akarere ka Gasabo.</p>
<p>Ku wa 18 Gashyantare 2019, abaturage ba “Bannyahe” bakaba barandikiye Umujyi wa Kigali, bawutakambira kugira ngo ubafashe muri icyo kibazo, maze ku wa 25 Gashyantare ubasubiza ubasaba ko buri muturage uri muri ubwo busabe yageza ku Karere ka Gasabo ibyangombwa birimo n’icyo kubaka ndetse n’ifatabuguzi ry’amazi n’amashyanyarazi kugira ngo higwe ku buryo bwo kubakemurira ikibazo.</p>
<p>Iyo baruwa yasinyweho n’Umuyobozi w’Umujyi wa Kigali, Marie Chantal Rwakazina, igira iti “Twasuzumye inyandiko yanyu itakamba dusanga mukwiye kugaragariza Akarere ka Gasabo UPI (No y’ikibanza), uruhushya rwo kubaka, ifatabuguzi ry’amazi n’amashanyarazi bya buri wese mu bo muhagarariye ngo bishingirweho mu gusuzuma ibyo musaba.”</p>
<div class='spip_document_114040 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/letter_bannyahe_1.jpg' width="783" height="591" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_114041 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="70" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/bannyahe_letter_2.jpg' width="783" height="643" alt="Ibaruwa Umujyi wa Kigali wandikiye umunyamategeko w'abatuye Bannyahe" title="Ibaruwa Umujyi wa Kigali wandikiye umunyamategeko w'abatuye Bannyahe" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Ibaruwa Umujyi wa Kigali wandikiye umunyamategeko w&#8217;abatuye Bannyahe</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ikomeza igira iti “Murasabwa kutugezaho n’ikindi cyose cyadufasha gusuzuma ikibazo cyanyu kandi gishimangira uburenganzira bwa buri wese.”</p>
<p>Ibi Umujyi wa Kigali wasabye byabaye nk’ibica integer bamwe mu baturage ba “Bannyahe”, cyane cyane ko bamwe muri bo bavuga bahatuye igishushanyo mbonera cy’Umujyi wa Kigali kitarasohoka.</p>
<p>Jean de Dieu Shikama, umwe muri abo baturage akaba n’umwe mu babahagarariye, agira ati “Mu bisabwa mu ngingo ya 26 y’Itegeko ryo kwimura abantu mu nyungu rusange, nta cyangombwa cyo kubaka kirimo.”</p>
<p>Shikama avuga ko  barimo gukusanya ibyangombwa biteganwa n’Itegeko ryo kwimura abantu mu nyungu rusange, batabaha ingurane mu mafaranga nk’uko babyifuza bakongera kugana inkiko.</p>
<p>Ingingo ya 26 y’Itegeko ryo kwimura abantu mu nyungu rusange iteganya ko nyir’ubutaka bwagenewe ibikorwa by’inyungu rusange agomba kugaragaza ibyangombwa by’ubutaka n’ibimenyetso bihamya ko ibyabukoreweho ari ibye.</p>
<p>Iyi ngingo iteganya kandi ko uwimurwa agaragaza icyemezo cy’irangamimerere n’icyemezo kigaragaza uburyo bahisemo bw’icungamutungo iyo bashyingiranywe.</p>
<p>Cyakora, iteganya ko uwambuwe ubutaka, uwitije cyangwa uwakoreye ibikorwa ku butaka bubujijwe gukorerwaho ibyo bikorwa nyuma y’uko amategeko agigenga ajyaho, nta ngurana ahabwa.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/pic1_bannyahe-2.jpg"
				length="402298"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Perezida F&#233;lix Tshisekedi wa DRC yasuye Urwibutso rwa Jenoside rwa Kigali</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubutabera/jenoside/article/perezida-felix-tshisekedi-wa-drc-yasuye-urwibutso-rwa-jenoside-rwa-kigali</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubutabera/jenoside/article/perezida-felix-tshisekedi-wa-drc-yasuye-urwibutso-rwa-jenoside-rwa-kigali</guid>

		<dc:date>2019-03-25T12:50:25Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Jenoside
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		
			<category domain="tag">
				African CEOs Forum
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Perezida wa Repubulika Iharanira ya Demokarasi ya Kongo (DRC), Félix Tshisekedi, witabiriye inama y’abayobozi bakuru b’ibigo bikomeye muri Afurika (African CEOs Forum) irimo kubera i Kigali,&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Perezida Félix Tshisekedi wa DRC yasuye Urwibutso rwa Jenoside rwa Kigali</h1>

			

			

			<div class='spip_document_114037 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="131" data-legende-lenx="xxx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/felix_tshisekedi_ashyira_indabo_aho_ibihumbi_250_by_abatutsi_bishwe_muri_jenoside_bashyinguye_ku_rwibutso_rwa_jenoside_rwa_kigali.jpg' width="901" height="532" alt="F&#233;lix Tshisekedi ashyira indabo aho ibihumbi 250 by'Abatutsi bishwe muri Jenoside bashyinguye ku Rwibutso rwa Jenoside rwa Kigali" title="F&#233;lix Tshisekedi ashyira indabo aho ibihumbi 250 by'Abatutsi bishwe muri Jenoside bashyinguye ku Rwibutso rwa Jenoside rwa Kigali" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Félix Tshisekedi ashyira indabo aho ibihumbi 250 by&#8217;Abatutsi bishwe muri Jenoside bashyinguye ku Rwibutso rwa Jenoside rwa Kigali</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Tshisekedi yageze i Kigali ku cyumweru tariki 24 Werurwe 2019 maze mu gitondo cyo kuri uyu wa mbere asura Urwibutso rwa Jenoside rwa Kigali ruri ku Gisozi, rushyinguyemo ababarirwa mu bihumbi 250 bibishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi.</p>
<p>Ayobowe na Honoré Gatera, Umuyobozi w’Urwibutso rwa Jenoside rwa Kigali, Perezida Tshisekedi yasobanuriwe amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi, ingaruka yagize ku muryango nyarwanda ndetse n’intambwe u Rwanda rumaze gutera mu kwiyubaka muri iyi myaka 25 ishize Jenoside ibaye.</p>
<p>Guverinoma yiyise iy’abatabazi, yashyize mu bikorwa umugambi wa Jenoside yakorewe Abatutsi, imaze kuneshwa, abari bayigize biganjemo abateguye bakanashyira mu bikorwa umugambi wa Jenoside yakorewe Abatutsi, kimwe n’imbaga ya bamwe mu baturage bagizwe ibikoresho muri uwo mugambi, yahungiye muri DRC.</p>
<div class='spip_document_114038 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="78" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/perezida_felix_tshisekedi_asobanurirwa_amateka_ya_jenoside_yakorewe_abatutsi.jpg' width="1200" height="801" alt="Perezida F&#233;lix Tshisekedi asobanurirwa amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi" title="Perezida F&#233;lix Tshisekedi asobanurirwa amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Perezida Félix Tshisekedi asobanurirwa amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Aba ni bo baje kuvamo umutwe witwaje intwaro wa FDLR ugamije guhungabanya umutekano w’u Rwanda. Uyu mutwe, umaze imyaka irenga 20 ukorera ibikorwa byawo bya gisirikare ku butaka bwa DRC.</p>
<p>Ibitangazamakuru binyuranye byo mu Rwanda no muri Uganda bimaze iminsi byandika ko ishyaka rya RNC rya Kayumba Nyamwasa na ryo rifite umutwe w’inyeshyamba witoreza i Minembwe muri DRC, mu mugambi wo guhungabanya umutekano w’u Rwanda.</p>
<p>Mu kiganiro n’abanyamakuru mu ntangiriro z’uku kwezi, Dr Richard Sezibera, Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga w’u Rwanda, yavuze ko Perezida Félix Tshisekedi, agaragaza ubushake bwo gukorana n’u Rwanda mu by’ubucuruzi ndetse no gukumira no guta muri yombi abashaka guhungabanya umutekano w’u Rwanda bari ku butaka bwa DRC.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/felix_tshisekedi_ashyira_indabo_aho_ibihumbi_250_by_abatutsi_bishwe_muri_jenoside_bashyinguye_ku_rwibutso_rwa_jenoside_rwa_kigali.jpg"
				length="76848"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Urukiko rw'Ikirenga rushimangiye igifungo cy'imyaka 30 Charles Bandora yahawe</title>

		<link>https://kigalitoday.com/ubutabera/amakuru/article/urukiko-rw-ikirenga-rushimangiye-igifungo-cy-imyaka-30-charles-bandora-yahawe</link>

		<guid isPermaLink="true">https://kigalitoday.com/ubutabera/amakuru/article/urukiko-rw-ikirenga-rushimangiye-igifungo-cy-imyaka-30-charles-bandora-yahawe</guid>

		<dc:date>2019-03-22T11:59:36Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Amakuru
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Oswald Niyonzima
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Urukiko rw’Ikirenga kuri uyu wa 22 Werurwe 2019 rwasomye urubanza Charles Bandora n’Ubushinjacyaha bajuririyemo igifungo cy’imyaka 30, Urukiko Rukuru rwari rwahanishije Bandora ku byaha bya&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Urukiko rw’Ikirenga rushimangiye igifungo cy’imyaka 30 Charles Bandora yahawe</h1>

			

			

			<div class='spip_document_113848 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://kigalitoday.com/IMG/jpg/charles_bandora.jpg' width="873" height="491" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu rubanza  rwahereye mu Rukiko Rukuru, Charles Bandora, woherejwe mu Rwanda n’ubutabera bwa Norvege muri Werurwe 2013, yari yashinjwe ibyaha bitandatu birimo icyaha cya Jenoside, icyaha cy’ubufatanyacyaha mu gukora Jenoside, kurimbura imbaga nk’icyaha cyibasiye inyoko muntu, kwica nk’icyaha kibasiye inyoko muntu ndetse no kurema no gutunganya umutwe w’abagizi ba nabi.</p>
<p>Gusa, ku wa 15 Gicurasi 2015, Urugereko rw’Urukiko Rukuru ruburanisha ibyaha mpuzamahanga n’ibyaha byambukiranya imipaka, rwahamije Bandora ibyaha bitatu birimo ubwumvikane bugamije gukora Jenoside, icyaha cyo kuba icyitso cy’abakoze Jenoside n’icyaha cyo kuba icyitso mu mugambi wo kurimbura nk’icyaha kibasiye inyoko muntu.</p>
<p>Bandora n’abamwunganira mu mategeko bahise bajurira icyo gihano babishingira ku kuba ngo yarahamijwe ibyaha atari akurikiranweho ngo abyiregureho no kuba ngo urukiko rutarahaye agaciro ubuhamya bwa bamwe mu batangabuhamya, ndetse anavuga ko yahawe ibihano biremereye kandi ataragoye urukiko kandi byongeye bukaba bwari ubwa mbere akatiwe n’inkiko.</p>
<p>Mu gihe ubundi ibyaha Bandora yahamijwe bihanishwa igifungo cya burundu mu mategeko ahana y’u Rwanda, Bandora yari yahanishijwe gufungwa imyaka 30 hashingiwe ku mpamvu urukiko rwitaga iz’inyoroshyacyaha,  nyamara Ubushinjacyaha na bwo bajurira iki gihano.</p>
<p>Mu mpamvu ubushinjacyaha bwashingiyeho bujurira harimo ngo kuba ibyaha Bandora ashinjwa biremereye ku buryo bitagombaga inyorashyagihano no kuba ngo yaragoye urukiko kuko yaburanye ahakana ibyo yaregwaga byose bigatuma urubanza rutinda rukamara imyaka ibiri.</p>
<p>Nyuma yo gusuzuma izi mpamvu zose Urukiko rw’Ikirenga rwanzuye ko nta shingiro zifite, rugumishaho igihano cy’imyaka 30 Urukiko Rukuru rwari rwakatiye Bandora.</p>
<p>Rutera utwatsi impamvu zatanzwe na Charles Bandora, inteko iburanisha yari iyobowe na Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga, Sam Rugege, yavuze ko Urukiko Rukuru rutigeze ruhamya Bandora ibyaha atari akurikiranweho ngo yisobanura ruvuga ko icyo urukiko rwakoze byari uguhindura inyito y’ibyaha kugira ngo bijyanishwe n’ibikorwa Bandora yakoze muri Jenoside.</p>
<p>Sam Rugege yagize ati “Biri mu nshingano z’umucamanza guhindura inyito y’icyaha kugira ngo gihuzwe n’ibikorwa binyuranyije n’amategeko.”</p>
<p>Naho impamvu z’ubushinjacyaha, Urukiko rw’Ikirenga rwaziteye utwatsi rushingira ku kuba ibyaha byakozwe bidakuraho impamvu nyoroshyacyaha zaherwaho uregwa agabanyirizwa igihano, ndetse runashingiye ku zindi manza zagiye zicibwa n’izindi nkiko, zirimo n’urwa Callixte Karimanzira, ngo ubushinjacyaha butashoboye kugaragaza niba ibyo Bandore yakoze muri Jenoside yarabikoranye ubugome burengeje ubw’abandi bakoze Jenoside ku Ruhuha aho ashinjwa kuba yarayikoreye.</p>
<p>Bandore, w’imyaka 65, yabaye Perezida wa MRND mu cyari Komini Ngenda kuva mu 1975 kugeza mu 1993, Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 iba yari Visi Perezida w’iri shyaka rishinjwa kuba ryarateguye rikanashyira mu bikorwa Jenoside yakorewe Abatutsi. Uretse ibyo, Bandora ngo akaba yari na Perezida w’abacuruzi kuri Centre ya Ruhuha aho yari atuye anahafite amazu y’ubucuruzi.</p>
<p>Urukiko rw’Ikirenge rushingiye ku bimenyetso by’Ubushinjacyaha rukaba rwavuze ko ibi biri mu byamuhaga igitinyiro cyatumaga agendana n’abasirikare n’abayobozi, bityo bikaba byaramuhaye imbaraga zimufasha gutegura Jenoside yakorewe Abatutsi.</p>
<p>Umucamanza yagize ati “Iki gitinyiro ni na cyo cyatumye mu gikari cy’amazu y’ubucuruzi ye yo ku Ruhuha habera inama zicurwamo umugambi wo kurimbura abatutsi.”</p>
<p>Rushingiye kuri iyi mpamvu, Urukiko rw’Ikirenga rukaba rwanzuye ko nta mpamvu rubona rwaheraho rugabanya igihano yahawe n’Urukiko Rukuru, cyane ko ngo na rwo rwari rwakigabinyeje rushingiye ku mpamvu nyoroshyacyaha.</p>
<p>Charles Bandora yagejejwe mu Rwanda ku cyumweru tariki ya 10 Werurwe 2013 mu masaha ya saa moya z’ijoro aturutse mu gihugu cya Norvege nyuma y’uko u Rwanda rwari rwabisabye mu mwaka wa 2008.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://kigalitoday.com/IMG/jpg/charles_bandora.jpg"
				length="74051"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>



</channel>

</rss>
